حکومت روسیه برای نشان‌دادن احترام خود به دغدغه‌های کلیسا، قوانین محدودکننده‌ای علیه فعالیت همجنس‌بازها و محتوای جنسی برخی آثار هنری اعمال کرد. خود پوتین هم در مراسم کریسمس ارتدوکس،در کلیسایی در مسکو حاضر شد.

گروه بین‌الملل مشرق - روز جمعه، 12 فوریه، بعد از حدود 1000 سال از تشکیل کلیسای ارتدوکس روسیه، پاپ فرانسیس، رهبر کلیسای کاتولیک، با پاتریارک کریل، رهبر کلیسای ارتدوکس روسیه دیدار کرد. این دیدار که در اتاق وی‌آی‌پی فرودگاه بین‌المللی «حوزه مارتی» در هاوانا کوبا انجام گرفت، یک اتفاق بزرگ و بسیار مهم در جهان مسیحیت محسوب می‌شود. دیدار دو رهبر بزرگ حدود سه ساعت به طول انجامید.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

«ما برادریم.» پاپ این جمله را به پاتریارک گفت در حالی که دو رهبر سه بار گونه‌های هم را بوسیدند. کریل هم در پاسخ گفت: «اکنون کارها آسان‌تر شده‌اند. این خواست خداوند است.»

در بیانیه مشترک 30‌بندی این دو رهبر که در پایان ملاقات منتشر شد، آن دو اعلام کردند که آماده‌اند همه اقدامات لازم را برای غلبه بر اختلافات تاریخی انجام دهند. «ما رقیب نیستیم، بلکه برادریم.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

فرانسیس و کریل از رهبران سیاسی خواستند که روی یک دغدغه مهم و مشترک بین دو کلیسای کاتولیک و ارتدوکس کار کنند: وضعیت بغرنج مسیحیان در عراق و سوریه که توسط داعش کشته و از خانه هایشان آواره می شوند.

«در بسیاری از کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا، کل خانواده‌ها و برادران و خواهران مسیحی نابود می‌شوند، کل روستاها و شهرهایشان.»

جدایی دو کلیسا حدود هزار سال قدمت دارد و دامنه‌ای از مسایل را چون بحث برتری مقام پاپ بر پاتریارک، اتهامات کلیسای ارتدوکس به رم به دلیل تلاش برای تغییر آیین‌ دادن پیروان کلیسای ارتدوکس به کاتولیسیزم، اختلاف در اجرای مراسم آیینی چون عشای ربانی و امثال این‌ها در برمی‌گیرد. بر سر همین اختلافات، تا به امروز هیچ پاپی از روسیه دیدار نکرده است.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
صلیب مخصوص کلیسای ارتدوکس روسیه

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

در جریان ملاقات تاریخی روز جمعه، خبرنگاران از پاپ فرانسیس پرسیدند که «آیا دیدار از روسیه را در برنامه دارد؟» و او در حالی که به قلب خود اشاره می‌کرد پاسخ داد: «چین و روسیه را در این جا دارم. برایشان دعا می‌کنم.»

در واقع، کسی انتظار ندارد که این دیدار سه ساعته (که برای انجام آن طبق گزارش‌ها حدود دو سال برنامه‌ریزی پشت‌پرده انجام گرفت)، به قرن‌ها بی‌اعتمادی و شک میان دو کلیسا پایان دهد، ولی قطعا این رویداد بزرگ و بسیار مهم، نقطه عطفی در تحول روابط ارتدوکس-کاتولیک به حساب می آید.

به لحاظ تاریخی، اختلافات آیینی و اعتقادی در اوایل قرن یازدهم میلادی، منجر به انشقاق در دنیای مسیحیت، میان غرب لاتین اروپا و شرق یونانی آن شد و دو کلیسای مجزا شکل گرفت: کلیسای کاتولیک رمی و کلیسای ارتدوکس شرقی (حدود 1054 میلادی). در همان قرن یازدهم میلادی، کلیسای ارتدوکس روسیه از دل کلیسای ارتدوکس شرقی شکل گرفت و کم کم به نوعی استقلال از آن رسید (به این معنا که در برابر آن پاسخگو نبود)، گرچه هیچ گاه پیوند خود را با ارتدوکسی شرق قطع نکرد.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
کلیسای جامع «مسیح منجی»، پایگاه اصلی مسیحیت ارتدوکس روسی

کلیسای کاتولیک مدعی است که 1.2 میلیارد پیرو در سرتاسر دنیا دارد. از آن سو، دو سوم مسیحیان ارتدوکس جهان وابسته به کلیسای ارتدوکس روسیه هستند (حدود 150 میلیون نفر در سراسر دنیا). طبق آخرین نظرسنجی‌ها، حدود 75 درصد جمعیت 144 میلیونی روسیه خود را ارتدوکس روسی می‌دانند، با این حال درصد کم‌تری از این تعداد خود را مقید به مراسم و مناسک کلیسا معرفی کرده‌اند.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
محوطه داخلی کلیسای جمع مسیح منجی

یکی از مهم‌ترین مسایلی که موجب نزدیکی دو کلیسا شده، افزایش آزار مسیحیان در غرب آسیا و شمال آفریقا توسط گروه‌های رادیکال اسلامی اعلام شده است. مسوول روابط خارجی کلیسای ارتدوکس روسی، «متروپولیتن ایلاریون»، اخیرا گفته که رفتار افراط گرایان در غرب آسیا، شمال و مرکز آفریقا با مسیحیان، نیازمند «اقدامی عاجل» است:

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
متروپولیتن ایلاریون، مسوول روابط خارجی کلیسای ارتدوکس روسیه

«در این شرایط غم‌بار، ما باید اختلافات داخلی را کنار بگذاریم و مسیحیت را در منطقه نجات دهیم، جایی که مسیحیان تحت شدیدترین آزارها قرار دارند.»

عامل دیگر نزدیک‌شدن دو کلیسا، حضور بین‌المللی روسیه در عرصه جهانی و افزایش دوباره نفوذ کلیسای ارتدوکس در فدراسیون روسیه در دوران ریاست جمهوری پوتین است. «یوری آداماکوف» استاد الهیات دانشگاه نتردام معتقد است:

«داشتن پاپ، با اعتبار و نفوذ بین‌‌المللی که دارد، نه به عنوان منتقد، بلکه یک متحد یا دست کم یک چهره بی‌طرف و خاموش در کنار خود، به شدت برای پوتین و وابستگان او جذاب است.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

به اعتقاد او پاتریارک روسیه همواره ابزاری برای سیاست بین‌المللی روسیه بوده است و امروز، پاتریارک روسیه با ارتباطات محکم بین‌المللی که دارد، می‌تواند یک انتقال‌دهنده موثر برای اهداف بین‌المللی حاکمان روسیه در سرتاسر جهان باشد.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
ولادیمیر پوتین در دیدار با پاتریارک کریل

پاپ فرانسیس خط مشی اتحاد با کلیسای ارتدوکس و سایر نحله‌های مسیحیت را از ابتدای کار خود به عنوان پاپ در پیش گرفته است. در نوامبر 2014، فرانسیس اعلام کرد که به کریل گفته است: «‌هر جا که بخواهد می‌آیم. شما صدایم کنید و من راهی خواهم شد.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک های جهان

واتیکان همواره توجه خاصی به روسیه داشته است، به ویژه بعد از بحران اوکراین، کلیسای رم چندان وارد انتقاد از نقش مسکو در مناقشه نشد. موضوع اوکراین برای واتیکان بغرنج است، چرا که کلیسای کاتولیک یونانی اوکراین، دومین کلیسای این کشور، خود را به رم پاسخگو می‌داند. کلیسای ارتدوکس روسیه کل قلمرو اوکراین را حوزه نفوذ سنتی خود می‌داند و از این که کلیسای یونانی اوکراین به واتیکان وابسته باشد، اصلا راضی نیست.

کاردینال «کورت کوخ»، مسوول دفتر واتیکان برای ارتباط با مسیحیت ارتدوکس، تاکید کرد که موضوع کلیسای یونانی اوکراین در گفتگوی دو رهبر مذهبی مطرح شد: «غیرممکن است که در چنین ملاقاتی، این مسایل  مطرح نشود.» با این حال که او از خوش‌بینی زیاد به اثرات آینده این ملاقات پرهیز دارد، اما در مجموع آن را مبارک می‌داند:

«افزایش درک متقابل میان رم و مسکو قطعا اثرات مثبتی در گسترش گفتگوی معنوی بین همه نحله‌های مسیحیت خواهد داشت.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

پاتریارک کریل، از سال 2009 که کلاه پاتریارکی را بر سر نهاد، به روابط کلیسا با کرملین عمق و استحکام بیشتری داده است.برخی منتقدان هم البته گرمی روابط کلیسای روسیه با کرملین را نشانه انحلال کلیسا در دولت و قرار گرفتن کلیسا تحت سلطه حکومت می‌دانند. ولادیمیر پوتین اما بارها و در مناسبت‌های مختلف، احترام و دلبستگی خود را به کلیسا ابراز کرده است. او حتی اعلام کرده است که مادرش در کودکی، به دور از چشم پدر کمونیستش، او را غسل تعمید داده است. پوتین کلیسای ارتدوکس را یک عامل موثر در اتحاد فدراسیون روسیه می‌داند:

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
مراسم عشای ربانی در یک کلیسای ارتدوکس روسی

«از این لحاظ، معنای کلیسا فراتر از مرزهای فدراسیون روسیه می‌رود. کلیسا به ما کمک می‌کند که روابط خوبی با مردم سایر کشورها برقرار کنیم. مسلما کلیسا نقشی بسیار سازنده و مثبت در این جا ایفاء می‌کند.»

به هر حال، پاتریارک روسیه هفته گذشته برای دیداری رسمی راهی کوبا شد و با رییس جمهور کوبا، رائول کاسترو دیدار کرد. این چهارمین دیدار این دو شخصیت بود. به گفته سخنگوی پاتریارک الکساندر ولکوف، روابط این دو شخصیت «خوب و طولانی» بوده است. رائول هم روز جمعه به دیدار پاپ در فرودگاه رفت.

اتحاد کرملین و کلیسا

الکساندر آودِیِف، سفیر روسیه در واتیکان به روزنامه روسی «کومرسانت» گفت: «روابط شخصی میان کشیش و پوتین و احساسات متقابل آن‌ها، نقشی در عملی‌شدن این ملاقات داشت.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
الکساندر آودیف، سفیر مسکو در واتیکان

کرملین اعلام کرده که این ملاقات می‌تواند منافع ژئوپلیتیک گسترده‌ای داشته باشد. سخنگوی پوتین این رویداد را «یک گام دوجانبه» برای نزدیکی روسیه و غرب بیگانه شده خواند.

در ملاقات این دو رهبر مسیحی، بحران اوکراین هم مورد بحث قرار گرفت:

«ما خصومت را در اوکراین محکوم می‌کنیم... ما از همه طرف‌های درگیر در مناقشه می‌خواهیم که برای برپایی صلح تلاش کنند.»

در بعد مسایل اجتماعی ابراز نگرانی و محکومیت «مصرف‌گرایی بی‌وقفه برخی کشورهای توسعه‌یافته، نگرانی از وضعیت خانواده و گسترش ازدواج همجنس گرایان» سرفصل‌های اصلی مذاکره فرانسیس و کریل بود.

واقعیت این است که نزدیکی هر چه بیشتر کلیسا و دولت، یکی از سیاست‌های پوتین در سال‌های اخیر بوده است. نمی‌توان انکار کرد که یکی از دلایل محبوبیت پوتین در میان مردم روسیه، همین پررنگ کردن دوباره جایگاه مذهب مسحیت ارتدوکس در روسیه است.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

خود پوتین در مراسم  کریسمس ارتدوکس، در کلیسایی در شمال مسکو حاضر شد، جایی که پدر و مادرش در آن تعمید یافته بودند. طبق گزارش‌ها، هر ساله حدود 1000 کلیسای ارتدوکس در سراسر روسیه برپا می‌شوند. از سوی دیگر، محافل ارتدوکس محافظه‌کار، در حلقه داخلی اطراف پوتین یک نماینده قدرتمند دارند، یک مقام امنیتی سابق، و رییس راه آهن دولتی روسیه تا سال گذشته و البته یک مومن مذهبی متعصب: ولادیمیر یاکونین.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
ولادیمیر یاکونین

حکومت روسیه برای نشان‌دادن احترام خود به دغدغه‌های کلیسا، قوانین محدودکننده‌ای علیه فعالیت همجنس‌بازها و همچنین سانسور محتوای زننده جنسی برخی آثار هنری اعمال کرده است. یک سال قبل، تولید یک اپرا در نووسیبریک تعطیل شد، بعد از آن که کلیسای روسیه آن را «کافرانه» اعلام کرد. در نمونه‌ای دیگر، اعضای گروه «پوسی رایِت»، یک گروه راک اعتراضی و فمینیست، به جرم بی‌حرمتی به حریم کلیسای جامع مسیح منجی در مسکو، به گذراندن دو سال در اردوگاه کار محکوم شدند.
 
تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
گروه پوسی راِیِت در کلیسای جامع مسیح منجی

در عوض «دیمیتری تسوریونوف» یک فعال راست‌گرای ارتدوکس، به جرم تخریب برخی آثار هنری که مسیح را مسخره می‌کردند (در یک نمایشگاه هنری در مسکو) به 10 روز زندان محکوم شد.

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین
دمیتری تسوریونوف

در سال 2012، پاتریارک کریل، در اظهارنظری که بازتاب زیادی پیدا کرد، گفت که رهایی روسیه از  دهه پرتلاطم و آشوب 1990، تنها به واسطه «معجزه خداوند محقق شد، با مشارکت فعال رهبری کشور.» اوخطاب به پوتین گفت: «شما شخصا نقش عظیمی در اصلاح این وضع پیچیده در تاریخ کشور ایفاء کردید.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

یک سال بعد، ولادیمیر پوتین پاسخ تعریف پاتریارک را این چنین داد: «کلیسای ارتدوکس در تمام تاریخ خود با مردم همراه بوده و بنیان‌های اخلاقی زندگی اجتماعی و کل موجودیت ملی ما به عنوان یک کشور را تقویت کرده است.»

تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

این اغراق نیست که گفته شود، رییس جمهور روسیه به کلیسا به عنوان بازوی دولت و تمدن روسیه می‌نگرد. او رسالت کلیسا را اتحاد مردم و ملل مرتبط با نژاد، فرهنگ و زبان روسی در درون و بیرون مرزهای فدراسیون روسیه، و تقویت و ارتقاء توان معنوی ملت روسیه می‌داند.

 تعمیق پیوند کرملین و کلیسا در روسیه ی پوتین

منابع:

https://www.rt.com/op-edge/332375-cuba-meeting-orthodox-catholic/

http://www.aljazeera.com/news/2016/02/pope-meets-russian-orthodox-head-962-year-split-160212202522134.html

http://edition.cnn.com/2016/02/12/europe/pope-francis-patriarch-kyril-meeting/

http://en.radiovaticana.va/news/2016/02/12/joint_declaration_of_pope_francis_and_patriarch_kirill/1208117

http://www.theguardian.com/world/2016/feb/12/pope-francis-russian-orthodox-patriarch-kirill-make-history-cuba-first-meeting-in-1000-years

http://tass.ru/en/society/856598

 

 

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 23
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 8
  • ۲۳:۳۴ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۶
    0 0
    دلقک!
  • سید ۰۱:۱۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    روسیه ی جدید! افزایش تاثیر دین و احکام الهی و مسیحی در مناسبات اجتماعی و سیاسی. همان چیزی که تئوریسین روسیه ی جدید یعنی آقای دوگین وعده داد. وجه مشترک تمدن نوین اسلامی که ایران به دنبالش است و روسیه جدید همین است که باید مناسبات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و ... بر مبنای وحی صورت پذیرد. آقای دوگین همین امر را باعث اتحاد طبیعی ایران و روسیه در تحولات اخیر جهانی دانست و البته گفت باید این اتحادی که به صورت طبیعی به وجود آمده در حد راهبردی ارتقا پیدا کند و ادامه یابد.
  • سینا ۰۲:۰۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    مقاله خیلی خوب و مفیدی بود. البته نکته ای که از اول که تیتر رو خوندم تو ذهنم بود اینه که این مردان خدا کلی وقت و هزینه میکنن که مسلمانان با هم یکی نشن اونوقت خیلی شیک و مجلسی همدیگه رو برادر خطاب میکنن بعد هزار سال!
  • ۰۲:۴۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    اتفاقات بزرگی در جریان است. امیدوارم ملت ها از جنگ های صلیبی درس گرفته باشند و دیگر بار بازیچه شیاطین و خصوصا صیهونیزم نشوند.
  • ۰۳:۰۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    تو دنیایی که روزبروز بی دینی داره گسترش پیدا میکنه اینا دیدن اگه باهم پیوند بزنن منافعشون بهتر تامین میشه
  • ۰۹:۰۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    خودتي
  • ۰۹:۵۳ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    نفهم!
  • ۱۰:۱۹ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    اون انتن صلیبی شکل روی سرش برای چیه
  • س ح ۱۰:۲۳ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    اینها همون کاهنان معابد هستند . در سالهای دور ، و فقط به فکر پر کردن شکم خدای معبد هستند!!!!
  • ۱۰:۳۱ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    مثل اینکه اینجا فقط نظرات افراد خاصی منتشر میشه ، نظری را ارسال کردم ولی ملی منتشر نشد
  • yas ۱۱:۲۷ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    من با نظراتی که خاکستری اند و منتشر نمیشن مخالفم,ولی باشگاه خبرنگاران کلا افتضاحه؟
  • هووم ۱۴:۲۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    با این شرایط و اوضاعی که در منطقه خاورمیانه و شمال افریقا که هست و اینکه داعش و النصره سر هزاران نفر مسیحی بینوا را از تن جدا کرده اند چاره ای جز اتحاد نمی ماند.
  • ۱۴:۵۶ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    خیلی ساده اید
  • طرفدار روسیه جدید ۱۵:۲۰ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    پس از دیداری که آقای پوتین با امام خامنه ای داشت، آقای ولایتی گفت این دیدار مهمترین دیدار سیاسی بود که در کل دوران پس از انقلاب صورت گرفته بود. قطعا این اتفاقات را باید در همین چارچوب تحلیل کرد و باید به شکل گیری روسیه جدید امیدوار بود ،زیرا روسیه به عنوان یک ابرقدرت در عرصه جهانی و دارای حق وتو در شورای امنیت و همچنین قدرت نظامی و هسته ای همتراز با آمریکا ، اتحادش با ایران دارای اهمیت بسیاری است. ان الارض یرثها عبادی الصالحون
  • ۱۵:۳۷ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    همانقدر که تقویت شیعه باعث تقویت ایران و نفوذ ایران در منطقه است ، تقویت مذهب پروتستان هم باعث وحدت ملت روس در برابر غرب کاتولیک می شود اینها شباهت های مذهبی ایران و روسیه است
  • skandary ۱۶:۰۹ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۷
    0 0
    بهتر نیست اول فکر کنی بعد اظهار نظر کنید که: اکثر درگیریهای منطقه اسلامی و خاور میانه درگیری مذهبی بوده که ریشه در خواستگاه تکفیر و وهابیت دارد. یعنی عربستان. و 99% مسلمانان بدست مسلمانا دیگر کشته شده اند. این که بگوییم مسیحیان بین مسلمانان جدایی می اندازند شاید حرف درستی باشد اما این به خودی خود دلیل کشتارهای هولناک مسلمانان از یکدیگر نیست. ما هم گاهی دوست داریم ادیان دیگر باهم درگیر بشوند تا اسلام دین غالب دنیا شود. اما آیا پیروان ادیان دیگر به نیت ما گوش می دهند و عمل می کنند. و از یکدیگر به خاطر خواست مسلمانا کشتار می کنند.؟ مسلم است که نه چون هیچ انسان عاقلی اینکار را نمی کند.. پس عامل و قاتل اصلی ما مسلمانان خودمان هستیم. اسرائیل و یهودیت و صهیونیسم و مسیحیت و کلیسا و بودایی و لا ما و ...... همه بهانه است. ما هنوز از لحاظ مذهبی به تکامل نرسیدیم که مخالف ومنتقد را در کنار خود زنده بگذاریم و این نتیجه این کار ما است. از کل 1200000000 نفر مسلمان شاید یک ششم شیعه باشند و بقیه سنی مذهب اما تکفیری ها کلا روی هم یک بیست و چهارم هم نمی شوند اما همین اقلیت به خودش اجازه تکفیر یک میلیارد و صدو پنجاه میلیون دیگر را می دهد حاظر است خونشان را بریزد. درک غلط ما از دین و تعصب کور در اجرا و..... بسیاری از مسلمانان باعث شده در دنیا از سایر ادیان بلحاظ پیشرفت علمی و فیزیکی عقب باشیم. این عین واقعیت است.
  • ۱۴:۲۵ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    دلت خوشه ها .
  • ۱۸:۳۴ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    دمت گرم نقشه جدید جهانی بر اساس خداباوری و غیر خداباوری شکل خواهد گرفت
  • ۱۸:۳۶ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    داداش شما بعد نیست یه ورقی بزنی تارخ رو عامل اصلی این همه فتنه گری مسیحیت نیست بلکه خود مسیحیت اصیل قربانی جنایت صهیونیست های بین المللی هستند که حتی به مسیحیت نفوذ کردن با اسن اوانجلیکالیسم تو سنی ها میشه وهابیت تو شیعه ها میشه بهاییت مشکل اصلی تفکر بی خدا گرایی و صهیونیستی هست که فقط خودشون رو بر اساس نژاد انسان میدونن و دیگرا رو حیواناتی که باید برای این صهیون ها کار کنن میدونن یه سرچ تو تورات و تلمود بزنی بد نیست
  • ۱۸:۳۸ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    کاهنای معبد الان مدیرای بانک های آمریکا و صندوق بین المللی پول و بانک جهانی هستن که دنیا رو به خاک و خون کشیدن اینا خودشون قربانی ان
  • ۱۸:۳۹ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    فدایی داری!!
  • ۱۸:۳۹ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    پروتستان نه ارتدکس
  • ۱۸:۳۹ - ۱۳۹۴/۱۱/۲۸
    0 0
    پروتستان دین استحاله شده مسیحی هستش که به صهیونیست ها نزدیک تره

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس