به گزارش مشرق و به نقل از روزنامه انگلیسی «تایمز» حاکی از آن است که اختلافی جدی میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و دولت لندن بر سر استفاده از پایگاه‌های نظامی بریتانیا برای اقدام نظامی احتمالی به ایران شکل گرفته است؛ اختلافی که به گفته این روزنامه، حتی بر موضع ترامپ درباره توافق مربوط به جزایر چاگوس نیز تأثیر گذاشته است.

بر اساس این گزارش، ترامپ حمایت خود را از توافقی که دولت کر استارمر، نخست‌وزیر انگلیس برای واگذاری حاکمیت جزایر چاگوس به موریس دنبال می‌کند، پس گرفته است. دلیل این عقب‌نشینی، مخالفت لندن با صدور مجوز استفاده از پایگاه‌های تحت کنترل بریتانیا برای اقدام نظامی احتمالی آمریکا به ایران عنوان شده است.

براساس این گزارش، کاخ سفید در حال تدوین طرح‌های نظامی دقیق علیه ایران است. این طرح‌ها شامل استفاده از پایگاه راهبردی دیگو گارسیا در اقیانوس هند و همچنین پایگاه هوایی فرفورد در منطقه گلاسترشر است؛ پایگاهی که محل استقرار ناوگان بمب‌افکن‌های سنگین آمریکا در اروپا به شمار می‌رود و در عملیات‌های دوربرد نقش کلیدی دارد.

با این حال، طبق توافق‌های دیرینه میان لندن و واشنگتن، استفاده از این پایگاه‌ها منوط به هماهنگی و توافق قبلی با دولت بریتانیا است. منابع مطلع به تایمز گفته‌اند که دولت بریتانیا تاکنون مجوز استفاده از این تأسیسات برای اقدام احتمالی به ایران را صادر نکرده است. نگرانی اصلی لندن، پیامدهای حقوقی و بین‌المللی چنین اقدامی است.

بر اساس اصول حقوق بین‌الملل، در صورتی که یک کشور از «شرایط یک عمل غیرقانونی بین‌المللی» آگاه باشد و با این حال به آن کمک کند، میان کشور مجری حمله و کشوری که حمایت لجستیکی یا عملیاتی ارائه می‌دهد، تفاوتی قائل نمی‌شود. به همین دلیل، مقام‌های بریتانیایی بیم دارند که در صورت صدور مجوز، لندن نیز در قبال هرگونه اقدام نظامی احتمالی علیه ایران مسئول شناخته شود.

در همین چارچوب، تماس تلفنی اخیر میان ترامپ و نخست‌وزیر بریتانیا اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. گفته می‌شود دو طرف درباره مواضع ترامپ در قبال برنامه هسته‌ای ایران گفت‌وگو کرده‌اند. تنها یک روز پس از این تماس، ترامپ بیانیه‌ای در انتقاد از توافق چاگوس صادر کرد؛ اقدامی که از نگاه ناظران، بی‌ارتباط با اختلافات پشت‌پرده بر سر پایگاه‌های نظامی نیست.

پیش‌تر نیز در سال ۲۰۲۱، جان هیلی که اکنون وزیر دفاع بریتانیاست، در مجلس عوام درباره چارچوب‌های قانونی استفاده نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های بریتانیا پرسش‌هایی مطرح کرده بود. این سابقه نشان می‌دهد که موضوع نحوه بهره‌برداری آمریکا از زیرساخت‌های نظامی بریتانیا، همواره مسئله‌ای حساس در سیاست داخلی این کشور بوده است.

گزارش روزنامه تایمز از شکاف فزاینده‌ای در هماهنگی راهبردی لندن و واشنگتن پرده برمی‌دارد؛ شکافی که نه‌تنها آینده توافق چاگوس، بلکه همراهی احتمالی بریتانیا با هرگونه اقدام نظامی آمریکا را نیز در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.