سرویس جهان مشرق - طبق معمول هر جنگی، با نزدیک شدن به نقطهی پایان جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، گمانهزنیها دربارهی اینکه کدام طرف پیروز جنگ شد، آغاز شده است. نکته اینجاست که جز دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، کمتر کسی آغازکنندگان این جنگ را طرف پیروز آن میداند. نهتنها منتقدان این دو، بلکه رفتهرفته افرادی درون کابینههای آنها نیز اکنون به شکست در این جنگ اعتراف میکنند و نشانههای شکاف میان حامیان ترامپ و نتانیاهو با آنها روزبهروز شفافتر میشود.
این برداشتها از نتیجهی جنگ به این خاطر هستند که آنچه برنده و بازندهی جنگ را تعیین میکند، مقدار خسارات و حتی شمار تلفات نیست، بلکه دستیابی به اهداف راهبردیای است که برای جنگ در نظر گرفته شدهاند. و واقعیت این است که آمریکا و اسرائیل در دستیابی به این اهداف ناکام ماندهاند.
تصویری از ترامپ که روزنامهی آمریکایی «نیویورکتایمز» آن را منتشر کرده و زیر آن نوشته شده: «رهبران [ایران] همگی کشته شدهاند. بنابراین، من فکر میکنم ما پیروز شدهایم.» واقعیت این است که پیروزی یا شکست در جنگ، با توجه به اهداف راهبردی دو طرف سنجیده میشود، نه حجم تخریب یا تلفات. اگرچه شهادت فردی مانند آیتالله سید علی خامنهای، رهبر معظم انقلاب، ضایعهی بزرگی برای ایران محسوب میشود، اما باز هم چنانکه کارشناسان بینالمللی میگویند، آمریکا را در جایگاه پیروز جنگ قرار نداده است. (+)
روزنامهی آمریکایی نیویورکتایمز طی یک یادداشت سردبیری تحت عنوان «رئیسجمهورْ ترامپ در این جنگ باخت[۱]» به همین مسئله پرداخته است. هیأت تحریریهی این روزنامه با مقایسهی شرایط ایران و آمریکا پیش و پس از جنگ، و بهویژه چارچوبی که به نظر میرسد قرار است اسکلت توافق آینده میان تهران و واشینگتن را تشکیل دهد، مینویسد ترامپ پس از چهار ماه جنگ، در نهایت به توافقی مانند برجام دست یافته است که زمانی آن را «بدترین توافق تاریخ» توصیف کرده بود.
اگرچه گزارش نیویورکتایمز حاوی اتهامات و دروغهای همیشگی رسانههای آمریکایی علیه ایران است، اما ترجمهی کامل آن، بدون کم و کاست، خدمت شما مخاطبان محترم ارائه شده است؛ از آن جهت که خواننده با فضای کلی مقاله آشنا شود و بداند چرا هیأت تحریریهی نیویورکتایمز، بهرغم دشمنی عمیق با جمهوری اسلامی، معتقد است ترامپ و آمریکا در جنگ با ایران شکست خوردهاند. آنچه در ادامه میخوانید، ترجمهی مقالهی نیویورکتایمز است.
«سقوط: چگونه دونالد ترامپ امپراتوری آمریکا را نابود کرد»؛ تصویر روی جلد هفتهنامهی بریتانیایی «نیو استیتسمن». جنگ ایران بسیار شبیه به جنگهای قبلیای است که آمریکا با شکست در آنها در مسیر نابودی امپراتوریاش گام برمیدارد. البته تفاوت جنگ ایران با جنگهایی مانند افغانستان و عراق در این است که به نظر میآید «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، به این نتیجه رسیده که این جنگ را باید در سریعترین زمان ممکن پایان داد. (+)
در همینباره بخوانید:
›› نیویورکتایمز: جنگ دارد ایران را به یک قدرت بزرگ جهانی تبدیل میکند
لازم به ذکر است که مشرق صرفاً جهت اطلاع نخبگان و تصمیمگیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاههای محافل رسانهای-اندیشکدهای بینالمللی این گزارش را منتشر میکند و دیدگاهها، ادعاها و القائات این گزارش لزوماً مورد تأیید مشرق نیست.
توافق اولیهای که به جنگ چهارماههی رئیسجمهورْ ترامپ با ایران پایان میدهد، مایهی خرسندی است، اما حقایق تلخی را نیز در خود دارد. آقای ترامپ با شروع این جنگ اشتباه وحشتناکی مرتکب شد. او جنگ را بیپروا و با سرپیچی آشکار از قانون پیش برد[۲]. آمریکا اکنون از نظر نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی ضعیفتر شده و تا سالهای سال هزینههای راهبردی این جنگ را خواهد پرداخت. جزئیات توافق هنوز مشخص نیست، اما چارچوب اعلامشده[۳] نشان میدهد که آقای ترامپ در تحقق اکثر شرایطی که روی آنها پافشاری میکرد، شکست خورده است. این، یک شکست تحقیرآمیز برای او و کشوری است که رهبریاش را به عهده دارد.
مجموعهی سفارت آمریکا در ریاض، پایتخت عربستان، شامل ساختمانی متعلق به سیآیای، که در هفتهی اول جنگ هدف حملهی پهپادی ایران قرار گرفت. نکتهی حیرتآوری که رسانههای آمریکایی گزارش میدهند این است که ابتدا یک پهپاد به این مجموعه اصابت کرده و حفرهای را در آن ایجاد کرده است، و به فاصلهی حدود یک دقیقه، پهپاد دوم از درون همان حفره عبور کرده و در قلب ساختمان منفجر شده است. گفته میشود دستکم سه طبقه از سفارت آمریکا در این حمله فروریخته است. جنگ اخیر علیه ایران، علاوه بر خسارتهای نظامی و مالی به ارتش آمریکا، اعتبار ایالات متحده در میان متحدان منطقهایش را نیز از بین برد؛ به گونهای که این کشورها اکنون توان واشینگتن در دفاع از نیروها و امکانات خودش در خاورمیانه را نیز زیر سؤال میبرند، چه برسد به داشتههای مهم و زیرساختهای حیاتی متعلق به متحدان عرب آمریکا در حاشیهی خلیج فارس. (+)
در همینباره بخوانید:
›› شاهکار ترامپ: جنگ ایران صدای جنگطلبان آمریکایی را هم درآورد/ آمریکا «تحقیر» شد
وی از ابتدای جنگ، بارها گفته است که آمریکا به «پیروزی کامل و تمامعیار» دست خواهد یافت و ایران باید به «تسلیم بیقیدوشرط» تن دهد. اعلام کرد که تغییر رژیم رخ خواهد داد. گفت به ایران اجازهی «غنیسازی» اورانیوم داده نخواهد شد و «آمریکا، با همکاری ایران، اقدام به استخراج و حذف تمام مواد هستهای» نزدیک به درجهی تسلیحاتی خواهد کرد که ایران پیشاپیش آنها را در اختیار دارد، اما «در اعماق زمین دفن شدهاند.» با این حال، به نظر نمیرسد هیچیک از این موارد محقق شده باشند.
«هیچ توافقی با ایران در کار نخواهد بود، جز «تسلیم بیقیدوشرط!» پس از آن، و انتخاب رهبر(ان) عالی و قابلقبول، ما، و بسیاری از متحدان و شرکای شگفتانگیز و بسیار شجاعمان، خستگیناپذیر کار خواهیم کرد تا ایران را از ورطهی نابودی به عقب بازگردانیم، و آن را از نظر اقتصادی بزرگتر، بهتر و قدرتمندتر از هر زمان دیگری کنیم. «ایران آیندهای عالی خواهد داشت.» «ایران را دوباره عالی کنیم (میگا!)» [اشاره به شعار ترامپ، «آمریکا را دوباره عالی کنیم» (ماگا).] از توجه شما به این موضوع متشکرم! رئیسجمهور دونالد جِی. ترامپ»؛ پیام «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، ۶ مارس ۲۰۲۶، در روزهای ابتدایی هفتهی دوم جنگ با ایران، در شبکهی اجتماعی متعلق به خودش، موسوم به «تروثسوشال». ترامپ که میگفت به هیچچیز کمتر از «تسلیم بیقیدوشرط» راضی نمیشود و حتی باید در تعیین رهبر بعدی ایران نقش داشته باشد، کمتر از یک ماه بعد به التماس مذاکره و توافق با جمهوری اسلامی رسید. (+)
در همینباره بخوانید:
›› کوین برت: ایران با کنترل تنگه هرمز، معادل بازدارندگی هستهای را دارد
دولت تندروی ایران همچنان پابرجاست. ظاهراً جزئیات توافق هستهای قرار است طی دو ماه آینده مورد مذاکره قرار بگیرند، اما به نظر میرسد که مفاد این توافق شبیه به توافق سال ۲۰۱۵ باشد که رئیسجمهورْ باراک اوباما با مذاکره آن را به دست آورد و آقای ترامپ در سال ۲۰۱۸ آن را لغو کرد. آقای ترامپ، توافق اوباما را «بدترین توافق تاریخ[۴]» توصیف کرد و گفت این توافق ایران را در «مسیر دستیابی به سلاح هستهای[۵]» قرار داده است. همچنین از این توافق به دلیل ناتوانی در وادار کردن ایران به توقف حمایت از گروههای تروریستی مانند حماس و حزبالله و کاهش تحریمهای اقتصادی علیه تهران انتقاد کرد. این در حالی است که به نظر میرسد جنگ مخرب او احتمالاً توافق مشابهی را برای او به ارمغان خواهد آورد.
تصاویر ماهوارهای که ایران از خسارات واردشده به پایگاههای آمریکایی در منطقه منتشر کرده است. از راست به چپ و از بالا به پایین: فرودگاه بینالمللی اربیل، پایگاه هوایی الرفاع، پایگاه هوایی عیسی، مقر پشتیبانی دریایی بحرین، کمپ بورینگ، کمپ عریفجان، پایگاه هوایی علی السالم، پایگاه هوایی حریر، پایگاه هوایی الظفره، پایگاه هوایی شاهزاده سلطان، پایگاه هوایی العدید، و بندر شعیبه. روزنامهی آمریکایی «واشینگتنپست» که این تصاویر را بررسی کرده، اذعان میکند در بررسیهایش به هیچ نشانهای از دستکاری تصاویر ماهوارهای توسط ایران برخورد نکرده است. از قضا، تصاویر ماهوارهای دیگری نیز به دست آمدهاند که در میان تصاویر ایرانی وجود نداشتهاند. (جزئیات بیشتر) (+)
در همینباره بخوانید:
›› حداقل ۲۲۸ اصابت قطعی؛ اذعان واشینگتنپست به خسارات گسترده آمریکا در جنگ با ایران
بزرگترین دستاورد آقای ترامپ در چارچوب آتشبس، این است که انتظار میرود تنگهی هرمز به روی ترافیک کشتیرانی جهانی بازگشایی شود[۶]، که در نهایت قیمت انرژی و سایر کالاها را کاهش خواهد داد. صدالبته، این صرفاً به معنای بازگشت به وضعیت موجود قبل از جنگ است. ایران در تلافی [آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل]، تنگه را بست تا به اقتصاد جهانی آسیب برساند و فشار سیاسی بر آمریکا را افزایش دهد. این اقدام، مؤثر واقع شد و رهبران ایران اکنون میدانند که یک سلاح اقتصادی قدرتمند در اختیار دارند.
در مجموع، ایران برندهی راهبردی این جنگ چهارماهه است. درست است که این کشور متحمل خسارات قابلتوجهی شد، از جمله بخش عمدهای از نیروی دریایی، نیروی هوایی، ظرفیت نظامی-صنعتی و رهبران سیاسی خود را از دست داد، از جمله آیتالله علی خامنهای، رهبر عالی ایران، که در روز اول جنگ کشته شد، اما با پایان جنگ، مقامات تهران میتوانند شروع به بازسازی کنند.
جمع بزرگی از مردم در تهران پس از اعلام خبر شهادت آیتالله سید علی خامنهای، رهبر عالی ایران، برای سوگواری به خیابان آمدهاند. روزنامهی «نیویورکتایمز» در حالی دربارهی اعتراضات در ایران دروغپردازی میکند که مردم این کشور از ابتدای جنگ تا کنون هر شب در حمایت از جمهوری اسلامی به خیابانها آمدهاند، اما نیویورکتایمز اشارهای به آنها نمیکند. (+)
در همینباره بخوانید:
›› کوین برت: ایران با کنترل تنگه هرمز، معادل بازدارندگی هستهای را دارد
از سوی دیگر، ایالات متحده اکنون در چشم جهانیان ضعیفتر به نظر میرسد[۷]. ارتش آمریکا نشان داد قادر به سرکوب یک حریف بسیار کوچکتر نیست؛ حتی با وجود اینکه بخش عمدهای از زرادخانهی موشکهای دقیق دوربرد و رهگیرهایش را سوزاند[۸]. نتیجهی این اتفاقات، آسیب به توانایی آمریکا برای بازدارندگی مقابل سایر دشمنان بالقوهاش است. دو گام برای شروع جبران این خسارت ضرورت دارد: اول، آمریکا اقدام عاقلانهای انجام دهد و اتحادهای خود را در اروپا، خاورمیانه و آسیا ترمیم کند؛ اتحادهایی که به دلیل تأثیرات نظامی و اقتصادی جنگ فرسوده شدهاند. دوم، پنتاگون باید ارتش را نوسازی کند و برای جنگهای آینده آماده شود[۹]. با این وجود، بعید است هیچکدام از این دو گام در دوران ریاستجمهوری ترامپ برداشته شود.
یک فروند «سامانهی کنترل و هشدار زودهنگام هوابرد» (آواکس - AWACS) مدل «ای-۳ سنتری» (E-۳ Sentry) متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، ۲۷ مارس ۲۰۲۶، در حالی که در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان پارک بود، هدف حملهی ایران قرار گرفته و نابود شده است. این هواپیما یکی از ۱۶ سامانهی ای-۳ در حال خدمت در ناوگان هوایی آمریکا بود که با حمل تجهیزات نظارتی پیچیده نقش مهمی در شناسایی اهداف و تهدیدها به صورت هواپایه ایفا میکرد. نکتهی مهم عکس اینجاست که نقطهی اصابت به هواپیما در قسمت انتهایی آن، نزدیک دم، تنظیم شده است، جایی که بخش عمدهی تجهیزات هواپیما، از جمله رادوم (محافظ رادار)، واقع شدهاند. حملهی ایران به این هواپیما، که منجر به آسیب دیدن چند هواپیمای سوخترسان در اطراف آن و همچنین مجروحیت تعدادی از نیروهای نظامی آمریکا شد، نشان داد حتی پس از گذشت یک ماه از جنگ، جمهوری اسلامی همچنان توان حمله به اهداف نظامی ارزشمند در منطقه را با دقتی شگفتانگیز دارد. (+)
قبل از شروع حملهی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، رهبری ایران دو سال و نیم فلاکتبار را پشت سر گذاشته بود. دولت این کشور نسبت به قبل از حملهی حماس (گروهی که ایران مدتهاست از آن حمایت مالی و مشورتی میکند) به اسرائیل، در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بسیار ضعیفتر شده بود. در پاسخ به آن حمله، اسرائیل حماس و حزبالله، یکی دیگر از گروههای نیابتی ایران، را به طور قابلتوجهی تضعیف کرد.
در سوریه، یک دیکتاتور قاتل مورد حمایت ایران سقوط کرد، در حالی که رهبران ایران برای نجات او کار چندانی نکردند. اسرائیل و آمریکا تابستان گذشته با بمباران سایتهای هستهای ایران و به عقب انداختن برنامهی هستهای این کشور، نشان دادند پدافند هوایی و برنامهی موشکی ایران فقط ببرهای کاغذی بودهاند. در تمام این مدت، ارزش پول ایران همچنان رو به کاهش و اقتصاد این کشور در حال فروپاشی بود. از اواخر سال گذشته، ایرانیها برای اعتراض به خیابانها آمدند و رژیم با کشتن هزاران نفر از آنها[۱۰]، اگر نگوییم دهها هزار نفر، پاسخ داد.
همهی این مشکلات همچنان پابرجا هستند و ایران هنوز ضعیفتر از سه سال پیش است. با این حال، جنگ [اخیر] به تهران اهرمی داده است که در آغاز سال ۲۰۲۶ آن را در اختیار نداشت. رژیم این کشور اکنون نشان داده است که میتواند از امواج متعدد حملات دو دشمن بزرگ خود جان سالم به در ببرد[۱۱]. رهبران آن مجبور نشدهاند جاهطلبیهای هستهای خود را کنار بگذارند. و این را نیز دریافتهاند که به نظر میرسد بقیهی جهان تمایلی به استفاده از نیروی نظامی برای بازگشایی تنگهی هرمز ندارد. اگر ایران در مقطعی از ماهها یا سالهای آینده تصمیم به بستن تنگه بگیرد، آقای ترامپ در پاسخ چه خواهد کرد؟
فرمانده «توماس اسکالابر»، ۲۷ آوریل، در «مرکز همکاری و آگاهی اطلاعات دریایی» در شهر بندری «بِرِست» در فرانسه، به موقعیت کشتیها در تنگهی هرمز بر روی یک صفحهنمایش اشاره میکند. اگرچه ایران بارها تهدید کرده بود اگر امنیتش به خطر بیفتد، اقتصاد جهان دیگر امکان استفاده از تنگهی هرمز را نخواهد داشت، اما به نظر میرسد آمریکا و رژیم صهیونیستی این تهدید را دستکم گرفته بودند و در نتیجهی جنگ اخیر اهرم فشاری را تقدیم ایران کردند که کارشناسان آن را حتی با بازدارندگی هستهای مقایسه میکنند. (+)
در همینباره بخوانید:
›› نابودی نظامی؟ / ایران هنوز به ۹۰ درصد از موشکهایش دسترسی دارد
ما این حقایق را بدون هیچگونه خرسندیای بیان میکنیم. ایران نیرویی برای شر بوده و هست. این کشور مردم خود، بهویژه مخالفان سیاسی، زنان، دگرباشان جنسی و اقلیتهای مذهبی را سرکوب میکند[۱۲]. این کشور رتبهی نخست جهان را در شکنجه و اعدام دارد و تروریسم را در منطقهی خود و فراتر از آن تأمین مالی کرده است. رهبران ایران کشوری را که درآمد سرانهی آن تا همین دههی ۱۹۷۰ بالاتر از میانگین جهانی بود، به فقر کشاندهاند. اما همین وحشیگری آشکار رژیم باید دلیلی برای آمریکا میبود تا با دقت فکر کند و برای هر جنگی با احتیاط برنامهریزی نماید. تاریخ جنگهای معاصر آمریکا، بهویژه در منطقهی ایران، مملو از مواردی است که تکبر، شکست را در خود نهفته داشته است[۱۳].
«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، در دورهی اول ریاستجمهوریاش به نظر میرسید از شکستهای گذشتهی آمریکا در خاورمیانه درس گرفته باشد، و حتی در آخرین سند «راهبرد امنیت ملی» دولتش نیز تأکید کرده بود که خواص سیاسی آمریکا در گذشته با ورود به جنگهای بیپایان مرتکب اشتباه شدهاند. با این حال، بلندپروازی، غرور کاذب و اتکای بیشازحد بر توان نظامی باعث شد خودش جنگ با ایران را آغاز کند که اکنون میتواند ریاستجمهوری او را نیز، مانند رؤسایجمهوری که بارها آنها را ملامت کرده بود، به نابودی بکشاند. به نظر میآید رؤسایجمهور آمریکا از درس گرفتن از شکستهای گذشته در خاورمیانه ناتوان هستند. (+)
در همینباره بخوانید:
›› اندیشکده آمریکایی: منشأ بیثباتی در خاورمیانه اسرائیل است، نه ایران
در همین حال، آقای ترامپ در تکتک گامهایش از برنامهریزی متفکرانه اجتناب کرد. وی ارزیابی خوشبینانهی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را پذیرفت که پیشبینی کرده بود رژیم ایران بهسرعت سقوط خواهد کرد. آقای ترامپ نظرات دستیارانش را که به او گفته بودند پیشبینی آقای نتانیاهو مضحک است، رد کرد. او قانون اساسی را نادیده گرفت و از درخواست تأیید کنگره برای جنگ خودداری کرد. به متحدان اروپایی و آسیایی که با جنگ او مخالف بودند، گوش نداد.
برای مقابله با توانایی آشکار ایران در بستن تنگهی هرمز برنامهریزی نکرد. و تهدیدهایی را دربارهی نابودی تمدن ایران مطرح کرد که تنها نتیجهاش تضعیف جایگاه اخلاقی آمریکا بود. به تاوان همین اشتباهاتش اکنون با چارچوب صلحی موافقت کرده است که تمام جهان میداند مصداق باخت برای اوست. همچنان که یک شکست برای ایالات متحده نیز هست.
«یک تمدن کامل امشب خواهد مرد، و هرگز قرار نیست دوباره احیا شود. من نمیخواهم این اتفاق بیفتد، اما احتمالاً خواهد افتاد. با این حال، اکنون که ما «تغییر رژیم کامل و مطلق» داشتهایم و ذهنهای متفاوت، باهوشتر، و کمتر رادیکال [در ایران] غلبه پیدا کردهاند، شاید اتفاقی بتواند رخ دهد که به طرز انقلابیای شگفتانگیز باشد؛ «چه کسی میداند؟» امشب خواهیم فهمید؛ یکی از مهمترین لحظات در تاریخ طولانی و پیچیدهی جهان. ۴۷ سال اخاذی، فساد، و مرگ بالأخره پایان خواهد یافت. خداوند مردم گرانقدر ایران را حفظ کند!» پیام عجیب «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، ساعاتی پیش از پایان بهاصطلاح ضربالاجلش برای باز شدن تنگهی هرمز توسط ایران. این پیام که در شبکهی اجتماعی «تروثسوشال» متعلق به خود ترامپ، منتشر شد و عملاً به معنای تهدید صریح به ارتکاب نسلکشی و جنایت جنگی بود، انتقادات زیادی را برانگیخت؛ تا جایی که حتی پاپ لئوی چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، نیز چنین تهدیدی را کاملاً «غیرقابلقبول» توصیف کرد. به علاوه، ترامپ که زمانی از نابودی تمدن ایران سخن میگفت، اکنون با نابودی امپراتوری آمریکا و میراث ریاستجمهوری خودش روبهروست. (+)
در همینباره بخوانید:
›› اعتراف مقامات آمریکایی-اسرائیلی: نتانیاهو درباره تغییر رژیم در ایران ترامپ را فریب داد
›› نیویورکتایمز: ترامپ با جنگ ایران پای آمریکا را از گلیمش درازتر کرد
›› سینتیا مککینی: اعضای کنگره مثل فاحشهها پول میگیرند و رأی میدهند
۱۰:۱۸ - ۱۴۰۵/۰۳/۲۹
