کد خبر 1062181
تاریخ انتشار: ۲۷ فروردین ۱۳۹۹ - ۱۰:۵۲
زاغه نشینی در تهران

مطالعه پیرامون وضعیت اجتماعی ایران در دهه‌های مختلف، بر اساس اسناد و مدارک معتبر به خوبی نشان می‌دهد که تصویر القایی توسط نیروهای ضدانقلاب به ویژه سلطنت‌طلب‌ها تا چه میزان از واقعیت دور است.

سرویس سیاست مشرق - سال‌ها است که دستگاه رسانه‌ای دشمنان انقلاب اسلامی در تلاشی همه‌جانبه سعی می‌کنند از دوران حکومت پهلوی تصویری بهشت گونه ترسیم کنند و عده‌ای از افراد کم مطالعه و زودباور نیز چنین تصویری را پذیرفته و آن را مبنای قضاوت‌های سیاسی خود قرار می‌دهند. یکی از منابعی که می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا به درک صحیحی از شرایط اجتماعی آن دوران دست پیدا کنند اسناد ثبت شده توسط ساواک است که شامل طیف متنوعی از تحلیل‌های خود افراد ساواک، نقل گفته‌های مسئولین اداری کشور، پرونده‌های زندانیان سیاسی و ... می‌شود. در میان این اسناد و در رابطه با موضوع موردبحث، چند نکته مهم در پرونده وحید افراخته وجود دارد.

رحمان افراخته معروف به وحید، از اعضای فعال سازمان مجاهدین خلق بود که پس از تغییر ایدئولوژی در سازمان او نیز در کنار تقی شهرام و همفکرانش مارکسیست شد و نقش مهمی در ترور نیروهای مذهبی سازمان ایفا کرد. وی پس از دستگیری توسط ساواک در مرداد ۱۳۵۴ به همکاری با ساواک روی آورد و به امید فرار از مجازات اعدام، شروع به نوشتن تمام اخبار و اطلاعات و تحلیل‌های خود برای ساواک کرد. کار او تا به آنجا پیش رفت که حتی در برخی بازجویی‌ها در کنار افراد ساواک قرار می‌گرفت و سعی در تضعیف روحیه سایر زندانیان داشت.

بیشتر بخوانید:

از شکل‌گیری و نفاق تا روابط نامشروع در میان مجاهدین خلق +عکس

البته این کارها نهایتاً کمکی به افراخته نکرد و ازآنجاکه افراخته در ترور مستشاران آمریکایی نقش داشت، رژیم پهلوی مجبور بود که حتماً او را اعدام کند. رژیم پهلوی حتی در چنین اموری نیز استقلال نداشت و قادر نبود که چنین مهره‌ای را برای خود حفظ کند و حتماً باید مطابق خواسته آمریکایی‌ها عمل می‌کرد.

اما در میان نوشته‌های افراخته تحلیلی وجود دارد که وی در آن در نقش یک تئوریسین امنیتی حکومت پهلوی قرارگرفته و زمینه‌ها و ریشه‌های مبارزه با حکومت و عوامل مناسب برای خنثی کردن آن را شرح می‌دهد. یکی از نکات جالب‌توجه در این تحلیل تصویری است که او از فضای اجتماعی جنوب شهر تهران در دهه ۴۰ و زندگی محرومین در دوران پهلوی ترسیم می‌کند و برخلاف سایر قسمت‌های این تحلیل، مطابق میل بازجوهای ساواک نوشته‌نشده است:

«خوب به یاد دارم یک روز فردی که می‌خواست مرا عضوگیری کند، گفت: امروز قبل از آمدن به محل قرار، لباس‌های کهنه‌تری بپوش. وقتی در محل ملاقات حاضر شدم، گفت: می‌خواهیم برویم جامعه گردی. آنوقت به طرف گودهای جنوب شهر و نقاط زاغه نشین راه افتادیم. من با اینکه دو سال از آمدنم به تهران می‌گذشت، کمتر جایی را جز مسیر خانه و دانشکده بلد بودم. از محور خیابان شاهرضا [خیابان انقلاب فعلی] پایین‌تر را نیز می‌شد گفت هرگز ندیده بودم. وقتی قدم به گودها و زاغه‌ها، بیغوله‌ها و سوراخ‌هایی به نام خانه گذاشتیم، کم‌کم دچار حالت عجیبی شدم. بغض گلویم را گرفته بود ولی نمی‌توانستم گریه کنم. احساس می‌کردم در تمامی رنج‌های این موجودات که دیگر از حالت انسان بودن خارج شده بودند، من گناهکارم. خانه‌هایی را می‌دیدم که هر لحظه امکان فروریختنشان وجود داشت. در یک اتاق ۵ خانوار و گاهی حدود ۴۰ نفر می‌خوابیدند. کمتر فردی بود که جای سالمی در بدن داشته باشد. تعدادی کور، چلاق، کچل، بیدست و پا، افلیج، مثل کرمها در آن لجنزار می‌لولیدند. کودکی را دیدم با شکم بادکرده، کله گنده و گردنی باریک، در میان لجن‌ها دنبال خوراکی می‌گشت. کمی آنطرفتر یک سگ که بدنش پر از زخم بود، مشغولیتی از همین قبیل داشت. کودک لای دست و پای سگ بیمار، تکه‌ای میوه کثیف و گندیده پیدا کرد. آن را برداشت و به دهانش برد. سرم گیج می‌رفت. از خودم بدم می‌آمد، ... نفسم به سختی بالا می‌آمد. بوی تعفن همه جا پیچیده و هوا را غلیظ و سنگین کرده بود...»

دست خط وحید افراخته در پرونده او در ساواک

مطالعه پیرامون وضعیت اجتماعی ایران در دهه‌های مختلف، بر اساس اسناد و مدارک معتبر به خوبی نشان می‌دهد که تصویر القایی توسط نیروهای ضدانقلاب به ویژه سلطنت‌طلب‌ها تا چه میزان از واقعیت دور است.

در انتها باید به این نکته نیز اشاره کرد که کسی منکر وجود مشکلات ناشی از فقر و نا به سامانی‌های اجتماعی در دوران کنونی نیست و متأسفانه صحنه‌های دردآوری در جامعه امروز نیز مشاهده می‌شود اما مقایسه شرایط در دهه‌های مختلف نشان می‌دهد که با انقلاب اسلامی تغییری اساسی در وضعیت زندگی محرومان و مستضعفان رخ داد و به ویژه نهادهای انقلابی مانند جهاد سازندگی نقش بزرگی در حل مشکلات مستضعفین ایفا کردند و بر این اساس حجم و نوع مشکلاتی از این قبیل به‌هیچ‌وجه با دوران ستم‌شاهی قابل‌مقایسه نیست.

به نظر می‌رسد بخشی از مشکلات کنونی نیز ناشی از دور شدن از روح انقلاب اسلامی پس از سال‌های دفاع مقدس بود و می‌توان با سرلوحه قرار دادن آموزه‌های اسلام و سخنان امام (ره) و رهبری و انجام دقیق و جهادی تکالیف بر مشکلات باقی‌مانده نیز غلبه کرد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 29
  • در انتظار بررسی: 5
  • غیر قابل انتشار: 7
  • علی IR ۱۱:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    37 77
    بنظرتون با این همه منابع توی 40سال گذشته که حیف و میل شد ، همه چیز الان توی جنوب تهران ، جنوب کرمان ، سیستان و... درست شده . یه سوزن به خودت بزن ، یه جوالدوز به دیگری
    • IR ۱۱:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      33 25
      قطعا شرایط فعلی آنها نسبت به شرایط قبل از اقلابشان چیزی مانند رفتن از جهنم به بهشت است. شما قرار نیست جنوب شهر را با جردن مقایسه کنید. باید آن را با خودش مقایسه کنید.
    • IR ۱۱:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      39 21
      باوشه! من الان تزریقاتی بودم یه سوزن به خودم زدم، آدرستو بده دارم با جوال دوز میام !!!
    • IR ۱۳:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۹
      5 2
      سال ۱۳۵۵ نه جنگی بود نه تحریمی روزی ۶ میلیون بشکه صادرات نفت چهل دلاری داشتیم با جمعیت ۳۰ میلیون نفر، با اون درآمد همه ایرانیها باید تو قصرهای طلایی زندگی میکردن نه فقط شاه و فرحش، حالا چرا ۵۰ درصد ملت زاغه نشین بودن و بیسواد چون اون درآمد میرفت تو جیب آمریکا و تفاله های تهش هم به شاه و خاندان هزار فامیلش میرسید
  • IR ۱۱:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    50 12
    عالی بود، بیشتر کار کنید از این سنخ مطالب
  • IR ۱۱:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    24 18
    آقا اینا علمی تخیلیه، بی بی سی میگه همه کاملأ در رفاه بودن و فقط جوج و شیشلیک و شکوفه نو و حال و حول و اینا بوده! منم حرف اونها قبول میکنم چون مجریهاشون لخت و پتی و نایس هستن! :-) میدونم الان یکی میاد میگه : یعنی الان وضع خیلی خوبه، فقیر نداریم؟؟ جواب اینه که، بله داریم همونطور که در همه جای دنیا دارن و فقط نباید مشکلات حال حاضر کشور ما با سوء نیت بزرگ نمایی بشه که ملت فکر کنن قبل از انقلاب بهشت بوده و یا تو کشورهای دیگه بهشت هست و به جای غر زدن "دست در دست هم دهیم به مهر، میهن خویش را کنیم آباد!"
  • IR ۱۱:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    19 0
    بدبختانه بخشی از نسل اول انقلابیون مبتلا به تجمل و کاخ نشینی شده اند و به هیچ قیمتی حاضر نیستند روحیه انقلابی داشته باشند! آقازاده هایشان هم بر کوه های ثروت تکیه زده و هر کاری بخواهند میکنند! اکثریت مردم گرفتار معیشت روزمره شده اند و کسی به دادشان نمیرسد! اگر زمان شاه وضع آن چنان بوده به خاطر حکومت پلید شاهی بوده اما الان که حکومت اسلامی است چرا این همه فساد و ظلم و شکاف شدید طبقاتی باید وجود داشته باشد؟
  • IR ۱۱:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    28 22
    جوانان کافیست برای درک شرایط آن زمان بدانند که مردم آن زمان از شدت مشکلات اقتصادی دسته دسته کمونیست می شدند. قبل از انقلاب قرار بود ایران به یک کشور نفتی مانند امارات و قطر تبدیل شود. فرش نفت به شش میلیون بشکه در روز رسیده بود و دیوانه وار صرف واردات تسلیحات می شد (دقیقا حکایت امروز عربستان و امارات گاوهای شیرده آمریکا) آنهم در شرایطی که ایران دشمن جدی نداشت و حتی با وجود این تسلیحات بحرین را شوهر داد رفت . کشور در بالاترین بی عدالتی بیشترین ضریب جینی بود و غذای عموم مردم اشکنه و کله جوش بود و آمار سواد زیر 50 درصد بود ( درحالی که در همان زمان در ترکیه و لیبی این آمار بین تا 65 تا 70 درصد بود). اما رسانه های حاکم و فیلمها و سینما و رسانه های خارجی همواره چهره ای مرفه از رو به ترقیات از ایران نشان می دادند دقیقا شبیه همین چهره ای که الان از عربستان و دوبی نشان می دهند و هرگز فقر مردمی که آن سوی برجها و هتلهای شیک زندگی می کنند را نشان نمی دهند. وجود چند منطقه مرفه شمالی تهران و تعدادی بلوار و حوض و مجسمه در کلانشهرها شده بود ویترین ایران و نقابی برای حقیقت وحشتناک افزایش انفجاری زاغه نشینی در اطراف در تهران بعد از انجام اصلاحات ارضی که به خالی شدن رستاها انجامید چرا که روستاییان زمینهای کوچک و غیر اقتصادی که صاحب شده بودند را فروختند و به شهر آمدند و البته نتیجه دیگر آن هم محتاج شدن ایران به واردات گسترده گندم و مواد غذایی بود. تنها رسانه و هفته نامه مخالف دولت هویدا یعنی نشریه توفیق به جرم انتقاد از دولت توقیف شد. حال جای تاسف و درد دارد که برخی جوانهای امروز خیال می کنند آن زمان ایران بهشت بوده و مردم از شدت شکم سیری انقلاب کرده اند.
    • FR ۱۴:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      19 5
      احسنت بهترین تحلیلی که مشاهده کردم و بعنوان فردی از نسل سالهای ۱۳۴۰ تائید میکنم.
    • IR ۱۴:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      26 5
      بنده هم همینطور،بسیار تحلیل دقیق و جالبی بود.
  • IR ۱۱:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    22 19
    همین اکنون اگر به جنوب تهران برویم و سابقه ۵٠-۴٠ سال پیش آنجا در ذهنمان باشد، می توانیم درک کنیم که در جمهوری اسلامی چه تغییرات بزرگی در جنوب تهران اتفاق افتاده است. دیگر محلات خراب و کثیف گذشته دیده نمی شوند و حداکثر تفاوتش با شمال شهر در این است که آپارتمانها ساده ترند و امکانات ساختمانهای شمال شهر را ندارند. کافی است کسانی گذشته میدان گمرک و خیابان هلال احمر و گود نشین ها و میدان شوش و سایر جاها را دیده باشند و با زمان حاضر مقایسه کنند.
    • ناشناس IR ۱۲:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      15 18
      جوانهای امروز دیروز را ندیده اند ودرک انموقع برایشان سخت است . در همین تهران ما در منطقه میدان خراسان در 55سال پیش که نوجوانی بودم اب لوله کشی نداشتیم اکثر مردم از اب جوب درداخل اب انبار استفاده میکردند که انواع حیوانات مرده داخل این اب بودنداکثر تهرانی های اصل روی صورتشان سالک دارندماشین خیلی کم بود امکانات خانگی نبود یخچال وتلویزیون سایر وسایل نبود برق نبود با چراغ گرد سوز درس میخواندیم .حالا خدا را شکر قدر این جمهوری اسلامی را باید بدانیم که لاقل نوکر امریکا نیستید اقای خودتان هستید.
    • IR ۱۴:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      9 2
      بله، دقیقا، حالا روستاها و شهرهای دیگر که بماند
  • مهدی IR ۱۳:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    15 15
    احسنت. خیلی زیبا و پخته بود. انشاالله با مجلس و دولت جدید همین حد از نابسامانی های فعلی هم کمتر شود
  • IR ۱۳:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    15 8
    درست است. الحمدلله اکنون در جنوب تهران همان امکاناتی است که در شمال و سایر مناطق تهران و همینطور در شهرهای دیگر. اکنون نه تنها در جنوب تهران، که در شهرهای کوچک و دور افتاده هم آب لوله کشی هست و هم برق، و هم لوله کشی گاز، تلفن، بسیاری جاها لوله کشی فاضلاب، در آپارتمانها آسانسور و شوفاژ(حرارت مرکزی) و سایر امکانات، مصالح ساختمانی هم کم و بیش یکسان است. کدامیک از این امکانات در سالهای قبل از انقلاب برای همه مردم بوده است؟ اگر هم بوده در مناطق مرفه نشین و باصطلاح بالای شهر بوده است، نه همه جا و اصطلاحات بالای شهر و پایین شهر هم در واقع نماد همین تفاوتها و تبعیض ها بوده است.
  • IR ۱۵:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    18 2
    تهران مامن مهاجرینی شده که رفاه کل کشوررا تماما می بلعند - کشور نیازمند برنامه متوازن رشد است - سوبسید تهران عامل ایین حجم از بلیات بی برنامگی برای ملت ایران بنفع مهاجرینی است که به پولهای یامفت به قیمت فلاکت سایر نقاط کشو رسیده اند- روزگاری همین مفاهیم یعنی تبعیض بین ملت بصورت زخم کهنه دهن باز خواهد کرد - محل زیست تصمیم گیران بصورت افراطی و احساسی عامل تزریق ثروت به تهران و تحقیر ملت در کشور است -
  • بببب IR ۱۶:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    6 1
    سلام
    • IR ۱۸:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      2 1
      سلام به روی ماهت
  • انسان آرزوست IR ۱۶:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    14 3
    شما خیلی خوش بین نباشید. هیچ اتفاقی نیافتاده و هیچ بهبودی حاصل نشده. همیشه همینه. همیشه قشر فقیر هر روز فقیرتر و قشر ثروتمند هر روز ثروتمند تر خواهد شد. فقط اینکه ما ز یاران چشم یاری داشتیم.....
    • IR ۱۰:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۹
      0 1
      برای اینکه عوام ابله همواره به شعار های گول میخورند روشنفکرانه سخنان را قبولومی کنند مثلا شعار میدهند زنده باد مخالف من اما در پشت بلند گو ارز پشت بلند گو میاد اینور میگوید بکشیدشون بهتره بگه زنده خرمن یا شعار میده انسانم آروزست مثل تو وامثال تو بهتر است بگوییم زنده باد خرمن
  • IR ۱۷:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    7 11
    مشرق عقده ای به جای این چرت و پرتها ایران رو با امارات و قطر مقایسه کن
    • IR ۱۸:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
      6 3
      ایران مستقل و خودکفا و سربلند اونها وابسته به تصمیمات سیستم اقتصادی امریکا و غربی ها درود بر روان امام و شهدا (ع) که استقلال را به مردم مسلمان ایران هدیه دادند.
    • CH ۱۰:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۸
      2 2
      حتما باید اینکار را انجام دهیم. فقط به جای برجهای سر به فلک کشیده دوبی و دوحه، شما را می بریم به مناطق کارگری و فقیر نشین اطراف این شهرها تا خوب معنی فقر و تبعیض را ببینید.
    • کورش بزرک IR ۱۰:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۹
      0 1
      احمق هرچی باشه این جا از اونجا بهتره بهترین راه برای چپاول یک کشور اینه که در اون رسانه پوفکی روسپیتون مارواره نشون میدن که …بهشت است
  • IR ۱۹:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    13 6
    فقط از ماخذ یارانه تریلیاردها تومان در تهران پول تزریق می شود - چه معنی دارد - خوب کسی که عاشق نام تهران است جور آن را نیز بکشد - یاران برای شهر برخورداری چون تهران چه معنی دارد - روستاهای کشور فاقد مدرسه متوسه دوم هستند تحصیل تا ششم ابتدائی سنوشت مختوم روستائیان است - هزاران هکتار زمین از اراضی تهران ظرف 70 سال گذشته به چینش آجر و سفال تخصیص داده شده یک سری به عکس هوائی 1335 تهران بزنید تمام شمیرانات و شهرری و قرچک و ورامین و امام زاده حسن و شمشیری و ازادی و...... مزرعه است که نابود شده اند مهاجرین هم قوز بالای قوز این غده بدخیم کشور شده اند- این وضعیت برای کشور ایران زیان بار است - جالب است در بسیاری از روستاها روستائی ساکن تهران است اما عضو شورای روستا است و به جیب مردم ناخنک می زند و..
  • IR ۱۹:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۷
    0 14
    خدا را شکر الان وضعیتشون خوبه و ملالی نیست
  • علی علیمحمدی IR ۱۰:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۸
    2 1
    به گور پدر ومادر شاه و دار و دسته ما برای قشر آسیب پذیر چه کرده ایم
  • کوروش بزرگ IR ۱۱:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۹
    1 0
    ساده ترین شیوه برای کنترل جمعیت حکومت بافساد است خصوصا فساد جنسی که پهلوی قصد آن را داشت دسته ای با فسادجنسی و مواد مخد ر و رقص و آواز و مدو جوانان را سرگرم کند وحکومت کند90درصد قابل کنترل هستند بافسادجنسی و ده درصد دنبالش نمیرن و سالم می مانند این هارا تکان خوردن می کشت اما جمهوری اسلامی خصوصا دهه 60جلود فساد را میگرفت وجوانان را سالم می آورد و خطرناک هستند اگر ماخای حکومت کنی باید فساد کنترل کنی جوانانت را
  • Zagrosanarani IR ۱۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۳۰
    0 0
    مقایسه الان با اون دوران از نظر وضعیت بهداشت ورفاه و...اصلا قابل مقایسه نیست علیرغم اون همه درامد نفتی وجمعیت کم ونبود تحریم و....ولی انچه امروزه مردم را بیشتر ازار میدهد اختلاف طبقاتی غنی وفقیر وغارت و چپاول اموال عمومی توسط تعدادی دزد وغارتگراست که متاسفانه اغلب نیز یاخود مسیولندویاوابسته به مسیولین !!!!!بیکاری وگرانی نیز خود مسیر فقر را هموار نموده است

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس