به گزارش مشرق، بازار لوازم خانگی در ماههای اخیر با وضعیتی مواجه شده که در آن افزایش قیمتها و کاهش تقاضا بهطور همزمان شکل گرفته و نشانههای یک رکود تدریجی در این بازار را تقویت کرده است. در حالی که تولیدکنندگان بر افزایش هزینههای تولید و ضرورت تعدیل قیمتها تأکید دارند، بخشی از فعالان بازار و مصرفکنندگان این روند را با ادعای افزایش عمق ساخت داخل و واقعیت قدرت خرید بازار در تناقض میدانند.
بررسی روند قیمتها نشان میدهد برخی کالاهای پرمصرف داخلی طی مدت کوتاهی رشد قابل توجهی را تجربه کردهاند. یخچالهای فیلور از حدود ۱۸ میلیون تومان به نزدیک ۴۰ میلیون تومان و یخچال ایستکول از حدود ۹ میلیون تومان به حدود ۲۸ میلیون تومان رسیدهاند. این افزایشها در شرایطی رخ داده که درآمد خانوارها متناسب با این رشد قیمتی افزایش نیافته و همین موضوع به کاهش محسوس تقاضا در بازار منجر شده است.
در سطح برندهای بزرگ نیز وضعیت مشابهی دیده میشود. بهعنوان نمونه، محصولات اسنوا در برخی مدلهای سایدبایساید از حدود ۱۵۰ میلیون تومان به حدود ۲۹۰ میلیون تومان رسیدهاند؛ افزایشی که از نگاه فعالان بازار، فاصله جدی میان قیمت کالا و توان خرید مصرفکننده ایجاد کرده است. با وجود این افزایشها، همچنان از سوی تولیدکنندگان بر افزایش عمق ساخت داخل و نقش آن در کاهش وابستگی تأکید میشود؛ موضوعی که در عمل با روند افزایشی قیمتها در بازار، محل پرسش و ابهام شده است.
در چنین شرایطی، بازار با یک رفتار دوگانه مواجه شده است؛ از یک سو رشد قیمتها با استناد به افزایش هزینه تولید و از سوی دیگر کاهش تقاضا که تولیدکنندگان را ناچار به اجرای سیاستهای تشویقی فروش کرده است. گزارشها نشان میدهد برخی برندهای بزرگ پس از افزایشهای قابل توجه قیمت، در ادامه برای تحریک تقاضا به سمت ارائه تخفیفهای سنگین، کمپینهای فروش و طرحهای قرعهکشی حرکت کردهاند؛ اقدامی که از نگاه فعالان بازار، نشانهای از فاصله میان قیمتگذاری اولیه و واقعیت تقاضای مصرفکننده است.
در این میان، نقش برند اسنوا بهعنوان یکی از بازیگران اصلی بازار پررنگتر شده است. این برند که سهم قابل توجهی از بازار لوازم خانگی داخلی را در اختیار دارد، طی ماههای اخیر افزایش قیمتهای متوالی را اعمال کرده و سپس برای بخشی از محصولات خود تخفیفهایی در بازه ۵ تا ۵۰ میلیون تومانی ارائه داده است. این روند از نگاه برخی فعالان بازار، این پرسش را مطرح میکند که تا چه حد افزایش قیمتها مبتنی بر هزینه واقعی تولید بوده و تا چه میزان متأثر از شرایط بازار و سیاستهای فروش بوده است.
از سوی دیگر، سیاستهای محدودکننده واردات نیز بر فضای بازار اثر گذاشته است. ممنوعیت ورود برخی اقلام مانند یخچالفریزر، ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی از مسیرهای مسافری و کولهبری با هدف حمایت از تولید داخلی و ساماندهی بازار اجرا شده است. با این حال، برخی فعالان بازار معتقدند حتی در چنین شرایطی نیز کالاهای وارداتی در برخی موارد با قیمتهایی رقابتیتر نسبت به تولیدات داخلی در بازار دیده میشوند؛ موضوعی که رقابت را برای تولیدکنندگان داخلی پیچیدهتر کرده است.
در کنار این تحولات، تغییر الگوی خرید مصرفکنندگان نیز قابل توجه است. بخشی از تقاضا به سمت خریدهای اقساطی از سراها و فروشگاههای زنجیرهای حرکت کرده است؛ مراکزی که در برخی موارد نقش واسطهای میان تولیدکننده و مصرفکننده پیدا کردهاند. گزارشهایی نیز وجود دارد مبنی بر اینکه برخی کالاهای خریداریشده از این مسیرها، پس از ورود به بازار آزاد با قیمتهای متفاوت عرضه میشوند؛ موضوعی که به نوسانات بیشتر در بازار دامن زده است.
در مجموع، بازار لوازم خانگی امروز در نقطهای قرار دارد که چند عامل بهطور همزمان بر آن اثر میگذارند: افزایش قیمت تولیدکنندگان با استناد به هزینه تولید، ادعای افزایش عمق ساخت داخل، محدودیتهای وارداتی، کاهش قدرت خرید و در نهایت اجرای سیاستهای تخفیفی پس از افت تقاضا. این مجموعه عوامل باعث شده فاصله میان قیمت رسمی، قیمت فروش و توان واقعی مصرفکننده افزایش یابد و پرسشهایی جدی درباره نحوه قیمتگذاری و میزان انطباق آن با واقعیت بازار شکل بگیرد.
در چنین شرایطی، کارشناسان معتقدند صرف اتکا به افزایش هزینه تولید برای توجیه رشد قیمتها کافی نیست و شفافیت در ساختار هزینه، تقویت رقابتپذیری، و بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری میتواند نقش مهمی در بازگشت تعادل به بازار ایفا کند. در غیر این صورت، چرخه فعلی افزایش قیمت، افت تقاضا و تخفیفهای سنگین میتواند به یک الگوی پایدار در بازار لوازم خانگی تبدیل شود؛ الگویی که در نهایت بیشترین فشار آن بر مصرفکننده وارد خواهد شد.
۰۵:۵۵ - ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
