آقای اوباما و روسای BBC و توییتر! چه خبر از انتخابات؟

اوباما می‌نویسد: پس از فرار شاه از ایران، اخبار شبانه آمریکا پر از تصاویر آیت‌الله خمینی شد که با ریش سفید و چشمان نافذ یک پیامبر، پیروزمندانه از تبعید برگشت و میان دریای طرفدارانش از هواپیما خارج شد.

سرویس جهان مشرق - باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق آمریکا (بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۷)، تجربیات دوران ریاست‌جمهوری‌اش را در قالب مجموعه‌ای دو جلدی مکتوب کرده است که جلد اول آن تحت عنوان «سرزمین موعود [۱] » در ۷۶۸ صفحه، روز سه‌شنبه، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۰ (۲۷ آبان ۹۹) منتشر شد. این کتاب که توانسته نظر مساعد منتقدان را به خود جلب کند، مورد استقبال فوق‌العاده خوانندگان هم قرار گرفته است؛ استقبالی که خود اوباما هم اقرار دارد آن را تا اندازه‌ای به پیروزی جو بایدن، معاون اولش در دوران ریاست‌جمهوری، در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری در آمریکا مدیون است [۲] .

جلد کتاب «سرزمین موعود» نوشته باراک اوباما (+)


سرویس جهان مشرق قصد دارد طی روزهای آینده، ترجمه بخش‌های مهم کتاب «سرزمین موعود»، به ویژه بخش‌های مربوط به ایران، را در قالب یک مجموعه گزارش منتشر کند. لازم به ذکر است که مشرق صرفاً جهت اطلاع نخبگان و تصمیم‌گیران عرصه سیاسی کشور از محتوای کتاب باراک اوباما این مجموعه گزارش را منتشر می‌کند و دیدگاه‌ها، ادعاها و القائات کتاب مذکور لزوماً مورد تأیید مشرق نیست.


آن‌چه در ادامه می‌خوانید، قسمت چهارم از ترجمه منتخب کتاب «سرزمین موعود» است. قسمت‌های قبلی این مجموعه را می‌توانید از لینک‌های انتهای همین گزارش بخوانید. قسمت‌های بعدی این مجموعه به زودی در مشرق منتشر خواهند شد.


قسمت چهارم/

عملیات آژاکس [۳] [کودتای ۲۸ مرداد در ایران توسط سی‌آی‌ای و ام‌آی۶ - جزئیات بیش‌تر] الگویی را برای محاسبات غلط آمریکا در برخورد با کشورهای درحال‌توسعه ایجاد کرد که در طی جنگ سرد نیز ادامه داشت: اشتباه گرفتنِ آرمان‌های ملی‌گرایانه با توطئه‌های کمونیستی؛ برابر دانستنِ منافع تجاری با امنیت ملی؛ و براندازی دولت‌های منتخب دموکراتیک و همسویی با حکومت‌های مستبد وقتی این کار را به نفع خودمان تشخیص می‌دادیم. با این حال، سیاست‌گذاران آمریکایی احتمالاً تا بیست‌وهفت سال اول فکر می‌کردند ترفند آن‌ها در ایران خوب جواب داده است. شاه به همپیمان پروپاقرصی برای آمریکا تبدیل شد که قراردادهای خود با شرکت‌های نفتی آمریکایی را تمدید می‌کرد و تسلیحات گران‌قیمت آمریکایی را می‌خرید. روابط دوستانه‌ای با اسرائیل داشت، به زنان حق رأی داد، از ثروتِ روبه‌رشد کشور برای مدرن‌سازی اقتصاد و نظام آموزشی استفاده کرد، و راحت با بازرگانان غربی و خانواده‌های سلطنتی اروپا نشست‌وبرخاست می‌کرد.

محمدرضا پهلوی  و جیمی کارتر  رئیس‌جمهور  وقت آمریکا،  در ظاهر روابط خوبی با یک‌دیگر داشتند (+)

در همین‌باره بخوانید:

›› اعتراف مقامات سابق کاخ سفید به اعتیاد ۴۰ ساله واشینگتن به دشمنی با ایران

آن‌چه برای خارجی‌ها کم‌تر مشهود بود، نارضایتی روزافزون از ریخت‌وپاش‌های شاه، سرکوب بی‌رحمانه مردم (پلیس مخفی شاه [ساواک] به خاطر شکنجه و کشتار مخالفان زبانزد بود)، و ترویج آداب و رسوم اجتماعی غربی بود که از نظر روحانیون محافظه‌کار و پیروانِ فراوان آن‌ها، ناقض اصول اصلی اسلام محسوب می‌شدند. تحلیلگران سی‌آی‌ای نیز چندان توجهی به تأثیر فزاینده آیت‌الله خمینی، روحانی موعودگرای شیعه که در تبعید به سر می‌برد، نکردند؛ کسی که در نوشته‌ها و سخنرانی‌هایش شاه را به عنوان دست‌نشانده غرب محکوم می‌کرد و از مؤمنان می‌خواست تا نظام موجود را با دولتی اسلامی تحت حاکمیت قانون شرع جایگزین کنند. بنابراین اوایل سال ۱۹۷۸ وقتی راهپیمایی‌های داخل ایران به یک انقلاب پوپولیستیِ تمام‌عیار منجر شد، مقامات آمریکایی غافلگیر شدند.

اشتباه محاسباتی آمریکایی‌ها درباره انقلاب اسلامی و عدم شناخت آن‌ها از امام خمینی [دانلود]
خلاصه‌ای کوتاه از سرنوشت محمدرضا پهلوی؛ از رسیدن به قدرت تا فرارسیدن مرگ [دانلود]

در همین‌باره بخوانید:

›› روایت خبرنگار «تایم» : انقلاب اسلامی ایران از درون کاخ پهلوی

›› بروکینگز: آیت‌الله خمینی راست می‌گفت «آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند»

کارگران ناراضی، جوانان بی‌کار، و نیروهای دموکراسی‌خواهی که به دنبال بازگشت حکومت مشروطه بودند، فوج‌فوج به طرفداران [آیت‌الله] خمینی در خیابان‌ها می‌پیوستند. در آغاز سال ۱۹۷۹ که تعداد تظاهرکنندگان به میلیون‌ها نفر رسیده بود، شاه بی‌سروصدا از کشور فرار کرد و مدت کوتاهی برای مداوا در آمریکا بستری شد. اخبار شبانه آمریکا پر از تصاویر همین آیت‌الله (با ریش سفید و چشمان نافذ یک پیامبر) بود که در بازگشتی پیروزمندانه از تبعید، در برابر دریای طرفدارانش، از هواپیما خارج می‌شد.

امام خمینی در هواپیمایی که ایشان را پیروزمندانه به ایران بازگرداند (+)

توصیفات همسایه‌های امام خمینی در «نوفل‌لوشاتو» و خبرنگار رویترز در فرانسه درباره بنیان‌گذار جمهوری اسلامی [دانلود]

بیش‌ترِ آمریکایی‌ها در زمان وقوع انقلاب ایران اطلاعات کمی درباره این تاریخ [دخالت‌های آمریکا در ایران، مانند کودتای ۲۸ مرداد] داشتند و نمی‌دانستند چرا مردم یک کشور در آن‌طرف دنیا، ناگهان آدمک «عمو سام [۴] » [نماد آمریکا] را می‌سوزانند و شعار «مرگ بر آمریکا» می‌دهند. من هم نمی‌دانستم. آن زمان هفده‌ساله بودم، هنوز دبیرستان می‌رفتم و تازه در آستانه کسب آگاهی سیاسی بودم. فقط به طور مبهم جزئیات اتفاقات بعدی را متوجه شدم. این‌که [آیت‌الله] خمینی چگونه جای پای خود را به عنوان رهبر عالی محکم کرد و همپیمانان سابق سکولار و اصلاح‌طلبش را به حاشیه راند؛ چگونه نیروی شبه‌نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تشکیل داد تا هر کسی را که رژیم جدید را به چالش بکشد، در هم بکوبد؛ و چگونه از ماجرای حمله دانشجویانِ افراطی به سفارت آمریکا و گروگان‌گیری آمریکایی‌ها برای کمک به تقویت انقلاب و تحقیر قدرتمندترین کشور جهان استفاده کرد.

ظهور امام خمینی به عنوان یک رهبر دینی، تمام معادلات آمریکایی‌ها درباره ایران را به هم ریخت (+)

اما اگر بگویم که سی سال بعد از آن انقلاب، پیامدهای ناشی از آن رویدادها هنوز هم چشم‌انداز ژئوپلتیک دوران ریاست‌جمهوری من را شکل می‌داد، اغراق نکرده‌ام. انقلاب ایران الهام‌بخش جنبش‌های اسلامی افراطی زیادی شد که قصد تکرار موفقیت آن را داشتند. فراخوان [آیت‌الله] خمینی برای سرنگونی نظام‌های پادشاهی سنی عربی، ایران و آل‌سعود را به دشمنان قسم‌خورده تبدیل کرد و درگیری‌های فرقه‌ای در سراسر خاورمیانه را شدت بخشید. تلاش سال ۱۹۸۰ عراق برای حمله به ایران و جنگ خونین هشت‌ساله‌ی متعاقب آن (جنگی که در آن کشورهای خلیج [فارس] صدام حسین را تأمین مالی می‌کردند و در عین حال، شوروی تسلیحات، از جمله تسلیحات شیمیایی، در اختیار ارتش [آیت‌الله] خمینی قرار می‌داد) باعث شد حمایت ایران از تروریسم به عنوان راهی برای جبران برتری نظامیِ دشمنانش، شتاب بیش‌تری بگیرد. (آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری [رونالد] ریگان [۵] [رئیس‌جمهور آمریکا بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۹] با فرصت‌طلبی تلاش کرد هر دو طرف را داشته باشد؛ علناً از عراق حمایت می‌کرد، اما مخفیانه به ایران اسلحه می‌فروخت [۶] .)

سوگند [آیت‌الله] خمینی درباره محو اسرائیل از روی نقشه (که در حمایتِ سپاه از نیروهای نیابتی مسلح مانند شبه‌نظامیان شیعه حزب‌الله در لبنان و شاخه نظامی گروه مقاومت فلسطین، حماس، آشکار است) رژیم ایران را به بزرگ‌ترین تهدید امنیتی اسرائیل تبدیل کرد و در رویکرد سخت‌گیرانه اسرائیل نسبت به صلح احتمالی با همسایگانش مؤثر بود.

 

نتانیاهو: «می‌خواهید سه تهدید بزرگ علیه اسرائیل را بشناسید؟ ایران، ایران، ایران»  [دانلود]

 

[آیت‌الله] خمینی، سال ۱۹۸۹ درگذشت. جانشین وی آیت‌الله [سید] علی خامنه‌ای (روحانی‌ای که به‌ندرت به خارج از کشور خود سفر کرده بود و دیگر هم هیچ‌وقت سفر نکرد) ظاهراً در نفرت از آمریکا با [آیت‌الله] خمینی همانند بود. [آیت‌الله] خامنه‌ای با وجود داشتن عنوان «رهبر عالی»، اختیارات مطلق نداشت؛ بلکه مجبور بود با شورای قدرتمندی متشکل از روحانیون مشورت کند. به علاوه، مسئولیت اداره امور روزمره‌ی دولت نیز به عهده رئیس‌جمهوری بود که با آرای عمومی انتخاب می‌شد.

در یک بازه زمانی در اواخر دولت [بیل] کلینتون [۷] [رئیس‌جمهور آمریکا بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۱] و اوایل دولت [جورج] بوش [۸] [رئیس‌جمهور قبل از اوباما، بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹]، نیروهای میانه‌روتری در داخل ایران محبوبیت به دست آوردند و این، گرم شدن روابط ایران و آمریکا را محتمل می‌کرد. پس از ۱۱ سپتامبر، محمد خاتمی [۹] رئیس‌جمهور وقت ایران، حتی با پیشنهاداتی برای کمک به آمریکا در کشور همسایه‌اش افغانستان، با دولت بوش تماس برقرار کرد. اما مقامات آمریکایی این ژست را نادیده گرفتند و وقتی بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در سخنرانی «وضعیت کشور» در سال ۲۰۰۲، ایران را همراه با عراق و کره شمالی بخشی از «محور شرارت» نامید، هرگونه پنجره‌ی دیپلماتیکی که میان دو کشور وجود داشت، عملاً بسته شد.

پس از حوادث ۱۱ سپتامبر، جورج بوش، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، ایران را بخشی از «محور شرارت» در جهان معرفی کرد و عملاً پنجره‌ی روابط دیپلماتیک میان دو کشور را بست (+)

*          *          *

زمانی که من مسئولیت خود را آغاز کردم، تندروهای محافظه‌کار به رهبری رئیس‌جمهور جدید، محمود احمدی‌نژاد قدرت را به دست گرفته بودند؛ کسی که لفاظی‌های جنون‌آمیز ضدغربی‌اش، اقدامش به انکار هولوکاست و برخورد قضایی‌اش با همجنس‌گراها و افراد دیگری که آن‌ها را تهدید می‌دانست، عصاره‌ی عالی‌ای از نفرت‌بارترین ابعادِ رژیم بود. سلاح‌های ایرانی هنوز برای شبه‌نظامیانی ارسال می‌شد که قصد کشتن سربازان آمریکایی در عراق و افغانستان را داشتند. حمله آمریکا به عراق موقعیت استراتژیک ایران در منطقه را به شدت تقویت کرده بود، چراکه دشمنِ قسم‌خورده‌اش، صدام حسین، را با حکومتِ شیعه‌ای تحت نفوذِ ایران جایگزین کرده بود. حزب‌الله، نیروی نیابتی ایران، با موشک‌هایی که ایران در اختیارش می‌گذاشت و حالا بردشان به تل‌آویو هم می‌رسید، به عنوان قدرتمندترین جناح در لبنان مطرح شده بود. سعودی‌ها و اسرائیلی‌ها با لحن نگران‌کننده‌ای درباره گسترش «هلال شیعیِ [۱۰] » نفوذ ایران هشدار می‌دادند و علاقه خود نسبت به «تغییر رژیم» احتمالی در ایران توسط آمریکا را علناً ابراز می‌کردند.

مسیرهای شمالی (قرمز) و جنوبی (سبز) کوریدور زمینی‌ای که ایران را تا مدیترانه و تا مرزهای رژیم صهیونیستی می‌رساند (جزئیات بیش‌تر(+)

در همین‌باره بخوانید:

›› پیشنهاد ترور مقامات ارشد ایران با بودجه سعودی

›› «کوریدور زمینی تهران-مدیترانه» چیست؟ / نیروهای حاج قاسم پشت مرزهای رژیم صهیونیستی

بنابراین تحت هر شرایطی، ایران دردسر شماره یک دولت من محسوب می‌شد. اما این برنامه هسته‌ای پرشتاب این کشور بود که می‌توانست این وضعیت بد را به بحرانی تمام‌عیار تبدیل کند. رژیم، تأسیسات هسته‌ای ساخته‌شده در زمان شاه را به ارث برده بود، و طبق پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای سازمان ملل متحد (که ایران از زمان تصویب این پیمان در سال ۱۹۷۰ امضاکننده آن بود) این حق را داشت که از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز استفاده کند. متأسفانه همان فناوری سانتریفیوژی که برای چرخش و غنی‌سازی اورانیوم با غنای کم (که سوخت موردنیاز نیروگاه‌های هسته‌ای را تأمین می‌کند) استفاده می‌شود، را می‌توان دستکاری کرد و از آن برای تولید اورانیوم با غنای بالا و ساخت سلاح استفاده نمود.

به قول یکی از کارشناسان ما، «با داشتن اورانیوم کافی با غنای بالا، هر دانش‌آموز باهوش دبیرستانی‌ای که به اینترنت دسترسی داشته باشد، می‌تواند بمب تولید کند.» میان سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹، ایران تعداد کل سانتریفیوژهای غنی‌سازی اورانیوم خود را از صد به پنج هزار دستگاه افزایش داد و این رقم بسیار بیش‌تر از چیزی بود که بتوان با یک برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای آن را توجیه کرد. جامعه اطلاعاتی آمریکا اطمینانِ منطقی‌ای داشت که ایران هنوز سلاح هسته‌ای ندارد. اما همچنین اعتقاد داشت که رژیم «ظرفیت گریز» خود (فرصت زمان لازم برای تولید اورانیوم کافی برای ساخت یک سلاح هسته‌ای عملیاتی) را تا یک سطح بالقوه خطرناک کاهش داده است.

سانتریفیوژهای IR8 ساخت ایران؛ آن‌چه نهایتاً آمریکا را وادار به پذیرش حق غنی‌سازی ایران کرد (و مقدمات دستیابی به توافق هسته‌ای را فراهم آورد)، پیشرفت‌های ایران در فناوری هسته‌ای بود (+)

زرادخانه هسته‌ای ایران نیازی به تهدید خاک آمریکا نداشت؛ صِرفِ احتمال وقوع حمله هسته‌ای یا تروریسم هسته‌ای در خاورمیانه، گزینه‌های رئیس‌جمهور آینده آمریکا برای مهار تجاوزگری ایران علیه همسایگانش را به شدت محدود می‌کرد. سعودی‌ها احتمالاً با تلاش برای ساخت یک «بمب سُنی» واکنش نشان می‌دادند، و رقابت تسلیحاتی هسته‌ای در بی‌ثبات‌ترین منطقه جهان آغاز می‌شد. در همین حال، اسرائیل (که ظاهراً خودش کلکسیونی از سلاح‌های هسته‌ای اعلام‌نشده در اختیار دارد) ایرانِ مسلح به سلاح هسته‌ای را تهدیدی موجودیتی تلقی می‌کرد و گویا در حال تهیه طرح‌هایی برای حمله‌ی پیش‌دستانه به تأسیسات هسته‌ای ایران بود. هرگونه اقدام، واکنش یا اشتباه محاسباتی توسط هر یک از این طرف‌ها می‌توانست خاورمیانه (و آمریکا) را به ورطه‌ی جنگی دیگر بکشاند؛ آن هم در زمانی که هنوز ۱۸۰,۰۰۰ نیروی نظامی ما در طول مرزهای ایران به‌شدت در معرض خطر قرار داشتند، و در حالی که هرگونه افزایش شدید قیمت نفت می‌توانست اقتصاد رکودزده‌ی جهان را وارد سقوط آزاد کند. در دوران دولت من، گاهی سناریوهایی را مطرح می‌کردیم در این‌باره که درگیری با ایران چه‌طور ممکن است پیش برود. وقتی این جلسات را ترک می‌کردم، این واقعیت روی شانه‌ام سنگینی می‌کرد که در صورت ضرورت پیدا کردنِ جنگ، تقریباً همه چیزهای دیگری هم که می‌خواستم به دست بیاورم، نابود خواهند شد.

پیامدهای جنگ با ایران برای هر رئیس‌جمهوری در آمریکا غیرقابل‌تحمل خواهد بود (+)

در همین‌باره بخوانید:

›› آیا مقدمات جنگ ایران و آمریکا فراهم است؟

›› آیا آمریکا توان حمله نظامی به ایران را دارد؟

›› پیامدهای جنگ با ایران برای ترامپ، آمریکا، خاورمیانه و دنیا چیست؟

›› عمودی می‌آیند؛ افقی می‌روند/ گزارش نیویورک‌تایمز از وحشت جنگ با ایران در آمریکا

به همه این دلایل، من و تیمم در مرحله انتقال قدرت، بیش‌ترِ وقت خود را صرف بحث در مورد چگونگی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای کردیم؛ البته در حالت ایده‌آل، از طریق دیپلماسی و نه شروع جنگی دیگر. روی یک استراتژی دو مرحله‌ای به توافق رسیدیم. از آن‌جا که از سال ۱۹۸۰ تقریباً هیچ ارتباط سطح بالایی میان آمریکا و ایران وجود نداشت، مرحله اول شامل ارتباط مستقیم بود. همان‌طور که در سخنرانی مراسم سوگند ریاست‌جمهوری خود گفتم، ما آماده بودیم دست خود را به سوی کسانی دراز کنیم که تمایل داشتند مُشتِ گره‌کرده‌ی خود را باز کنند. ظرف چند هفته پس از آغاز به کار، نامه‌ای محرمانه از طریق کانالی که با دیپلمات‌های ایرانی در سازمان ملل داشتیم برای آیت‌الله خامنه‌ای ارسال کردم و پیشنهاد دادم که گفت‌وگوی میان دو کشور را در مورد موضوعات مختلف از جمله برنامه هسته‌ای ایران آغاز کنیم. پاسخ [آیت‌الله] خامنه‌ای صریح بود: ایران علاقه‌ای به گفت‌وگوی مستقیم ندارد. با این حال، وی از این فرصت استفاده کرده و راه‌هایی پیشنهاد کرده بود که آمریکا از نقش خود به عنوان یک قلدرِ امپریالیست دست بردارد.

رؤسای‌جمهور آمریکا (می‌میرند و) بدن‌هایشان خوراک کرم و مور و مار می‌شود، اما جمهوری اسلامی همچنان ایستاده است [دانلود]

پاسخ‌های رهبر ایران به پیام‌های ترامپ در دیدار با شینزو آبه، نخست‌وزیر ژاپن؛ ۲۳ خرداد ۹۸ [دانلود]

در همین‌باره بخوانید:

›› برنامه سه‌مرحله‌ای بایدن برای ایران چیست؟

›› آیا آمریکای بایدن به برجام برمی‌گردد؟

رام [اسرائیل امانوئل [۱۱] ، رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰] پس از خواندن نسخه‌ای از نامه [آیت‌الله] خامنه‌ای که از زبان فارسی ترجمه شده بود، گفت: «فکر می‌کنم به این زودی‌ها مشتش را باز نمی‌کند.» گفتم: «فقط همین‌قدر [باز می‌کند] که انگشت وسطش را به من نشان بدهد.»

واقعیت این بود که هیچ‌یک از ما در کاخ سفید انتظار پاسخ مثبتی نداشتیم. اما من باز هم این نامه را فرستادم، چون می‌خواستم ثابت کنم که مانع دیپلماسی، سازش‌ناپذیری آمریکا نیست، بلکه سازش‌ناپذیری ایران است. من از طریق تبریک سال نوی سنتی ایرانی (نوروز) که در ماه مارس به صورت آنلاین منتشر کردیم، پیام استقبالمان [از رابطه با ایران] را به عموم مردم ایران مخابره کردم.

 

پیام نوروزی باراک اوباما در سال ۲۰۰۹ (با زیرنویس فارسی رسمی کاخ سفید) [دانلود]

 

اما وقتی میرحسین موسوی، نامزد معارضانِ ایرانی، مقامات دولتی را، به تقلب در رأی‌گیری برای کمک به انتخاب مجدد احمدی‌نژاد برای دوره دوم ریاست‌جمهوری متهم کرد، هرگونه چشم‌انداز دستیابی به موفقیتِ زودهنگام در ماه ژوئن سال ۲۰۰۹ محو شد. میلیون‌ها معترض در داخل ایران برای به چالش کشیدن نتیجه انتخابات به خیابان‌ها آمدند و یک «جنبش سبزِ» خودخوانده را آغاز کردند که یکی از مهم‌ترین چالش‌های داخلی علیه دولت اسلامی از زمان انقلاب سال ۱۹۷۹ بود.

بخشی از بودجه مستقیم و غیرمستقیم دولت آمریکا برای «ترویج دموکراسی» در ایران طی سال‌های منتهی به و پس از اغتشاشات سال ۱۳۸۸ (۲۰۰۹ میلادی) در این کشور که به نام «جنبش سبز» شهرت پیدا کرد (جزئیات بیش‌تر(+)

در همین‌باره بخوانید:

›› آمریکا به دنبال «جنبش سبز ۲» و تجزیه ایران در دوره ترامپ است

›› حوادث ۸۸ مقدمه برجام و تسهیل نفوذ آمریکا بود

›› کدام‌یک از مقامات آمریکایی اغتشاشات سال ۸۸ را مدیریت می‌کردند؟

›› هزینه ده‌ها میلیون دلاری آمریکا برای شعله‌ور نگه داشتن آتش فتنه

سرکوب متعاقب این جنبش، بی‌رحمانه و سریع بود. موسوی و دیگر رهبران مخالف تحت بازداشت خانگی قرار گرفتند. راهپیمایان مسالمت‌آمیز مورد ضرب‌وجرح قرار گرفتند و تعداد قابل‌توجهی کشته شدند. یک شب، در آرامش محل اقامتم، گزارش اعتراضات را به صورت آنلاین بررسی کردم و فیلمی از زن جوانی [اشاره به ندا آقاسلطان] دیدم که در خیابان‌ها هدف گلوله قرار گرفته بود و در حالی که خون در صورتش جاری بود و چشم‌هایش به ملامت به سمت بالا خیره شده بودند، جان داد.

این تصویر که از فیلم «لحظات آخر زندگی ندا آقاسلطان» گرفته شده، چشم‌های او را در حالت مشکوکی نشان می‌دهد که موجب شده گمانه‌زنی‌های مختلفی درباره ساختگی بودن ماجرای قتل او مطرح شود (+)

در همین‌باره بخوانید:

›› «ساغر کسرایی» کیست/ آیا آمریکایی‌ها به دنبال تربیت «مسیح علی‌نژاد ۲» هستند؟

این صحنه، نوعی یادآوریِ فراموش‌نشدنی از بهایی بود که بسیاری از مردم در سراسر جهان می‌پردازند چون می‌خواهند نقشی در تعیین نحوه حکومت در کشورهایشان ایفا کنند؛ و اولین واکنش غریزی من این بود که می‌خواستم حمایت شدیدم را از تظاهرکنندگان در ایران ابراز کنم. اما وقتی تیم امنیت ملی را جمع کردم، کارشناسان ما در امور ایران مخالف چنین اقدامی بودند. می‌گفتند هرگونه بیانیه‌ای از طرف من احتمالاً نتیجه معکوس خواهد داشت. تندروهای رژیم، پیشاپیش این داستان ساختگی را تبلیغ می‌کردند که عوامل خارجی در پشت تظاهرات حضور دارند و فعالان داخل ایران می‌ترسیدند که هرگونه بیانیه حمایتی دولت آمریکا برای بی‌اعتبار کردن جنبش آن‌ها مورد بهره‌برداری قرار گیرد. [روایت مشابه هیلاری کلینتون، وزیر خارجه وقت آمریکا، در این‌باره را در بخش ایران در کتاب «انتخاب‌های سخت» از کتاب‌خانه مشرق بخوانید.] خودم را موظف دانستم به این هشدارها توجه کنم و با امضای یک سری بیانیه‌های بوروکراتیک ملایم («ما همچنان کل وضعیت را به‌دقت رصد می‌کنیم»؛ «باید به حقوقِ جهانیِ اجتماع و آزادی بیان احترام گذاشته شود») خواستار راه‌حلی صلح‌آمیز بر مبنای خواست و اراده ملت ایران شدم.

نماد «مشت گره‌کرده» (راست) یکی از ابداعات با بودجه سازمان آمریکاییِ «موقوفه ملی دموکراسی» در جریان انقلاب‌های رنگی بود که بعدها برای استفاده در اغتشاشات سال ۸۸ در ایران «بومی‌سازی» شد (چپ) (جزئیات بیش‌تر(+)

در همین‌باره بخوانید:

›› مرتبطین ما در ایران اصرار داشتند در قبال «جنبش سبز» سکوت کنیم

›› آمریکا چگونه در یک کشور کودتا می‌کند

›› «یورش فوجی»؛ نقش آمریکا در اغتشاشات ایران چه بود؟

›› «بریج‌فای»؛ آیا بعد از ایران، هنگ‌کنگ مدل جدید اغتشاشات خیابانی می‌شود؟

 

با شدت گرفتن خشونت‌ها، محکومیت من نیز شدیدتر شد. با این وجود، چنین رویکرد منفعلی باب میل من نبود؛ نه فقط به این دلیل که مجبور بودم به فریاد اعتراض جمهوری‌خواهانی گوش بدهم که می‌گفتند دارم با یک رژیمِ قاتل با نازونوازش رفتار می‌کنم. داشتم درس دشوار دیگری را درباره ریاست‌جمهوری می‌آموختم؛ این‌که اکنون قلبم به ملاحظات استراتژیک و تحلیل‌های تاکتیکی زنجیر شده و اعتقاداتم تحت تأثیر استدلال‌های خلاف غریزه‌ام قرار گرفته است؛ این‌که با وجودِ داشتن قدرتمندترین سِمتِ روی زمین، اکنون نسبت به زمانی که سناتور بودم (یا حتی به عنوان یک شهروندِ عادیِ منزجر از دیدنِ زن جوانی که به ضرب گلوله‌ی دولت خودش کشته شده) آزادیِ کم‌تری در بیان آن‌چه در دلم بود و عمل به آن‌چه احساس می‌کردم باید بکنم، داشتم.

با توجه به این‌که تلاش‌ها برای باز کردن بابِ گفت‌وگو با ایران پذیرفته نشده و این کشور در هرج‌ومرج و سرکوبِ فزاینده‌ای فرو می‌رفت،  مرحله دوم استراتژی منع اشاعه‌ی هسته‌ایمان را کلید زدیم: بسیج جامعه بین‌المللی برای اِعمال تحریم‌های اقتصادی سخت و چندجانبه‌ای که بتواند ایران را وادار به نشستن پشت میز مذاکره کند. شورای امنیت سازمان ملل پیشاپیش چندین قطعنامه تصویب کرده و از ایران خواسته بود فعالیت‌های غنی‌سازی خود را متوقف کند. همچنین مجوز تحریم‌های محدود علیه ایران را صادر کرده و گروهی موسوم به ۱+۵ (پنج عضو دائم شورای امنیت، یعنی آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه و چین، به علاوه آلمان) را تشکیل داده بود تا به امید وادار کردن رژیم به پایبندی به پیمان منع اشاعه هسته‌ای، با مقامات ایرانی دیدار کنند.

گروه ۱+۵ که در نهایت به همراه نماینده اتحادیه اروپا با ایران درباره برنامه هسته‌ای تهران مذاکره کرد، پیشاپیش توسط شورای امنیت سازمان ملل تشکیل شده بود (+)

مشکل این بود که تحریم‌های موجود بیش‌ازحد ضعیف بودند و نمی‌توانستند تأثیر زیادی داشته باشند. حتی همپیمانان آمریکا مانند آلمان به تجارت پررونق خود با ایران ادامه می‌دادند و تقریباً همه، نفت این کشور را خریداری می‌کردند. دولت بوش به صورت یک‌جانبه، تحریم‌های آمریکایی بیش‌تری علیه ایران وضع کرده بود، اما این تحریم‌ها عمدتاً نمادین بودند، زیرا شرکت‌های آمریکایی از سال ۱۹۹۵ از تجارت با ایران منع شده بودند. ایران با افزایش قیمت نفت و رشد اقتصادش، با کمال میل ۱+۵ را با جلسات منظمِ مذاکره که نتیجه‌ای جز تعهد به مذاکره‌ی بیش‌تر نداشتند، دنبال خودش می‌کشید.

برای جلب توجه ایران، باید کشورهای دیگر را متقاعد می‌کردیم که گرهِ تحریم‌ها را محکم‌تر کنند. و این یعنی باید موافقت دو دشمنِ قدرتمند و تاریخی‌مان [روسیه و چین] را جلب می‌کردیم که اصولاً تحریم‌ها را دوست نداشتند، روابط دوستانه دیپلماتیک و تجاری با ایران داشتند، و تقریباً به اندازه تهران نسبت به اهداف آمریکا بی‌اعتماد بودند.

 


آن‌چه خواندید، قسمت چهارم از ترجمه منتخب کتاب «سرزمین موعود» نوشته‌ی باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق آمریکا بود. قسمت‌های بعدی این مجموعه به زودی در مشرق منتشر خواهند شد. قسمت‌های قبلی این مجموعه گزارش را می‌توانید از لینک‌های زیر بخوانید:

روابط مالکی با تهران نشان‌دهنده قدرت استراتژیک ایران در منطقه بود

نگرانی روسیه درباره سپر موشکی‌مان در اروپا را به موضوع ایران گره زدم

نقش مستقیم دولت آمریکا و سیا در کودتای ۲۸ مرداد


برای مطالعه ترجمه‌های قبلی مشرق از کتاب‌های مهم بین‌المللی، از جمله کتاب «اتاقی که اتفاق آن‌جا افتاد» نوشته جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق آمریکا در دولت دونالد ترامپ، و کتاب «انتخاب‌های سخت» نوشته هیلاری کلینتون، وزیر خارجه سابق آمریکا در دولت اول باراک اوباما، می‌توانید به کتاب‌خانه مشرق مراجعه کنید.

 


[۱] سرزمین موعود (کتاب) لینک

[۲] Barack Obama memoir tops Michelle's in first-day sales Link

[۳] ۱۹۵۳ Iranian coup d'état Link

[۴] Uncle Sam Link

[۵] Ronald Reagan Link

[۶] ماجرای مک‌فارلین لینک

[۷] Bill Clinton Link

[۸] George W. Bush Link

[۹] سید محمد خاتمی لینک

[۱۰] Shia crescent Link

[۱۱] Rahm Emanuel Link

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 80
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 29
  • IR ۱۳:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    56 12
    این تکه رو هم از کتابش بیار:‌ ایران کمترین چالش را در برابر منافع بلند مدت امریکا ایجاد کرده، اما جایزه "خصمانه‌ترین دشمن" را از آن خود کرده است
    • IR ۱۵:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      24 4
      بخاطر همین 6 تریلیون دلار خرج کردن
    • IR ۱۶:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      17 10
      این گاگول مورد تنفر نصف بیشتر خود آمریکاییهاست
    • IR ۱۸:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      37 4
      انگار داشتم مقاله ی یکی از تئوریسین های اصلاحاتچی رو میخوندم که تو روزنامه شرق یا اعتماد چاپ شده!
    • IR ۱۹:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      44 6
      تف به قبر پدر اوباما و ترامپ و قبلی هاشون و بعدی هاشون... هیهات من الذله ،، لبیک یا حسین علیه السلام امان نامه تون ارزونی خودتون.. یا عباس بن علی ، کمک کن در این راه ثابت قدم بمونیم
    • IR ۲۲:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      9 5
      خود ترامپ میگه ۹تریلیون دلار خرج خاورمیانه کردیم اخرشم هیچی به هیچی.با این پول میشد ۳بار آمریکا رو بسازیم حالا تو بیا سعی کن ابشون بکشی خودشون که عاجزن خخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخ
    • IR ۲۲:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      6 0
      یعنی انتظار داشتی بگه ما در مقابل ایران هیچ غلطی نتونستیم بکنیم؟برو طفلکی مشقاتو بنویس
  • IR ۱۴:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    54 13
    آقای اوباما خوب است نگاهی به چشمان فروبسته و خواهان ازادی مردم در بند و فلک زده ومعمولی کند خود وی به عنوان یک سیاه پوست شاید بارها مورد نفرت و تبعیض و سرکوب جامعه و حکومت خود قرار گرفته باشد.
    • غربگدای بدبخت منفی ده IR ۱۶:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      19 5
      کی گفته علیه سیاه ها تبعیض نژادی در آمریکا رواج کامل دارد. کی گفته اصلا چیزی به اسم فقیر توی آمریکا وجود دارد. کی گفته کرونا فوج فوج مردم آمریکا را کشته. کی گفته آمریکا در بیشتر کشورهای جهان جنایات وحشناک کرده. کی گفته اصلا آمریکا توی ایران کودتا کرده (اوبا هم غلط کرده گفته که ما توی ایران علیه مصدق کودتا کردیم). کلا آمریکا همان بهشت موعودی است که همه دنبالش هستند.
    • IR ۱۷:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      18 2
      جالبه وقتی در مورد مشکلات و فجایع داخل غرب سخنی گفته می شه غربگداها می گویند به شما چه به مشکلات داخلی بپردازید. اما وقتی غرب پست و کثیف با شعارهای تو خالی حقوق بشر و آزادی و ... توی امور کشور ما دخالت می کنند، این غربگداها به اربابانشان نمی گویند به شما چه. سرتان به مشکلات خودتان باشد. این یعنی تناقض کشنده.
  • آرش IR ۱۴:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    7 3
    روشن شدم!!!
    • رضا IR ۲۰:۴۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      3 0
      روشنت کردن
  • ali IR ۱۴:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    27 5
    برو این فیلم ها رو واسه یکی دیگه بازی کن عمو جون. زودته هنوز...
  • جوان IR ۱۵:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    11 1
    ممنون مشرق
  • SG ۱۵:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    18 2
    پس چرا زنان با ایمان و مردان با ایمان و پاک رو شهید می کنند راز دشمنی اونا با دین، حجاب، پاکدامنی و درستکاری و حیا چیه؟!
    • SE ۰۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
      6 0
      راز این دشمنی را در دشمنی با پیامبران و صالحین نظیر حضرت روح الله جستجو کن که چون ابراهیم خلیل الله با شکستن بتهای زمانه ابلیس را مایوس کردند. حال با سست کردن دین مردم برای برچیدن دستاوردهای او به از بین بردن المانهای دین ( حجاب، پاکدامنی و درستکاری و حیا و ایثار و شهادت) کمر بسته اند.
  • IR ۱۵:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    20 6
    مرگ بر اوباما
    • IR ۱۹:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      3 4
      بیچاره ظریف هی میگفت اوباما مودب و باهوشه ولی شما باور نمیکردید
  • IR ۱۶:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    15 1
    «با داشتن اورانیوم کافی با غنای بالا، هر دانش‌آموز باهوش دبیرستانی‌ای که به اینترنت دسترسی داشته باشد، می‌تواند بمب تولید کند.» من فکر می کردم این جمله محمود گفته که دختر دانش آموز دبیرستانی تو زودپز بمب درست می کرده اما دیدم نه طفلی راست میکه
  • IR ۱۶:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    19 4
    رئیس جمهور سیاه پوستی که حتی نتوانست برای سیاهان آمریکا کاری کند! این نشان می دهد رئیس جمهورهای آمریکا یک عروسک کاملا خیمیه شب بازی هستند، بردگانی که دستورات تعداد محدود صهیونیست را اجرا می کنند، حتی قدرت برای اصلاحات داخلی هم ندارند، حالا دنبال درس دمکراسی و مردم سالاری به ایران عزیزمان هستند. جای تاسف دارد به اسم آزادی دنبال نابودی انسانیت و کرامت آن هستند مانند رواج همجنس گرایی یا عریان گرایایی بویژه برای زنان و اسم آن را دفاع از حقوق زنان قرار دادند، جالب رئیس جمهور آمریکا کتاب نوشته است به نام سرزمین موعود باید اسمش را عوض کنه بزاره (بردگی نو و خوش خدمتی برای صهیونیستم) این بیشتر برازنده نام کتاب است تا سرزمین موعود.
    • IR ۱۷:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      5 0
      خدا عاقبت به خیرمون کنه
  • IR ۱۶:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    5 1
    هنوز به اینجا نرسیدین ک جناب اوباما میگه ما باید همین ایران ضعیف و وابسته رو در همین حال نگاه داریم تا کشورهای منطقه احساس امنیت و آرامش کنن. مگه پدران ما برا دشمنی بادنیا انقلاب کردن. اصلا هدف انقلاب چیبود.دسمنی باآمریکاو اسرائیل و باقی دنیا؟
  • IR ۱۶:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    8 1
    عجب شارلاتانیه.تو خوبی بابا .
  • IR ۱۷:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    6 2
    مرگ بر آدم های بی عرضه خاک بر سرت کم عقل
  • h NL ۱۷:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    7 1
    اوباما از خیلی رازهای پشت پرده ی سیا و پنتاگون خبر ندارد . امپریالیسم فقط منافع خود را جست و جو و دنبال می کند .
  • سرباز IR ۱۷:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    17 0
    آقای اوباما مثل اینکه یادش رفته ترور شهدای هسته ای رو بگه. آمریکا همون عربستان رو دمکراتیک کنه بعد بیاد درباره ایران حرف بزنه
  • مرگ برضالم IR ۱۷:۲۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    7 2
    اوباما باهمدستان کثیفش چه بلاهایی که سر مردم مظلوم جهان اورده اند.
  • DE ۱۷:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    7 1
    یک رپورتاژ کامل برای قهرمان سازی و دیو سازی از هران کس غیر خود.
  • IR ۱۸:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    9 1
    اوباما اگر شرف داشت که داعش را خلق نمی کرد. نیازی به تمجید یک بی شرف نداریم
  • IR ۱۸:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    5 1
    قدرت اصلی دست یهود صهیونیستی است و امثال اوباما باید سیاست های آنان را اجرا کنند
  • ناصر IR ۱۹:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    14 3
    اوباما بزرگ دروغگوی آمریکایی است و حد اقل ۵ دروغ اساسی در همین بخش از کتابش گفته: ۱)شوروی در زمان جنگ تحمیلی به ایران سلاح و حتی بمب شیمیایی میداده است! صد در صد دروغ است. ۲) گفته: میان سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹، ایران تعداد کل سانتریفیوژهای غنی‌سازی اورانیوم خود را از صد به پنج هزار دستگاه افزایش داد و این رقم بسیار بیش‌تر از چیزی بود که بتوان با یک برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای آن را توجیه کرد. دروغ بزرگ! چرا که صلح آمیز بودن یا نبودن برنامه هسته ای ربطی به تعداد سانتریفیوژ ندارد، به درصد غنی سازی مربوط است. ۳) نوشته: سوگند [آیت‌الله] خمینی درباره محو اسرائیل از روی نقشه ... رژیم ایران را به بزرگ‌ترین تهدید امنیتی اسرائیل تبدیل کرد و در رویکرد سخت‌گیرانه اسرائیل نسبت به صلح احتمالی با همسایگانش مؤثر بود. این دروغ است. امام هرگز برای نابودی اسرائیل سوگند نخورد، بلکه فرمود: اسرائیل باید از صحنه روزگار محو شود. ۴) گفته: سرکوب متعاقب این جنبش (سبز)، بی‌رحمانه و سریع بود. موسوی و دیگر رهبران مخالف تحت بازداشت خانگی قرار گرفتند ... یک شب، در آرامش محل اقامتم، گزارش اعتراضات را به صورت آنلاین بررسی کردم و فیلمی از زن جوانی [اشاره به ندا آقاسلطان] دیدم که در خیابان‌ها هدف گلوله قرار گرفته بود و در حالی که خون در صورتش جاری بود ... دروغی دیگر است، زیرا حصر موسوی و کروبی در بهمن ماه سال ۹۹ و بدلیل دیگری انجام شد و نه قبل از قتل ندا آقا سلطان در تابستان۸۸! ۵) همه میدانند که ندا نه در صحنه درگیری، نه در تظاهرات اعتراض آمیز و نه توسط نیروهای دولتی کشته نشده است؛ بلکه توسط عوامل فتنه (دوستش که به دروغ خود را نامزدش معرفی میکرد) در چند خیابان دورتر کشته شد و از قتل او فیلمبرداری کردند و قتل را به نظام اسلامی نسبت دادند. البته دروغهای بیشتری هم هست. کسی که در چند صفحه از کتابش اینهمه دروغ میگوید، صلاحیت نظر دادن نسبت به رویدادها نیست. پینوکیو با هر دروغ دماغش دراز میشد، ولی اینها با هر دروغ رویشان بیشتر میشود!
    • IR ۱۹:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      3 0
      احسنت
    • مهدی IR ۱۱:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
      2 0
      همچنین اینو اظافه کنین که اصولا نقش بنیاد سوروس امریکایی را در ایجاد فتنه واعتراضات اونموقع را نادیده گرفته وطوری صحبت میکنه انگار یه شب بیدارشده دیده عه اوضاع تو ایران بهم ریخته! نقش خودشون را درقبل حین و بعداز فتنه کلا کتمان کرده همچنین ترورهای دانشمندای اتمی وموشکی ما رو هم کلا مسکوت گذاشته. طوری نوشته که نقش شیطانی ایالات متحده در اینجور تحولات را ضمنی منکر شده
  • ایران IQ ۱۹:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    11 12
    کثیف ترین رئیس جمهورتاریخ آمریکا اوبامای کثیف باج گیر
    • IR ۱۹:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
      8 4
      اینجاست ک سید جمال الدین اسد آبادی میگه من اسلام و در شرق دیدم ولی مسلمان و در غرب ایشون با زبان خوب و مودبانه داره نظرشو میگه شما با بی ادبی ایشون ب امام عزیز ما میگه پیامبر بیایم روی فرهنگ گفتاری خودمون کار کنیم
    • IR ۱۵:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
      0 0
      مرحوم سید جمال الدین اسدآبادی قهرمان مبارزه با استعمار و سران استکبار بوده اند. معلوم میشود نوشته های ایشان را نخوانده اید که این حرفها را میزنید. ضمنا لطف کنید سند این عبارت منقول از سید جمال که گفته "اسلام را در شرق و مسلمانی را در غرب دیدم" را از نوشته های سید ارائه کنید.
  • IR ۱۹:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    3 4
    پست فطرت داره دون پاشی میکنه.
  • مریم IR ۱۹:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    1 1
    عالی بود ممنون مشرق
  • DE ۱۹:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    3 1
    ننگ بر اوباما و کشورش
  • IR ۱۹:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    1 1
    اوباما چرا با فتنه‌گران نبودی و آینده ی فتنه گران بینهایت تاریک خواهد بود جهنم دنیا و آخرت
  • IR ۱۹:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    4 1
    این یکی رو درست گفته که اگر اورانیوم غنی شده باشد هر بچه دبیرستانی می‌تواند بمب اتمی بسازد چون اطلاعاتی که یک بچه‌ دبیرستانی الان دارد بیش از اطلاعاتی است که تیم پروژه منهتن در ساخت بمب اتمی است
  • یوسف DE ۱۹:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    6 2
    خلاصه این اوباما یابو خیلی قشنگ بر جام را قالب کرد'
  • IR ۱۹:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    3 2
    برام جالبه شما از یک سو میگین آمریکایی ها دروغگو و غیر قابل اعتماد هستن از ی طرف کتاب آقای اوباما براتون مهم میشه ترجمه میکنید نکته برداری میکنید البته هر جا ک ب نفعتون هست
    • امیرحسین IR ۰۹:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
      1 0
      درسته که دروغ گو هستند اما باید بدونیم دشمنان درباره ی ما چه فکری میکنند
  • IR ۱۹:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    7 1
    آمریکایی ها از روی حس خودبزرگ بینی که دارن (انگیسی ها هم همینطور) بعد از اتمام دوره مسوولیتشان اقدام به نشر نقشه هایی که اجرا کردن میکنن و یا بعداز چند سال اقدام به انتشار اسناد محرمانه میکنن چرا ما درس نمیگیریم و دوباره اعتماد میکنیم. امام چقدر تاکید می‌کردند و حالا هم رهبری چقدر گوشزد میکنند
  • IR ۱۹:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    6 0
    خوشم میاد اینقدر از ایران میترسن.. حالا کی قدرتمنده کی ضعیف؟ فقط کاش از نظر اقتصادی هم کارمون درست بود و اینقدر مردم ازین تحریمها اذیت نمیشدن
  • عین الله IR ۲۰:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    4 0
    اوباما مردرنگین پوستی بود که برای اولین بار سیاهان به ریاست جمهوری رسیدند ترفندی از طرف صهیونیست ها بود میخواست ملت غیور ایران را به زیر سلطه بکشاند گاهی با نامه نگاری وگاهی با خوهش ومسلمان نشان دادن خود نتوانست موفق شود
  • عبدالله IR ۲۰:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    2 0
    رؤسای جمهوری آمریکا و دیگر مسؤلین آن یکی ازدیگری کثیف تر و پلید ترند. مرگ بر شیطان بزرگ آمریکای جنایتکار.
  • DE ۲۰:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    4 2
    سلام بر رسول الله(ص)
  • IR ۲۰:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    4 0
    باراک جون ، یه کتاب هم در مورد جرج فلوید بنویس !
  • IR ۲۰:۴۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    3 1
    السلام علیک یا روح الله خمینی ای عبد صالح خدا
  • لیلا IR ۲۰:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    0 0
    تاکتیک و طرز تفکرتو عشقه عینی. همینا با پنبه سر می برن ترامپ بیاد ازش یادبگیره
  • IR ۲۰:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    4 0
    فتنه ۸۸ ورق رو بر علیه ملت ایران برگرداند.
  • IR ۲۱:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    3 0
    درمقابل زورگویان وقلدران مثل امریکا اسراییل انگلیس فرانسه ووو باید قوی بودازتمام لحاظ حتی باید بمب اتم هم داشت چرااینها منطق شان زوروقدرت است قدرت نداشته باشیم مثل عراق لیبی افغانستان سوریه یمن ووو کشورمان رابرای منافع خودشان ویران خواهند کرد پس پیش بسوی قوی شدن که ابتدایش رضایت مردم ومردمداری است...
  • IR ۲۱:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    1 0
    آمریکایی ها فکر می کردند زمان مصدق است که با یک کودتا همه چیز تغییر کنه .چهل ساله که تمام سیاستمداران آمریکا تلاش می کنند که جمهوری اسلامی ایران رو سرنگون کنند اما ااحمدا... تاکنون هیچ غلطی نتونستن بکنند و به یاری امام زمان (عج) و پشتوانه خون شهدا این آرزو رو به گور خواهند برد . این وعده خداست. اما شرمشان باد وطن فروشان داخلی .
  • IR ۲۱:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    1 0
    این مردک دروغگووی کلاش خودش اولین کسی بود که به برجام لگدزدوایران روتحریم راتحریم کردمنافق کذاب
  • Mohammad IR ۲۱:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    1 0
    اوباما نیر مانند اسلاف و اخلافش یک دروغگوی بی شرم است که انقلاب ایران را به درستی درک نکرده و فهم و شعور او قادر به دیدن پیشروندگی انقلاب تا پیروزی نهایی نخواهد بود. روزی که دیگر برای او و همراهانش در دشمنی با انقلاب بسیار دیر شده است.
  • حسین IR ۲۲:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    1 0
    آقای اوباما ،موقع نوشتن ، موضوع سلاح شیمیایی( ازشوروی رابه ایران)بجای کشورعراق ایران راقیدنمودندموضوع حلبچه باسلاح شیمیایی صدام اظهرمن الشمس است.
  • IR ۲۲:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۷
    5 0
    برای خر کردن مردم آمریکا کتاب خوبیه.
  • IR ۰۰:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    دردوران جوانی بوده فکر کرده انقلاب ایران فیلم هالیوودی بوده(مثل محمدرسول الله یا حمزه یا عمر مختار...)را دیده این اوبامای دغل،کاملا حرکات ورفتارهاش فیلمه ودنیای را اونطوری که میخواد باشه،میبینه ونشون میده ولی ته دلش میخوادکل آمریکا را آعریقایی کنه
  • ali IR ۰۱:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    2 0
    آره اوباما! ما تهدید برای اسرائیل هستیم، میخوای چکار کنی؟ همینه که هست(that is that)داداچ. در ضمن، تو دیگه هیچی نخواهی شد، بیا به فکر عاقبتت باش، دروغ و حقیقت رو تلفیقی به خورد مردم میدی؟ شیمیایی؟ ایران از روسیه؟ تو دفاع مقدس؟ بگو چی مصرف میکنی؟ فکر کنم توهم زدی. تازه لباتم قهوه ای شده! نگرانتم. حداقل صنعتی مصرف نمیکردی که توهم بزنی:))))))))))))))
  • DE ۰۱:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    3 0
    این کثافت برزنگی که جایزه حقوق بشری هم گرفته دارای رتبه ۳۳ فراماسونری مه بالاترین رتبه هست می‌باشد یکی از بزرگ‌های صهیونیست کثیف جهانی . مرگ بر امریکا و صهیونیست کثیف جهانی
  • IR ۰۳:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    2 0
    قطعا پدر داعش یعنی اوباما انسان جنایتکاری هست اما کت و شلوار پوش
    • امیر حسبن DE ۰۶:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
      2 0
      خدا ریشه آمریکا و اسراییل و انگلیس رو از روی زمین محو کنه انشاااه8357
  • IR ۰۵:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    2 0
    مرگ بر اوباما و جو بایدن
  • US ۰۹:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    2 0
    اوباما یک کثیف حقه بازه...
  • IR ۰۹:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    2 0
    هر روز پهباداشون تو کشورهای مختلف با موشک خونه‌ها رو روی بچه‌ای مردم خراب میکنه و اونها رو سلاخی میکنن و اینجا طوری از ندا اقا سلطان میگه که هر کی ندونه انگار اینا اصلا قاتل و جانی نیستن
  • ایمان عزیزخانی IR ۱۰:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    اوباما ۸ سال نوکرت مردم امریکا بود خودش خبر نداره اولین جنگ من میام پدر همه درمیام
  • IR ۱۰:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    2 0
    امثال اوباما وآمریکائیها وغربیها چون ازهر راهی نتوانستند به ایران ضربه بزنند،ایندفعه ازطریق تعریف وتمجیدمان میخواهند وارد شوند-شدیدا مراقب نفوذ وتحریف باید باشیم-میگویند آیکیوی همین کاسیاه نزدیک ضریب هوشی اینشتن هست(یعنی اگر رییس جنهور نمیشد،یک چیزی شبیه بمب اتم اینشتن درست میکرد)
  • IR ۱۰:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    1 0
    امثال اوباما،آمریکائیها وغربیها چون ازهر راهی نتوانستند به ایران ضربه بزنند،ایندفعه ازطریق (تعریف،تحریف وتمجیدمان...)میخواهند وارد شوند-شدیدا مراقب نفوذ،فریب ومذاکره باید باشیم-میگویند آیکیوی همین کاکاسیاه نزدیک ضریب هوشی اینشتن هست(یعنی اگر رییس جمهور نمیشد،یک چیزی شبیه بمب اتم اینشتن درست میکرد)
  • سعادتمند IR ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    1 0
    باراک اوباما!شما که دلت به حال ندا آقا سلطان اغتشاشگر می سوزه .اما دولت آمریکا چی ؟ که بدترین و خشونت آمیز ترین رفتارهارا با شهر وندانش داردو روزی هزاران بیگناه را با فجیع ترین وضع به قتل می رساند اوباما شما دیگر دم از امنیت ومهربانی نزن ! وقایع خونبار پلیس آمریکا با مردمش را به یاد داری؟
  • مجتبی زنجانی IR ۱۰:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    1 0
    آمریکاییهااگر دنبال آزادی وحقوق بشر بودنداول از خودشان شروع میکردندکه ملت بومی آن‌دیاررااز بین نبرندویا انتخابات فقط با ۲حزب اجباری نباشدخودشان جزءnptنیستندواصلابه اونها ارتباط نداره ولی نسخه برای دیگران می پیچندایران از زمان قاجاراز دمکراسی انگلیسی وآمریکایی ضربه خوردربطی به زمان انقلاب نداره یعنی پیشینش برمیگرده به زمانیکه گفته شدایران بکنارکشورهای دیگه هم از آمریکا ضربه خوردندچه از شرق گرفته چه از غرب حتی به همسایگانش هم رحم نکردتاریخ آمریکا پراز کثافت کاری از جنگ های داخلی این کشور گرفته تا کشورهای دیگه همان طور که بنیان این کشور با چپاول وغارت ویاغیگری پایهایش بوجودآمدهمین نسخه رو بعداز۲۰۰سال برای تعیین رژیم صهیونیستی اجراکردهیچوقت نبایداین نسل ما وحتی نسلهای بدی مااین اطمینان باشون بوجودبیادکه با این ها از درمذاکره به حل و فصل برسند،نمونش کشور ژاپن هست که حتی باوجود مخلص بودنشان به آمریکاییهاهنوزاجازه داشتن ارتش ندارن آنها حتی خدمات جنسی هم به آمریکاییا ارائه میکنند.
  • IR ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    آیا مقامات آمریکا از کشتار مردم سیاه پوست آمریکا توسط پلیس های وحشی خود خبر ندارن؟ چطور این تبعیض نژادی و عدم پایبندی به حقوق بشری در کشور آمریکا را مایه ننگ خود نمی دانن؟ از مردم جهان بپرسید که آیا ایران آغاز کننده جنگ بوده و به دیگر کشور حمله کرده یا آمریکای جنایتکار و وحشی؟ چرا موضوع هلوکاست و تحقیق در باره آن برای مقامات آمریکا اهمیت داره؟ چرا انکار یا تحقیق از جریان هلوکاست جرم محسوب می شود؟ از مقامات آمریکا سوال شود که چرا کشور آمریکا در اختیار صهیونسیتی ها قرار دارد؟ و دو جناح جموری خواه و یا دمکرات ها ابزار نیت شوم آنها در جهان هستن؟
  • IR ۱۳:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    اوباما یک سوپاپ اطمینان امریکایی باهوش هست-امثال اوباما بود که اول تظاهرات مارتین لوترکینگ رابا تعریف وتمجید به ساعات وروزهای مشخص همراهی وقابل کنترل دراوردند وبعد که به مسیرو خط خودشات اوردنش وامکانات بیشمار،دلارنفتی برای کپین وتطاهرات بهش دادند،با خفت ترورش کردنند
  • IR ۱۳:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    اوباما یک سوپاپ اطمینان امریکایی باهوش هست-امثال اوباما بود که اول تظاهرات مارتین لوترکینگ رابا تعریف وتمجید به ساعات وروزهای مشخص همراهی وقابل کنترل دراوردند وبعد که به مسیرو خط خودشات اوردنش وامکانات بیشمار،دلارنفتی برای کپین وتطاهرات بهش دادند،با خفت ترورش کردنند
  • IR ۱۴:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    آمریکا و رژیم صهیونسیتی دشمنان جهان اسلام هستند
  • IR ۱۵:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    1 0
    ادامه زندگی نامه اوباما: ... به این نتیجه رسیدیم که زورمون به ایران نمیرسه براهمین داعش رو بوجود آوردیم تا از تندروهای وهابی ضد ایران استفاده کنیم...
  • IR ۱۶:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    0 0
    هنوز به قسمت ایجاد داعش و ترور دانشمندان هسته ای و تربیت عبدالمالک ریگی تروریست در پایگاه آمریکا نرسیده ؟
  • مهدی IR ۱۹:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۸
    1 0
    جالبه که با زبان بی زبانی گفت که روحانی کلید حل مشکلاتش بود و ...
  • IR ۰۱:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۲۹
    1 0
    ایشون که از کشته شدن یک نفر به دست دولت خودش منزجره(البته به گفته غلط ایشون) ایا از کشته شدن سیاه پوستان کشورش بدست پلیس سفید پوست کشورش هم اصلا منزجر میشه؟

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس