رآکتور هسته ای عربستان

ریاض در حال ساخت رآکتور هسته‌ای است و قرادادهایش نشان می‌دهد قصد دارد اورانیوم مورد نیاز برای سوخت آن را در خاک خودش استخراج و غنی‌سازی کند.

سرویس جهان مشرق- تعیین وزیر جدید انرژی در عربستان سعودی، آن هم برادر ولیعهد، بار دیگر حرف و حدیث‌ها در مورد برنامه هسته‌ای این کشور را به نگرانی تحلیلگران بین‌المللی تبدیل کرده است.

آنچه از برنامه هسته‌ای عربستان می‌دانیم

۱- عربستان سعودی دست کم دو رآکتورِ هسته‌ایِ در حالِ ساخت دارد که یکی از آنها در شهرک علم و فناوری ملک عبدالعزیز در ریاض قرار دارد و تا چند ماه دیگر تکمیل می‌شود. این را رابرت کِلی مدیر پیشین بازرسی‌های آژانس انرژی اتمی بعد از بازدید بازرسان در ژوئیه گذشته گفته و اضافه کرده که رآکتورها حالت آزمایشی و آموزشی دارند یعنی اگر قرار باشد فقط همین رآکتورها برای ساخت بمب اتم بکار گرفته شوند، ۱۰۰ سال طول می‌کشد.

با این حال قطعاً همه نیروگاه‌های عربستان آزمایشی نیست. اولاً میخائیل چوداکف معاون دبیر کل سازمان انرژی اتمی در بازدید از عربستان گفت آن کشور «پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در توسعه زیرساخت‌های نیروی هسته‌ای» داشته است و مشخص است «زیرساخت‌ها» قرار نیست صرفاً برای یک یا دو رآکتور توسعه یابد.  ثانیاً خودِ رابرت کِلی نیز تأکید کرد ریاض برای توسعه مراحل بعدی باید نظارت‌های بیشتری از سوی آژانس را بپذیرد.

ثالثاً طبق سند چشم‌انداز ۲۰۳۰، ریاض قصد دارد به جایی برسد که دست کم یک سوم از انرژی مصرفی کشورش را از منابع غیر فسیلی شامل خورشید، باد و انرژی هسته‌ای تأمین کند. سی ان ان نوشته است عربستان می‌خواهد طبق برنامه تا ۲۰۴۰، ۱۷ گیگاوات برق در نیروگاه‌های هسته‌ای خود تولید کند.

۲- مقامات سعودی در حال رایزنی با شرکت‌های آمریکایی، چینی، فرانسوی، روسی و کره‌ای برای ساخت رآکتورهای بیشتر هستند و ظاهراً طرف مذاکره آنها در آمریکا، شرکت Westinghouse است.

به تغییرات در ناحیه مشخص شده در وسط تصویر دقت کنید

۳- ریاض قصد دارد سوختِ رآکتورهای هسته‌ای اش را خودش تولید کند، یعنی به فرآیند غنی‌سازی اورانیوم دست یابد. این را وزیر جدید انرژی، عبدالعزیز بن سلمان گفته است و وزیر پیشین خال الفالح نیز تلویحاً اشاره کرده بود زمانی که گفت «طبیعتاً نباید خود را به انتقال اورانیوم غنی‌شده از یک کشور خارجی برای تأمین سوخت رآکتورها وابسته کنیم».

البته ناگفته پیدا است مقامات عربستان اهداف دیگری را نیز از این طریق دنبال می‌کنند که ساده‌ترینِ آنها کسب پرستیژ علمی و مهمترینِ آنها آمادگی برای تولید بمب اتم در صورت احساس نیاز است.

۴- عربستان قصد دارد اورانیوم مورد نیاز برای غنی‌سازی و استفاده در رآکتورها را نیز از خاک خودش استخراج کند. ریاض برای  کشف و استخراج معادن اورانیوم با شرکت ملی هسته‌ای چین قرارداد بسته است.

۵- عربستان برای ساخت رآکتورها و دست‌یابی به فناوری هسته‌ای مجوزِ انتقال برخی تجهیزات و فناوری‌های حساس را در سال ۲۰۱۷ میلادی از واشینگتن دریافت کرده، به این معنا که شرکت‌های آمریکایی می‌توانند این تجهیزات و فناوری‌های حساس را به سعودی بفروشند. این را نمایندگان دموکراتِ مجلس آمریکا فاش کردند. بعدها ریک پری وزیر انرژی آمریکا در توجیه این اقدام گفت اگر ما این کار را نکنیم، چین و روسیه خواهند کرد و آنها لزوماً به چهارچوب‌های عدم اشاعه پایبند نیستند.

این مسأله نگرانی‌های زیادی در آمریکا به ویژه بعد از قتل فجیع جمال خاشقجی ایجاد کرد تا جایی که مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در یک گفتگوی تلویزیونی مجبور شد به مخاطبان سی بی اس اطمینان دهد قرار نیست روابط خوب واشینگتن و ریاض، آمریکا را در این مورد به رودربایستی بیاندازد زیرا حتی عربستان نیز در صورت اتمی‌شدن «یک تهدید بالقوه برای اسرائیل و ایالات متحده» خواهد بود.

فوریه ۲۰۱۹ بود که یک طرح در سنا با حمایت دو حزب اعلام وصول شد: ممانعت از دستیابی عربستان به فناوری بازفرآوری سوختِ رآکتورهای هسته‌ای.

تصویر هوایی دقیقتر و جدید از محل ساخت رآکتور هسته‌ای در شهرک علم و فناوری ملک عبدالعزیز

۶- برنامه موشکی عربستان سعودی شامل موشک‌های بالستیک و احیاناً قابلِ نصب کلاهک هسته‌ای نیز می‌شود. درز اطلاعات محرمانه در ژوئن سال جاری میلادی نشان داد عربستان جدا از خریدهای هنگفت نظامی از ایالات متحده، فناوری‌ها و زیرساخت موشکی خود را با خرید از چین گسترش داده است. پیش از این در سال ۲۰۰۷ نیز خبر مشابهی منتشر شد.

البته محمد بن سلمان ولیعهد عربستان تأکید کرده که عربستان به دنبال ساخت سلاح اتمی نیست اما «اگر ایران بمب هسته‌ای بسازد، بدون شک عربستان نیز بلافاصله برای آن اقدام خواهد کرد». جالب است که عربستان چنین تهدیدی را در مورد کلاهک‌های اتمی اسرائیل مطرح نکرده است. از آن سو علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز هشدار داد «پروژه‌های مشکوک هسته‌ای» در برخی کشورهای منطقه، ایران را مجبور به بازنگری در سیاست دفاعی خود خواهد کرد.

جمع‌بندی

عربستان اگر قرار باشد صرفاً با اتکا به دانشِ دانشمندانش به فناوری ساخت کلاهک هسته‌ای دست یابد، احتمالاً همان ۱۰۰ سالی که مدیر بازرسی‌های آژانس تخمین زده طول خواهد کشید. اما مشکل اینجا است که اگر برای به دست آوردن آن مصر باشد، ممکن است با پول خود بتواند برخی فناوری‌های مورد نیاز و دانشمندان خارجی را به خدمت گیرد و دهان دولت‌های غربی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را ببندد.

از آن سو ایران نیز به دلیل تعهدات شرعی و قانونی به سمت تولید یا خرید کلاهک هسته‌ای نخواهد رفت بنابر این علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد:

  • پیشگیری از خرید فناوری‌ها یا خود کلاهک هسته‌ای توسط عربستان با تهدید قدرت های جهانی به اقدام متقابل در صورت نیاز 
  • خلع سلاح هسته‌ای در منطقه به گونه‌ای که عربستان توجیهی برای حرکت به سمت تسلیحات هسته‌ای را نداشته باشد.
  • ایران همچنین می‌تواند برای اینکه هر گونه عذر و بهانه‌ای را از عربستان برای حرکت به سمت تسلیحات هسته‌ای بگیرد، اعلام کند اگر برنامه هسته‌ای عربستان واقعاً صلح آمیز است حاضر است همکاری‌های مشترکی را در زمینه فناوری‌های صلح‌آمیز با مراکز علمیِ آن کشور آغاز کند.

منابع

https://www.forbes.com/sites/isabeltogoh/۲۰۱۹/۰۹/۰۹/saudi-arabia-plans-to-enrich-uranium-for-its-nuclear-power-reactors

https://edition.cnn.com/۲۰۱۹/۰۴/۰۶/middleeast/saudi-arabia-nuclear-reactor-iran-tensions-intl/index.html

https://edition.cnn.com/۲۰۱۹/۰۶/۰۵/politics/us-intelligence-saudi-arabia-ballistic-missile-china/index.html

https://www.theguardian.com/world/۲۰۱۹/apr/۰۴/saudi-arabias-first-nuclear-reactor-nearly-finished-sparking-fears-over-safeguards

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 28
  • در انتظار بررسی: 2
  • غیر قابل انتشار: 14
  • IR ۰۰:۳۴ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    56 24
    ایران برنامه ساخت هواپیما را به بهانه ای واهی لغو کرد و کارخانه اش را جمع کرد. عربستان بلافاصله همان را ساخت و به پرواز درآورد. ایران برنامه هسته ای خود را تبدیل به دکور کرد عربستان بلافاصله برنامه هسته ای خود را راه اندازی کرد. بیاییم با خودمان صادق باشیم. بن سلمان شاید کافر و صهیونیست و وحشی و قاتل باشد اما خائن به کشورش نیست.
    • US ۱۰:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      25 14
      متاسفانه اکثر کارها و برنامه های احمدی نژاد درست بود و این مسئله با سر کار بودن 6 ساله روحانی اثبات شد.
  • IR ۰۰:۵۵ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    29 17
    ایران دقیق اعلام کرده داداش من،،در صورت پروژه های مشکوک هسته ای در منطقه،در سیاست های دفاعی خود تجدید نظر خواهد کرد...بمب اتم جهت بازدارندگی و ممانعت از حمله کفار لازم است.
  • IR ۰۱:۱۹ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    14 24
    چه اشکال دارد دو کشور ایران و عربستان بمب اتم داشته باشند . در این دنیای وحشی نیاز است کل کشورهای اسلامی مسلح به بمب اتم داشته باشند .
    • مصطفی IR ۱۱:۰۱ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      18 35
      حاجی کجای سیاست ایران با عربستان وجه اشتراک داره که عربستان بتونه سلاح اتمی داشته باشه. عربستان سلاح اتمی رو برای حمله به چه کشوری می خواد استفاده کنه؟ اسرائیل؟ التماس تفکر
    • IR ۱۳:۲۰ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      13 14
      مخت تاب داره خب بدبخت دشمن شماره یک عربستان کیه معلومه ایران پس اون بمب اتم رو تو سرعمش که نمیخواد بزنه میخواد بزنه تو خونه منوتو
  • احمد IR ۰۱:۳۲ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    17 16
    امریکایی هابایدبدانندبادراختیارگذاشتن علم و تکنولوژی هستی به عربستان گورشان رابادست خودشان کنده اندچه زود۱۱سپتامبرراازیادبرده آن عربستان سعودی حامی القاعده داعش وتمام گروههای تروریستی در سرتاسر جهان است آیا چنین کشوری لایق داشتن تکنولوژی اتمی است؟
    • IR ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      8 10
      ساده نباش سعودی هم مثل قذافی رفتنیه
  • IR ۰۲:۴۷ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    18 10
    راه بهتر نفوذ سایبری به شبکه آنها و ایجاد انفجار یا تخریب تاسیسات با استفاده از نیروهای نیابتی در منطقه است
  • منصور IR ۰۲:۴۹ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    11 17
    آمریکا اجازه ساخت بمب اتمی به عربستان نخواهد داد به یک دلیل و آن امنیت اسرائیل است آمریکا دنبال بهانه است برای تجزیه عربستان چند کشور کوچک تر و این برنامه هسته ای توجیه خوبی است . عاقبت قذافی و صدام در برنامه هسته‌ای را باز خوانی کنید
  • GB ۰۳:۵۶ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    18 10
    اونوقت یکعده بی بصیرت با تحریک نفوذیها انرژی اتمی مارا با دست خود بتون ریزی و ساقط کردند. وقتی عقل نیست جان در عذاب است.
  • IR ۰۵:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    8 14
    فکر میکنم آقا در یکی از سخنرانی هاشون اشاره به این مسئله کردند و گفتند من از این بابت نگران نیستم! (یعنی این مژده رو دادند که تا قبل از دستیابی آل سعودی بکار نخواهد بود)
    • IR ۰۸:۲۰ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      14 24
      ما از پیشرفت رقبا ناراحت نیستیم اما از بی کاری و خیانت های داخلی در حیرتیم.
  • IR ۰۶:۱۸ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    16 16
    به لیست اهداف موشکی ارتش یمن و انصارالله اضافه میشود.
  • مجید IR ۰۷:۴۹ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    13 13
    خوراک موشک های یمنی هستند.
  • IR ۰۸:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    45 20
    آقا من یه سوال دارم.....انرژ هستیه حقق مسلم ماست فقط..‌.‌؟؟؟؟؟یا حق مسلم بقیه هم هست.....برای ما اوکیه برا بقیه بلند پروازی،؟؟
    • IR ۱۳:۱۷ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      11 30
      بدبخت وطن فروش
    • سید رضا - پاسخ 08:11 IR ۱۴:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      7 12
      غلط نکنم ؛ بن سلمان سیبیلتو چرب کرده داداش !!
  • رضا IR ۰۸:۳۳ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    22 44
    برای حفظ امنیت کشور و منطقه بایستی ایران مسلح به سلاح هسته ای شود.
    • IR ۰۹:۴۳ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
      17 29
      کو گوش شنوا؟؟؟؟؟
  • روشن IR ۰۹:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    30 22
    سلاح اتمی تا وقتی حرام است که کشور با سلاح اتمی تهدید نشود اگر سلاح اتمی دیگران کشور را تهدید کند برای ایران نیز بمب اتمی از شیر مادر حلال تر است
  • محمد IR ۱۲:۴۷ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    6 10
    کشورهای ابرقدرت و دارای صنعت هسته ای همه به نوعی قدرت طلب و در عین حال فرصت طلب هستن یعنی شاید برای کشورهای جهان سوم نیروگاه هسته ای و مراکز تحقیقاتی بسازند ولی کاملآ کنترل شده و تحت نظارت کامل خودشون و فوت کوزه گری رو همیشه در نظر دارن و البته درآمد کلان و پرسود از ساخت این نوع تأسیسات چون خیلی از کشورها حاضر به دست آوردن این صنعت هستن به هر قیمتی مخصوصاً کشورهایی مثل عربستان و امثال آن
  • FR ۱۳:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    9 5
    كفار همه يكي هستند ولي چيني ها خيلي بد تر از كفار امريكايي من در فرانسه با انها كار ميكنم فرهنگشان از امپرياليست و صهيونيسم هم بدتره و اين فاجعه براي ماست كه ٣٧ درصد اقتصادمان را به انها گره زديم متاسفانه شيخ حسن و اخوان دولتي نفهميدن كه فقط و فقط بايد به خود و خدا اتكا كنند ! نه به اووپا و ديگران
  • IR ۱۳:۱۲ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    8 18
    ایران باید زیرساخت های عربستان قبل از تکمیل را بزند و نابود کند
  • IR ۱۳:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    7 20
    موشک بزنید و پایگاه را با خاک یکسان کنید
  • IR ۱۴:۳۴ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    5 7
    انصارالله علیکم بالموشک
  • عبداله IR ۱۵:۵۳ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۰
    7 13
    فرق ما عربستان اینه که اونا همه چیز رو تو بوق و کرنا نمیزارن دشمن اسراییل هستند ولی ولی تهدید الکی نمیکنن
  • IR ۲۰:۲۹ - ۱۳۹۸/۰۶/۲۱
    1 4
    یمن موشک نزنه داخلش یکوقت. وهابی های تند رو

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس