به گزارش مشرق، امیرحسین یزدانپناه فعال رسانه در تلگرام نوشت:
پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت روز ملی خلیج فارس را نباید صرفاً یک روایت تاریخی یا بیان توصیفی از جایگاه این پهنه آبی تلقی کرد، بلکه این پیام دارای عناصر روشن یک چارچوب سیاستگذاری کلان برای آینده خلیج فارس است. چارچوبی که در آن، تنگه هرمز از یک مسیر عبور انرژی صِرف، به یک مؤلفه فعال در معادلات امنیتی، حقوقی و اقتصادی منطقه ارتقا مییابد. در پیام ایشان تاکیدات و عبارتهای قابل توجهی دیده میشود؛ از جمله:
- رقم خوردن «فصل نوین خلیج فارس و تنگه هرمز»
-« اعمال مدیریت بر تنگه هرمز»
- لزوم تدوین «قواعد حقوقی و اعمال مدیریت جدید تنگه هرمز»
- توجه به «نفع همه ملت های منطقه» و
- بهرهمندی از «مواهب اقتصادی»
بر این اساس، نخستین مؤلفه برای رسیدن به یک مدل ایرانی در حکمرانی بر تنگه هرمز، تأکید بر «اعمال مدیریت بر تنگه هرمز» است. چنین تعبیری نشان میدهد که مسئله صرفاً حفاظت از مرزهای آبی یا حضور نظامی در منطقه نیست، بلکه سخن از نوعی حکمرانی فعال بر یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت جهانی است. در این چارچوب، ایران با اتکا به موقعیت جغرافیایی خود در تنگه و با تکیه بر ظرفیتهای امنیتی و فنی، میتواند و باید نقشی تعیینکننده در ساماندهی عبور و مرور دریایی و تأمین امنیت این مسیر ایفا کند.
پیام همچنین بر این نکته تأکید دارد که خلیج فارس متعلق به ملتهای منطقه است و حضور نیروهای بیگانه در آن، عامل ناامنی تلقی میشود. از این منظر، امنیت تنگه هرمز زمانی پایدار خواهد بود که بر پایه همکاری و همسرنوشتی کشورهای منطقه شکل گیرد. چنین رویکردی در عمل به معنای تقویت سازوکارهای بومی برای اداره این آبراهه و کاهش وابستگی به بازیگران فرامنطقهای است؛ مسیری که میتواند زمینه شکلگیری نظمی جدید در خلیج فارس را مبتنی بر حکمرانی با مدل ایرانی، فراهم کند.
در کنار این بعد امنیتی، پیام رهبر انقلاب به ضرورت تدوین «قواعد حقوقی و اعمال مدیریت جدید» بر تنگه هرمز نیز اشاره میکند. این نکته نشان میدهد که نگاه مطرحشده تنها بر قدرت میدانی تکیه ندارد، بلکه به دنبال آن است که مدیریت این آبراهه راهبردی در قالب سازوکارهای حقوقی، تثبیت شود. چنین رویکردی باید شامل طراحی یک مسیر ایرانی برای تردد کشتیها، ساماندهی عبور کشتیها، ایجاد نظامهای نظارتی هوشمند ایرانی و تقویت زیرساختهای مدیریت ترافیک دریایی باشد؛ اقداماتی که در بسیاری از گذرگاههای مهم دریایی جهان نیز بهعنوان بخشی از نظم دریانوردی پذیرفته شده است.
در این چارچوب، اداره مؤثر تنگه هرمز میتواند علاوه بر افزایش امنیت منطقه، فرصتهای اقتصادی قابل توجهی نیز ایجاد کند. پیام رهبر انقلاب صراحتاً از «مواهب اقتصادی» این مدیریت سخن میگوید؛ موضوعی که نشان میدهد نگاه مطرحشده تنها امنیتی نیست و به پیوند میان امنیت دریایی و توسعه اقتصادی توجه دارد. ارائه خدمات ایمنی دریانوردی، مدیریت ایرانی ترافیک کشتیها، حفاظت محیط زیست دریایی و خدمات امداد و نجات از جمله حوزههایی هستند که میتوانند در قالب یک نظام مدیریتی منسجم تعریف و به منبعی پایدار برای همکاریهای منطقهای و اقتصادی تبدیل شوند.
در عین حال، تأکید پیام ایشان بر «نفع همه ملتهای منطقه» نشان میدهد که هدف از چنین مدیریتی نه تنها بسته نگهداشتن تنگه هرمز نیست، بلکه سیاستگذاری رهبر معظم انقلاب دارای یک نگاه جامع منطقهای و ایجاد ثبات و پیشبینیپذیری در یکی از حساسترین مسیرهای انرژی جهان است. اگر عبور و مرور در تنگه هرمز در چارچوب حقوقی منظم، شفاف و مبتنی بر مسئولیتپذیری منطقهای سامان یابد، این آبراهه میتواند بیش از گذشته به عاملی برای امنیت جمعی و رفاه اقتصادی در منطقه خلیج فارس به خصوص ایران تبدیل شود.
لذا پیام رهبر انقلاب را میتوان سیاستگذاری برای ترسیم الگویی از حکمرانی منطقهای دانست که در آن تنگه هرمز از یک نقطه صرفاً جغرافیایی به یک ابزار فعال در مدیریت امنیت، اقتصاد و همکاری میان کشورهای ساحلی خلیج فارس تبدیل میشود؛ الگویی که در نهایت هدف آن ایجاد ثبات پایدار و بهرهمندی مشترک ملتهای منطقه از این مسیر حیاتی است.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.
۱۲:۴۱ - ۱۴۰۵/۰۲/۱۴
