سرویس دفاع و امنیت مشرق _ رزمایش ویژه نیروی دریایی سپاه با عنوان "کنترل هوشمند تنگه هرمز"، در حالی طی روزهای گذشته با حضور واحدهای مختلف دریایی و ساحلی سپاه و تحت هدایت فرماندهی کل سپاه پاسداران انجام شد، که مرور برنامه‌های تأمینی و سناریوهای اقدام نظامی متقابل سپاه پاسداران در مواجهه با تهدیدات امنیتی و نظامی احتمالی در منطقه تنگه هرمز و بهره گیری هوشمند از مزایای ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی در خلیج فارس و دریای عمان از مهمترین اهداف این رزمایش ترکیبی اعلام شده بود.

در این رزمایش، انواع سامانه‌های تسلیحاتی دفاعی و تهاجمی تحت کاربری نیروی دریایی سپاه مورد استفاده قرار گرفتند و به شکل خاص شاهد رونمایی از یک سلاح خاص با توانایی ویژه بودیم که البته فعلا به دلیل حفظ اسرار نظامی جزئیات توانایی ها و ویژگی های فنی آن محرمانه باقی مانده است.

بیشتر بخوانید:

۱۰ نوع موشک بالستیک و تاکتیکی ایرانی برای انهدام ناوهواپیمابر آمریکا/ «خیبرشکن»؛ کابوس اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه به سراغ آبراهام لینکلن می‌رود +عکس

کدام موشک ایرانی ناوهای آمریکا را به قعر دریا می‌فرستد؟ / سپاه مهیای شلیک «هایپرسونیک فتاح» با کلاهک خاص می‌شود +عکس

از سرجنگی گلایدکننده و شدیدالانفجار تا شهرهای زیرزمینی آماده ورود به جنگ/ کدام ویژگی «موشک خیبرشکن»، آمریکا و اسرائیل را مجبور به آتش‌بس کرد؟ +عکس

سلاحی ویژه برای حمله همزمان به آسمان و دریا

در بخشی از ویدئوی مربوط به رزمایش اخیر نیروی دریایی سپاه، خبرنگار اعزامی به منطقه، از سلاحی نام می برد که تولید انبوه شده و به شکل گسترده در اختیار یگان های رزمی قرار گرفته است، اما تصویر مربوط به لحظات شلیک و پرواز آن به دلیل مسائل حفاظتی کاملا تار شده است.

مهمترین ویژگی که برای این سلاح عنوان شد، توانایی مشترک حمله به اهداف دریایی و هوایی است؛ این موضوع نشان می دهد به احتمال فراوان با سلاحی از دسته "مهمات پرسه زن هدایت شونده" روبرو هستیم که خود زیرمجموعه پهپادهای انتحاری محسوب می شوند. مهمات پرسه زن، به گونه ای از پرنده های هدایت پذیر از دور گفته می شود که ابعاد کوچکی داشته، به راحتی توسط یک نفر قابل حمل و کاربری بوده و توانایی گشت زنی بر فراز یک منطقه تا زمان کشف هدف توسط سیستم های شناسایی دیگر و هدایت برای انهدام هدف را دارند.

مشهورترین مهمات پرسه زن عملیاتی در دنیا را می توان مدل هایی نظیر لنست۳ روسی، سوییچ بلید و کایوت امریکایی و استینگ عنوان کرد که در سالهای اخیر حضور گسترده ای در میدان نبرد بخصوص در منطقه اوکراین داشته اند.

در کشورمان نیز انواع مهمات پرسه زن مخصوص حمله به اهداف زمینی یا مهمات پرسه زن پدافندی تولید و رونمایی شده اند اما این نخستین بار است که مهمات پرسه زن با توانایی همزمان پدافندی و ضد اهداف سطحی معرفی و رونمایی می شود.

سلاح جدید سپاه؛ ترکیب احتمالی از قائم و رعد

مشهورترین و احتمالا کاربردی ترین مهمات پرسه زن انتحاری که تا کنون در اختیار نیروهای مسلح کشورمان قرار گرفته اند را می توان قائم ۱۱۸ و رعد۲ نام برد. سیستم پدافندی قائم ۱۱۸ به صورت ویژه برای ماموریت مقابله با اهداف بدون سرنشین کوچک در ارتفاع پایین طراحی شده است؛ یعنی سلاحی مناسب برای مقابله با پهپادهای انتحاری، مولتی روتورهای بمب انداز و پهپادهای شناسایی دشمن.

قائم ۱۱۸ دارای سیستم هدایت الکترواپتیکی به کمک دوربین نصب شده در دماغه است اما برای کشف اهداف از سیستم های راداری پشتیبان نیز کمک می گیرد. استفاده از روش هدایت الکترواپتیکی در فاز نهایی حمله به هدف، موجب می شود این سلاح در برابر اقدامات اخلال الکترونیک دشمن کاملا مقاوم باشد. در عمده تصاویر منتشر شده تا امروز، پرتابگرهای این سامانه، در حامل‌های استوانه ای شکل به تعداد ۵ فروند و روی خودروی تاکتیکی ارس ۳ نصب شده اند که توان تحرک و اجتناب از کشف و انهدام توسط هواگردهای دشمن را افزایش می دهد.

مهمات پرسه زن دوم با توان حمله به اهداف سطحی، رعد۲ نام دارد؛ سلاحی با پیشرانه الکتریکی، ۱۷ دقیقه مداومت پروازی و ۲۰ کیلومتر برد که از سرجنگی ۵ کیلوگرمی بهره می‌برد و در سالهای اخیر در نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وارد خدمت شده است. دوربینی که در جلوی این پهپاد نصب شده پس از پرتاب از لانچر استوانه‌ای شکل خود، تصاویر را به کاربر ارسال کرده و به کاربر این امکان را می‌دهد تا هدف مورد نظر را انتخاب و به آن حمله کند.

بنابراین این سلاح را علاوه بر یگان های زمینی، واحدهای رزمی نیروی دریایی سپاه نیز می توانند علیه اهداف سطحی در دریا (نظیر قایق یا ناوهای کوچک) استفاده کنند. رعد۲ هم به صورت استقرار ساده پرتابگر روی زمین و هم به صورت نصب شده در استوانه های چندگانه در خودروی ارس۳ رونمایی شده است.

به نظر می رسد بر مبنای ویژگی های تصویری، آنچه که طی روزهای گذشته در رزمایش ویژه نیروی دریایی سپاه تحت عنوان سلاح جدید با قابلیت حمله همزمان به اهداف دریایی و هوایی معرفی شد، ترکیبی از دو سلاح نامبرده در بالا است؛ به ویژه اینکه در تصاویر نیز هم پرتابگرهای ساده روی زمین و هم پرتابگرهای متحرک روی قایق دیده می شوند. در ویدئو منتشر شده از رزمایش اخیر، انهدام یک فروند پهپاد شناسایی ابابیل۳ به عنوان هواگرد شبیه سازی شده دشمن با شلیک مهمات پرسه زن جدید به نمایش گذاشته شد.

همچنین پرتاب مهمات پرسه زن از روی استوانه ساده مستقر روی زمین و پرتابگر روی قایق نیز برای انهدام اهداف دریایی دشمن فرضی دیده می شود که این ویژگی ها در صورت بروز هرگونه تهدید عملی و تجاوز به مرزهای آبی و خاک کشورمان، می تواند از جمله اولین واکنش های سریع و در تعداد بالا برای مقابله و تنبیه متجاوزین در آب یا هوا باشد بخصوص که چنین تهدیداتی، عمدتا با شناورهای خاص یا پهپادهایی از دشمن انجام می شود که در تیررس برد عملیاتی این مهمات های پرسه زن قرار می گیرند.

بنابراین می توان گفت سلاح جدید که فعلا جزئیات توانایی های آن محرمانه اعلام شده، نوعی مهمات پرسه زنی با ترکیبی از ویژگی های دو سامانه مشهور قائم ۱۱۸ و رعد ۲ باشد.

در کنار آن، یک ویژگی و اتفاق مهم در صنایع دفاعی کشورمان رخ داده و آن هم، دستیابی به یک خانواده و محصول موفق در سطوح مختلف است که برای نصب روی انواع سامانه ها یا استقرار روی انواع محصولات خودرویی و پرتاب از آنها به کار می آید که با توجه به ظاهر و نوع طراحی حامل و پرتابگر مشخصا امکان نصب آن در پلتفرم های متنوع و حتی استفاده جداگانه برای نیروهای پیاده نیز وجود دارد. باید توجه داشت رسیدن به توانمندی که در اصول نظامی به عنوان "طراحی ماژولار" شناخته می شود یکی از مهم ترین نکات در خصوص حامل‌های مهمات استوانه‌ای جدید ایرانی است که قابلیت نصب و استفاده از آنها در سطوح و در شرایط مختلف می‌دهد. در عین حال حمل پرتابه‌ها در داخل این حامل‌های کاملا پوشیده باعث می شود تا حمل و نقل و همچین انبار کردن آنها آسان تر بوده و مشخصا به دلیل عدم برخورد با عوامل محیطی عمر نگهداری این پرتابه ها نیز افزایش پیدا کند.

این توانمندی بازدارنده، پیامی روشن و قاطع برای هر متجاوز دارد: هرگونه تعرض به تمامیت ارضی ایران بویژه جزایر ایرانی، با پاسخی دقیق، متناسب و سنگین روبه‌رو خواهد شد. ضمن آنکه با نگاهی به تحولات و دستاوردهای کشورهای محتلف پیشرو در عرصه پرنده های هدایت پذیر از دور، مشخص می شود بحث استفاده از مهمات پرسه زن در میدان های نبرد تبدیل به اولویت یک کشورهای صاحب فناوری و برخی خریداران محصولات جدید در جهان شده و از چین تا ایالات متحده آمریکا و همچنین میدان نبرد اوکراین شاهد این مسئله هستیم که این فناوری ها در حال بلوغ و مورد استفاده گسترده قرار گرفتن هستند و خوشبختانه حرکت جدید نیروهای مسلح کشورمان نشان داد که جمهوری اسلامی ایران نیز در این زمینه همچنان پای به پای رقیبان در حال تلاش برای حرکت در خط اول فناوری بدون سرنشین جهان قرار دارد.