چکیده : ازدستدادن تعداد زیادی از دندانها میتواند بر جویدن، گفتار، فرم صورت و اعتمادبهنفس فرد تأثیر بگذارد. در گذشته، دندان مصنوعی متحرک اصلیترین راهحل برای افراد بدون دندان بود؛ اما امروزه درمانهای مبتنی بر ایمپلنت امکان استفاده از پروتزهای ثابت یا باثباتتر را فراهم کردهاند. یکی از مهمترین این درمانها، بازسازی کامل فک با استفاده از چند پایه ایمپلنت است.
ازدستدادن تعداد زیادی از دندانها میتواند بر جویدن، گفتار، فرم صورت و اعتمادبهنفس فرد تأثیر بگذارد. در گذشته، دندان مصنوعی متحرک اصلیترین راهحل برای افراد بدون دندان بود؛ اما امروزه درمانهای مبتنی بر ایمپلنت امکان استفاده از پروتزهای ثابت یا باثباتتر را فراهم کردهاند. یکی از مهمترین این درمانها، بازسازی کامل فک با استفاده از چند پایه ایمپلنت است.
در روش ایمپلنت فک کامل بهجای کاشت یک ایمپلنت برای هر دندان، تعدادی پایه در نقاط محاسبهشده استخوان فک قرار میگیرند و یک پروتز کامل روی آنها نصب میشود. این روش میتواند برای یک فک یا هر دو فک انجام شود. تعداد و موقعیت ایمپلنتها نیز بر اساس کیفیت استخوان، شرایط لثه، نحوه قرارگیری فکها و طرح پروتز انتخاب میشود.
دو الگوی شناختهشده برای این درمان، ایمپلنت All on 4 و ایمپلنت All on 6 هستند. در روش نخست، پروتز کامل فک روی چهار پایه و در روش دوم روی شش پایه ایمپلنت قرار میگیرد. با وجود شباهت ظاهری این دو روش، تفاوتهایی در نحوه توزیع نیرو، میزان استخوان موردنیاز، هزینه و امکان اجرای درمان وجود دارد. به همین دلیل نمیتوان یک روش را بدون بررسی شرایط بیمار برای همه مناسب دانست.
ایمپلنت تمام فک چگونه انجام میشود؟
در بازسازی کامل فک، هدف آن است که با استفاده از تعداد محدودی ایمپلنت، یک ردیف دندان ثابت یا نیمهثابت ایجاد شود. ابتدا وضعیت استخوان و لثه با معاینه و تصویربرداری سهبعدی بررسی میشود. سپس محل، زاویه و تعداد ایمپلنتها بر اساس ساختار فک و موقعیت دندانهای آینده تعیین خواهد شد.
اگر دندانهای غیرقابلنگهداری در دهان باقی مانده باشند، ممکن است همزمان با جراحی خارج شوند. در مرحله بعد، ایمپلنتها در استخوان قرار میگیرند. در صورت دستیابی به پایداری کافی، امکان نصب پروتز موقت ثابت در مدت کوتاهی پس از جراحی وجود دارد. بااینحال، پروتز نهایی معمولاً پس از تکمیل فرایند جوش خوردن ایمپلنتها به استخوان ساخته میشود.
عبارت «دندان ثابت در یک روز» به این معنا نیست که تمام مراحل درمان در همان روز به پایان میرسد. پروتز روز جراحی غالباً موقت است و بیمار باید تا زمان آماده شدن پروتز نهایی، محدودیتهای غذایی و مراقبتی را رعایت کند.
روش All on 4 چیست؟
در روش All on 4، چهار ایمپلنت برای نگهداری یک پروتز کامل ثابت استفاده میشود. معمولاً دو ایمپلنت در بخش جلویی فک بهصورت مستقیم و دو پایه عقبی با زاویه مشخص قرار میگیرند. زاویهدار بودن پایههای عقب میتواند سطح اتکای پروتز را افزایش دهد و در برخی بیماران نیاز به پیوندهای استخوانی گسترده را کاهش دهد.
این روش ممکن است برای افرادی مناسب باشد که حجم استخوان محدودی دارند یا میخواهند بازسازی فک با تعداد پایههای کمتری انجام شود. کاهش تعداد ایمپلنتها میتواند هزینه و وسعت جراحی را کمتر کند؛ البته مشروط بر اینکه چهار پایه از استحکام و توزیع مناسبی برخوردار باشند.
طراحی پروتز در این روش اهمیت زیادی دارد. طول بخش انتهایی پروتز، زاویه ایمپلنتها، کیفیت استخوان و نحوه تماس دندانها هنگام جویدن باید با دقت محاسبه شوند. وارد شدن فشار نامناسب میتواند به پیچها، پروتز یا بافت اطراف ایمپلنت آسیب بزند.
روش All on 6 چیست؟
در روش All on 6، شش پایه ایمپلنت در استخوان فک قرار میگیرند و پروتز کامل روی آنها نصب میشود. افزایش تعداد پایهها میتواند نیروهای حاصل از جویدن را در نقاط بیشتری توزیع کند. همچنین در بعضی طرحهای درمانی، وجود پایههای بیشتر امکان تقسیم پروتز به چند بخش را فراهم میسازد.
این روش معمولاً به استخوان کافی و فضای مناسب برای قرار دادن شش ایمپلنت نیاز دارد. اگر استخوان فک دچار تحلیل شدید باشد، ممکن است پیش از درمان یا همزمان با آن، پیوند استخوان یا جراحی سینوس انجام شود.
مقایسه All on 4 و All on 6
مهمترین تفاوت این دو روش، تعداد پایههای نگهدارنده پروتز است. در All on 4 بار جویدن میان چهار ایمپلنت توزیع میشود، درحالیکه در All on 6 شش پایه در تحمل و انتقال نیرو مشارکت دارند.
روش All on 4 ممکن است جراحی محدودتر و هزینه اولیه کمتری داشته باشد. همچنین استفاده از ایمپلنتهای زاویهدار در برخی بیماران کمک میکند از نواحی دارای تحلیل استخوان یا ساختارهایی مانند سینوس و کانال عصبی فاصله گرفته شود.
چه کسانی کاندیدای ایمپلنت تمام فک هستند؟
این درمان میتواند برای افرادی در نظر گرفته شود که تمام دندانهای یک فک را از دست دادهاند یا دندانهای باقیمانده آنها به دلیل پوسیدگی گسترده، شکستگی یا بیماری پیشرفته لثه قابل نگهداری نیستند. نارضایتی از لق شدن دندان مصنوعی نیز یکی دیگر از دلایل انتخاب درمان مبتنی بر ایمپلنت است.
بیمار باید از سلامت عمومی قابلکنترلی برخوردار باشد و توانایی رعایت بهداشت دهان را داشته باشد. دیابت کنترلنشده، مصرف زیاد دخانیات، برخی بیماریهای استخوانی و استفاده از بعضی داروها ممکن است خطر عوارض درمان را افزایش دهند. وجود این موارد همیشه به معنای ممنوعیت قطعی ایمپلنت نیست، اما نیازمند ارزیابی دقیقتر است.
آیا پیوند استخوان همیشه لازم است؟
یکی از مزایای طرحهای All on 4 و All on 6، امکان استفاده هدفمند از استخوان موجود فک است. در برخی موارد، انتخاب زاویه مناسب برای ایمپلنتها باعث میشود درمان بدون پیوند گسترده انجام شود؛ اما حذف کامل پیوند استخوان برای همه بیماران امکانپذیر نیست.
اگر عرض یا ارتفاع استخوان برای نگهداری ایمن ایمپلنت کافی نباشد، پیوند استخوان ضروری خواهد بود. در فک بالا نیز پایین آمدن کف سینوس ممکن است نیاز به لیفت سینوس ایجاد کند. وسعت این درمانها بر مدت و هزینه نهایی بازسازی فک تأثیر میگذارد.
پروتز ثابت چه تفاوتی با دندان مصنوعی دارد؟
پروتز ثابت متکی بر ایمپلنت هنگام صحبت کردن و جویدن جابهجا نمیشود و معمولاً حس اطمینان بیشتری ایجاد میکند. این پروتز تنها توسط دندانپزشک باز میشود، درحالیکه دندان مصنوعی متحرک را بیمار روزانه از دهان خارج میکند.
با وجود ثابت بودن پروتز، فضای زیر آن باید بهطور منظم تمیز شود. استفاده از واترفلاسر، نخهای مخصوص ایمپلنت و برسهای بیندندانی میتواند به کنترل پلاک کمک کند. ثابت بودن دندانها به معنای بینیازی از مراقبت یا معاینه دورهای نیست.
ماندگاری درمان به چه عواملی بستگی دارد؟
کیفیت جراحی، پایداری اولیه پایهها، طراحی صحیح پروتز و تنظیم دقیق فشارهای جویدن از عوامل مهم موفقیت هستند. رعایت بهداشت، کنترل بیماریهای زمینهای، کاهش مصرف دخانیات و مراجعه منظم برای بررسی ایمپلنتها نیز بر ماندگاری درمان تأثیر میگذارند.
دندانقروچه میتواند فشار زیادی به پروتز و پایهها وارد کند. در چنین شرایطی ممکن است استفاده از محافظ شبانه توصیه شود. بررسی دورهای پیچها، روکش، لثه و استخوان اطراف ایمپلنت به تشخیص زودهنگام مشکلات کمک میکند.
جمعبندی
All on 4 و All on 6 هر دو از روشهای معتبر بازسازی کامل فک هستند، اما انتخاب میان آنها نباید فقط بر اساس تعداد ایمپلنتها انجام شود. All on 4 میتواند برای برخی بیماران درمانی کمتهاجمیتر و اقتصادیتر باشد و All on 6 نیز در صورت وجود شرایط مناسب، امکان توزیع نیرو روی پایههای بیشتری را فراهم میکند.
تصویربرداری سهبعدی، ارزیابی حجم استخوان، طراحی پروتز و بررسی وضعیت سلامت بیمار پیش از انتخاب روش ضروری است. بهترین درمان، روشی است که متناسب با ساختار فک و نیازهای واقعی هر فرد طراحی شده و امکان نگهداری و مراقبت بلندمدت از آن وجود داشته باشد.
این محتوا تبلیغاتی است
