رگ حیاتی ایران، نفت آن بود، من بیش‌تر از هر کار دیگری، خودم را موظف کرده بودم که مصرف کنندگان اصلی نفت ایران را متقاعد کنم تا منابع خود را متنوع کنند و نفت کم‌تری از تهران بخرند. با هر کشور جدیدی که [با پیشنهاد من] موافقت می‌کرد، خزانه ایران ضربه بزرگی می‌خورد.

گروه بین‌الملل مشرق- "هیلاری رودهام کلبخش ششم خاطرات هیلاری کلینتونینتون" وزیر اسبق امور خارجه آمریکا در کابینه اول باراک اوباما و همسر "بیل کلینتون" چهل و دومین رئیس‌جمهور آمریکا است. کلینتون که نتوانست در سال 2008 میلادی نامزدی حزب دموکرات را برای شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری به دست آورد، به عنوان یکی از نامزدهای احتمالی انتخابات سال 2016 میلادی در نظر گرفته می‌شود. کلینتون در سال 2016 میلادی، 69 ساله خواهد شد و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد در صورتی که بخواهد وارد عرصه انتخابات شود و به عنوان نخستین رئیس‌جمهور زن آمریکا انتخاب شود، از حمایت قابل‌توجهی در میان دموکرات‌ها برخوردار خواهد بود.

هیلاری پس از ترک پست خود در وزارت خارجه آمریکا، در 10 ژوئن 2014 کتاب خاطراتش را تحت عنوان "انتخاب‌های سخت" منتشر کرد. این کتاب به موضوعاتی همچون کشته شدن اسامه بن‌لادن، سرنگونی رژیم قذافی در لیبی، خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان و عراق، انقلاب‌های عربی، سیاست‌های مرتبط با ایران و کره شمالی، افزایش قدرت چین و روابط با متحدان آمریکا می‌پردازد.

فصل هجدهم کتاب به بیان خاطرات کلینتون با موضوع ایران می‌پردازد که این فصل، "ایران: تحریم‌ها و رازها" نام دارد. گروه بین‌الملل مشرق قصد دارد طی روزهای آتی متن کامل فصل مربوط به ایران در کتاب "انتخاب‌های سخت" را در چند شماره منتشر کند.

بخش اول این فصل را می‌توانید از این‌جا، بخش دوم را از این‌جا، بخش سوم را از این‌جا، بخش چهارم را از این‌جا و بخش پنجم را از این‌جا بخوانید.

بخش ششم خاطرات هیلاری کلینتون
هیلاری کلینتون در کنار کتاب تازه‌منتشرشده "انتخاب‌های سخت"

بخش ششم/فصل ایران: تحریم‌ها و رازها

پاییز آن سال، اعتماد [و انگیزه] ما درباره پیگیری مذاکرات پشت پرده سلب شد، چراکه آژانس‌های قانونی و اطلاعاتی آمریکا، توطئه ایران برای ترور سفیر عربستان در واشنگتن را افشا کردند. یک تبعه ایرانی در فرودگاه نیویورک دستگیر شد و به توطئه‌ای استادانه اعتراف کرد که درست مثل سریال‌های "24" یا "میهن" بود، از جمله تلاش برای جذب یک کارتل مکزیکی مواد مخدر به منظور بمب‌گذاری در رستورانی که سفیر [عربستان] معمولاً آن‌جا غذا می‌خورد. خوشبختانه مزدور مکزیکی یکی از خبرچین‌های اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا بود.

شواهدی داشتیم که نشان می‌داد این توطئه، توسط مقامات ارشد در [دولت] ایران طراحی، حمایت، و هدایت شده است. مدتی بعد، رئیس نیروی دریایی ایران بازارهای جهانی را ملتهب کرد. وی هشدار داده بود که [ایران] هر زمانی [که بخواهد]، می‌تواند تنگه هرمز را ببندد، که این [مسیر] بسیاری از منابع نفتی جهان را خفه می‌کرد.

اکتبر سال 2011 تصمیم گرفتم به "مسقط" برگردم و دیدار دیگری با سلطان ["قابوس" پادشاه عمان] داشته باشم. او هنوز هم مشتاق به آغاز مذاکرات بود و پیشنهاد کرد پیشاپیش یک تیم به عمان اعزام کنیم تا حضوراً درباره مسائل لجستیکی بحث کنند، چرا که روند ارسال پیام [میان دولت‌های ایران و آمریکا] خوب پیش نمی‌رفت. من موافقت کردم [و گفتم این کار را می‌کنیم] به شرط آن‌که ایرانی‌ها جدی باشند و سلطان بتواند به ما اطمینان دهد که [تیم مذاکره‌کننده ایران] به نمایندگی از رهبر [این کشور] صحبت خواهند کرد. همچنین از سلطان خواستم [از طرف آمریکا] در مورد تنگه هرمز هشدار شدیدی به ایرانی‌ها بدهد.

پس از این گفتگوها، برنامه‌ریزی‌های مخفی را شروع کردیم [و قرار شد] تا "جیک سالیوان" [مشاور ارشد دولت در مذاکرات هسته‌ای با ایران] و "پونیت تالوار" [مدیر ارشد امنیت ملی در امور ایران، عراق، و کشورهای خلیج فارس] و یک تیم کوچک را برای شروع مذاکرات بفرستیم. سناتور "جان کری" با یکی از عمانی‌های نزدیک به سلطان صحبت می‌کرد و ما را در جریان اتفاقات قرار می‌داد.

سالیوان باتجربه‌ترین دیپلمات وزارت خارجه نبود که می‌توانستم برای اولین و حساس‌ترین دیدار با ایرانی‌ها انتخاب کنم، اما محتاط بود و من به او اعتماد مطلق داشتم. حضور او، این پیام قوی را مخابره می‌کرد که من شخصاً روی این فرایند سرمایه‌گذاری کرده‌ام. اوایل ژوئیه 2012 سالیوان بی سر و صدا، یکی از سفرهایش همراه با من به پاریس را نیمه‌کاره رها کرد و با هواپیمای دیگری راهی مسقط شد. مقصد او آن‌قدر محرمانه باقی ماند که اعضای دیگر تیم همراه من و همکارانی که تمام روز چه داخل کشور و چه در سفر، با او کار می‌کردند، تصورشان این بود که یک موقعیت اورژانسی خانوادگی برایش پیش آمده، و نگران او بودند. تقریباً هیچ‌کس تا بیش از یک سال بعد، زمانی که خبر این دیدارها در مطبوعات منتشر شد، از مأموریت واقعی او در آن زمان خبردار نشد. سالیوان و تالوار پس از آن‌که به عمان رسیدند، روی مبلی در یکی از سوئیت‌های خالی سفارت [آمریکا در عمان] خوابیدند.

بخش ششم خاطرات هیلاری کلینتون
"جیک سالیوان" از طرف هیلاری کلینتون مأمور مذاکره مخفی با ایران شد

تیم ایرانی با یک سری خواسته‌ها و پیش‌شرط‌هایی [به عمان] آمد که هیچ‌کدام قابل قبول نبود. آن‌ها آمده بودند، که به خودی خود واقعیت داشت، اما واضح بود که مصمم نیستند، موضوعی که شاید منعکس‌کننده دوگانگی و اختلاف‌نظر در رهبری کشور در تهران بود. سالیوان گزارش داد که به تصور او، ایرانی‌ها هنوز آماده تعامل جدی نبودند. توافق کردیم که کانال مذاکرات را همچنان باز بگذاریم و صبر کنیم تا ببینیم آیا شرایط بهتر می‌شود یا نه.

در طول این دوره، حتی زمانی که کانال مخفی را پیگیری می‌کردیم، همزمان دائماً برای افزایش فشارهای بین‌المللی علیه حکومت ایران و مقابله با جاه‌طلبی‌های تجاوزگرانه آن، کار می‌کردیم. یکی از اولویت‌هایمان گسترش همکاری‌های نظامی در خلیج [فارس] و استقرار منابع نظامی جدید در سراسر منطقه برای اطمینان دادن به شرکایمان و جلوگیری از تجاوزگری ایران بود. [در تمام این مدت] هماهنگی کامل و مداوم با اسرائیل داشتیم و گام‌های بی‌سابقه‌ای برای حفظ برتری نظامی اسرائیل مقابل هر رقیب احتمالی برداشتیم. از "اندرو شاپیرو" دستیار قدیمی‌ام در سنا، و معاون وقت سیاسی-نظامی وزیر خارجه خواستم کمک کند تا مطمئن شویم اسرائیل به سیستم‌های تسلیحاتی بسیار پیشرفته مانند جنگنده‌های اف-35 "حمله مشترک" مجهز است.

ما با اسرائیل در زمینه طراحی و ساخت یک شبکه چند لایه پدافند هوایی همکاری کردیم که شامل نسل‌های ارتقایافته موشک‌های "پاتریوت" (که اولین بار در جنگ سال 1991 خلیج [فارس] استفاده شده بود)، رادارهای جدید و پیشرفته هشدار سریع، آتشبارهای ضدراکت موسوم به "گنبد آهنین"، سایر سیستم‌های محافظت در برابر موشک‌های بالستیک موسوم به "فلاخن داوود" [یا "عصای جادویی"] و [موشک‌های] "رهگیر پیکان-3" می‌شد. گنبد آهنین طی درگیری اواخر سال 2012 با حماس در غزه ثابت کرد در حفاظت از خانه‌ها و مردم اسرائیل مؤثر است.

خود من هم ساعت‌ها با بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل در مورد استراتژی "دو مسیره"مان بحث و تلاش کردم او را متقاعد کنم که تحریم‌ها می‌تواند مؤثر باشد. ما توافق کردیم که یک تهدید معتبر نظامی [علیه ایران] مهم است، به همین دلیل هم اوباما و من بارها و بارها گفتیم: "همه گزینه‌ها روی میز است." با این حال، [من و نتانیاهو] در مورد این‌که چه مقدار باید در انظار عمومی [با ایران] ارتباط داشته باشیم، اختلاف‌نظر داشتیم. من به او گفتم که اوباما وقتی گفت که به ایران اجازه نخواهد داد بمب هسته‌ای به دست بیاورد، کاملاً جدی بود و [تأکید کردم] که سیاست ما، سیاست "مهار" نیست. سیاست مهار مقابل اتحاد جماهیر شوروی کار کرده بود، اما با توجه به رابطه ایران با تروریسم و ناآرامی‌ها در منطقه، ما هم مثل اسرائیلی‌ها [حتی یک ذره] اعتقاد نداشتیم که ایران مجهز به سلاح اتمی، قابل قبول یا قابل مهار است. بنابراین همه گزینه‌ها واقعاً روی میز بود، از جمله [استفاده از] نیروی نظامی.

بخش ششم خاطرات هیلاری کلینتون
دیدار هیلاری کلینتون با "بنیامین نتانیاهو"

دولت اوباما علاوه بر همکاری با اسرائیل، حضور دریایی و هوایی خودمان در خلیج فارس را هم افزایش داد و روابط‌مان را با پادشاهی‌های خلیج [فارس] عمیق‌تر کرد، که [وضعیت] ایران را با نگرانی شدید مشاهده می‌کردند. من در زمینه گفت‌وگوهای امنیتی اختصاصی و ادامه‌دار، با شورای همکاری خلیج [فارس] همکاری می‌کردم. تمرینات مشترک نظامی نیز با اعضای این شورا انجام می‌دادیم. متقاعد کردن ترکیه به میزبانی از یک تأسیسات بزرگ راداری به ما کمک کرد تا یک سیستم جدید دفاع موشکی هم احداث کنیم که متحدان ما در اروپا را مقابل حمله احتمالی ایران محافظت می‌کرد.

در عین این‌که تجهیزات دفاعی خود را تقویت می‌کردیم، از حمله هم غافل نشده بودیم و فشارها علیه ایران را افزایش می‌دادیم، به امید آن‌که محاسبات رهبران این کشور را تغییر دهیم. دولت اوباما و کنگره از طریق قوانین و اقدامات اجرایی، با یکدیگر همکاری می‌کردند تا تحریم‌های شدیدتر و سخت‌تری را اعمال کنند، که همه بر اساس اقدامات اولیه در شورای امنیت بود که تابستان سال 2010 تصویب شد.

هدف ما این بود که آن‌قدر فشار مالی به رهبران ایران، از جمله علیه سوداگری‌های تجاری و رو به رشد ارتش این کشور، وارد کنیم تا هیچ راهی نداشته باشند، جز این‌که با یک پیشنهاد جدی به میز مذاکره برگردند. ما صنعت نفت، بانک‌ها، و برنامه‌های تسلیحاتی ایران را هدف گرفتیم. همچنین شرکت‌های بیمه، خطوط حمل و نقل، معامله‌گران انرژی، مؤسسات مالی، و بسیاری از بازیگران دیگر را [در لیست تحریم‌ها] نام‌نویسی می‌کردیم تا [سهم] ایران را از تجارت جهانی قطع کنیم. من بیش‌تر از هر کار دیگری، خودم را موظف کرده بودم که مصرف‌کنندگان اصلی نفت ایران را متقاعد کنم تا منابع خود را متنوع کنند و نفت کم‌تری از تهران بخرند. با هر کشور جدیدی که [با پیشنهاد من] موافقت می‌کرد، خزانه ایران ضربه بزرگی می‌خورد. رگ حیاتی ایران، نفت آن بود. این کشور سومین صادرکننده بزرگ نفت خام در جهان بود، صادراتی که ارز به شدت مورد نیاز ایران را تأمین می‌کرد. بنابراین ما هر چه می‌توانستیم کردیم تا تجارت را، به خصوص در زمینه نفت، برای ایران دشوار کنیم.

اروپایی‌ها در این مسیر، شرکای ضروری ما بودند و زمانی که همه 27 عضو اتحادیه اروپا توافق کردند نفت ایران را تحریم کامل کنند، یک ضربه بزرگ [به درآمدهای دولت ایران وارد] شد. "رابرت آینهورن" [مشاور وزارت خارجه و] کارشناسی که به ایجاد "طرح اکتبر 2009 برای مبادله [میله‌های سوختی] رآکتور تحقیقاتی تهران" کمک کرده بود، با "دیوید کوهن" معاون وزیر خزانه‌داری برای پیدا کردن خلاقانه‌ترین و مؤثرترین راه‌های اجرای تحریم‌های جدید همکاری می‌کردند. مسدود کردن دارایی‌های بانک‌های ایرانی خرید بیمه در بازار بین‌المللی را برای تانکرهای ایرانی غیرممکن، و دسترسی آن‌ها به شبکه‌های مالی جهانی را قطع می‌کرد. یک حمله همه‌جانبه بود.

بخش ششم خاطرات هیلاری کلینتون
"رابرت آینهورن" یکی از طراحان تحریم‌های آمریکا علیه ایران بود

تحت یک قانون جدید که دسامبر 2011 توسط اوباما امضا شد، کشورهای دیگر یا باید هر شش ماه یک بار نشان می‌دادند مصرف نفت ایران را به طور مؤثری کاهش داده‌اند، یا در غیر این صورت خودشان تحریم می‌شدند. من برای عملی کردن این قانون به اداره تازه‌تأسیس "منابع انرژی" به ریاست "کارلوس پاسکال" متوسل شدم. هرجا ایران سعی می‌کرد نفت بفروشد، تیم ما هم آن‌جا حضور داشت، منابع جایگزین معرفی می‌کرد و خطرات مالی معامله با یک [کشور] منفور در جهان را توضیح می‌داد. مشتریان عمده ایران با انتخاب‌های دشوار و عواقب اقتصادی قابل‌توجهی مواجه می‌شدند. خوشبختانه بسیاری از آن‌ها دور اندیشی نشان دادند و از فرصت تنوع بخشیدن به سبد انرژی خود، استقبال کردند.

ما به همین اندازه در مکان‌هایی مانند آنگولا، نیجریه، سودان جنوبی، و خلیج فارس هم فعال بودیم و رقبای ایران را به پمپاژ و فروش بیش‌تر نفت تشویق می‌کردیم تا بازار را متعادل نگه داریم و از تغییرات مخرب قیمت [نفت] جلوگیری کنیم. صنعت نفت "طغیان‌گر" عراق، که مدت‌ها یکی از اولویت‌های آمریکا بود، ثابت کرد که بی‌نهایت ارزشمند است. با این حال، مهم‌ترین منابع جدید [نفت]، از حیاط خلوت خودمان تأمین شد. با افزایش چشم‌گیر حجم تولید نفت و گاز در داخل آمریکا، به لطف فناوری‌ها و اکتشافات جدید، واردات انرژی ما کاهش یافت. این موضوع، فشار را از بازار جهانی برداشت و راه را برای خارج کردن ایران [از جمع صادرکننده‌ها] هموار می‌کرد، چون کشورهای دیگر می‌توانستند روی نفتی حساب کنند که آمریکا دیگر نیازی به آن نداشت.

بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت ایران و کشورهایی که متقاعد کردنشان به بستن شیر [وارادت نفت از ایران] بیش از همه سخت بود، در آسیا قرار داشتند. چین و هند، به طور ویژه، برای رفع نیازهای رو به افزایش خود در زمینه انرژی، به نفت ایران وابسته بودند. اقتصادهای پیشرفته کره جنوبی و ژاپن نیز به شدت وابسته به واردات نفت بودند. ژاپن به دلیل بحران‌های به وجود آمده در نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما و در نتیجه، توقف در [تولید] انرژی هسته‌ای، مشکلات مضاعفی در این‌باره داشت. با این حال، ژاپنی‌ها متعهد شدند مصرف نفت ایران را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهند، که در آن شرایط، تعهد شجاعانه‌ای بود.

از طرف دیگر، هند در ابتدا درخواست‌های غرب برای کاهش وابستگی خود به نفت ایران را به شکل علنی رد می‌کرد. رهبران این کشور در گفتگوهای خصوصی، می‌گفتند، موافق هستند که صلح در خاورمیانه مهم است و می‌دانند که 6 میلیون هندی در منطقه خلیج [فارس] زندگی و کار می‌کنند و ممکن است در مقابل بی‌ثباتی سیاسی یا اقتصادی [در منطقه] آسیب‌پذیر باشند. با این وجود، اقتصاد به سرعت در حال رشد هند در گرو تأمین مداوم انرژی بود و [هندی‌ها] نگران [و معتقد] بودند که نیازهای انرژی آن‌ها آن‌قدر بزرگ است که بدون نفت ایران، هیچ راهی برای برآورده شدن آن‌ها وجود ندارد.

بخش ششم خاطرات هیلاری کلینتون
دیدار هیلاری کلینتون با "مالایی کریشنا" برای گفتگو درباره تحریم نفتی ایران

یک دلیل ناگفته هم برای عدم تمایل آن‌ها وجود داشت: هند که در دوران جنگ سرد از "جنبش عدم متعهد" دفاع و پشتیبانی کرده بود و هنوز هم "استقلال استراتژیک" خود را غنیمت می‌شمرد، از این‌که دستور بگیرد چه کاری انجام دهد، متنفر بود. هرچه ما با صدای بلندتری از آن‌ها می‌خواستیم رویه خود را تغییر دهند، بیش‌تر احتمال داشت [در مسیری که بودند] پافشاری کنند.

من ماه مه سال 2012 به دهلی نو رفتم تا حضوراً موضع آمریکا را با آن‌ها در میان بگذارم. [به هندی‌ها] گفتم داشتن یک جبهه متحد بین‌المللی، بهترین راه برای ترغیب ایران به بازگشت به میز مذاکره، رسیدن به یک راه‌حل دیپلماتیک برای بن‌بست [هسته‌ای]، و جلوگیری از درگیری نظامی و بی‌ثبات کردن [منطقه] است. مزایای متنوع کردن منابع انرژی را [برای هندی‌ها] برشمردم و در مورد گزینه‌های بالقوه موجود در بازار برای جایگزینی ایران صحبت کردم. همچنین به آن‌ها اطمینان دادم که اگر گام‌های مثبتی بردارند، [در صحنه بین‌المللی] می‌گوییم که تصمیم خودشان بوده است، [و می‌گذاریم] هرگونه که خودشان خواستند [موضع جدیدشان را] توصیف کنند.

تنها چیزی که برای ما مهم بود، نتیجه نهایی بود، نه این‌که [بی‌دلیل] مشت به سینه خودمان بزنیم [و در صحنه جهانی با هم بحث و جدل کنیم]. این رویکرد به نظر می‌رسید نتیجه متفاوتی داشته باشد.


نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 79
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 12
  • mohammad ۱۱:۲۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    لعنت خدا بر تو امثال تو سگ صهیو نیست شیطان پرست لعنت بر رحم مادرت با این سگش
  • ناشناس ۱۱:۲۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    1 0
    هیچ غلطی نمیتوانید بکنید
  • نیلوفر ۱۱:۳۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    1 0
    چرا تنگه هرمز را نمیبندید تا دهن آل سعود و غرب رو سرویس کنیم
  • حاج غلام ۱۱:۳۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    وقتی میگن همه دنیا با ایران درافتادن، من خودم باورم نمیشد. ولی الان که خودشون اعتراف میکنن ، میبینم همه کشورها ، حتی کشورهای دوست و برادر، پشت پرده ، سنگ تموم برای ما میزارن! همین همسایه های عرب که ادعای برادری دارن، یخورده که انبار تسلیحاتشون پر میشه، یاد قادسیه میوفتن و رم میکنن!!
  • ۱۱:۴۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    چقدر خوب از سخنان به اصطلاح آتشین رئیس جمهور سابق برای راضی کردن دیگر کشورها حتی هند و چین استفاده نموده است. هیلاری چقدر زیرکانه توانسته با بزرگ کردن همین موضوع در سواحل سیاتل آمریکا نماینده چین را به امضای تحریمهای ایران راضی کند. چینی که در ماجرای سوریه کوتاه نیامد. یادمان هست کسانی این سخنرانیها را نشان شجاعت ملت ایران بر می شمردند ولی آن سخنرانیها رهبران دنیا را راضی کرد که ایران در پی ماجراجوییست. و حالا چند سال بعد، بخش خصوصی ما مانده و تحریم بانکی. یعنی تولید کننده ایرانی برای صادرات (که رگ حیاتی تولید است) به در بسته تحریم بانکی می خورد. نمی دانم آیا سیاستمداران ما از تولید و چالشهای آن خبر داشتند و دارند؟ غرب از آن رویه به دو هدف دست یافت 1- آمریکایی ها از تحریم نفتی ایران برای باز کردن پای تولید کنندگان نفت آمریکا در جهان استفاده نمودند. 2- غرب موفق شد برای جلوگیری از برند شدن تولیدات ایرانی یک تحریم بانکی بی پایانی را برآنها تحمیل کند یعنی صحنه تجاری دنیا را برای تولید کننده ایرانی مین گذاری نمود. عمده نگرانی غربیها توان تولیدی بخش خصوصی ایران و پیامدهای ایدئولوژیک آن بود نه موضوع هسته ای. اگر ایران موفق می شد یک تولید کننده معتبر جهانی شود با همان سرعت می توانست ایدئولوژی خود را با کالاهایش صادر کند. غربی ها موضوع هسته ای را با چاشنی سخنرانی های آتشین به بهانه ای برای از کارانداختن موتور تولید در ایران نمودند. حال سوال اینجاست؟ راهبرد ما برای شکست حمله موفق دشمن چیست؟
  • ۱۱:۵۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    و ما به اشتباه منتظر قیام همین ملتها هستیم؟ قیام 99 درصد چه شد؟ قیام عربی چه شد؟ رشد صنعتی ما چه شد؟!
  • ۱۱:۵۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خدا انشاالله رگ حیات تو رو هم قطع کنه ....
  • مهدی ۱۲:۰۱ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    این مملکت صاحب داره.میدونین چرا؟ چون اگه هر کشور دیگه ای بود n بار تا حالا از هم پاشیده بود با این همه فشار داخلی و خارجی.به عنوان یه جوون 23 ساله میگم خیالتون راحت هیچ کاری نمیتونن بکنن.
  • ناشناس ۱۲:۰۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    تنگه هرمز نقش مهمی دارد و خود هیلاری هم به آن اعتراف کرده است و ما میتوانیم با بستن این تنگه امریکا رو به عقب نشینی و لغو تحریمهای ظالمانه وادار کنیم .
  • ۱۲:۲۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خوبه بعضيها اين حرفا رو بخونن تا بفهمم تأثير تحريم ها چقدر زياد بوده و كل دنيا عليه ايران بسيج شدن تا اقتصاد ايران رو زمين بزنند اون وقت ديگه هي نميگن بي تدبيري دولت احمدي نژاد بوده
  • ناشناس ۱۲:۲۱ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    امریکایی ها فروش نفت ما را محدود و حساب های بانکی ما را مسدود کردند ما هم میتوانیم مقابله به مثل کنیم و تنگه هرمز را ببندیم و آنها را در تنگنای اقتصاد قرار دهیم.
  • ۱۲:۲۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    از اول انقلاب همه جوره جلومون وایسادین ولی ایران روزبروز پیشرفته تر شده و شماها کم جون تر دولت احمدی نژاد هم چون انقلابی ترین دولت بود بزرگترین ضربه هارو خورد فإِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ.
  • مصطفی ۱۲:۲۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خدا را شکرت که دشمن هامون را از احمق ها آفریدی. ولی اینجا باید این را اضافه کنم که انگار بعضی به اصطلاح دوستان هم احمق اند ، که این به مراتب بدتر است.
  • ۱۲:۲۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    چرا ، بزرگترین غلطی که میتونن و می کنن دروغ گفتنه که دیگه واقعا خستهه شدیم از دروغاشون
  • مصطفي بروجن ۱۲:۴۱ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    گنده تر از دهنت حرف ميزني. واي اگر خامنه اي حكم جهادم دهد
  • شاپرک ۱۲:۴۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    چون دهنمونو آسفالت میکنن
  • ۱۳:۱۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    این پدر سگ هم شد ادم
  • عبداله ۱۳:۱۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    ناشناس 11:50 معلومه که تفاوت ملتهای مسلمان با دولتهای دست نشانده را نمیدانی و متوجه صدور انقلاب برای احقاق حق اونها و مقابله تمام قد استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا و دولتهای دست نشانده و سر سپرده را با این امر که همه مقاصد اونها در تاراج تمامی دارائی مادی و معنوی ملتها است را مد نظر نداری البته این امر هزینه هایی هم دارد که ما داریم میپردازیم از جمله ...
  • بنده خدا ۱۳:۲۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    فکر میکنید اگر ما مثل رئیس جمهور فعلی کوتاه میآمدیم و میآمدیم و میآمیدم این پس رفتها به نقطه توقفی هم میرسید نه عزیز اینها هر چه ما تدافعی برخورد کنیم و کوتاه بیایم تهاجمی برخورد میکنند و بلند میآیند و خیلی هم ربطی به این قضایا ندارد کوتاه و بلند آمدن بقیه هم بسته به منافع خودشان دارد نه تولید داخلی ما پس گره زدن بی مورد مسائل به هم نه تنها مشکلی را حل نمیکند بلکه موضوع را در حدی پیچیده میکند که حس کنی راه حلی برای آن وجود ندارد در حالی که اینطور نیست و این قضیه 33 سال است که ادامه دارد و به حمد اله ما در حال حاضر قویتر شده ایم که ضعیفتر نه....
  • ۱۳:۲۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    بابا این خانم میخواد رییس جمهور بعدی آمریکا بشه و حالا با انتشار به اصطلاح چنین خاطراتی سعی داره تا نظر اسپانسرهای یهودی رو برای انتخابات جلب کنه همینو بس
  • کم فهم ۱۳:۳۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    مصطفی جان گنده تر از دهنش بی دلیل حرف نمیزنه این نکبت با این نوشته ها دنبال ساختن نمایشی یک گزینه شایسته برای ریاست جهوری آینده آمریکا است که در انتخابات بعدی به عنوان نماینده حزب دموکرات مطرح بشه خیلی جدی نگیر،بیشتر مصرف داخلی دارد برای دفاع از عملکرد هشت ساله حزب دموکرات در گند جهانی که در سیاست خارجی زدند و کلی پس رفت کردند
  • ۱۳:۳۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    به وقتش الان وقتش نیست
  • ناشناس ۱۳:۴۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    باید تنگه هرمز را ببندیم و اقتدار خودمان را به رخ این یانکی های احمق بکشیم.
  • مجید ۱۳:۴۹ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    طبقه آخر جهنم حلالت کلینتون از شیر مادر هم بهت حلال تره
  • امیر ۱۴:۱۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خداوکیلی داره گریه ام میگیرهـ از این بابت که الان قشنگ درایت ایت الله خامنه ای رو میفهمم حضور امام زمان رو حس میکنم کل دنیا علیه ما اما بازهم دووم اوردیم خدایا شکرت
  • shahin ۱۴:۱۱ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    قابل توجه روحانی وتیم مذاکره کننده
  • مصطفی ۱۴:۴۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    تو حرف آره ، تو عمل گند زد
  • مصطفی ۱۴:۴۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    واقعا تاثیر نماز و قرآن هایی که نمی خونید ولی ریاکاری هایی که می کنید رو به عینه می بینیم
  • ۱۴:۵۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خداوند رگ حیات تو و همه شبه آدم های چون تو را قطع کند و از آبادانی ها دورتان بدارد دون صفتان پلید
  • فرشید ۱۵:۰۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    بعضیا اینا رو می بینن و میخونن ولی باز میگن که نه توطئه ای در کار نیست علیه ایران. چرا رهبر این همه دشمن دشمن میکنه؟! اصلا دشمن کیه؟؟ بیا چشاتونو باز کنید، دشمن از این گنده تر؟ دشمن از کثیف تر؟ دشمن از بی شرم تر؟ اصلا این ایرانیای دیپلمات چه جوری رودروی اینا میشینن؟؟؟؟؟؟ چه جوری با اینا دست میدن؟ لعنت خدا بر اون کسایی که نمی دونن دشمن کیه و حرفش چیه.
  • ۱۵:۴۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    از مکر دشمن نباید غافل بود می خواهند ایران از درون بپاشد به کمک نوچه هایشان
  • ۱۵:۴۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    تو بشین لعنت بفرست
  • مسعود ۱۶:۱۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خدا حفظ کند رهبر عزیزمان را که با بصیرت و راهنماییشان جلوی 1 جهان صهیونیسم ایستاده است.
  • محسن ۱۶:۲۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    اولا هیلاری که نه پدر هیلاری نمتواند اینچنین تصمیماتی را بدون کمک مزدوران احمقش بگیرد دوما الحمدا... کاهش قیت نفت باعث بدر رفتن رقبای کوچک از میدان شد ثالثا ما متوجه ارزش گاز شدیم وتولید ان افزایش یافته است.امریکا هم با توجه به نزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری خودش با کاهش قیمت سوخت رای لازمه را جمع کرد .به نظر من تنها خاسر واقعی عربستان بود نه ایران
  • مرتضي ۱۶:۴۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خانوم كلينتون ، قدرت اگه دست همه ميموند حالا دست شما نبود ، از اون بالا يك روز مياي پايين
  • ۱۶:۴۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    شیر بی یال وکوپال
  • ۱۶:۵۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد! کاش زودتر از دست این رگ حیاتی (نفت) خلاص بشیم و به تولید دانش محور توجه کنیم.
  • ۱۶:۵۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    رگ حیاتی ایران، نفت آن بود. این کشور سومین صادرکننده بزرگ نفت خام در جهان بود، صادراتی که ارز به شدت مورد نیاز ایران را تأمین می‌کرد. بنابراین ما هر چه می‌توانستیم کردیم تا تجارت را، به خصوص در زمینه نفت، برای ایران دشوار کنیم.
  • ۱۶:۵۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    هرچه باشد عجوزه است
  • ۱۷:۲۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    چطور میشه این کتاب رو تهیه کرد؟
  • کوروش ۱۷:۳۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خدا لعنتت کنه پیرسگ شرموطه ی نجس خوکخور لاابالی . خاک تو سرت پات لب گوره بدبخت
  • ناشناس ۱۸:۱۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    با هوش تر از تو هست این فکر روبکنه امامیدونند این کار شدنی نیست.
  • علی ۱۸:۱۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    پس بدون که این مملکت صاحب داره و حواسش هم کاملاً جمعِ
  • ۱۸:۳۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    ببینید اینا چی کار میکنن و ما چکار میکنیم. هنوز در گیر فتنه و.... هستیم. بابا 6 سال گذشت!!!! یا با ساده انگاری تحریم ها رو کاغذ پاره میخونیم یا یک عده در مجلس سر مسائل مزخرف یقه جر میدن و امریکایی ها هم میشینن و نقشه میکشن.
  • رضایی ۱۸:۴۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    چقدر رک وصریح حرفشونو میزنن شما چی ؟
  • ۱۹:۰۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    ناشناس 18:36 تحریم نتیجه فتنه بود. چرا فرار به جلو میکنید؟ تحریم کاغذ پاره هست اگر فتنه گرانی مثل علی مطهری پالس به عامریکا نفرستن. چرا شما با جایگاه مجلس مخالفی؟ لعنت بر فتنه گر مرگ بر عامریکا
  • ۱۹:۳۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    برادر فحش نده .
  • ۱۹:۳۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    تا حالا آرزو برای جوانان عیب نبود ولی تو که پیر خرفتی خانم کلینتون
  • سعید ۲۰:۲۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    حالا بیاید با این سگها بازی برد برد راه بندازید
  • قاسم ۲۰:۳۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    احمدی نژاد تا حد شهرداری خوب بود ، اما قد ریس جمهوری نبود.
  • سید عادل میراحمدی بهنمیری ۲۰:۳۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    سلام. رگ حیات دولت امریکا در دستان ملت دیگر است. حسبناالله و نعم الوکیل؛نعم المولی و نعم النصیر. التماس دعا یاعلی(ع)
  • ۲۰:۴۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    مشرق عزیز ترا بخدا اقلا عکس ایین عجوزه را از بالای مقاله بردارید. بخدا چند بار امدم به صفحه شما روی منحوسش دیدم ازشدت غضب نفسم تنگ شد . باتشکر
  • یک مجرد ۲۰:۴۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    ای زنکه سلیطه همه جایی .
  • geraham gorji ۲۰:۵۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    ajozeh va bi masraf
  • ۲۱:۳۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    خدا لعنتتون کنه ای شیطان پرستهای عجوز و مجوز. ما یه موی رهبرمون رو به کل دنیا نمیدیم. حالا چه اصلاح طلب باشیم چه اصولگرا باشیم ما هممون یه ملتیم. رهبر گفت بمیر میمیریم. مشکلات کشور ما هم انشالله حل خواهد شد دنیا که به آخر نرسیده. خداوند پشت و پناه ماست
  • مهدی از قم ۲۲:۳۹ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    شاپرک خودت رو با مردم ایران مقایسه نکن لطفا.این حرف ها برای شما خیلی خیلی بزرگ است
  • جواد ۲۲:۴۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    بیش از نصف نظرات فحاشی بود!!! بستن تنگه هرمز هزینه بره، چون باعث میشه اونا راه حلی پیدا کنن تا این شاه راه دیگه بی اثر بشه)مثل لوله انتقال نفت در امارات) اما همه باید قبول کنیم ک مسئولین ما کوتاهی کردن تو رشد اقتصادی ما مشرق اگه اعتقاد به آزادی بیان داری پیاممو درج کن
  • ۲۲:۴۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    عجوزه پیره سگ.
  • ۲۳:۰۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    به کوری چشم تو و همه حسود های ایران رگ حیات ایران سالم است - عفریته ضد بشر رگ حیات خودتان را قطع کرده اید دچار اشتباه هستی
  • من ۲۳:۱۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    الهی تنش کرم بزنه
  • ۲۳:۲۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    سگ تو روحت گاوچرون امریکایی
  • ۲۳:۲۳ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    ﺗﻮﯼ ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﺮﭺ ﮐﻨﯿﺪ ﭘﯽ ﺩﯼ ﺍﻓﺶ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﺷﺶ ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﺑﻔﺮﻭﺵ ﻣﯿﺮﺳﺪ
  • سیامک ۲۳:۲۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۳
    0 0
    برادرگلم درسته تمام برنامه های امریکا ومتحدینش توسط رهبر بزرگ ایران خنثی شده درثانی ملت ایران ازکودتای 28 مرداد زمان دکترمصدق داره باامریکا میجنگه وتاکنون هیچ غلطی نتوانستند بکنند خدایا شکرت رهبری عالم داریم که به زمین نخوریم
  • ۰۰:۱۹ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    مرگ کسی رو خواستن درست نیست ولی این بار مثبت
  • ۰۰:۲۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    "«ید الله فوق ایدیهم »
  • علی حقجو ۰۱:۲۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    مرگ بر آمریکا مرگ بر آمریکا و باز هم مرگ بر آمریکا
  • ۰۵:۵۸ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    الهی که خداوند قاصم الجبارین رگ حیات تو و امثال تو را قطع کند تا ملتهای مظلوم دنیا بتوانند زندگی بکنند
  • ناشناس ۰۷:۰۷ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    بابا باز این زن که اجنبی است انچه بود گفت در مورد دشمنی و توطئه های که برای ملت درست کردند صد رحمت بر این خانم کلینتون - بابا داخل کشور خودمان خیلی ها هستند که از خانم هیلاری کلینتون بدتر هستند .
  • کربلا ۰۹:۲۳ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    واینکه کی بیدار شیم شیطان بزرگ هنوز هم دشمن است خدا میداند.خدایا لعنت خاصه ات را بر دشمنان ایران اسلامی عزیزم نازل کن. بخدا قسم اگر رگ نفسمان را هم قطع کنند محال است با شیطان بزرگ زیر یک خیمه زندگی کنیم
  • ۱۲:۱۳ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    دوست عزیز ناراحت نباش انشاا... به فضل پروردگار متعال این تهدید به فرصتی تاریخی برای کشور عزیزمان تبدیل خواهد شد,فرمایش امام خمینی رانباید فراموش کرد :مادر جنگ به این نتیجه رسیدیم که بایدروی پای خود بایستیم
  • ۱۳:۴۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۴
    0 0
    هر چه فریاد دارید بر سر آمریکا بزنید...
  • امین ک ۰۰:۳۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۵
    0 0
    منفور خودتی منفورتر از آمریکا امروز کشور دیگری وجود ندارد وقتی این همه دریوزگی و در همان حال پستی شما را در مقابله با یک ملت میبینیم به این وعده الهی بیشتر دلگرم می شویم که پیروزی نهایی با حزب الله است و این شما هستید که روزی نه چندان دور به زباله دان تاریخ سپرده می شوید.
  • جواد ۱۶:۱۳ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۵
    0 0
    مرگ بر آمریکا و آمریکایی
  • سعید ۱۸:۳۳ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۵
    0 0
    یه سوال هیلاری و بیل فامیلشون یکیه ازدواج فامیلی کردن یعنی؟
  • ۰۲:۳۳ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۶
    0 0
    دخترهامون چه پسرونه صحبت میکنن !
  • ۰۲:۳۵ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۶
    0 0
    قاسم آب بریز بقیه ش درست میشه
  • ۰۲:۳۹ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۶
    0 0
    مشرق منتظر قسمتهای بعدش هستیم . ممنون
  • مهدی اسدی ۰۹:۰۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۶
    0 0
    سلام : انشاءالله رگ حیات تو و دار ودسته ات قطع خواهد شد . این مملکت مملکت اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) است . تو که هیچی همه دنیا هم اگر تجمع کنند با عنایت حق هیچ غلطی نمی توانید بکنید .
  • ۱۳:۰۱ - ۱۳۹۳/۱۰/۲۶
    0 0
    تازگیها کارت را عوض کردی رگ می گیری؟خفه می کنی