سرویس جهان مشرق - انتخابات پارلمانی ۲۰۲۶ اسرائیل در شرایطی بیسابقه برگزار میشود: نخستوزیر کنونی با پروندههای فساد و حکم بازداشت بینالمللی از یک سو، و شکست در دستیابی به اهداف نظامی از سوی دیگر روبهروست و اردوگاه اپوزیسیون نیز با اتحاد جدید «با هم» به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید، منسجمتر از هر زمان دیگری به میدان آمده است.
نظرسنجیها هیچ برنده قطعی را نشان نمیدهند و فضای امنیتی بیثبات، بر ابهام نتایج افزوده است. در چنین بستری، احتمال وقوع سناریوهایی فراتر از رقابت انتخاباتی معمول، از جمله بحران مشروعیت، آشوب داخلی و حتی تلاش برای لغو یا به تعویق انداختن انتخابات، کاملاً قابل تأمل است. در این گزارش، مهمترین سناریوهای محتمل بررسی میشوند.
سناریوی یکم: حفظ قدرت از مسیر نهادها — تلاش برای لغو یا تعویق انتخابات
بدبینانهترین سناریو درباره رفتار نتانیاهو این است که او با توسل به ابزارهای قانونی و امنیتی، عملاً انتخابات را به تعویق بیندازد یا آن را از درجه اعتبار ساقط کند. بر اساس گزارشها، یکی از مسیرهای احتمالی پیش روی دولت نتانیاهو این است که با استفاده از دوره تعطیلات تابستانی کنست، عملاً بهعنوان یک دولت اقلیت فلج، اما همچنان بر سر کار باقی بماند.
مسیر جدیتر، اعلام «وضعیت اضطراری» و تعلیق انتخابات به بهانه تهدیدات امنیتی است. شرایط جنگی با نیروهای نیابتی ایران یا تشدید درگیریها در جبهه غزه و لبنان بهراحتی میتواند دستاویزی برای چنین اقدامی باشد. نتانیاهو که خود صراحتاً اعلام کرده جنگ با ایران «تمام نشده» و هنوز «تأسیسات غنیشدهای در ایران هست که باید برچیده شوند»، میتواند با برجستهسازی این تهدیدات، استدلال کند که اسرائیل در شرایط جنگی، ظرفیت برگزاری انتخاباتی سالم و دقیق را ندارد.
همچنین، بنبست پارلمانی بر سر لایحه بودجه ۲۰۲۶ میتواند به سناریوی «عدم تصویب بودجه تا ضربالاجل ۳۱ مارس» بینجامد که طبق قانون اسرائیل به انحلال خودکار پارلمان و انتخابات زودهنگام منجر میشود. اما اگر نتانیاهو به این نتیجه برسد که انتخابات زودهنگام به شکست قطعی او میانجامد، ممکن است تمام توان خود را برای به تعویق انداختن این ضربالاجل یا دور زدن آن به کار گیرد.
سناریوی دوم: انتخابات برگزار میشود، اما نتیجه به آشوب میکشد
در این سناریو، انتخابات در موعد مقرر برگزار میشود اما نتایج چنان نزدیک و مورد مناقشه است که هیچیک از طرفین پیروزی طرف مقابل را برنمیتابند. گزارشها نشان میدهد که اختلاف فاحشی میان نظرسنجیهای رسانههای مختلف وجود دارد: رسانههای مستقل اردوگاه اپوزیسیون را پیشتاز نشان میدهند و رسانههای نزدیک به جریان راست، ائتلاف حاکم را. این شکاف میتواند پس از اعلام نتایج، بحران مشروعیت بیافریند.
احزاب راست افراطی مانند «قدرت یهودی» به رهبری بنگویر، که پیشتر خواستار اشغال کامل غزه و الحاق کرانه باختری بودهاند، در صورت شکست ائتلاف راست، ممکن است هواداران خود را به خیابانها فراخوانند. بنگویر با برخورداری از بدنه اجتماعی میلیتانت و مسلح در شهرکهای یهودینشین کرانه باختری، این ظرفیت را دارد که اعتراضات خیابانی را به درگیریهای فیزیکی با نیروهای امنیتی یا حتی شهروندان عرب اسرائیلی تبدیل کند.
سناریوی سوم: نتانیاهو نتیجه را نمیپذیرد و رژیم صهیونیستی دچار بحران قانونی میشود
این سناریو که نگرانیهای جدی درباره آن وجود دارد، بر اساس رفتار تاریخی نتانیاهو و اظهارات اخیرش شکل میگیرد. رسانه صهیونیستی «واللانیوز» فاش کرده که نتانیاهو در جلسات خصوصی «ترس اصلیاش» را کاهش مشارکت رأیدهندگان لیکود و پیروزی اپوزیسیون عنوان کرده است. او که ماهها روی پیروزی از مسیر جنگافروزی حساب باز کرده بود، اکنون با واقعیتی متفاوت روبهروست و همین میتواند انگیزهای برای عدم پذیرش شکست باشد.
در صورت اعلام پیروزی اپوزیسیون، نتانیاهو ممکن است با متهم کردن نهادهای انتخاباتی به جانبداری یا استناد به «تقلب گسترده»، انتقال قدرت را هفتهها یا ماهها به تعویق بیندازد. بدنه وفادار او در حزب لیکود که طبق نظرسنجیها بدون رهبری او از هم میپاشد، انگیزه کافی برای همراهی با چنین اقدامی را دارد. این سناریو میتواند اسرائیل را وارد یک بحران قانوناساسی کند که در تاریخ این رژیم بیسابقه است.
سناریوی چهارم: فروپاشی ائتلاف حاکم و آشوب در خیابانها
گزارشها نشان میدهد که ائتلاف حاکم به شدت شکننده است. شکاف میان احزاب حریدی (شاس و یهودیت متحد توراتی) و جریانهای راست افراطی بر سر قانون معافیت سربازی حریدیها، این ائتلاف را چندین بار تا آستانه فروپاشی پیش برده است. همچنین، بنگویر و اسموتریچ خواستار سیاستهای الحاقگرایانه فوری هستند که میتواند به تنشهای داخلی دامن بزند.
نکته مهمتر، احتمال وقوع خشونت از سوی شهرکنشینان راستگرای کرانه باختری است. این گروهها که به شدت مسلح هستند و در گذشته نیز علیه دولت دست به اقدامات خشونتآمیز زدهاند، در صورت روی کار آمدن دولتی که حاضر به عقبنشینی از شهرکها یا پذیرش آتشبس با فلسطینیها باشد، ممکن است وارد «مقاومت مسلحانه» شوند. تجربه ترور اسحاق رابین در سال ۱۹۹۵ نشان میدهد که جناح راست افراطی اسرائیل در صورت احساس تهدید، ظرفیت و تمایل به اقدامات خشونتآمیز علیه رهبران سیاسی را دارد.
سناریوی پنجم: بازگشت به چرخه بیثباتی و انتخابات مکرر
واقعبینانهترین سناریو، شکلگیری یک بنبست سیاسی تمامعیار است. اگر نتایج انتخابات به گونهای باشد که هیچیک از دو بلوک نتوانند ۶۱ کرسی را بدون احزاب عربی به دست آورند — و از آنجا که بنت صراحتاً ائتلاف با احزاب عربی را رد کرده است — اسرائیل وارد یک بحران طولانی تشکیل دولت خواهد شد. در این صورت، نه نتانیاهو میتواند دولت جدید تشکیل دهد و نه اپوزیسیون.
سناریوی «انتخابات مکرر» که اسرائیل میان سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ سه بار تجربه کرد، این بار در شرایطی بسیار پرتنشتر تکرار خواهد شد. اما تفاوت اساسی با دوره قبل این است که اکنون خشونتهای سیاسی در جامعه اسرائیل به مراتب بیشتر شده و تجربه ۲۰۲۳ نشان داده که تنشهای قومی (میان یهودیان و عربهای اسرائیلی) میتواند به سرعت به خشونتهای داخلی گسترده تبدیل شود.
سناریوی ششم: شکست انتخاباتی، کنارهگیری محترمانه و انتقال قدرت
در این روایت، انتخابات در موعد مقرر (حداکثر ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶) برگزار میشود و ائتلاف «با هم» به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید، با جلب حمایت گادی آیزنکوت (حزب یشار) و آویگدور لیبرمن (اسرائیل خانه ما)، موفق میشود از سد ۶۱ کرسی عبور کند. مشارکت بالای رأیدهندگان و فاصله معنادار آرای دو بلوک، نتیجه را چنان قطعی میسازد که جایی برای مناقشه و تردید باقی نمیماند.
نتانیاهو که خود را در بنبستی کامل میبیند — بدون امکان تشکیل دولت، بدون حمایت کافی در کنست، و با فشار فزاینده بینالمللی ناشی از حکم بازداشت دیوان کیفری بینالمللی — تصمیم میگیرد شکست را بپذیرد.
اما با تمام جذابیتی که این روایت برای تحلیلگران میانهرو دارد، همانطور که اشاره شد، واقعیتهای سیاسی رژیم صهیونیستی و سابقه نتانیاهو نشان میدهد که تحقق این سناریو بسیار دشوار و کماحتمال است، چرا که نتانیاهو برای بقای سیاسی میجنگد، نه صرفاً برای قدرت و بدنه وفادار لیکود اجازه کنارهگیری مسالمتآمیز را نمیدهد و آنها افراطی و خشونت طلب هستند.
در پایان باید به این مسئله اشاره کرد که انتخابات ۲۰۲۶ رژیم صهیونیستی نه صرفاً یک رقابت سیاسی، که آزمونی برای نهادها و ادامه موجودیت این رژیم در برابر بحرانهای چندلایه است. نتانیاهو که با انگیزه حفظ مصونیت قضایی و بقای سیاسی، به شکلی جنون آمیز میجنگد، بعید است قدرت را مسالمتآمیز واگذار کند.
در خوشبینانهترین حالت، رژیم صهیونیستی با یک دوره بیسابقه از بنبست سیاسی روبهرو خواهد شد؛ در بدبینانهترین حالت که بسیاری از کارشناسان صهیونیست نسبت به آن هشدار میدهند، بحران مشروعیت انتخاباتی میتواند به خشونتهای داخلی و حتی رویاروییهای مسلحانه در داخل این رژیم و فروپاشی کامل بینجامد.
۰۹:۳۰ - ۱۴۰۵/۰۲/۲۲
