ترکیه گمان می‌کند، توزیع قدرت در بغداد و آمادگی عربستان برای ایفای نقش در روند تروریستی عراق، امکان تحقق اهدافش را فراهم کرده است.

ترکیه در کوچه پس کوچه های موصل دنبال چه می گرددسرویس جهان مشرق - به موازات اعلام تدارک برای عملیات آزادسازی «موصل»، مرکز استان نینوا و سومین شهر بزرگ عراق پس از بغداد و بصره، ترکیه مرموزانه وارد ماجرا شد و مقامات ترک طوری از آزادسازی موصل حرف ‌زدند، گویی درباره یکی از شهرهای ترکیه صحبت می‌ کنند.
 
این عرض اندام آنکارا آن هم در شرایط حساسی که زمان عملیات، به سمت ساعت صفر حرکت می کرد، بسیار مخاطره ‌آمیز به نظر می ‌رسید و خشم عراقی ‌ها را برانگیخت.
 
در این راستا ابتدا «رجب طیب اردوغان»، رئیس ‌جمهور ترکیه از مشارکت حتمی نیروهای ارتش ترکیه در عملیات موصل و جلوگیری آنکارا از هرگونه تغییر ترکیب مذهبی و جمعیتی موصل سخن گفت، به تبع وی، «بینالی ایلدریم»، نخست ‌وزیر ترکیه سخنان تحقیر آمیزی علیه ملت عراق بر زبان آورد و از وضعیت موصل پس از بیرون راندن داعش از آن ابراز نگرانی کرد.
 
این اظهارات به «نعمان کورتلموش»، معاون نخست‌ وزیر ترکیه جرات داد تا با غرور و نخوت مدعی شود: «کسی حق مخالفت با حضور نیروهای ترکیه در شمال عراق را ندارد».
درپی آن وزارت خارجه ترکیه با جسارت علیه بیانیه پارلمان عراق که ورود نیروهای ترکیه به خاک عراق را محکوم می کرد، موضع گرفته و این اقدام را به شدت محکوم کرد!
این درحالی است که گفته می شود، اکنون 150 نظامی و 25 تانک ارتش ترکیه در پایگاه نظامی «بعشقیه» در 30 کیلومتری شمال موصل مستقر هستند.
 
ترکیه در کوچه پس کوچه‌های موصل دنبال چه می‌گردد/ شاه ماهی بعثی‌ها به عراق برگشت 
 
این رویکرد آنکارا که رویکرد آمریکا، مهمترین متحد ترک ها را در اذهان زنده می کرد، با محکومیت عراقی مواجه شد و «حیدر عبادی»، نخست ‌وزیر عراق که کشورش به خاطر حمایت آنکارا از گروه های تکفیری‌ و همکاری با آنها ضربات بسیاری خورده بود، را واداشت، به آنکارا درباره پیامدهای ماجرا‌جویی هایش و مبدل شدن آن به جنگی منطقه‌ ای هشدار دهد.
 
بغداد که سیاست‌ ترکیه در نینوا را مشکوک می‌ دید، آنها را بی ارتباط با سفر ماه گذشته «محمد بن سلمان»، جانشین ولی عهد عربستان به آنکارا و گفت ‌و گوهای پشت پرده وی با همتایان ترکش ندانسته، تاکید کرد، این تحرکات بطور قطع با چراغ سبز آمریکا همراه است.
ترکیه در موصل نشان داد، حاضر است، همه جور هزینه را به جان بخرد؛ قوانین بین ‌المللی را نقض کند، با بغداد همچون طلبکاری گستاخ برخورد کند و به متحدان غربی خود نیز بد و بیراه بگوید.
 
هر ناظر بی‌ طرفی که تعامل ترکیه با همسایه اش را رصد کند، از این همه لجاجت و گستاخی جهت مشارکت در عملیات موصل و ادامه حضور در نینوا متعجب می شود و این سوال در ذهنش نقش می بندد که دلیل این رفتارهای تنش زا چست؟ و مهم تر آنکه ترکیه و اردوغان در موصل دنبال چه هستند؟
 
آغاز تجاوز ترکیه به عراق
سیزدهم آذر سال گذشته صدها نظامی ترک با نقض تمامیت ارضی عراق، با تانک‌ های خود حوالی موصل تحت اشغال داعش مستقر شدند، هرچند دولت ترکیه در توجیه اقدام مداخله‌ جویانه خود مدعی شد، مربیان نظامی این کشور در پادگان «بعشیقه» در حال آموزش نیروهای پیشمرگه کُرد هستند، اما این تجاوز آشکار با اعتراض و محکومیت شدید مقامات مسئول عراقی که بارها دولتمردان ترکیه را به همکاری و همدستی با داعش و خرید نفت مسروقه سوریه و فروش سلاح به این گروه متهم کرده بودند، مواجه شد.
 
این درحالی است که در همین برهه زمانی منابع نزدیک به مقاومت مردمی عراق موسوم به «الحشد الشعبی» از ورود «طارق الهاشمی»، معاون سابق رئیس جمهور عراق که به ترکیه گریخته بود، به‌ همراه نظامیان ترکیه به خاک عراق و استقرار وی در پایگاه «الزلکان» پرده برداشتند.
 
به گفته این منابع عراقی الهاشمی به محض ورود به این پایگاه با برخی سیاستمداران وابسته به طرف های منطقه ای از جمله عربستان سعودی و ترکیه به ‌ویژه «اسامه النجیفی»، رئیس سابق پارلمان عراق و «اثیل النجیفی»، استاندار سابق استان نینوا و متهم به نقش داشتن در سقوط موصل تماس گرفته بود.
 
ترکیه در کوچه پس کوچه‌های موصل دنبال چه می‌گردد/ شاه ماهی بعثی‌ها به عراق برگشت 
 
منابع مذکور با اشاره به اینکه اسامه و اثیل النجیفی با فرماندهی سازمان اطلاعات و ارتش ترکیه هماهنگ و به همراه طارق الهاشمی عامل ورود نظامیان ترکیه به خاک عراق تا اطراف شهر موصل هستند، هدف از حضور نظامیان ترکیه در اطراف موصل، جلوگیری از پیشروی نیروهای «الحشد الشعبی» برای آزادسازی موصل از اشغال داعش و تأمین نیروهای کافی برای حمایت از طرح این شخصیت ‌ها و آمریکایی‌ ها و مقامات ترک برای اعلان تشکیل اقلیم (ایالت) اهل سنت (سنی استان) در عراق پس از آزادی موصل و الرمادی با حمایت مستقیم نظامیان آمریکایی عنوان کردند.
 
بنابر اظهار این منابع، منطقه کردستان و به‌ طور خاص شخص مسعود بارزانی، رئیس آن یکی از طرف‌ های اساسی در هماهنگی میان مقامات ترکیه،‌ سورجی (رئیس گروه موسوم به الحشد الوطنی) و نظامیان آمریکایی درباره ورود و استقرار نظامیان ترکیه در اطراف موصل به شمار می‌ رود.
 
این منابع نزدیک به الحشد الشعبی افزودند: نظامیان ترک از تاریکی شب برای پیشروی سریع به داخل خاک عراق و طی مسافتی تا اطراف موصل ‌استفاده کرده و با روی آوردن به سیاست سانسور شدید مانع انتشار خبرهای این پیشروی ها شده بودند.
 
این اظهارات بیانگر بخشی از حقیقت لشکرکشی ترکیه به موصل محسوب می شود که از سال گذشته نه تنها با چراغ سبز آمریکا بلکه دو کشور قطر و عربستان آغاز شد.
در این باره تنها کافی است، سفر دو روزه اردوغان به دوحه در تاریخ یازدهم و دوازدهم آذر سال گذشته را یادآوری کنیم که هدف از آن گفت وگو و تبادل نظر اردوغان با با مقامات قطری در خصوص تحولات منطقه عنوان شده بود.
 
درحالی که منابع آگاه هدف اصلی این سفر را تلاش اردوغان برای یارگیری های جدید در منطقه با دوحه و ریاض عنوان کرده بودند تا مثلث حامیان گروه های تکفیری در منطقه را تشکیل دهند و یکی از تصمیم های مهمی که در سفر اردوغان به دوحه و با آگاهی مقامات قطری و ترکیه ای و حمایت عربستان سعودی صورت گرفته، حضور نظامی ترکیه در شمال عراق با هدف جلوگیری از پیروزی های بیشتر حشد الشعبی و ارتش عراق علیه داعش در این منطقه بود.
 
افزون بر اینکه ترکیه در دو سال گذشته تعداد مقرهای امنیتی خود در دهوک و اربیل را چندین برابر افزایش داده و نیروهای بیشتری را در منطقه بعشیقه در اطراف موصل مستقر کرده است، بی آنکه به اعتراضات مکرر بغداد علیه این اقداماتش که هدف از آنها را برای مقابله با داعش عنوان کرده، توجه داشته باشد. اگرچه سرانجام دولت ترکیه وادار کرد، بخشی از نیروهایش را از خاک عراق خارج کند.
 
کمرنگ شدن حضور نظامی ترک ها در عراق
با خروج بخشی از نظامیان ترک از خاک عراق و درگیر شدن دولت بغداد به جنگ با تروریست های داعش و تحولات سوریه، موضوع تجاوز نظامی ترکیه به شمال عراق کمرنگ شد تا هفته های اخیر که همزمان با تدارک عملیات آزادسازی موصل از سوی بغداد شاهد اظهارات مقامات ترک مبنی بر لزوم حضور و مشارکت نیروهای ترکیه در عملیات آزادسازی موصل و ورود بیش از 200 نظامی ترک به شمال عراق بودیم که به دنبال خود موج جدیدی از مخالفت های گسترده محافل عراقی را به دنبال داشت.
 
ترکیه در کوچه پس کوچه‌های موصل دنبال چه می‌گردد/ شاه ماهی بعثی‌ها به عراق برگشتچراغ سبز اربیل جهت تجاوز نظامی ترکیه
در اوج مخالفت ها و محکومیت های تجاوز نظامی ترکیه به شمال عراق، اربیل به حمایت از آنکارا برخاست تا آشکار گردد، چراغ سبز کُردها نیز بهره مند است.
 
در این خصوص دولت اقلیم کردستان اعلام کرد: نیروهای ارتش ترکیه در چارچوب ائتلاف بین ‌المللی ضد داعش وارد عراق شده ‌اند و برای تعلیم و تجهیز نیروهای عراقی در استان نینوا پایگاه نظامی احداث کرده اند. البته ارتش ترکیه اواخر سال گذشته میلادی هم دو پایگاه نظامی را در مناطق سوران و قلاچولان برای آموزش نیروهای پیشمرگ احداث کرده بود.
 
سوابق حضور نظامی ترکیه در کردستان عراق
حضور ارتش ترکیه در کردستان عراق مسئله ‌ای نیست که تازگی داشته باشد. توافق امنیتی سال 1981 میان دو کشور به ترکیه اجازه تعقیب شبه نظامیان مخالف را تا عمق 20 کیلومتری خاک عراق داد.
 
در سال 2006 ارتش ترکیه اقدام به ایجاد پایگاه‌ های نظامی در خاک کردستان در شمال عراق کرد. این پایگاه ها که شمار آنها در حال حاضر به 10 پایگاه می ‌رسد، اغلب در شهرستان دهوک تمرکز یافته و 130 نظامی ترک در آنها مستقر هستند.
 
در سال 2003 پارلمان کردستان و در سال 2005 مجلس عراق رسما خواستار خروج ارتش ترکیه از خاک کردستان که با بی توجهی آنکارا همراه بود.
 
پیشینه ترک ها در موصل
ترکمن ها یکی از طوایف ساکن در شهر یک میلیون نفری موصل هستند که به موجب نزدیکی جغرافیایی و برخورداری از مرزهای مشترک با ترکیه دارای تاریخ و فرهنگ مشترکی با ترک ها هستند و این اشتراکات یکی از دلایل توجه ویژه ترکیه به موصل شمرده می شود.
 
بر اساس توافقنامه لوزان ترک ها تا پایان دهه هشتاد میلادی بخشی از بودجه سالیانه خود را از درآمدهای نفتی موصل تأمین می کردند و به موجب معاهده سال 1926 آنکارا، قیمومیت شهر موصل عراق و محافظت از جان اتباع ترک ساکن این شهر به حکومت وقت ترکیه سپرده شده بود.
 
به موجب این معاهده ترک ها افزون بر 90 کیلومترمربع از مساحت موصل، کنترل شهر کرکوک و مناطق ترکمان نشین را در دست بگیرند و با نقض کنندگان امنیت مقابله و آنها را سرکوب کنند.
 
این همان معاهده ای است که آنکارا درحال حاضر با توسل به آن اجازه مداخله در امور موصل را به خود می‌ دهد و باز به موجب همین معاهده ارتش ترکیه می ‌تواند نفوذ عناصر پ.ک.ک به اطراف موصل را سد کند که البته غیر از پ.ک.ک گروه‌ های تروریستی دیگر مانند داعش را نیز دربرمی گیرد.
 
این درحالی است که گفته می شود، به موجب ماده 51 منشور سازمان ملل متحد، ارتش ترکیه می ‌تواند، همان‌طور که در عملیات سپر فرات در سوریه مداخله کرده بود، در موصل نیز مداخله کند.
 
ترکیه در کوچه پس کوچه‌های موصل دنبال چه می‌گردد/ شاه ماهی بعثی‌ها به عراق برگشت 
 
شفافیت اهداف ترکیه در موصل
بنابر آنچه به آن اشاره شد، هم اکنون تجاوز نظامی ترک ها به شمال عراق قابل فهم تر خواهد بود. این درحالی است که تحولات منطقه ای سال ‌های اخیر باعث شده، رویکرد نظامی و امنیتی، رویکرد غالب سیاست خارجی ترکیه  به ویژه در در شمال عراق و سوریه باشد که بخشی از آن به دلیل احساس تهدیدات امنیتی، منافع بلند مدت خود در این مناطق را در خطر ببیند و چشم داشت های تاریخی این کشور در مناطق مذکور است.
 
- ایران دست بالاتر را دارد
یکی از دلایل تحرکات نظامی ترکیه در سوریه و عراق را باید در ارزیابی ترک ها از معادلات و موازنه های منطقه ای ملاحظه کرد که آنها را به این نتیجه سوق می دهد، جمهوری اسلامی ایران، رقیب منطقه ‌ای ترکیه در سوریه و عراق دست بالاتر را دارد و احساس می کند، شیعیان این دو کشور را در قبضه خود گرفته اند.
 
- خطر کُردها
 همچنین نباید عامل بسیار تعیین کننده در رویکردهای سیاست خارجی آنکارا یعنی کُردهای پ ک ک در ترکیه و هم پیمانان آنها در سوریه را نادیده گرفت. ترکیه احساس می کند، کُردها با بهره برداری از شرایط منطقه ‌ای و گسترش خطر تروریسم، درصدد کسب مشروعیت در مقابله با تروریسم هستند و پس از آن با توسل به این امتیاز اهداف و منافع ترکیه در کشورهای همجوار را مورد حمله قرار داده و عمق استراتژیک ترکیه در منطقه را با تهدید جدی مواجه کنند.
 
- دست و پا کردن جایی در معادلات و موازنه های جدید
برای اردوغان که هنوز از جاه ‌طلبی های روزهای نخست جنگ داخلی سوریه (سال 2011) فاصله نگرفته، این مسئله مهم است که در نقشه راه جدید منطقه به نفع خودش و در راستای جاه‌ طلبی‌ هایش نقش ایفا کند.
 
از این منظر، موصل برای آنکارا نقطه تلاقی و شاه‌ کلید بسیاری از مسائل است، از جمله:
- لحاظ سیاسی، حضور ارتش ترکیه در عراق، آنکارا را همچنان به عنوان شریک مهم آمریکا و ائتلاف آمریکایی در منطقه حفظ می ‌کند

- از منظر قومیتی، ترکیه اگر در عملیات آزادسازی موصل شرکت کند، می ‌تواند در مورد ترکیب جمعیتی این شهر (پس از آزادی) اعمال نفوذ کند، جایگاه ترکمان‌ ها را در منطقه تقویت نماید و بر روند تحولات منطقه کردستان عراق از نزدیک نظارت داشته باشد و به میل خود، این تحولات را جهت دهد.

- از منظر ائتلاف های منطقه ای، ترکیه می تواند در استان سنی‌ نشین نینوا برای خود و همچنین برای عربستان جای پایی ایجاد و از طریق این استان، در مناطق دیگر عراق اعمال نفوذ کند.

- از منظر اقتصادی، استان نینوا و شهر موصل از لحاظ اقتصادی برای ترکیه اهمیت دارند
 
آنکارا بر این باور است، کنار گذاشته شدنش از عملیات موصل به معنای عقب ‌نشینی و انزوای منطقه ای یا همان شکست سیاست خارجی آنکارا است.
 
ترکیه در کوچه پس کوچه‌های موصل دنبال چه می‌گردد/ شاه ماهی بعثی‌ها به عراق برگشت 
 
- حفظ ساختار جمعیتی
یکی از اهداف ترکیه در موصل عدم تغییر ترکیب کنونی جمعیت این شهر یک میلیون نفری است که ترکمن ‌ها و عرب‌ های اهل سنت اکثریت را در آن تشکیل می دهند. حفظ این ساختار جمعیتی از منظر ژئوپلیتیک به ترکیه توان حفظ ائتلاف ها و هم پیمانی های گذشته به ویژه علیه حزب اتحاد دمکراتیک سوریه و نیروهای پ‌ ک‌ ک در سنجار را حفظ ‌کند.
 
- ضعف بغداد
درخواست اربیل از آنکارا جهت اعزام نظامیان خود به منطقه کردستان و دیگر مناطق شمالی عراق پیام های متعددی برای ترک ها دارد، از جمله قدرتمند شدن اربیل به گونه ای که در اتخاذ تصمیمات امنیتی و نظامی نیز به دولت مرکزی مواجعه نمی کند.
 
دوما دولت مركزی عراق نمی‌تواند، در سراسر کشور اقتدار و حاکمیت خود را اعمال كند، پیامدهای منفی این ضعف مستقیما دامان ترکیه را هم در حال حاضر به صورت تعارض دیدگاه ها در قبال حضور نظامیان ترکیه در خاک عراق گرفته و هم در آینده در قالب تقویت گروه های معارض و شبه مسلح دامنگیر آنکارا خواهد شد.
 
- اجرای طرح تقسیم عراق
طرح خاورمیانه بزرگ مهمترین طرح آمریکا منطقه است که در گام اول در پی تجزیه عراق و سپس سوریه است و مهمترین ابزار اجرایی طرح تقسیم در این دو کشور طرح فدرالیته است تا عراق را به سه بخش شیعه نشین، سنی نشین و کردنشین تقسیم کند. آمریکایی ها بر این باورند، این طرح در منطقه کردستان عراق اجرا شده و هم اکنون باید در دو بخش دیگر عراق عملیاتی شود.
 
- ثبت پیروزی به نام خود و اهل سنت عراق
اعلام اینکه نظامیان ترکیه آموزش نیروهای اهل سنت در نینوا و کردستان را برعهده دارد، صرف نظر از دنبال کردن طرح تقسیم عراق، درصدد به دست گرفتن رهبری و هدایت نیروهای شرکت کننده در آزادسازی موصل، ثبت آن به نام اهل سنت، ممانعت از حضور حشد الشعبی در این عملیات و محروم ساختن حشد الشعبی و دولت مرکزی از این پیروزی است. به این ترتیب استان نینوا می تواند، به کانون حضور نظامیان آمریکایی و کارشناسان آن در عراق تبدیل شود که در این حالت نه تنها دست بغداد و نیروهای شیعی بلکه می تواند دست ایران را از عراق کوتاه و حتی علیه آن اقدام کند.
 
- سیطره بر ذخایر انرژی
موصل از جمله مناطق نفت خیز عراق است که وجود آن در دست نیروهای طرفدار ترکیه نیز می تواند، بخشی از نیازهای آنکارا به نفت و گاز را تامین کند.
 
- حمایت از داعش
بسیاری از محافل منطقه ای و بین المللی بر این باورند که هدف از مداخله ترکیه در سوریه و عراق محافظت از تروریست های داعشی است، چون تاریخ مصرف آنها برای ترکیه به اتمام نرسیده، لذا بهره برداری ابزاری از این گروه برای مدتی دیگر ادامه خواهد داشت.
 
بنابراین حمایت از داعش برای حفظ بقای این گروه یکی از تاکتیک های ترکیه است که در عملیات آزادسازی شهر «جرابلس» در شمال سوریه شاهد آن بودیم. زمانی که آمادگی نظامی برای آغاز عملیات آزادسازی جرابلس از اشغال تروریست های داعشی به اوج رسیده بود، ترکیه با ورود به جرابلس مانع این عملیات شد و یا بعد از آزادسازی 5 روستا در شمال سوریه از اشغال تروریست های داعشی توسط گروه مسلح موسوم به «ارتش دموکراتیک سوریه» ارتش ترکیه بلافاصله این روستاها و عناصر ارتش دموکراتیک سوریه را بمباران کرد.
 
- رصد حملات نیروهای شرکت کننده در عملیات
یکی از ماموریت های نظامیان ترکیه در استان نینوا بی شک رصد عملیات هوایی جنگنده ‌های ارتش عراق علیه پایگاه‌ های داعش در استان نینوا، از جمله پایگاه‌ های نظامی الثوره، تلعفر، السلام، الغابات وغیره و همچنین جلوگیری از تحرکات کردهای اقلیم کردستان در مرز ترکیه و عراق و رصد عملیاتی نیروهای پیشمرگه در شمال عراق باشد.
 
- راهبرد کلان، ترکیه قصد تسلط بر عراق و سوریه
ترکیه در راهبرد کلانش معادلات جدید بعد از سقوط صدام در عراق را به نفع خود ارزیابی نمی کند و بزرگترین مشکل ترکیه اکنون این است که می خواهد به هر طریقی حتی با تجاوز به خاک عراق و ایجاد ناامنی در این کشور معادلات را به نفع خودش تغییر دهد. ترکیه علت ورود نیروهایش به شمال عراق را آموزش نیروهای کرد برای مقابله با داعش عنوان کرده که دروغ محض است، زیرا اطلاعات موجود و موثق حمایت آنکارا از داعش را محرز کرده است.
 
به نظر می رسد، ترکیه قصد دارد، با این بهانه داعش را با عنوان و بهانه دیگری حفظ کند. در راهبرد کلان، ترکیه قصد تسلط بر عراق و سوریه را دارد و برای این کار از هر اهرمی استفاده می کند که این سیاست ها را در اقداماتی مثل پناه دادن به الهاشمی که عامل بسیاری از ترورها در عراق بود می توان دید و یا از آن مهم تر خرید نفت اقلیم کردستان عراق بدون همانگی با دولت مرکزی بغداد است.
 
ترکیه در کوچه پس کوچه‌های موصل دنبال چه می‌گردد/ شاه ماهی بعثی‌ها به عراق برگشت 
 
ترکیه راه به کجا می برد
ترکیه از زمان روی کارآمدن حزب حاکم «عدالت و توسعه» با دکترینی که به یکی از دو فرد اصلی این حزب یعنی «احمد داوود اوغلو» نسبت داده می‌شود، حل و فصل مسائل با همسایگان و توسعه روابط در خاورمیانه را جایگزین اولویت رابطه با غرب نمود.
 
این سیاست عمر کوتاهی داشت و حدود 6 سال پس از اعلام به حاشیه رفت و سیاست ‌‌های دیگر که هریک به نوبه خود به موقعیت منطقه‌ ای ترکیه آسیب وارد ‌کردند، جایگزین آن شدند. در این میان ترکیه در فاصله سه سال اخیر در سه درگیری منطقه ‌ای علیه کشورهای مؤثر این منطقه شرکت کرد. شرکت حدود چهل جنگنده ترکیه در جنگ علیه لیبی در تابستان 1390 به بهانه عضویت ترکیه در ناتو، شرکت در جنگ تروریزم علیه سوریه در فاصله سالهای 90 تا 93 و هم‌اینک مشارکت در جنگ تروریزم علیه عراق در این‌ جهت صورت گرفته است.
 
یکی از دلایل تغییر رویکرد سیاست خارجی ترکیه «احساس تنگنا از لحاظ جغرافیایی» است. در شمال و غرب ترکیه کشورهای اروپایی قرار دارند که حدود 80 سال پیش بخش ‌هایی از ترکیه بوده ‌اند و اینک با آنکارا عمدتا در شرایط مخاصمه هستند که بلغارستان، یونان و قبرس را شامل می ‌شوند. به غیر از این روابط ترکیه با ارمنستان در شمال شرقی نیز خصمانه است.
 
ترکیه در مواجهه با ایران در مرزهای شرقی نیز حس رقابت داشته و همواره درصدد مدیریت این رقابت به نفع خود می‌ باشد. به غیر از این ترکیه برای اتصال به حوزه عربی به دو کشور سوریه و عراق شدیدا وابسته می‌ باشد و این درحالی است که از زمان روی کارآمدن دولت حزب عدالت و توسعه، این دو متحد استراتژیک ایران شناخته شده ‌اند. در این بین ترکیه تلاش کرده با اثرگذاری روی این دو از یک سو راه زمینی ورود خود به جهان عرب و از طریق آن به منطقه را باز کند و از سوی دیگر قدرت مهمترین رقیب خود یعنی ایران را تضعیف نماید.
 
ترکیه شرایط پس از تحولات منطقه عربی سیاست حل مسائل با همسایگان را کنار گذاشت و به شکل یک نیروی «برهم‌زننده» وارد میدان شد با این تصور که جریان جهانی قدرتمندی بر مبنای تغییر نقشه ر خاورمیانه به وجود آمده و الزاما مرزهای جدید و کشورهای جدید را در منطقه پدید می‌آورد، لذا اردوغان در همان اولین روزهای خیزش عربی با جریان غرب همراه شد و صراحتا علیه لیبی موضع گرفت و با ناتو در بمباران بنغازی و همراه شد، به گمان اینکه به میزان پرداخت سهم از سود حاصله بهره‌مند می ‌شود و این تصور درستی نبود.
 
این درحالی است که اردوغان با مشاهده عدم همراهی آمریکایی ها با وی در مصر دوره ریاست جمهوری «محمد المرسی» فهمید، ارزش او نزد آمریکایی‌ ها چقدر است.
 
شرکت ترکیه در جنگ با سوریه نتوانست اختناق تاریخی و جغرافیایی را حل کند و انتقال بحران از مناطق میانی به مناطق شمالی سوریه، احتمال معکوس شدن ماجرا را به سران آنکارا یادآوری کرد. شکست در سوریه ترکیه را به بازیگری منفعل تبدیل کرد.
 
از اوایل سال جاری شمسی درحالی که تغییراتی در رویکردهای سیاست خارجی ترکیه به سمت تهران و دمشق مشاهده می شد، آنکارا با اعزام نیرو به شمال سوریه و عراق نشان داد، همچنان سیاست جنگ ‌افروزی در منطقه را ادامه می‌دهد، رویکرد جدید نشان داد، ترکیه در مناطقی که تروریزم در مرزهایش فعال است، میل به محدود کردن فعالیت ‌های تروریستی دارد و در آنجا که مرزهای ترکیه در شرایط نسبتا امنی قرار دارند، اردوغان سعی می‌ کند، آن را شعله ‌ور و از این طریق به منافعی دست پیدا کند.
 
ترکیه در مواجهه با بحران عراق گمان می ‌کند، چندگانگی میان شیعیان، کردها و اهل سنت عراق و توزیع قدرت در بغداد از یکسو و آمادگی عربستان برای ایفای نقش مستقیم در روند تروریستی عراق از سوی دیگر، امکان تحقق اهدافش را فراهم کرده و با این نیت همزمان با تلاش برای به قدرت رساندن آن نیروهای کرد، شیعه و سنی مایل به آنکارا، در پروسه امنیتی عراق نیز به ایفای نقش پرداخت.
 
لذا تلاش زیادی کرد، ارتباط استراتژیکی با اربیل برقرار کند و همزمان با گسترش روابط خود با اهل سنت شامل حزب اسلامی به رهبری ایاد السامرایی و ائتلاف متحدون به رهبری اسامه نجیفی ترکیبی از نیروهای کُرد و سنی در محور خود داشته باشد و گروه‌های شیعی به جان هم بیاندازد که ناکام ماند.
 
ناکامی مسیر سیاسی، ترکیه را به مسیر امنیتی و نظامی کشاند. به نظر اردوغان اگر اجرای پروسه امنیتی در سوریه سخت است، تنوع گروه‌ها و توزیع قدرت در عراق اجرای آن را آسان می کند.
 
رهاورد چنین رویکردهایی در سیاست خارجی حرکت به سمت ضعف و بحران است. ترکیه طی سه سال گذشته نشان داد، نه تنها نتوانسته در سیاست خارجی، گره‌ای را باز کند، بلکه بر مناسباتش با محیط اطراف گره‌های زیادی زده است. مشارکت ترکیه در درگیری ‌های سوریه و عراق باید به بهبود روابط آنکارا - ریاض کمک می‌ کرد، ولی مشارکت ریاض در سرنگونی اخوان مصر نشان داد، روابط ترکیه و عربستان از آنچنان عمقی که گرهگشایی کند، برخوردار نیست. ناکامی در مصر و بحرانی شدن راه‌ های آبی ترکیه در شمال- دریای سیاه- و غرب- مدیترانه- خوبی نشان می ‌دهد، حلقه‌ های امنیتی ترکیه شکسته شده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 85
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 29
  • ۰۲:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    مردم ترکیه اگه ترکن چرا اکثرن شباهتی به ترک ها (مثل آنچه در آسیای میانه فراوان است) ندارن ؟ ی آمار دیدم که 85 درصد نژاد مردم ترکیه هندواروپایی است . و از نظر فرهنگی نیمی از جغرافیای ترکیه ایرانی ست .
  • ۰۵:۱۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه با نابودی عراق و سوریه ثابت کرد که یک غده سرطانی بدخیم هست
  • ۰۵:۵۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه باید به گورستان تاریخ فرستاده شود
  • محمد ۰۷:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    خودتون دارین اعتراف میکنین و به صراحت اعلام میکنین که طبق توافق لوزان در سوئیس قیومیت موصل کامل به ترکیه داده شده و طبق همین توافق نامه ترکیه حق هرگونه دخالت نظامی و غیره را برای امنیت و مسائل دیگر در موصل را دارد بعد از چه حرفی باقی میماند ؟ چرا میخواهید جو سازی کنید و مطالبی منتشر میکنید که خودتان هم نمیدانید منظورتان از این مطالب چیست
  • ۰۷:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان یه بیمار روانی و متوهم است. با حمایت از داعش آبروی ترکیه رو برد. آخه ترکیه که % 99 بودجه سالیانش از توریسم جنسی! تامین می شه چطور می تونه به عراق و سوریه مسلط بشه؟
  • ۰۷:۳۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    2 0
    نباید اینقد به ترکیه رو میدادیم باید به ترکیه اعلان جنگ بدیم. سوریه ایران و عراق باید همزمان با ترکیه وارد جنگ بشن و پرچم ایران رو بر فراز آنکارا و استانبول به احتزاز در بیاریم.
  • ۰۷:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    1 0
    نباید اینقد به ترکیه رو میدادیم باید به ترکیه اعلان جنگ بدیم. سوریه ایران و عراق باید همزمان با ترکیه وارد جنگ بشن و پرچم ایران رو بر فراز آنکارا و استانبول به احتزاز در بیاریم.
  • ۰۷:۳۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    مرگ بر ترکیه مرگ بر داعش مرگ بر پان ترک های مزدور اردوغان متوهم
  • ۰۷:۴۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    امیدوارم تو عراق و سوریه درس خوبی به سربازای اشغالگر ترکیه داده بشه. خیلی خوشحال می شم وقتی میشنوم هر روز سربازهای اشغالگر ترکیه به درک واصل می شن. لعنت بر اردوغان
  • ۰۷:۴۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    بهترین تعبیر رو ابو عزائیل واسه ترکیه بکار برد : به سربازای ترکیه گفت موش! واقعا سربازای ترکیه ترسو و بی عرضه و موش هستن باید همشونو تو عراق و سوریه قتل عام کرد و به هلاکت رسوند.
  • ۰۸:۰۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    از این بارزانی بی غیرت تر داریم؟!! از اونور مردم بی گناه کرد رو توسط نیروهای ترکیه دارن سرکوب میکنن، از این طرف چراغ سبز و حمایتش رو دریغ نکرده.
  • ناشناس ۰۸:۱۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    در حال حاضر ترکیه بدون استثنا با همه همسایگان خود رابطه خوبی ندارد با یونان و سوریه و عراق و...البته به راحتی به حریم هوایی انها تجاوز می کندو قوانین بین المللی را قبول ندارد.تنها فعلا جرات دخالت در امرر ایران را ندارد ولی قبل از این کار بدنبال از بین بردن متحدین ایران مانند عراق و سوریه است که اگر موفق شود بعید نیست همان رفتاری که با حلب و موصل دارد در بعضی مناطق ایران تکرار کند.باید در عراق و سوریه شکست بخورد
  • وحید ۰۸:۳۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    آفرین خدا پدرت را بیامرزد
  • وحید ۰۸:۳۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    احمقانه سیاست بلندمدت را در جهان، ترکیه و عربستان سعودی دارند و قطعاً در باتلاقی که خودشان درست کرده اند، گیر خواهند کرد و معلوم نیست امکان بیرون رفتن داشته باشند. اردوغان هم با این نحوه ی رفتارش، به احتمال زیاد چند وقت دیگر در یک بمب گذاری که نقشه ی خود آمریکا خواهد بود، کشته خواهد شد.
  • اصلاحات ۰۸:۵۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه از نام شان، تا نان اش ایرانی است خود پسوند "یه" یک پسوند مکان ساز پارسی است ، هیمالیه ، زعفرانیه ، کادوسیه (قادسیه) ، سلطانیه و...همچنین ترکیه در ثانی در زبان شان تمام واژه گان شهر نشینی پارسی است شهیر(شهر) حستانا(خسته خانه،بیمارستان) امنیه ، بلدیه ، خیاوان (خیابان) و.... خودتان قضاوت کنید بدون یک گلوله، اگر ما رسانه داشتیم ترکیه ای باقی می ماند ؟
  • ۰۸:۵۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    زنده باد اردوغان وترکیه
  • ۰۹:۲۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    با حضور نظامی ترکیه در عراق موافقم و ان را در راشتای مبارزه با تروریسم داعش و پ ک ک می دانم
  • ۰۹:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه واردوغان هرچی باشند هزاران باربهتراز تروریستهای پ ک ک پژاک وکوموله ودمکرات هستند که دستشون به خون جوانان پاک وطن الودست ماباید باهمکاری سوریه ترکیه وعراق جلوی توهمات این گروهک های تروریستی رابگیریم کافیست یه نگاهی به نقشه ترسیمی این احمق ها بیاندازید تا متوجه حساسیت قضیه بشید
  • سلیم ۰۹:۴۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان بوی کباب به مشامش رسیده نمی داند عراق سرزمین فرزندان حسین و فاطمه و بیشه شیران است .
  • بابک ۰۹:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    کردهای ترکیه ایرانی نژاد هستند و بسیاری از مردم ترکیه از نظر نژادی بیشتر به ایرانی ها شباهت دارند ولی چون حکومت در دستان ترکها بوده زبانشان متاسفانه ترکی شده است.
  • بنده خدا ۰۹:۵۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان و بارزانی احمق و مزدوز آمریکا هستند و به ملتهای خود و مسلمانان خیانت می کنند
  • بابک ۰۹:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه با تمام همسایگان خود در حال جنگ و جدال است .با ارمنستان مشک دارد و با عراق مشکل دارد و با سوریه در حال جنگ است با یونان درگیری دارد به خاطر قبرس و با خود قبرس مشکل دارد و شمال قبرس را اشغال کرده است و با ایران هم مشکل دارد
  • احمد ۰۹:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه به دنبال زنده کردن دوران عثمانی است.
  • ۱۰:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    چه نظرات نا پخته ای.یکی اعلام جنگ میده.یکی میگه ترکها شبیه مغولا باید باشن!و و و...چقدر ملت فضولن
  • ۱۰:۰۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    نظرت راجع به گروهک کرد تروریستی و حروم زاده ی پژاک و مواجب بگیران بی وجود وطنی اونها چیه اخوی؟
  • ۱۰:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    با کلاش می خوای قتل عام کنی؟ یه حرفی بزن به قد و قوراه ت بخوره
  • ۱۰:۱۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    از نظر شما کل منطقه ایرانی نژاد هستند.... اصلا شما به آسیای میانه همه رحم نمی کنید که میگید اونجام ایرانی نژادند... دست از این توهماتون وردارید!!
  • قادر رئوفی ۱۰:۲۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    مراقب بارزانی خائن باشید او با آمریکا هماهنگ است و پول عربستان توی شلوارش انباشته شده.
  • رضا تواضعی ۱۰:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    در جریان مذاکرات پس از پذیرش خط بروکسل" ترکیه در ازای دریافت یکجای سهم 10 درصدی نفت موصل در مدت 25 سال از انگلیس " از موصل صرف نظر کرد . این حق حدود 500 هزار پوند آن روزگار بود .در 1926 هم مجلس ترکیه به این طرح انگلیسی رای داد و موصل عملا به عراق تحت سیطره انگلیس پیوست .
  • صنمبر ۱۰:۲۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    فکر کنم معتادی!! راشتا
  • پ ۱۰:۳۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    مقاله را دوباره بخوان خیلی مقاله جامعی بود این مقاله در اصل داشت سیاست های حاکمان ترکیه را مشخص میکرد وخصوصا شخص اردوغان! در این میان نامی از اخوان المسلمین برده نشد! زیرا اردوغان بعد از سقوط محمد مرسی در مصر خود را پرچمدار اخوان المسلمین میداند! و تمام این فجایعی که مرتکب میشود به طمع تشکیل هلال اخوانی در مقابل هلال شیعی در منطقه است! او بسیار امیدوار بود که حکومت اخوانی در مصر قوت بگیرد و با همراهی حاکمان اخوانی در تونس تونس را هم با خود همراه کند میماند سوریه که با حمایت گسترده باعث ایجاد ارتش آزاد سوریه شد که این ارتش همان شاخه اخوان المسلمین سوریه بودند ودر کنار اینها حماس را هم که شاخه اخوان المسلمین فلسطین بود حمایت کرد تا یک حکومت بزرگ اخوانی در منطقه شکل بگیرد و خود را رهبر این جماعت بشناساند!! اما تیرش به سنگ خورد! حاکمان ترکیه حاکمان عجیب و غریبی هستند و بلند پروازی های زیادی دارند هم بفکر کشورگشایی و داشتن سیطره بیشتر بر منطقه را دارند! هم آرزوی رسیدن به عضویت در اتحادیه اروپا را دارند! هم با کردها که 18 درصد جمعیت ترکیه را تشکیل میدهند مشکل دارند و بدنبال سرکوب کردن آنها هستند! هم میخواهند تفکر اخوانی را در جهان حاکم کنند هم بفکر حذف قدرت منطقه ای ایران هستند! هم تاب تحمل مخالفان داخلی را ندارند و بشدت آنها را سرکوب میکنند! و هم میخواهند اعتماد شیطان بزرگ را بخود جلب کنند و دنباله رو اهداف شیطانی ، شیطان بزرگ باشند! و... اما غافل از اینکه شتر درخواب بیند پنبه دانه گهی لپ لپ خورد گه دانه دانه
  • وحید ۱۰:۴۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    معلومه داری مسخره می کنی! رجب کچل را شیر نکن، ننداز وسطِ جهنّم
  • وحید ۱۰:۴۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ممنونم از بیانه محکم ستاد تزریقیهای مقیمِ مرکز!
  • وحید ۱۰:۴۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    لعنت بر اردوغان صدبار لعنت بر پ ک ک هزار بار لعنت بر پژاک ده هزار بار لعنت بر منافقین صد هزار بار لعنت بر داعش یک میلیون بار لعنت بر عربستان سعودی ده ملیون بار لعنت بر آمریکا صد میلیون بار لعنت بر اسرائیل یک میلیارد بار لعنت دو باره بر عربستان سعودی ده میلیارد بار بسه یا بشمرم؟!
  • ۱۰:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان و آل سعود سرداران جنگ نیابتی اسرائیل و امریکا علیه مسلمین هستند و البته به خاطر مردمی بودن بیداری اسلامی در منطقه شکست خواهند خورد
  • داود ۱۱:۰۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان و همپالکی های بی مغزش با افکار و رفتار بی پایه و بلند پروازی های بی نتیجه ، واقعا گند زدند به ترکیه و با غلط های زیادی و غیر عاقلانه ، کشور های سوریه و عراق رو هم به عذاب و آوارگی کشیدند و در انتها با به هم ریختن آمال و آرزوها و نقشه هاشون و ماجرای کودتای اخیر و تبعات بعدی کودتا ، قصد دارند با دخالت خود در عراق ، افکار عمومی رو به سمت دیگری سوق بدند و به مردم کشورشان و جهان تلقین کنند که خیلی قدرتمندند ! . خواهیم دید که در آینده ای که خیلی هم دور نیست ، آنچنان کله پا بشند که رویای حکومت عثمان پاشایی در افکار رویایی ته مانده های پان ترکیسم و اخوانی - آمریکایی تا ابد به گور سپرده بشه! . این نتیجه ی پول در آوردن از هر روش کثیف و ظالمانه در ترکیه است .
  • ترک ازری ۱۱:۰۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان مرد هست وثابت کرده پشتبان خوبی برا ترک هاست .زنده باد
  • اتاتورک کبیر ۱۱:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    مرگ بر تورکیه
  • وحید ۱۱:۵۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    خود آتاتورک هم آمد وسط رجب کچل، جمع کن که اوضاع شلوغ شد!
  • ۱۲:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    فعلا با تبلیغات پان ترکیستی مشغول زمینه سازی نفوذ در کشورمان هستند البته عده هموطنان آذری در این خصوص هشیارند.
  • ۱۲:۱۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    برادر! اردوغان پشتیبان اخوان المسلمین است و نه شما. او به حفظ قدرتش به هر قیمتی می اندیشد.
  • ناشناس ۱۲:۲۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    پ ک ک به ایران کاری ندارد.پ ک ک الان حتی به حکومت سوریه و عراق هم در پاکسازی داعش کمک می کند ولی الان دشمنی که تحمل نفوذ ایران را ندارد اردوغان پلید است.
  • ناشناس ۱۲:۲۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    دمت گرم.محال است شیعیان تسلیم اردوغان شوند
  • ناشناس ۱۲:۲۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    شک نکن اردوغان در مصاف با ایران بر سر سوریه و عراق شکست خواهد خوردو نقشه پلید او برای اغاز تحت فشار قرار دادن ایران خنثی خواهد شد
  • ناشناس ۱۲:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    نصف جمعیت ترکیه کرد و ارمنی هستند
  • ناشناس ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    دیدیم که خود کردها پژاکی ها را به درک واصل کردن.ولی مثل بعضی ها پرچم ترکیه وآذربایجان را بلند نکردند
  • ناشناس ۱۲:۳۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    احتمالا گرد نخود مصرف کرده
  • ۱۲:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    پژاک و کومله کجای این بازی هستند؟ آنها اصلا کجای ماجرا هستند؟ ترکیه به عنوان یک اشغالگر وارد عراق شده است و سال ها است از داعش حمایت می کند برای مشروعیت اقدامات ترک ها به پژاکی که هیچ کاره است متوصل شده اید؟ تعصب ترکی چشمتان را پوشانده
  • ۱۲:۴۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    بله دقیقا، مگر اینکه همزبانان و مغول نژادان از عردوغان حمایت کنند.
  • ناشناس ۱۲:۵۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    همین مقدارش هم در حال تجزیه شدن است.حداقل یک سوم خاک ترکیه متعلق به کردها است و حاضر نیستند با حکومت فاشیستی ترکیه کنار بیایند
  • حسین ۱۳:۱۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    کاملا درست میفرمایید. بخش های شرقی ترکیه همگی کردهای ایرانی نژاد هستند و بخش های مدیترانه ای ترکیه همگی یونانی های ترک زبان شده هستند. استانبول تا همین 5 قرن پیش پایتخت روم شرقی بود. اصلا ترک آنجا وجود نداشت.
  • محسن م ۱۳:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    خخ بیسواد ترک اذری اینجوریه نه ازری..منم ترکم واقعیت اینه این اردوغان ازخود اختیاری نداره اینجوری که شیر شده البته ازنوع پاستوریزه کاره امریکاس و از طرفی چون عضو ناتو هس فکر میکنه میتونه هر غلطی بکنه.ترکیه همون عثمانی سابقه که درمقابل ایران زیاد شکست خورده یا در اروپا به اسم مرد بیمار معروف بود. اونیکه که گفته درامد ترکیه از توریسم جنسی هس اون ترکیه نیس پاتایای تایلنده
  • ناشناس ۱۳:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    بخش بزرگی از ترکمن های عراق شیعه هستند و نباید اجازه داد به دام ترکیه و پان ترکیسم بیفتند
  • منم اردوغان چنگیزخانی ۱۳:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه از بس داعش پروری کرده و مسئولین ایران این را ندیده گرفتن ترکیه متوهم شده آنهم چه توهمی.ترکیه فکر می کنه شاهنشاه جهان است.
  • حسین ۱۴:۱۶ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    جنسش خوب بوده عمو ژون . حسابی داری فژا نوردی میکنی. رجب کچل اگر 4 تا مثل تو را داشت دنیا را گرفته بود
  • حسین ۱۴:۱۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    پژاک و کوموله عامل دست بارزانی متحد ترکیه و اسرائیل هستند. خیانتهای آنها را به حساب کردها نگذارید. کردها در صورت برنامه ریزی و برخورد صحیح بهترین متحد ایران خواهند بود. آنها اصولا ایرانی هستند
  • حسین ۱۴:۲۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    آذری ها ترک نیستند. آنها ایرانی های اصیل هستند که در چند قرن اخیر ترک زبان شده اند و هیچ ربطی هم به مغولها و اردوغان ندارند
  • ۱۴:۳۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    احمق نباش بارزانی نمی تونه همزمان با هزار طرف دست به گریبان باشه
  • مرگ بر آمریکا ۱۴:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    حزب کارگران کرد در ترکیه با نام P.K.K و درایران بانام پژاک شناخته میشوند. از نقشه های غربی ها تحریک اقوام و ملیت ها جهت استقلال طلبی و مبارزه سرسختانه با حاکمان منطقه ای خودشان است!!! در حالیکه آمریکا با 50 ایالت به ایالات متحده تبدیل شده و یا کشورهای اروپایی به اتحادیه اروپا پیوسته اند در آسیا و آفریقا تا حد امکان کشورها را تکه پاره میکنند تا بهتر آنها را بدوشند!!1 کشورهایی که بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تجزیه شدند از این قرارند: اتحاد جماهیر شوروی به 15 کشور یوگوسلاوی (علیرغم اینکه در منطقه بالکان و در اروپا قرار داشت به 5 کشور تقسیم شد. سودان به 2 کشور و طبق نقشه های شیطان بزرگ قرار است کشورهای عراق و سوریه و لبنان و یمن و عربستان و ایران و لیبی و مصر و ترکیه و افغانستان و پاکستان و نیجریه وغیره هرکدام بسته به قومیت های موجود به 2 تا 5 کشور تقسیم شوند!!! حال امت اسلام باید هوشیار باشند و از نقشه های شوم شیطان بزرگ مطلع باشند و قومیت هایی مانند کردها که بیشترین تمرکز غرب امروز بر روی این قومیت است مواظب باشند تا در زمین شیطان بزرگ بازی نکنند که در غیر اینصورت پشیمان خواهند شد.
  • ۱۶:۰۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ناشناس 12:33 ایول ایول ایول ایول
  • امیرعلی ۱۶:۰۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ناشناس 10:15 احمق نادون نابودی کل کشور ترکیه برای ایران کمتر از چند دقیقه زمان میبره ! وقتی زیر ساخت های ترکیه تخریب بشه کار پیاده نظام انقدر راحت میشه که میتونه تو کمتر از یک ماه کشور به اون وسعت رو بگیره !! حالا بماند که مردم عراق و سوریه خون ترکیه رو داشته باشن میخورن ! با کلاش؟!!! چی فکر کردی تو آخه ؟؟؟ پشین پشت سیستمت فیلمای هالیوودیتو ببین بچه ! هر وقت رفتی خدمت سربازی و پشت سیبیلات سبز شد بیا نظر بده !
  • ۱۶:۰۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    اردوغان، از نفت موصل نخواهی خورد.
  • ۱۶:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ترکیه هیچ وقت غلطی رو که آمریکا نتونسته بکنه رو نمیکنه !!! کافیه ترکیه یه گلوله به سمت خاک ایران شلیک کنه فکر کردی ایران منتظر جامعه بین المللی میمونه تا مثلا بریزن تو خیابون شعار بدن یا همچین چیزی ؟: ))))) دوست عزیز به ساعت کشیده نمیشه که چیزی از خاک ترکیه باقی نمیمونه !
  • ۱۶:۱۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    زمان صدام عراق یک توافق نامه نظامی با ترکیه داشت که ما در عملیات H3 ازش استفاده کردیم، به این موضوع ربطی داره
  • ۱۹:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    نیروی هوایی در حد ترکیه ان شاء الله
  • امیر ۱۹:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ناشناس12:33 دورود بر تو
  • روزبه ۲۳:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    بگو خائن تر
  • روزبه ۲۳:۱۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    ناشناس 12:08 آذربایجانی ها در ایران برای دیگران نفوذ سازی نکردن. خیلی خوبه بدونید حکومت ترکهای ایران در زمان صفویه افشاریه و قاجارها بیشتر جنگهارو با ترکای عثمانی داشتند بعدش اگه تونستید کتاب جنگ چالدران شاه جنگ ایرانیان رو مطالعه کن بعد ببین چه کسایی باعث شکست ایران و از دست رفتن سرزمینهای ایران تو جنگ چالدارن شدن کمی انصاف هم خوبه
  • روزبه ۲۳:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۳
    0 0
    حسین 14:21 اگه اینجوری باشه که دیگران خود ادم رو بهتر از خودشون بشناسن که خیلی واقع بینانه نیست بعدش هم هیچ منافاتی بین ترک بودن اذربایجانی های ایران و ایرانی بودن وجود نداره ما بیشتر باید به عنصر مسلمان بودن و شیعه بودنمون تفاخر کنیم علامه جعفری (ره) فرمودن : اگر تمجید از خود نباشد من تــــــــرکم نکنه از نظر شما ایشان هم اشتباه میکردن. نباید دچار توطئه دیگران بشیم در حروراء کیانوش ایرانی به خاطر تعصبات جاهلانه شهید شد عوض اینکه به مشترکاتمون و وحدتمون اشاره کنیم داریم با این مسائل که بایستی اهل فن بشینن و موضوع رو بحث کنن در خصوص مسئله اذری یا ترک بودن مردم آذربایجان مجادله می کنیم واقعا چشمها رو باید شست جور دیگر باید دید مباحث تاریخی و نژادی به همین سادگی ها قابل حل نیست در ضمن نژادهای ایرانی یا خالص بیشتر شبیه داستان شده. در مستندات تاریخی اشاره شده بیشتر از 300 بار به ایران تجاوز شده اگه اینجوری باشه که با هر بار حکومت اجنبیها بایستی بخشی از ایرانی ها یونانی بخش زیادشون افغانی یه بخششون روس یه بخش بزرگشو عرب باشه . در ضمن در طول مدت حکومت عرب ها در ایران که طولانی ترین حکومت رو داشتن همه ما ایرانیها بایستی عرب میشدیم با حکومت مغول ها که بسیار کمتر از حکومت اعراب و جانشین اسکندر مقدونی بوده قابل مقایسه نیست. کمی منطقی تر باشیم بد نیست
  • محمد ۱۰:۳۸ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    بعد از سقوط جنگنده روسی توسط ترکیه عده بسیاری نظر دادند و گفتند فلان میشود چنان میشود جنگ میشود چه شد روابطشان از قبل هم بهتر شد راستی چند تا کشور توی دنیا هستند که جرات ساقط کردن و کشتن خلبان جنگنده روسی را دارن عده ای هم میگویند ترکیه عذرخواهی کرده مثل اینکه بزنی طرف داغون کنی ابروش ببری بعد بگی اشکال نداره اشتباح شده بیا دوست باشیم در ضمن روسیه خیلی خیلی به ترکیه از هر نظر اهمیت میده که سریع و بدون معطلی پوتین به ترکیه رفت و چند قرارداد مهم و میلیارد دلاری بستند روسیه بسیار نیازمند روابط با ترکیه است حالا بعضیها چه خوششان بیاید چه نه صنایع بزرگ ترکیه بسرعت برق و باد در حال پیشرفت و توسعه است برای نمونه وقتی نگاهی کوتاه به صادرات انها به تمام دنیا در هر زمینه و موردی بیندازید ان موقع متوجه میشوید بی شک ترکیه قدرت اول و اخر منطقه در هر زمینه ای است اینو اینده صدرصد ثابت خواهد کرد همین چند وقت قبل رسانه های غربی اعلام کردند ترکیه در جنوب غرب این کشور منطقه ای مخفی احداث کرده که در حال ساخت ازمایشگاهای بسیار پیشرفته و تجهیزات نظامی مدرن با همکاری بعضی از کشورهاست و هر روز هم در حال گسترش است
  • ۱۱:۱۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    لعنت بر اردوغان لعنت بر پان ترک های مزدور خائن حروم زاده تر پان ترک های گرگ صفت وجود ندارد.
  • ۱۱:۱۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    ترکیه هیچی نیست! فقط هارت و پورته مرگ بر پان ترک ها لعنت بر پان ترک های خائن مزدور
  • ۱۱:۱۷ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    لعنت بر اردوغان لعنت بر پان ترک های گرگ صفت لعنت بر موش های ترکیه ایی! مرگ بر ترکیه اشغالگر بی وجود
  • ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    حضور گرم عناصر سربر پژاک پانکرد در این مباحث احساس میشه،شما پانکرد ها اول باید به این سوال که چرا در ایران بیشترین گروهک تروریستی متعلق به پانکرد هاست جواب بدید با ایجاد تفرقه بین ترک آذری و فارس چیزی عاید شما نخواهد شد
  • حسین ۱۷:۳۰ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    آقای روزبه ۲۳:۳۰ من خودم آذری هستم و اصل و نسب خودم را هم خیلی خوب میشناسم. ما ترک نبوده و نیستیم و نخواهیم شد. آذر آبادگان از دوران باستان بخشی از مادهای ایرانی بوده لطفا تاریخ سازی جعلی نفرمایید
  • حسین ۱۷:۳۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    نیروی هوایی ترکیه هیچ عددی نیست. اف 16 های ترکیه از قدیمی ترین نمونه ها و متعلق به دهه هشتاد میلادی هستند که بعد از 30 سال دیگر از رده خارج هستند
  • علی ۱۹:۰۱ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    چییییییییییی میییییییییی گییییییی!!!!!
  • امیر علی تهران ۲۰:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۴
    0 0
    اگه از وسایل قاچاق لوازم منزل استفاده میکنید که از ورودی گذرگاهای کوهی توسط عوامل تروریست ها و پژاک وارد ایران میشوند شدیدا جانب احتیاطو رعایت کنید که اقلام قاچاق اغشته به مواد حساسیت زا هستند که بدن را در برابر ویروس های انفلونزا ضعیف و خارش های پوستی و حالت نیش پشه به صورت لحظه ای در شخص ایجاد میکنند...
  • حامد از اصفهان ۰۱:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۵
    0 0
    اگر ترکیه مدعی حفظ امنیت موصل هست پس آن زمانی که داعشی ها ریختند توی عراق چرا نشست و نگاه کرد. چرا به توافقش عمل نکرد. حالا که دید رفقای داعشیش دارند شکست می خورند پیداش شد.
  • ۱۹:۱۲ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۶
    0 0
    بارزانی رو با خردوغان یکی نکن کردها در مقابل داعش ایستادگی کردن و اولین شکست ها رو کردها در سوریه وعراق به داعش وارد کردن و اسطوره شکست ناپذیری شو شکستن اما اردوغان چی؟ تمام قد پشت داعشی ها بود اونوقتی که موصل اشغال شد اینا(ترکیه) کدوم گوری بودن؟
  • ۱۹:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۶
    0 0
    چرت نگو
  • ۱۹:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۶
    0 0
    10:32 حرف مفت نزن
  • ۱۹:۱۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۶
    0 0
    از گرو های تروریستی لواءسلطان - نورالدین زنکی -سلطان مرادو.... چه خبر؟ که در سوریه برادران تشیع رو پرپر کردن
  • ۱۱:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۹
    0 0
    خخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخخ پان ترک متوهم و مزدور که می گن یعنی این!
  • ۱۱:۳۹ - ۱۳۹۵/۰۸/۰۹
    0 0
    اکثر تروریستای توی عراق و سوریه یا ترکیه های هستن یا توسط ترکیه آموزش داده شدن مرگ بر ترکیه

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس