به گزارش مشرق، کمتر از سه ماه تا آغاز جام ملتهای فوتبال آسیا ۲۰۲۷ باقی مانده است اما تشدید درگیری‌ها در منطقه و حملات اخیر به زیرساخت‌های عربستان سعودی، برگزاری این رقابت‌ها در زمان مقرر را با پرسش‌هایی جدی روبه‌رو کرده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس استرالیا، سخنگوی فدراسیون فوتبال استرالیا در واکنش به شرایط موجود اعلام کرده است که امنیت و سلامت بازیکنان، اعضای کادر فنی و هواداران در اولویت قرار دارد و تیم امنیتی این فدراسیون به‌صورت مستمر تحولات را رصد می‌کند. به گفته او، ارزیابی ریسک بخشی از برنامه‌ریزی برای تمامی اردوهای تیم ملی است و در آستانه جام ملتهای آسیا اهمیت بیشتری خواهد داشت.
با این حال، موضوع فقط به نگرانی‌های یک فدراسیون محدود نیست. روزنامه گاردین نیز در گزارشی درباره آینده این رقابت‌ها، به افزایش نگرانی‌ها درباره ایمنی بازیکنان و تماشاگران پرداخته و نوشته است که حملات اخیر، پرسش‌هایی جدی درباره امکان برگزاری مسابقات در شرایط فعلی ایجاد کرده است.
ژاپن از یک رویداد ورزشی کنار رفت؛ کره جنوبی در حال بررسی سناریوها
یکی از نشانه‌های تأثیر شرایط امنیتی بر برنامه‌های ورزشی، تصمیم فدراسیون فوتبال ژاپن برای انصراف از حضور در جام جهانی فوتبال الکترونیک فیفا در عربستان است. به گزارش گاردین، نگرانی‌های امنیتی در این تصمیم نقش داشته است؛ اتفاقی که هرچند ارتباط مستقیمی با جام ملتهای آسیا ندارد، می‌تواند حساسیت نهادهای ورزشی نسبت به شرایط کشور میزبان را نشان دهد.
در کره جنوبی نیز فدراسیون فوتبال این کشور در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای برنامه مسابقات پیش رو است. آسوشیتدپرس گزارش داده است که تیم ملی بزرگسالان کره جنوبی قرار است در پنجره بازی‌های ملی ماه نوامبر به مصاف عربستان برود و فدراسیون این کشور چند سناریو را بررسی می‌کند. انتقال مسابقه به زمین بی‌طرف یا برگزاری آن در کره جنوبی از جمله گزینه‌های مطرح‌شده در گزارش رسانه‌های این کشور است.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که فدراسیون‌های ملی برای اعزام تیم‌های خود به عربستان باید علاوه بر مسائل فنی و آماده‌سازی، وضعیت پروازها، محل اقامت، جابه‌جایی‌های داخلی و امنیت ورزشگاه‌ها را نیز در نظر بگیرند. البته باید میان تصمیم ژاپن برای یک رقابت متفاوت، بررسی گزینه‌های مسابقات دوستانه کره جنوبی و موضع رسمی فدراسیون‌ها درباره جام ملتهای آسیا تفاوت قائل شد. تاکنون نمی‌توان این اقدامات را به معنای انصراف این کشورها از جام ملت‌ها یا درخواست رسمی آنها برای تغییر میزبان دانست.
هشدارهای امنیتی و اختلال در پروازها
الجزیره نیز در گزارش‌های منتشرشده در روزهای ۱۰ تا ۱۲ اکتبر، حملات متوالی به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد و پیامدهای آن را پوشش داده است. این رسانه به نقل از مقام‌های سعودی و با استناد به گزارش‌های خبرگزاری‌های بین‌المللی، از کشته و زخمی شدن شمار زیادی از افراد در حملات به فرودگاه خبر داده است.
در همین حال، آسوشیتدپرس گزارش داده است که دیدار النصر عربستان و نفتچی فرغانه ازبکستان در لیگ قهرمانان آسیا در روز دوشنبه ۱۲ اکتبر، پس از صدور هشدار امنیتی در ریاض با یک ساعت تأخیر آغاز شد. این مسابقه در نهایت برگزار شد، اما تأخیر آن نشان داد که شرایط امنیتی می‌تواند حتی برنامه مسابقات جاری فوتبال در عربستان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
گاردین نیز در گزارشی جداگانه به همین اتفاق پرداخته و نوشته است که پس از هشدار مربوط به تهدید هوایی و اعلام رهگیری موشک، آغاز مسابقه با تأخیر همراه شد. این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که نگرانی‌های مطرح‌شده درباره جام ملت‌ها صرفاً به یک احتمال دوردست مربوط نیست و در صورت تداوم شرایط فعلی، برنامه‌ریزی مسابقات و رفت‌وآمد تیم‌ها ممکن است با دشواری بیشتری روبه‌رو شود.
از سوی دیگر، بر اساس گزارش آسوشیتدپرس استرالیا، شرکت‌های هواپیمایی اتحاد و قطر ایرویز پروازهای خود به ریاض را به تعویق انداخته‌اند و فعالیت فرودگاه اصلی این شهر نیز با محدودیت مواجه شده است. هشدارهای مسافرتی دولت‌ها و توصیه به پرهیز از سفرهای غیرضروری به عربستان، بر اهمیت موضوع برای تیم‌ها، رسانه‌ها و هواداران خارجی افزوده است.
یکی از مهم‌ترین ابعاد این موضوع، چگونگی اطمینان‌بخشی به تیم‌های شرکت‌کننده و هواداران است. در چنین رقابت‌هایی، مسئولیت میزبان تنها به آماده‌سازی ورزشگاه‌ها و تأمین امکانات اقامتی محدود نمی‌شود؛ بلکه امنیت فرودگاه‌ها، مسیرهای تردد، هتل‌ها، محل تمرین و برگزاری مسابقات نیز بخشی از برنامه‌ریزی ضروری است.
مقررات مسابقات نیز میزبان را به تدوین برنامه‌های امنیتی و آمادگی برای شرایط اضطراری ملزم می‌کند. با این حال، وجود این الزامات از پیش به معنای صدور تضمین امنیتی تازه پس از حملات اخیر نیست.
حالا پرسش اصلی این است که آیا AFC و کمیته برگزارکننده مسابقات در هفته‌های آینده درباره ارزیابی ریسک، برنامه‌های اضطراری و نحوه اطمینان‌بخشی به تیم‌های شرکت‌کننده توضیحات روشن‌تری ارائه خواهند کرد یا خیر.
تعویق تا ژانویه ۲۰۲۸؛ سناریویی که مطرح شده است
جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ قرار است از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷، برابر با ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵ در عربستان سعودی برگزار شود. در برنامه اعلام‌شده، ریاض و الخبر از شهرهای میزبان هستند و بخش عمده مسابقات در پایتخت برگزار خواهد شد.
آسوشیتدپرس استرالیا در گزارش خود احتمال داده است که اگر درگیری‌ها در ماه‌های آینده فروکش نکند به‌جای انتقال میزبانی به کشوری دیگر در فاصله کوتاه باقی‌مانده تا آغاز مسابقات، تعویق یک‌ساله تا ژانویه ۲۰۲۸ به یکی از گزینه‌های محتمل تبدیل شود.
این رسانه همچنین به پیامدهای چنین تصمیمی برای فدراسیون‌های ملی اشاره کرده است. برای نمونه قرارداد تونی پوپوویچ سرمربی تیم ملی استرالیا، تا پایان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ اعتبار دارد و هنوز مشخص نیست در صورت تعویق یک‌ساله مسابقات قرارداد او تمدید خواهد شد یا خیر.
با این حال تعویق مسابقات همچنان در حد یک سناریوی رسانه‌ای است و هیچ تصمیم رسمی در این باره اعلام نشده است. همچنین در گزارش‌های بررسی‌شده، کنفدراسیون فوتبال آسیا موضع قطعی درباره انتقال میزبانی یا تغییر تاریخ مسابقات ارائه نکرده است.
نمونه جام ملتهای ۲۰۲۳ برای ۲۰۲۷
تغییر میزبان یک رقابت بزرگ آسیایی سابقه دارد. چین در ابتدا میزبان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳ بود اما به دلیل سیاست‌های مرتبط با همه‌گیری کرونا میزبانی را حدود هشت ماه پیش از آغاز مسابقات واگذار کرد و قطر جایگزین این کشور شد.
این تجربه نشان می‌دهد که تغییر میزبان از نظر اجرایی امکان‌پذیر است اما تصمیمی ساده و کم‌هزینه نیست. انتقال رقابت‌ها به کشوری دیگر در فاصله کوتاه باقی‌مانده، مستلزم هماهنگی درباره ورزشگاه‌ها، هتل‌ها، حمل‌ونقل، فروش بلیت، برنامه مسابقات و تعهدات تجاری است.
از همین رو در صورت تداوم بحران امنیتی، AFC باید میان حفظ زمان برگزاری، تغییر میزبان و احتمال تعویق مسابقات تصمیم‌گیری کند؛ تصمیمی که به ارزیابی شرایط در ماه‌های آینده و میزان اطمینان از امکان برگزاری ایمن رقابت‌ها وابسته خواهد بود.
عربستان سعودی علاوه بر جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷، میزبان جام جهانی ۲۰۳۴ نیز خواهد بود. به همین دلیل تحولات امنیتی کنونی می‌تواند از منظر برنامه‌ریزی رویدادهای بزرگ ورزشی و اعتبار میزبانی این کشور نیز مورد توجه قرار گیرد؛ هرچند نمی‌توان از شرایط فعلی به‌تنهایی درباره سرنوشت میزبانی جام جهانی نتیجه‌گیری کرد.
در نهایت جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ هنوز طبق برنامه قرار است در عربستان برگزار شود و نه تعویق یک‌ساله آن قطعی است و نه تغییر میزبان. با این حال، حملات اخیر به ریاض، اختلال در پروازها، تأخیر یک مسابقه آسیایی و نگرانی‌های مطرح‌شده از سوی نهادهای فوتبالی امنیت را به یکی از مهم‌ترین موضوعات پیش روی برگزارکنندگان تبدیل کرده است؛ موضوعی که پاسخ روشن به آن برای اطمینان خاطر تیم‌ها و هواداران ضروری خواهد بود.
