کد خبر 618114
تاریخ انتشار: ۲۵ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۱:۰۹

جامعه ایده آل فرهادی علیرغم ظاهر نرم و ملایم و عاری از خشونتش، در باطن خود جامعه ای ترسناک است. جنگلی که در آن گرگ ها به خاطر «وسوسه» هایشان گوسفندها را می درند اما هیچ کس نه تنها حق اعتراض بلکه حتی حق یک سیلی زدن را هم ندارد که اگر چنین کند فردی «وحشی»، «عقب مانده» و «غیر روشنفکر» است.

به گزارش مشرق، این دفعه بیشتر درباره خشونت صحبت شد. مخصوصا خشونتی که دلیل قانع‌کننده‌ای برای انجامش داشته باشیم. یک خشونتی است که حاصل یک عصبانیت است ولی یک زمانی خشونتی داریم که برایش دلیل داریم و برای این دلیل هم ایمان داریم که حاصلش می‌شود همان رفتارهای تروریستی که در دنیا وجود دارد و آن‌ها بر این خشونت باور دارند. شخصیت اصلی فیلم در کل فیلم در حال دلیل جمع کردن برای اعمال خشونت هستند.... (بخشی از سخنان اصغر فرهادی در نشست خبری فیلم سینمایی «فروشنده»)

...................

تلاش برای یافتن لایه های چندگانه آثار مختلف یکی از مسائل متداول در نقدهای محصولات هنری است؛ لایه بندی حرف اثر نیز یکی از ترفندهای هنرمندان و پدیدآورندگان آثار منشعب از شعر و داستان برای بیان منویات و سخنان درونی است این کار نیز دلایل مختلف دارد که یکی از آنها ترس از سانسور و برخورد است؛ غالبا هم در آثار دارای لایه های مختلف، حرف های تند و تیزتر نه در رو بلکه در لایه های زیرین بیان می شود.

اما «فروشنده» از این جهت خلاف آمد عادت است؛ یعنی آن چه که فرهادی در لایه نخستین و مستقیم اثر بیان می کند آنقدر هولناک و تکان دهنده است که هر آن چه در لایه های بعدی گفته شود (حتی طعنه به نظام سیاسی و مذهب و امثال آن) نمی تواند به آن برسد؛ طرفه آن که برای فهم حرف صریح فیلم هیچ نیازی به نشانه شناسی و این قبیل تاویلات نیست و حتی خود کارگردان در سخنان مختلف پیرامون اثرش، آن را به صراحت بیان می کند.

مروری بر داستان فیلم داشته باشیم:

«عماد و رعنا دو روشنفکر ایرانی هستند که به ناچار برای زندگی به منزلی می روند که ساکن پیشین آن زنی فاحشه بوده؛ زمانی که عماد در منزل نیست یکی از مشتریان زن فاحشه وارد منزل شده و به رعنا که در حمام است تجاوز می کند.

عماد و رعنا تصمیم می گیرند نه تنها این قضیه را فراموش کنند بلکه حتی به پلیس هم اطلاع ندهند اما رعنا از لحاظ روحی دچار مشکل می شود؛ عماد هم به دلیل حرف های مردم طاقتش را از دست می دهد؛ متجاوز را پیدا کرده و در خانه قدیمی اش زندانی و بازجویی می کند. رعنا از این اقدام ناراحت می شود و از عماد می خواهد مرد متجاوز را رها که به قول خودش "وسوسه" شده و "عذرخواهی" می کند رها کند و گرنه برای همیشه رهایش خواهد کرد عماد می پذیرد و فقط به زدن یک "سیلی" اکتفا می کند؛ سیلی که باعث حمله قلبی مرد متجاوز شده و رعنا به همین دلیل عماد را رها می کند.»

اغراق نیست اگر آخرین ساخته اصغر فرهادی را یکی از بی سابقه ترین توصیه های جریان روشنفکری به جامعه ایرانی بدانیم؛ توصیه ای آنقدر شوکه کننده که شاید برخی حتی بکوشند با تاویل و تفسیرهای دور از آن فرار کنند اما راهی از آن نمی یابند. حرف سینماگر جشنواره ای ایرانی مشخص است: «حتی اگر به ناموست تجاوز شد باز هم خشونت را در پیش نگیر ولو به اندازه یک سیلی!»

فرهادی برای آن که شربت تلخ یا به زعم خودش نسخه شفابخشش را به خورد مخاطب بدهد حتی به متجاوز رنگ ترحم می زند؛ مردی محترم و میانسال و خانواده دار که محور گرمای یک خانواده است و همه او را دوست دارند؛ مردی که حتی مخاطب با دیدنش احساس تنفر نمی کند و بیشتر دلش برایش می سوزد؛ مردی که فقط "وسوسه" شده و یک "اشتباه" کرده و تاوان اشتباه و وسوسه هم هر چه هست خشونت (چه برسد به مرگ) نیست بلکه با یک عذرخواهی و "ببخشید" می توان ماجرا را تمام شده فرض کرد.

«فروشنده»، حتی تصویری جسورانه تر از چیزی است که مسیحیت پولسی به آن دعوت می کند: «نیز شنیده‌اید که گفته شده، ”چشم به عوض چشم و دندان به عوض دندان." امّا من به شما می‌گویم، در برابر شخص شرور نایستید. اگر کسی به گونۀ راست تو سیلی زند، گونۀ دیگر را نیز به‌سوی او بگردان.» در انجیل مصور روشنفکری ایرانی توصیه می شود که نه تنها اگر به تو ستم شد بلکه حتی اگر به ناموست تجاوز شد ببخش و "فراموش" کن؛ زیرا نتیجه خشونت "فاجعه" بار است.

جامعه ایده آل فرهادی علیرغم ظاهر نرم و ملایم و عاری از خشونتش، در باطن خود جامعه ای ترسناک است. جنگلی که در آن گرگ ها به خاطر «وسوسه» هایشان گوسفندها را می درند اما هیچ کس نه تنها حق اعتراض بلکه حتی حق یک سیلی زدن را هم ندارد که اگر چنین کند فردی «وحشی»، «عقب مانده» و «غیر روشنفکر» است.

تعمیم ایدئولوژی جشنواره ساز ایرانی نیز کار سختی نیست، اگر در مقیاس شخصی به مقدس ترین و باحرمت ترین داشته های انسانی یعنی نوامیس در بدترین شکل (یعنی در حمام و کاملا عریان) تعرض شد ولی عدم خشونت و مدارا و عفو توصیه شد چرا در عرصه اجتماعی چنین کاری نشود و چرا در برابر تعرض به دین، مذهب و کشور خشونت به خرج داده شود؟ آن هم وقتی راه های مسالمت آمیزی مانند «ایجاد کمپین در شبکه های مجازی» و «نامه نوشتن دبیرکل سازمان ملل» وجود دارد!

یکی از محل های مهم نزاع جریان روشنفکری با بدنه مردم در سالیان گذشته آن چه است که در هشت سال جنگ ایران و عراق شکل گذشت. روشنفکران بارها و بارها و در انحاء مختلف گفتند و نوشتند و نشان داند که «متجاوز»ین به خاک ایران، انسان های بی گناهی نظیر ما بودند، کسانی که خانواده و همسر و فرزند داشتند، اهل شوخی و مهربانی بودند و نهایتا بر اثر یک «وسوسه» و «سوتفاهم» بر روی ما اسلحه کشیدند فلذا نباید می جنگیدیم و باید با دوری از خشونت به فکر دوستی می بودیم. «فروشنده»، پیاده سازی همین حرف قدیمی روشنفکران است این بار در مقیاس شخصی و خانوادگی، فقط آن چه که این حرف فرهادی را بی سابقه کرده، دست گذاشتن روی یک تابوی قدیمی بشری یعنی ناموس است.

بر طبق اخبار «فروشنده» علیرغم توصیه های صریحش، موفق به کسب مجوز از «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی ایران» شده است باید منتظر ماند و دید چه کسانی با اکران یا حمایت از این اثر، جدیدترین نسخه روشنفکری را به جامعه و در درجه اول خودشان تجویز می کنند.


منبع: نسیم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 37
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 25
  • مهماندار هواپیما ۱۱:۱۶ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    اقای فرهادی خاک بازی نکن تن به کار بده
  • ۱۱:۲۰ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    فرهادی مرد هست اصلا دین داره غیرت چی ؟ فهم و شعور چی/.
  • احمد ۱۱:۲۷ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    تجاوز حکمش اعدام در ملا عامه، این کار به خاطر حفظ جامعه انجام میشه نه برای انتقام که کسی بخواد ببخشه.
  • ۱۱:۲۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    احتمال میره فرهادی فیلم نامه هاشو از خارج از کشور تهیه میکنه، مخصوصا اونایی که بابتش جایزه میگیره
  • ۱۱:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    فروید: ......همه حاصل واپس زدگی میل جنسیت
  • نشناس ۱۱:۴۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    هر کس ذهنیات خودش را تراوش میکند آقای فرهادی هم نگاه باطنی اش را به نمایش گذاشته است . یعنی اینکه اگر کسی به همسرش تجاوز کند و بعد عذر خواهی کرد دیگر همه چیز تمام شده و هیچ مسئله مهمی رخ نداده است و برای ایکه فرد متجاوز رنجیده خاطر نشود به یک مهمانی خانوادگی هم دعوتش میکند . ان شاء الله که آقای اصغر فرهادی به بیماری جذام گرفتار شود که کسی حتی حاضر نشود نگاهش کند. و اما خاک عالم بر سر مسئولین بی غیرت فرهنگی کشور که به چنین لجنیاتی مجوز ساخت و نمایش میدهند .
  • ۱۱:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    اولین چیزی که این داستان عنوان کرد این بوده که گویا زن از تجاوز ناراضی هم نبوده ! چون در تمام جهان زنان از این مورد انزجار و نفرت دارند! تجاوز در تمام دنیا ، کشورهای دارای ادیان ابراهیمی و ... و حتی نزد فرقه های ضاله هم جرم منفور و خشن محسوب شده و مجازات ها سنگین در حد جرم قتل دارد! از نظر جماعت منورالفکر و مدعی حقوق بشر هم این موضوع تجاوز به حقوق و شخصیت افراد است مشخص نیست فرهادی در چه جهانی سیر میکنه
  • محمود ۱۲:۳۲ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    چرا حفاظت اطلاعات یه بررسی نمیکنه ببینه واقعا قصداین فرهادی از این همه زیرابی رفتن چیه واز کجا تامین میشه
  • ایرانی جماعت ۱۲:۴۳ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    این آقایان به اصطلاح روشنفکر اختیار دارن اگر واسه ناموسشون چنین اتفاقی افتاد هرطور دل شون می خواد با موضوع بر خورد کنن ولی حق ندارن در مورد موضوعی که خدا وپیغمبر حد وحدودش رو معین کردن اظهارنظر کنن,شما که نعوذ بالله ازخدا بیشتر نمیدونی آقای فرهادی. ※کل اگر طبیب بودی سر خود دوا نمودی,,برو واسه خودت نسخه بپیچ آقای روشن فکر.
  • ۱۲:۵۲ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    اگر این اتفاق برای ناموس من بیفته اون متجاوز روتیکه
  • ۱۲:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    اگر این اتفاق برای ناموس من بیفته اون متجاوز روتکهتکه میکنم برامم مهم نیست که ممکنه با روحیه لطیف جناب اصغرآقا فرهادی جور در نیاد.اصغر آقا شرمنده داداش
  • ۱۳:۲۱ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    الکی که به کسی جایزه اسکار نمیدن برادر من ایشان ماموریت داره چنین طرز تفکری را در جامعه ما رواج بده
  • پروانه ۱۴:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    الان معلوم شد تماشاچیان فیلم در کن برای چی چندین دقیقه کف ممتد می زدند. خشن نباش حتی اگر به ناموست تجاوز شد! بنظر میرسه برای کارگردان اخلاق و صلح و مهربانی و ملاطفت این چند دقیقه هم کمه.... خداییش آقای فرهادی نمی ترسی از اشاعه اینجور افکارت؟!
  • ۱۴:۴۳ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    خشن نباش؛ حتی اگر به ناموست تجاوز شد! این را باید در عمل از اقای فرهادی دید یا حتی از خود آقای حسینی هم پرسید که شما که بازیگر این فیلم بودید و‌ بعد یک مخاطب، ایا اگر خدای ناکرده به ناموس خودتان هم تعرض بشود، همین گونه برخورد خواهید نمود؟ یا غیرت روی ناموس داشتن مصداق تفکرات همکیشان داعشی خواهد بود؟ واقعا دوست دارم اقای شهاب حسینی این سوالمو‌ پاسخ بدن و هم اقای فرهادی....
  • ۱۵:۰۰ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    جوری حرف زده انگار با خود تجاوز هم مشکلی نداره! مشرق باغیرت منتشرش کن
  • ۱۵:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    به امید هوووووووو شدن این فیلم در سینماها... هرچند من نا امیدم .... طرف بلند شده رفته خارج از کشور فیلمو دیده بعد اومده میگه بچه ها شهاب حسینی تو این فیلم خیلی خوشگله... می خوام بگم یه عده ای هم اگر فروش فیلم بالا بود به خاطر خوشگلی رفتن... بعد اینا می خوان هوو کنند!؟
  • ۱۵:۵۵ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    واقعا قصد بی احترامی ندارم ولی شاید اینطور برداشت بشه: که جناب فرهادی با این تفسیری که ارائه کردند از ناموس و غیرت و ربطش به داعش احتمالا با دو لفظ غیرت و ناموس بیگانه اند!
  • کیان ۱۵:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    آقای فرهادی سوار بر موجی شده است که فیلمهای او فقط مشکلات را در یک قاب بسته مطرح میکند. فیلمهای او آموزنده که نیست بلکه القاء کننده یک فضای غم آلود و افسرده از ایران است. این افراد و کارگردانانی از این قبیل مدعی هستند که این مشکلات در جامعه ما واقعی است و واقعا وجود دارد، آری درست است ولی اولاً چند در صد این مشکلات در بین مرد شیوع دارد، کلی است یا جزئی؟ دوم اینکه واقعا با ساخت این فیلم این مشکلات حل می شود یا اینکه باعث می شود که از بروز چنین مشکلات جلوگیری شود؟ در بیان شاید بشود گفت بله می تواند حل بشود ولی در واقع این نیست و یک سیاه نمایی است؟ راستی فساد و بی بند و باری در حد بالای آن در بین مردم عادی بیشتر شایع است یا در بین هنرمندان و به خصوص در بین سینماگران؟ این مسئله آنقدر در بین ایشان شایع است که حتی نمی توان آن را ندید چه برسد به اینکه نخواهی از آن فیلمی بسازی. بعضی ها شاید باور نکنند ولی این خط و مسیر در فیلمهای آقای فرهادی و این جایزه های عجیبی که به او داده می شود در کنار فیلمهایی که امتیازات بالایی در ساخت و داستان فیلمبرداری و حتی دیالوگهای زیبای خودشان برخوردار هستند قابل توضیح نیست.
  • حسين ۲۱:۵۵ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    هميشه از فيلم هاي فرهادي بدم ميامد. او و چند نويسنده و كارگردان ديگر به صورت سيستماتيك قصد تزريق لجن به ذهن و فكر مردم را دارند
  • ۲۳:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۵
    0 0
    اين طيف بي غيرت بهتر است بروند براي اربابان غربي خود فيلم بسازند
  • مصطفی ۱۰:۴۲ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    نا خودآگاه به یاد یک فیلم خارجی افتادم که وقتی طی یک اتفاقی آنهم با تمایل زن متاهل با او رابطه ای جنسی برقرار شد همسرش رفت و مرد متجاوز را به قتل رساند. آنها کافرند و ما مسلمان ...
  • مجتبیh ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    یاد حرف اقا در مورد مسئله نفوذ افتادم
  • سبحان شاهمرادی اصولگرا ۱۱:۰۲ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    فیلم های فرهادی ضد اسلامی هست
  • محسن ۱۲:۳۶ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 1
    من متن رو خوندم خیلی کارتون زشت و بده داستان فیلم رو لو دادید من میخواستم ده شهریور ببینم چرا اینکار رو کردید ؟؟؟؟ حداقل علامت هشدار خطر لو رفتن داستان بنویسید متاسفم
  • ۱۲:۴۵ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    چرا غربی ها بدبختی روز مره زندگیشون هاشون را نشان نمی دهند اسکار می گیرند ( قتل . تجاور . سرقت . اعتیاد ) فقط ما باید سختی زندگیمون را نشان بدیم تا اسکار بگیریم .. چرا کارگردان های ما نمی فهمند .... این راهش نیست
  • ۱۴:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    اقا محسن داستان کمی قبلتر از جشنواره کن و‌کمی بعدتر از کن لو رفته بود. فکر نمی کنم مشرق، لو‌دهنده داستان فیلم بوده باشه. مشرق، نقد یا تحلیلی مختصر از محتوای زشت فیلم رو‌گفته. ظاهرا شما اولین باره وارد فضای مجازی می شوید!!!
  • قاسم م ۱۵:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    مشرق دمت گرم گرم. خیلی خیلی خوب بود. اینم جز اون دسته از مطالبی بود که باید میفرستادم تو گروه های واتساپ و تلگرامی و حیفم اومد که نفرستم. منتظر واکنش دوستان روشنفکرم هستم.
  • ۲۰:۲۰ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    فرهادی جامعه اسلامی را با شبکه فارسی وان اشتباه گرفته
  • ۲۱:۵۱ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    ظاهرا اقای فرهادی معتقدند که بی خیال پلیس و‌قانون شو چون پلیس کشکه بی خیال متجاوز شو چون ممکنه دل متجاوز ازرده گزندی بشه و‌تنش به ناز طبیبان نیازمند بشه تازه زنت ‌که ظاهرا مشکلی با مساله نداره، پس غیرتی نشو چون ممکنه زنت رو‌هم از دست بدی! عجبا عجبا... چه نسخه شفابخشی
  • فکر روشن ۲۲:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    به کجا دارند میروند مسئولین کجا هستییدددددددددددد
  • فکر روشن ۲۲:۵۹ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۶
    0 0
    به کجا دارند میروند مسئولین کجا هستییدددددددددددد
  • ۰۱:۲۱ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۸
    0 0
    رده سنی هم داره این فیلم! کلا ما شرم داریم با خانواده بریم سینما برای این فیلم…!!!!
  • حجت ۰۹:۰۷ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۸
    0 0
    در جهان Farsi 1 و Gem
  • حجت ۰۹:۰۷ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۸
    0 0
    این وظیفه حفاظت اطلاعات نیست که وظیفه شیلاته.
  • حجت ۰۹:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۲۸
    0 0
    آخع استاد این کار مگه مال حفاظت اطلاعاته؟ یه بار دیگه بخون"حفاظت اطلاعات" یعنی جلوگیری از درز اطلاعات. اونی که می گی کار وزارت اطلاعاته
  • ابراهیم ۱۴:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۵/۳۱
    0 0
    آتش لعن بر خرمن بی غیرتیت فرهاد اصغری نشون دادی که اصغری
  • ۱۱:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۳
    0 0
    این فقط یک احتمال نیست در زمان دولت قبل 11 فیلمنامه با کارت اعتباری که هزینه کامل ساخت فیلم در آن موجود بود (ظاهرا از دبی وارد شده بود) کشف و ضبط شد. احتمالا در این دوره تعداد باید بالاتر رفته باشد.

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس