به گزارش مشرق، «جان مرشایمر» تحلیلگر سیاسی و استاد برجسته علوم سیاسی در دانشگاه شیکاگو گفت: جنگهای جاری در اوکراین و غرب آسیا به تغییرات ژئوپلیتیکی عمیقی منجر خواهند شد؛ تحولاتی که به تضعیف نفوذ غرب و تقویت جایگاه روسیه و ایران میانجامد.
مرشایمر در گفتوگو با «تاکر کارلسون»، مفسر آمریکایی، اظهار کرد که به باور او روسیه در نهایت در جنگ اوکراین پیروز خواهد شد و اوکراین به «دولتی ناکارآمد و ناقص» تبدیل میشود. او همچنین گفت این جنگ به ناتو آسیب جدی وارد کرده و روابط فراآتلانتیکی میان ایالات متحده و اروپا را تضعیف کرده است.
وی درباره جنگ علیه ایران نیز گفت انتظار دارد ایران پس از پایان جنگ در موقعیتی قویتر از زمان آغاز آن در ۲۸ فوریه قرار گیرد. مرشایمر افزود که جایگاه آمریکا و رژیم صهیونیستی در غرب آسیا نیز ممکن است در نتیجه این جنگ بهطور قابل توجهی تضعیف شود.
مرشایمر هشدار داد که بزرگترین خطر در هر دو جبهه، احتمال استفاده از سلاحهای هستهای است. او با اشاره به جنگ اوکراین گفت حملات اوکراین به عمق خاک روسیه که با حمایت کشورهای اروپایی و ایالات متحده انجام میشود، نگرانیها در مسکو را تشدید کرده و فشار بر رهبران روسیه برای واکنش شدیدتر را افزایش داده است.
به گفته او، مقامها و چهرههای بانفوذ در روسیه بهطور فزایندهای معتقدند حملات به خاک و زیرساختهای روسیه غیرقابل قبول است و نیازمند پاسخی قاطعتر است. مرشایمر به بحثهای رو به گسترش در روسیه درباره گسترش عملیات نظامی فراتر از اوکراین و حتی هدف قرار دادن کشورهای عضو ناتو با سلاحهای متعارف در صورت ادامه حملات به خاک روسیه اشاره کرد.
وی همچنین گفت برخی استراتژیستهای روسی استدلال میکنند که اگر پاسخهای متعارف نتواند این حملات را متوقف کند، استفاده محدود از سلاح هستهای میتواند بهعنوان راهی برای نشان دادن عزم مسکو مورد بررسی قرار گیرد. هرچند مرشایمر تأکید کرد چنین سناریویی را محتمل نمیداند، اما آن را خطری جدی توصیف کرد که نباید نادیده گرفته شود.
انتقاد از لابی صهیونیستی
مرشایمر همچنین در بخش دیگری از سخنانش بهشدت از راهبرد رژیم صهیونیستی انتقاد کرد. او گفت رهبران رژیم صهیونیستی درک خود از محدودیتهای قدرت نظامی را از دست دادهاند و به این باور رسیدهاند که استفاده از زور بهتنهایی میتواند منازعات سیاسی بلندمدت را حل کند.
به گفته وی، رژیم صهیونیستی در سالهای نخست شکلگیری خود با احتیاط عمل میکرد و شناخت روشنی از محدودیتهای راهبردی داشت، اما به مرور زمان و با برخورداری از توان نظامی گسترده و حمایت آمریکا، با محدودیتهای کمتری در اقدامات خود مواجه شد.
مرشایمر استدلال کرد که این روند به اتکای بیش از حد به راهحلهای نظامی انجامیده و به یک بحران راهبردی رو به گسترش برای رژیم صهیونیستی دامن زده است. او گفت رهبران رژیم صهیونیستی همچنان تصور میکنند که میتوانند با قدرت نظامی به پیروزی قاطع علیه حزبالله، حماس و همچنین ایران دست یابند، در حالی که شواهد خلاف آن را نشان میدهد.
او در پاسخ به این پرسش که چرا بسیاری از افرادی که از سیاست تقابلی علیه ایران حمایت میکنند، طرفدار ادامه جنگ اوکراین نیز هستند، به نفوذ رژیم صهیونیستی و شبکههای لابی صهیونیستی در ساختار سیاست خارجی آمریکا اشاره کرد و گفت این بازیگران علاقهمند هستند که ایالات متحده درگیریهای نظامی خود را در نقاط مختلف جهان حفظ کند و همواره آماده مداخله به نفع تلآویو باشد.
ایرانیها پشت فرمان هستند
مرشایمر در ادامه گفت ترامپ تحت فشار فزاینده اقتصادی و سیاسی برای دستیابی به یک توافق قرار دارد. او استدلال کرد که ادامه اختلال در مسیرهای کشتیرانی و تجارت بینالمللی میتواند پیامدهای اقتصادی شدیدی به همراه داشته باشد و از نظر سیاسی نیز به ترامپ در آستانه انتخابات آسیب بزند.
به گفته مرشایمر، مشکل اساسی ترامپ این است که نمیتواند ایران را به پذیرش توافقی وادار کند که از دید آمریکا و رژیم صهیونیستی مطلوب باشد. او گفت ایران در آغاز جنگ در موقعیت ضعیفتری قرار داشت، اما در طول درگیری توانسته جایگاه راهبردی خود را تقویت کند.
مرشایمر گفت: «ایرانیها اکنون پشت فرمان هستند.» او استدلال کرد که تهران احساس میکند اهرمهای لازم را در اختیار دارد و بنابراین دلیلی برای دادن امتیازات بزرگ نمیبیند.
در عین حال، وی افزود که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، در برابر تلاشهای ترامپ برای دستیابی به توافقی که عملاً تقویت موقعیت ایران را به رسمیت بشناسد، مقاومت میکند.
مرشایمر وضعیت ترامپ را گرفتار میان دو فشار متضاد توصیف کرد؛ از یک سو فشار نتانیاهو و حامیان رژیم صهیونیستی و از سوی دیگر فشار اقتصاد جهانی که از بیثباتی در مسیرهای کلیدی انرژی و کشتیرانی آسیب میبیند.
او گفت از آنجا که واشنگتن توان محدودی برای اعمال فشار بر ایران دارد، ترامپ بهتدریج توجه خود را به سمت رژیم صهیونیستی معطوف کرده است.
مرشایمر اظهار داشت: «او به شیوههایی بر اسرائیلیها فشار وارد میکند که پیش از این ندیده بودیم.» وی افزود تنشهای اخیر میان ترامپ و نتانیاهو بازتاب فشارهای فزایندهای است که جنگ ایجاد کرده است.
ترامپ گزینههای زیادی ندارد
این استاد علوم سیاسی همچنین استدلال کرد که ترامپ گزینههای نظامی عملی چندانی در اختیار ندارد. او احتمال تهاجم گسترده زمینی را رد کرد و درباره کارآمدی بازگشت به یک جنگ هوایی گسترده نیز ابراز تردید کرد و گفت عملیاتهای پیشین نتوانستهاند نتایج قاطعی به بار آورند، در حالی که حجم زیادی از تسلیحات پیشرفته آمریکا را مصرف کردهاند.
او با بیان اینکه گزینههای واقعی ترامپ روزبهروز محدودتر میشود، گفت ادامه تشدید تنشها نه تنها به اقتصاد جهانی آسیب بیشتری وارد میکند، بلکه اهرمهای ایران را نیز افزایش میدهد.
مرشایمر در ادامه گفت واشنگتن احتمالاً با یک انتخاب دشوار مواجه خواهد شد: یا فشار بیسابقهای بر رژیم صهیونیستی وارد کند یا پیامدهای اقتصادی سنگین ناشی از ادامه جنگ را بپذیرد.
وی درباره سیاست داخلی رژیم صهیونیستی نیز گفت نتانیاهو در موقعیت دشواری قرار گرفته است، زیرا اگر آشکارا در برابر ترامپ بایستد، خطر آسیب دیدن روابط با مهمترین متحد رژیم صهیونیستی را میپذیرد؛ اما اگر در برابر فشار آمریکا عقبنشینی کند، ممکن است از سوی رقبای سیاسی خود در داخل رژیم صهیونیستی مورد حمله قرار گیرد.
او در ادامه با اشاره به کنترل ایران بر تنگه هرمز و خسارات شدیدی که ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه وارد کرده، پیشبینی کرد که ایران ممکن است از این درگیری در موقعیت اقتصادی و ژئوپلیتیکی قویتری خارج شود. به گفته وی، نقش ایران در تنگه هرمز به تهران اهرمی راهبردی و ماندگار میدهد و ممکن است فشارهای بینالمللی در نهایت به کاهش بخشی از تحریمها منجر شود.
این استاد علوم سیاسی گفت: «از نظر اقتصادی، ایران پس از ۲۸ فوریه در موقعیتی بهتر از قبل از ۲۸ فوریه قرار خواهد گرفت» و استدلال کرد که نتایج جنگ تاکنون با آنچه در آغاز تصور میشد تفاوت چشمگیری داشته است.
مرشایمر همچنین انتقادات تندی را متوجه جایگاه بینالمللی آمریکا و رژیم صهیونیستی کرد. او گفت آسیب واردشده به اعتبار این دو دولت بسیار گسترده بوده و بسیاری از ناظران آنها را بهعنوان بازیگرانی بیثباتکننده در عرصه بینالمللی میبینند.
او اظهار داشت: «آسیبی که به اعتبار اسرائیل وارد شده، خارج از تصور است» و افزود آمریکا نیز از طریق اقدامات خود در غرب آسیا و اوکراین لطمه قابل توجهی به جایگاه جهانی خود زده است.
مرشایمر همچنین سیاست ترورهای هدفمند را مورد انتقاد قرار داد و گفت رژیم صهیونیستی سالهاست در سراسر غرب آسیا به چنین اقداماتی متوسل میشود و آمریکا نیز بهتدریج در همان مسیر حرکت کرده است.
او با اشاره به ترور سردار شهید قاسم سلیمانی، این اقدام را اشتباهی بزرگ توصیف کرد و هشدار داد عادیسازی ترور بهعنوان یک ابزار سیاست خارجی پیامدهای خطرناکی در پی خواهد داشت.
۲۱:۳۲ - ۱۴۰۵/۰۳/۲۱
