سرویس جهان مشرق - شکی نیست که وضعیت آمریکا در جنگ با ایران با توصیفات «دونالد ترامپ» رئیسجمهور این کشور، در شبکههای اجتماعی تفاوت زیادی دارد. هرچه از آغاز جنگ میگذرد، شواهد و مدارک این واقعیت نیز بیشتر و بیشتر افشا میشوند؛ تا جایی که دولت آمریکا در هفتهی دوم جنگ، از دو شرکت بزرگ «وَنتور» و «پلَنِت لَبز» که تصاویر ماهوارهای تجاری را منتشر میکنند، درخواست کرد (بخوانید: دستور داد) تصاویر مرتبط با جنگ ایران و پایگاههای آمریکایی در منطقه را تا انتهای درگیریهای جاری متوقف کنند.
با این حال، بررسیهای رسانهای پیشاپیش نشان میدهد ابعاد گستردهی تخریب در این پایگاهها جایی برای پنهانکاری نگذاشته است. در ادامهی زنجیرهای از خبرگزاریهای آمریکایی که به ابعاد خسارات آمریکا در نتیجهی حملات «هوایی»، موشکی و پهپادی ایران پرداختهاند، روزنامهی واشینگتنپست در گزارشی تحت عنوان «تصاویر ماهوارهای نشان میدهند ایران به داراییهای نظامی بسیار بیشتری از آنچه گزارش شده بود، حمله کرده است[۱]» مفصلتر بخشی از خسارات را بررسی کرده است.
اگرچه واشینگتنپست ادعا میکند گزارشش یکی از جامعترین ارزیابیها در اینباره است، اما اذعان دارد که اولاً، بخشی از خسارات واردشده به تأسیسات غیرنظامی و همچنین پایگاههای متعلق به متحدان آمریکا را محاسبه نکرده، و دوماً نمیتوان با قطعیت اعلام کرد که موارد ثبتشده تمام خسارتهای واردشده به پایگاههای آمریکا در منطقه هستند. آنچه در ادامه میخوانید، ترجمهی گزارش واشینگتنپست است.
پیشزمینه: تصاویر ماهوارهای که ایران از خسارات واردشده به پایگاه «کمپ بورینگ» منتشر و نشانهگذاری کرده. پسزمینه: تصاویری که شرکت خدمات ماهوارهای «پلنت لبز» منتشر کرده و واشینگتنپست آنها را نشانهگذاری نموده است. (+)
در همینباره بخوانید:
تحلیل تصاویر ماهوارهای توسط واشینگتنپست نشان میدهد حملات هوایی ایران از زمان آغاز جنگ تا کنون به دستکم ۲۲۸ سازه یا تجهیزات در سایتهای نظامی آمریکا در سراسر خاورمیانه آسیب رسانده یا آنها را منهدم کرده است.
این حملات آشیانهها، پادگانها، انبارهای سوخت، هواپیماها و همچنین تجهیزات کلیدی راداری، ارتباطی و پدافند هوایی را هدف قرار دادهاند. میزان تخریب بسیار فراتر از آن چیزی است که دولت آمریکا به طور علنی به آن اذعان کرده یا پیش از این گزارش شده بود.
این تصویر ماهوارهای که شرکت «پلنت لبز» ۱ مارس (۱۰ اسفند) آن را ثبت کرده، دودی را نشان میدهد که در اثر اصابت پرتابههای ایرانی از مقر فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در «منامه» پایتخت بحرین به هوا برخاسته است. ارتش آمریکا بخش زیادی از خسارتهایی را که ایران به داراییهایش در منطقه وارد کرده، سانسور میکند و به همین دلیل، حجم کامل این خسارتها در حال حاضر نامعلوم است. (+)
این تصاویر ماهوارهای، از نمای نزدیکتر، بخشی از تأسیسات آسیبدیده در پایگاه ارتش آمریکا در «منامه» پایتخت بحرین را نشان میدهند. تصویر سمت چپ قبل از حملات ایران و تصویر سمت راست بعد از این حملات ثبت شده است. تحقیقات شبکهی خبری آمریکایی «سیانان» نشان میدهد بیش از نیمی از پایگاههای ارتش آمریکا در منطقهی خاورمیانه هدف اصابت حملات ایران قرار گرفتهاند. به گفتهی سیانان، در این حملات داراییهای ارزشمندی از آمریکا صدمه دیده یا تخریب شدهاند و در نتیجه جای پای ایالات متحده در منطقه پس از جنگ اکنون در هالهای از ابهام قرار گرفته است. (+)
در همینباره بخوانید:
مقامات میگویند تهدید حملات هوایی باعث شد وضعیت برای برخی از پایگاههای آمریکا در منطقه آنقدر خطرناک شود که دیگر امکان استقرار پرسنل در سطوح عادی وجود نداشت، و فرماندهان در ابتدای جنگ، اکثر پرسنل را از این سایتها به خارج از برد آتش ایران منتقل کردند.
ارتش آمریکا اعلام کرده از زمان شروع جنگ[۲] در ۲۸ فوریه، هفت نیروی نظامی در حملات به تأسیسات این کشور در منطقه کشته شدهاند (شش نفر در کویت و یک نفر در عربستان) و تا اواخر آوریل بیش از ۴۰۰ نیرو نیز دچار جراحت شدهاند.
اگرچه اکثر مجروحان ظرف چند روز به خدمت بازگشتند، اما به گفتهی مقامات آمریکایی که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، دستکم ۱۲ نفر دچار جراحاتی شدند که مقامات نظامی آنها را «وخیم» طبقهبندی کردهاند.
«دونالد ترامپ» (چپ) رئیسجمهور آمریکا، ۷ مارس ۲۰۲۶ در پایگاه «دوور» نیروی هوایی آمریکا در حاشیهی شهر دوور در ایالت دلاور، در حال ادای احترام نظامی به سربازان کشتهشدهی این کشور در جنگ با ایران. در این تصویر، اعضای ارتش آمریکا جسد استوار یکم «رابرت مارزان» عضو نیروی ذخیرهی ارتش این کشور را حمل میکنند که در یکی از مقرهای فرماندهی آمریکا در کویت کشته شده است. اگرچه شمار کشتههای ارتش آمریکا در جنگ با ایران تا کنون ۱۳ نفر اعلام شده، اما با توجه به کنترل شدید ارتش آمریکا بر انتشار اخبار تلفات، احتمال دارد آمار واقعی بیشتر از ارقام اعلامی باشد. (+)
شماری از سربازان ارتش آمریکا، ۷ مارس ۲۰۲۶، در پایگاه هوایی «دوور» در شهری به همین نام در ایالت دلاور، در جریان مراسم «بازگشت قربانیان»، تابوت گروهبان «دکلن کودی» جوان بیستسالهی اهل شهر «وست دِه موین» ایالت آیووا، را مقابل «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، و «ملانیا ترامپ» بانوی اول این کشور، حمل میکنند. (رئیسجمهور و بانوی اول آمریکا در تصویر دیده نمیشوند.) کودی و شماری دیگر از اعضای ارتش آمریکا، پس از حملهی این کشور و اسرائیل به ایران، در ضدحملهی پهپادی ایران به یک مقر فرماندهی در کویت کشته شدند. (+)
در همینباره بخوانید:
›› اعتراف مقامات آمریکایی-اسرائیلی: نتانیاهو درباره تغییر رژیم در ایران ترامپ را فریب داد
›› روایت نظرسنجیها؛ اعزام نیروی زمینی به ایران ریاستجمهوری ترامپ را نابود میکند
دستیابی به تصاویر ماهوارهای از خاورمیانه در حال حاضر به طور غیرعادیای دشوار است. دو تأمینکنندهی بزرگ تجاری این تصاویر، یعنی «وَنتور» و «پلَنِت لَبز»، به درخواست دولت آمریکا (که بزرگترین مشتری آنهاست) اقدام به محدودسازی، تعویق یا خودداری از انتشار تصاویر ماهوارهای از منطقه تا زمانی کردهاند که جنگ تداوم داشته باشد. همین مسئله، ارزیابی ضدحملات ایران را دشوار یا غیرممکن ساخته است. این محدودیتها[۳] کمتر از دو هفته پس از آغاز جنگ اعمال شدند.
با این حال، خبرگزاریهای وابسته به دولت ایران از ابتدا به طور منظم تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا را در حسابهای شبکههای اجتماعی خود منتشر کردهاند که مدعی مستندسازی آسیب به سایتهای آمریکایی بودند.
تصاویر ماهوارهای که ایران از خسارات واردشده به پایگاههای آمریکایی در منطقه منتشر کرده است. از راست به چپ و از بالا به پایین: فرودگاه بینالمللی اربیل، پایگاه هوایی الرفاع، پایگاه هوایی عیسی، مقر پشتیبانی دریایی بحرین، کمپ بورینگ، کمپ عریفجان، پایگاه هوایی علی السالم، پایگاه هوایی حریر، پایگاه هوایی الظفره، پایگاه هوایی شاهزاده سلطان، پایگاه هوایی العدید، و بندر شعیبه. واشینگتنپست اذعان میکند در بررسیهایش به هیچ نشانهای از دستکاری تصاویر ماهوارهای توسط ایران برخورد نکرده است. از قضا، تصاویر ماهوارهای دیگری نیز به دست آمدهاند که در میان تصاویر ایرانی وجود نداشتهاند. (+)
واشینگتنپست برای تهیهی گزارش پیش رو (که یکی از اولین گزارشهای عمومی جامع دربارهی آسیب به تأسیسات آمریکا در منطقه است) بیش از ۱۰۰ تصویر ماهوارهای با وضوح بالا را بررسی کرد که توسط ایران منتشر شدهاند.
ما ۱۰۹ مورد از این تصاویر را از طریق مقایسهی آنها با تصاویر با وضوح پایینتر از سامانهی ماهوارهای اتحادیهی اروپا، موسوم به «کوپرنیک»، و همچنین تصاویر با وضوح بالای شرکت پلنت لبز (در مواردی که موجود بود) مورد راستیآزمایی قرار دادیم و تأیید کردیم.
۱۹ عدد از تصاویر ایرانی را از فرآیند بررسی خسارت حذف کردیم، زیرا مقایسهی آنها با تصاویر کوپرنیک نتایج قطعی به دست نداد. هیچکدام از تصاویر ایرانی «دستکاریشده» تشخیص داده نشدند.
این تصاویر ماهوارهای، مرکز عملیاتهای تاکتیکی و پشتیبانی ارتش آمریکا در بندر غیرنظامی «شعیبه» در کویت را نشان میدهند. تصویر سمت چپ (قبل از اصابت) نشان میدهد که تنها حفاظ ساختمانهایی که مورد اصابت پهپاد ایران قرار گرفتهاند، ردیفهایی از موانع بتنی بودهاند که اگرچه ارتفاع نسبتاً زیادی دارند، اما مقابل حملات هوایی، موشکی و پهپادی، که مهمترین تهدید علیه این اهداف به شمار میرفته، به هیچ عنوان مؤثر نیستند. تصویر سمت راست که البته وضوح بسیار پایینی دارد، دود ناشی از اصابت پرتابههای ایران به این مرکز عملیاتی را نشان میدهد؛ جایی که دستکم شش نیروی ارتش آمریکا کشته شدند. در ادامهی گزارش در اینباره بیشتر میخوانید. (+)
علاوه بر این، خبرنگاران واشینگتنپست در یک جستوجوی جداگانه در میان تصاویر پلنت لبز، ۱۰ سازهی آسیبدیده یا منهدمشده را پیدا کردند که در تصاویر منتشرشده توسط ایران مستند نشده بودند. در مجموع، واشینگتنپست ۲۱۷ سازه و ۱۱ قطعه تجهیزات را در ۱۵ سایت نظامی آمریکا در منطقه پیدا کرد که آسیب دیده یا منهدم شده بودند.
کارشناسانی که ارزیابی واشینگتنپست را بررسی کردند، میگویند خسارات وارده در این سایتها نشان میدهد که ارتش آمریکا تواناییهای هدفگیری ایران را دستکم گرفته، به اندازهی کافی خود را با جنگهای پهپادی مدرن انطباق نداده، و برخی پایگاهها را بدون حفاظت کافی رها کرده است.
نُه (۹) مخزن سوخت در پایگاه هوایی «علی السالم» در کویت آسیب دیدهاند. رسانههای وابسته به دولت ایران تصاویر ماهوارهای ردیف بالا را با نشانهگذاری منتشر کردند. روزنامهی واشنگتنپست از تصاویر ماهوارهای ردیف پایین (که توسط پلنت لبز ثبت شدهاند) برای راستیآزمایی این خسارات استفاده کرد. (+)
«مارک کانسیان» مشاور ارشد [اندیشکدهی آمریکایی] «مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل» و سرهنگ بازنشستهی نیروی تفنگداران دریایی آمریکا، که به درخواست واشینگتنپست تصاویر ایرانی را بررسی کرده است، میگوید: «حملات ایران دقیق بودند. هیچ گودال تصادفیای که نشاندهندهی خطا رفتن موشکها باشد وجود ندارد.»
واشینگتنپست پیش از این فاش کرده بود که روسیه چگونه اطلاعاتی را برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در اختیار ایران قرار داده است[۴]. برخی از خسارات ممکن است پس از خروج نیروهای آمریکایی از پایگاهها رخ داده باشد که اهمیت حفاظت از سازهها را کمتر میکرده است.
کانسیان و سایر کارشناسان میگویند معتقد نیستند این حملات توانایی ارتش آمریکا برای انجام کارزار بمباران در ایران را به طور قابلتوجهی محدود کرده باشد.
مجموعهی سفارت آمریکا در ریاض، پایتخت عربستان، شامل ساختمانی متعلق به سیآیای، که در هفتهی اول جنگ هدف حملهی پهپادی ایران قرار گرفت. نکتهی حیرتآوری که رسانههای آمریکایی گزارش میدهند این است که ابتدا یک پهپاد به این مجموعه اصابت کرده حفرهای را در آن ایجاد کرده است، و به فاصلهی حدود یک دقیقه، پهپاد دوم از درون همان حفره عبور کرده و در قلب ساختمان منفجر شده است. گفته میشود دستکم سه طبقه از سفارت آمریکا در این حمله فروریخته است. (+)
در همینباره بخوانید:
›› نیویورکتایمز: ترامپ با جنگ ایران پای آمریکا را از گلیمش درازتر کرد
فرماندهی مرکزی آمریکا («سنتکام») که مسئولیت خاورمیانه را به عهده دارد، از ارائهی پاسخ به گزارش دقیق یافتههای واشینگتنپست خودداری کرد.
یک سخنگوی ارتش آمریکا، استفادهی کارشناسان از عباراتی مانند «گسترده» یا «شواهدی مبنی بر شکست» دربارهی خسارات پایگاههای آمریکایی را رد کرد و گفت ارزیابیهای تخریب پیچیده هستند و در برخی موارد ممکن است گمراهکننده باشند.
با این حال، این سخنگو از ارائهی جزئیات خودداری کرد و گفت رهبران نظامی پس از پایان درگیری قادر خواهند بود توضیحات کاملتری دربارهی حملات ایران ارائه دهند.
خسارات واردشده به پایگاه «کمپ عریفجان» در کویت در تصویری که «پلنت لبز» ۴ مارس (۱۳ اسفند) آن را ثبت کرده است. دولت کویت پایگاه کمپ عریفجان را ساخته و هزینههای آن را نیز خودش پرداخت میکند. این پایگاه در جنوب شهر «کویت» پایتخت این کشور و غرب بندر «شعیبه» واقع شده است. کویت و بحرین بیشترین سهم را از ضدحملات ایران داشتند؛ احتمالاً به این دلیل که اجازهی استفادهی ارتش آمریکا از خاک خود برای حمله به ایران را داده بودند. «مارک کانسیان» مشاور ارشد «مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل» و سرهنگ بازنشستهی نیروی تفنگداران دریایی آمریکا، میگوید: «حملات ایران دقیق بودند. هیچ گودال تصادفیای که نشاندهندهی خطا رفتن موشکها باشد وجود ندارد.» (+)
طی هفتههای نخست جنگ، چندین رسانه گزارشهایی دربارهی این خسارات منتشر کردند؛ از جمله نیویورکتایمز که حملاتی را به ۱۴ سایت نظامی یا تأسیسات پدافند هوایی آمریکا شناسایی کرد[۵].
اواخر آوریل، انبیسینیوز گزارش داد که یک جنگندهی [اف-۵] ایرانی یکی از پایگاههای آمریکایی را در کویت بمباران کرده است. از آخرین باری که یک جنگندهی دشمن به پایگاههای آمریکا حمله کرد، سالهای زیادی میگذرد. انبیسینیوز به تحقیقاتی استناد کرده بود که نشان میداد ۱۰۰ هدف توسط ایران در ۱۱ پایگاه مورد اصابت قرار گرفتهاند[۶].
سیانان نیز هفتهی گذشته گزارش داد که ۱۶ تأسیسات آمریکا آسیب دیدهاند[۷]. با همهی اینها بررسی واشینگتنپست (بر اساس تصاویر ماهوارهای از شروع جنگ تا ۱۴ آوریل) نشان میدهد تعداد بسیار زیادی هدف دیگر نیز در این سایتها مورد اصابت قرار گرفتهاند؛ مکانهایی که عمدتاً توسط ارتش آمریکا استفاده میشوند، اما با نیروهای نظامی کشورهای میزبان و متحدان مشترک هستند.
تصاویر ماهوارهای قبل (چپ) و بعد (راست) از حملات ایران به تأسیسات مورد استفادهی ارتش آمریکا در فرودگاه بینالملل اربیل در کردستان عراق. گزارشها نشان میدهد پایگاههای آمریکایی در سراسر خاورمیانه در طول جنگ رمضان هدف حملات موفق ایران قرار گرفتهاند. نکتهی بسیار جالب توجه، استفادهی ایران از هواپیماهای بسیار قدیمی اف-۵ دستکم در روزهای ابتدایی جنگ است که خلبانان ایرانی توانستهاند با آنها از سد سامانهی پیشرفتهی پدافند هوایی آمریکا رد شوند و اهداف خود را بمباران کنند. رسانههای آمریکایی هشدار میدهند که بازسازی پایگاههای ایالات متحده در منطقه، حتی اگر ممکن باشد، میلیاردها دلار هزینه روی دست این کشور خواهد گذاشت. تنها در یک مورد، رادار اصلی یک سامانهی راداری پیشرفتهی آمریکایی از نوع AN/FPS-۱۳۲ به ارزش ۱/۱ میلیارد دلار در قطر با پهپادهای ایران هدف قرار گرفت. این رادار قادر به ارائهی هشدار زودهنگام دربارهی تهدیدها تا شعاع حدود ۵۰۰۰ کیلومتری بود. (+)
تصاویر نشان میدهند حملات هوایی به آنچه به نظر میرسد پادگانها، آشیانهها یا انبارهای متعدد واقع در بیش از نیمی از پایگاههای آمریکایی که واشینگتنپست آنها را بررسی کرده، آسیب رسانده یا آنها را منهدم کردهاند.
«ویلیام گودهیند» محقق پروژهی تحقیقاتی «کانتستد گراوند» که این تصاویر را بررسی کرده، میگوید: «ایرانیها عمداً ساختمانهای اقامتی را در چندین سایت با هدف وارد کردن تلفات انبوه هدف قرار دادهاند. فقط تجهیزات، ذخایر سوخت و زیرساختهای پایگاههای هوایی نیست که زیر آتش گرفته شدهاند، بلکه اهداف کمترحفاظتشده مانند سالنهای ورزشی، غذاخوریها و محلهای اقامت نیز هدف بودهاند.»
واشینگتنپست همچنین متوجه شد که حملات ایران یک سایت ارتباطات ماهوارهای در پایگاه هوایی «العدید» در قطر، تجهیزات دفاع موشکی پاتریوت در دو پایگاه هوایی «الرفاع» و «[شیخ] عیسی» در بحرین و پایگاه هوایی «علی السالم» در کویت، یک دیش ماهواره در مقر پشتیبانی دریایی بحرین (که مرکز فرماندهی ناوگان پنجم آمریکا محسوب میشود)، یک نیروگاه در «کمپ بورینگ» در کویت و پنج سایت میزبان مخازن سوخت در سه پایگاه را مورد اصابت قرار دادهاند.
تصویر منتسب به یک فروند بالگرد ترابرتی سنگین «سیاچ-۴۷اف شینوک» متعلق به آمریکا که به نظر میرسد درون یک آشیانه در پایگاه «کمپ بورینگ» در کویت توسط یک پهپاد ایرانی هدف قرار گرفته (یا بعد از اصابت پهپاد به داخل آشیانه منتقل شده) است. گزارشهای رسانهای حاکی از این است که پهپادی که دقیقاً به کابین هدایت بالگرد اصابت کرده و ملخ جلویی این بالگرد را نیز از بین برده، از نوع شاهد-۱۳۶ بوده است. (+)
تصویر دیگری از بالگرد «سیاچ-۴۷اف شینوک» که در کویت هدف حملهی پهپادی ایران قرار گرفته است. نهتنها خود این بالگرد، بلکه حتی یک قطعه از آن به نظر نمیرسد دیگر به کار آمریکاییها بیاید. (+)
تصویر دیگری که بالگرد «سیاچ-۴۷اف شینوک» منهدمشدهی آمریکا را از زاویهای دیگر در پایگاه «کمپ بورینگ» در کویت نشان میدهد. بالگرد شینوک یکی از موفقترین نمونههای بالگرد ترابری سنگین و از نمادهای صنعت هوایی آمریکا به حساب میآید. (+)
تصاویر ایرانی همچنین آسیب یا انهدام رادومها (پوششهای رادار) در «کمپ عریفجان» و پایگاه هوایی علی السالم در کویت و همچنین در مقر ناوگان پنجم، رادارهای دفاع موشکی تاد و تجهیزات آن در پایگاه هوایی «موفق السلطی» در اردن و دو سایت در امارات متحدهی عربی، یک سایت ارتباطات ماهوارهای دیگر در پایگاه العدید، و یک هواپیمای فرماندهی و کنترل [آواکس] ای-۳ سنتری و یک تانکر سوخترسان در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان را مستند کردهاند.
بیش از نیمی از خساراتی که واشینگتنپست آنها را بررسی کرد، در مقر ناوگان پنجم ایالات متحده و سه پایگاه آمریکایی در کویت (پایگاه هوایی علی السالم، کمپ عریفجان و کمپ بورینگ) رخ دادهاند. کمپ عریفجان مقر منطقهای ارتش آمریکاست. برخی از کشورهای خلیج فارس به ارتش آمریکا اجازه ندادند از پایگاههای آنها برای انجام عملیاتهای تهاجمی علیه ایران استفاده کند.
یک مقام آمریکایی در همینباره میگوید پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت از پایگاههایی بودند که شدیدترین ضربات را متحمل شدند؛ احتمالاً به این دلیل که این دو کشور اجازهی حملات از خاک خود را داده بودند؛ از جمله استفاده از سامانههای راکتی «هایمارز[۸]» [یا «هیمارس»] که میتواند راکتهایی را تا برد بیش از ۵۰۰ کیلومتر شلیک کند[۹].
بررسی واشینگتنپست تنها بخشی از خسارات را بر اساس تصاویر ماهوارهای موجود برمیشمارد. کانسیان میگوید برخی از خسارات ممکن است نتیجهی تصمیمات آمریکا یا فریبکاری بوده باشند. به اعتقاد او، اگر به نظر برسد یک موشک مهاجم به یک هدف غیرمهم برخورد خواهد کرد، نیروهای آمریکایی ممکن است برای حفظ ذخایر ارزشمند موشکهای رهگیر به آن موشک اجازه دهند اصابت کند.
همچنین ممکن است فرماندهان برای فریب نیروهای ایرانی، مکانهای خالی در یک پایگاه را «مورداستفاده» نشان داده باشند. کارشناسان میگویند آسیبپذیری سایتهای نظامی در برابر حملات ایران احتمالاً نتیجهی عوامل متعددی بوده است. با این حال، به گفتهی آنها، مهمترین عامل این است که نیروهای ایرانی مقاومتر از آن چیزی بودهاند که دولت ترامپ پیشبینی میکرد.
قطعات متلاشیشده و همچنین گودالی که روی زمین (احتمالاً از برخورد مخزن سوخت) پس از سقوط جنگندهی آمریکایی «اف-۱۵ای» به جا مانده است. سرنگونی این جنگنده تنها چند ساعت پس از آن اتفاق افتاد که «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، مدعی شد ایرانیها دیگر امکانات دفاعی ندارند و تمام آسمان این کشور تحت کنترل ائتلاف آمریکایی-اسرائیلی است. (+)
تصاویر بیشتر از قطعاتی که پس از سرنگونی جنگندهی «اف-۱۵ای» آمریکا روی زمین پیدا شدهاند. چند ساعت پس از سرنگونی این اف-۱۵، یک فروند جنگندهی «اِی-۱۰» آمریکایی نیز مورد اصابت پدافند هوایی ایران قرار گرفت و در جایی خارج از ایران سقوط کرد. (+)
«کِلی گریکو» عضو ارشد اندیشکدهی [آمریکایی] «مرکز استیمسون»، میگوید برنامههای آمریکا برای نابودی سریع نیروهای موشکی و پهپادی ایران با هدف جلوگیری از وارد کردن خسارات جدی به داراییهای ایالات متحده، «عمق اطلاعاتی را که ایران از قبل برای هدفگیری زیرساختهای ثابت آمریکا» در اختیار داشت، دستکم گرفته بودند.
گریکو معتقد است این راهبرد همچنین میزان مصرف شدن موشکهای پدافند هوایی آمریکا و اسرائیل در طول درگیری ۱۲ روزهی ماه ژوئن میان ایران، اسرائیل و آمریکا را نیز نادیده گرفته بود. طبق برآورد مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل، ارتش آمریکا از ۲۸ فوریه تا ۸ آوریل دستکم ۱۹۰ رهگیر تاد و ۱۰۶۰ رهگیر پاتریوت را استفاده کرد که، به ترتیب، شامل ۵۳ درصد و ۴۳ درصد از موجودی این موشکها پیش از جنگ میشود[۱۰].
«جاستین برانک» محقق ارشد «مؤسسهی خدمات متحد سلطنتی» مستقر در لندن، میگوید پدافند هوایی آمریکا و متحدانش در رهگیری حملات ایران موفقیت چشمگیری به دست آوردهاند، اما «به قیمتی هنگفت از نظر موشکهای رهگیر سطحبههوا و هوابههوا.»
آثار تخریب در اثر اصابت پرتابههای ایرانی در پایگاه «علی السالم» در کویت. رسانههای آمریکایی اگرچه از رهگیری موفق پرتابههای ایرانی خبر میدهند، اما در عین حال، اذعان دارند که حجم خسارات وارد شده به پایگاههای آمریکا در منطقه بسیار گسترده است. این در حالی است که ارزیابی جامع و کامل دربارهی تمام این خسارتها در حال حاضر ممکن نیست و چهبسا در آیندهی نزدیک واقعیتهای دیگری نیز در اینباره افشا شود. (+)
علاوه بر این، کارشناسان میگویند ارتش آمریکا به اندازهی کافی خود را برای مقابله با «پهپادهای تهاجمی یکطرفه» [انتحاری] سازگار نکرده است؛ چیزی که به گفتهی آنها برنامهریزان آمریکایی باید از مشاهدهی جنگ در اوکراین میآموختند.
«دِکِر اِوِلث» دستیار تحلیلگر پژوهشی «مرکز تحلیلهای دریایی»، میگوید: «اگرچه [پهپادها] محمولههای [انفجاری] کوچکی دارند (و برخی از آنها آسیب چندانی وارد نکردند)، اما بسیار دقیقتر هستند و رهگیری آنها دشوارتر است، که آنها را به تهدیدی بهمراتب بزرگتر برای نیروهای آمریکایی تبدیل میکند.»
یک پهپاد ایرانی، اوایل مارس ۲۰۲۶، به ساختمانی در نزدیکی مقر فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین اصابت کرده است. پهپادها اگرچه عموماً قدرت تخریب کمتری از موشک دارند، اما دقت بالا و دشوارتر بودن رهگیری، آنها را تبدیل به سلاحهای تهاجمی خطرناک و تهدید نوظهوری میکند که بزرگترین ارتشهای جهان را نیز به چالش کشیده است. یکی از اشتباهات آمریکاییها دستکم گرفتن قدرت اطلاعاتی ایران بود. اگرچه آمریکاییها نیروهای نظامی خود را از پایگاههایشان خارج کرده و به برخی هتلها در کشورهای میزبان انتقال داده بودند، اما ایران با هدف قرار دادن همین هتلها نشان داد حتی از جرئیات تحرکات نیروهای آمریکایی نیز اطلاع دارد. (+)
کارشناسان همچنین به چالشهای ساختاری، از جمله کمبود پناهگاههای مستحکم با قابلیت حفاظت از نیروها و تجهیزات در مواضع کلیدی و اهداف احتمالی، اشاره کردند.
به عنوان مثال، مرکز عملیات تاکتیکی در کویت، جایی که شش نیروی نظامی آمریکا در اوایل مارس بر اثر حملهی پهپادی ایران کشته شدند، فاقد حفاظت سقفی یا تمهیدات پنهانسازی کافی بود[۱۱]؛ این یکی از چندین موضوعی است که قانونگذاران دموکرات که در حال تحقیق دربارهی این تلفات هستند، روی آن متمرکز شدهاند.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد در یک مورد، به نظر میرسد هواپیمای فرماندهی و کنترل ای-۳ سنتری در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان، پس از اینکه مکرراً در یک مکان واحد در مسیر تاکسی فرودگاه، بدون محافظت، پارک شد، منهدم شده است. فرماندهی مرکزی آمریکا از پاسخ به سؤالات مربوط به تحلیل کارشناسان از خسارات خودداری کرد.
یک فروند «سامانهی کنترل و هشدار زودهنگام هوابرد» (آواکس - AWACS) مدل «ای-۳ سنتری» (E-۳ Sentry) متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، ۲۷ مارس ۲۰۲۶، در حالی که در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان پارک بود، هدف حملهی ایران قرار گرفته و نابود شده است. این هواپیما یکی از ۱۶ سامانهی ای-۳ در حال خدمت در ناوگان هوایی آمریکا بود که با حمل تجهیزات نظارتی پیچیده نقش مهمی در شناسایی اهداف و تهدیدها به صورت هواپایه ایفا میکرد. نکتهی مهم عکس اینجاست که نقطهی اصابت به هواپیما در قسمت انتهایی آن، نزدیک دم، تنظیم شده است، جایی که بخش عمدهی تجهیزات هواپیما، از جمله رادوم (محافظ رادار)، واقع شدهاند. حملهی ایران به این هواپیما، که منجر به آسیب دیدن چند هواپیمای سوخترسان در اطراف آن و همچنین مجروحیت تعدادی از نیروهای نظامی آمریکا شد، نشان داد حتی پس از گذشت یک ماه از جنگ، جمهوری اسلامی همچنان توان حمله به اهداف نظامی ارزشمند در منطقه را با دقتی شگفتانگیز دارد. (+)
تصویر منتسب به ساختمان پشتیبانی ارتش آمریکا در بندر «شعیبه» در کویت که ایران اوایل روز یکشنبه ۱ مارس (۱۰ اسفند) روز دوم جنگ رمضان، آن را هدف قرار داد و دستکم شش سرباز آمریکایی در آن کشته شدند. (+)
این تصویر، بندر «شعیبه» در کویت را در سال ۲۰۲۱ نشان میدهد. بخش مشخصشده در تصویر، نشان میدهد سقف ساختمانی که ایران در حملهی ماه مارس آن را هدف گرفت، از جنس نوعی فلز نازک بوده است. لازم به توجه است که به اذعان رسانههای آمریکایی، پایگاه پشتیبانی ارتش آمریکا در یک بندر غیرنظامی واقع بوده است. (+)
«ماکسیمیلیان برمر» عضو غیرمقیم مرکز استیمسون و افسر بازنشستهی نیروی هوایی آمریکا، میگوید حملات به پایگاههای آمریکا در منطقه باعث شده برنامهریزان نظامی با دوراهی جدیدی مواجه شوند: عقب کشیدن نیروها به مکانهای امنتر که باعث محدود شدن توانایی آنها برای جنگ میشود، یا حفظ پایگاهها به شکل قبلی و پذیرش احتمال تلفات در آینده.
یک مقام آمریکایی میگوید خسارات در مقر پشتیبانی دریایی «گسترده» است و مقر آنجا به پایگاه هوایی «مکدیل» در شهر «تامپا» در ایالت فلوریدا، که خانهی سنتکام است، منتقل شده است. وی تصریح میکند که بعید است نیروها، پیمانکاران یا کارکنان غیرنظامی «به این زودیها» به این پایگاه بازگردند. دو مقام دیگر میگویند نیروهای آمریکایی ممکن است هرگز در تعداد زیاد به پایگاههای منطقه بازنگردند، اگرچه تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.
برمر معتقد است: «ما از عصر پنهانکاری به دورانی گذار کردهایم که کل میدان نبرد در آن نیمهشفاف و به طور فزایندهای شفاف است. احساس میشود که باید در حالت تهاجمی باشیم، اما قطعاً در اطراف این پایگاهها در حال بازی دفاعی هستیم.»
خبرنگاران واشینگتنپست برای تهیهی گزارش بالا ۱۲۸ تصویر ماهوارهای را که رسانههای خبری وابسته به دولت ایران منتشر و ادعا کردهاند خسارات ناشی از حملات این کشور را نشان میدهند، مکانیابی کردند تا تأیید کنند دقیقاً همان مکانهای ادعاشده در شرح تصاویر را نشان میدهند. ما سپس با مقایسهی این تصاویر با تصاویر دارای وضوح متوسط ماهوارهی «سنتینل-۲» (بخشی از سامانهی ماهوارهای کوپرنیک اتحادیهی اروپا) و بررسی باندهای طیفی مختلف برای مشاهدهی خسارات با بالاترین وضوح ممکن، و همچنین با استفاده از تصاویر اپتیکال با وضوح بالا از شرکت پلنت لبز، میزان آسیبها را راستیآزمایی کردیم.
شرکت پلنت لبز در پاسخ به درخواست دولت آمریکا، سیاستی را اتخاذ کرده است که به موجب آن تصاویری را که پس از ۸ مارس ثبت شدهاند در بستر آنلاین خود منتشر نمیکند. این یعنی تصاویر با وضوح بالا عموماً برای مقایسه پس از آن تاریخ در دسترس نبودهاند. در مواردی که فاقد تصاویر با وضوح بالا بودیم، حتی وقتی به نظر میرسید تصاویر ایرانی اصابت به چندین سازه را نشان میدهند، ما تنها اصابت به یک سازهی واحد را شمارش کردیم. حملات ادعایی ایران به اهداف غیرنظامی مانند پالایشگاههای نفت و همچنین سایتهای نظامیای که توسط نیروهای آمریکایی اداره نمیشوند، مانند تأسیسات راداری تحت مالکیت و مدیریت متحدان ایالات متحده، در گزارش فوق شمرده نشدهاند.
«سام لیر» همکار پژوهشی «مرکز مطالعات منع اشاعهی جیمز مارتین»، تصاویر گردآوری شده توسط واشینگتنپست را بررسی و تحلیل ما را تأیید کرد. گودهیند، عضو مؤسسهی کانتستد گراوند، که به تحلیل تصاویر ماهوارهای دربارهی جنگ و درگیریهای مسلحانه میپردازد، نیز یافتههای ما را تصدیق نمود.
در همینباره بخوانید:
›› اذعان والاستریتژورنال به دقت خیرهکننده سلاحهای بومی ایران
۰۸:۴۳ - ۱۴۰۵/۰۲/۲۰
