کد خبر 1180261
تاریخ انتشار: ۲۵ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۱:۳۵
تحریم

چرا توقف تحریم‌ها ذیل برجام برای ایران کافی نیست و سیاست جایگزین تهران برای لغو تحریم‌ها چیست.

به گزارش مشرق، ۳ هفته از مراسم تحلیف رئیس‌جمهور جدید آمریکا  می‌گذرد. روی کار آمدن بایدن گمانه‌زنی‌ها درباره بازگشت او به برجام را بیش از پیش کرده است. اگر چه آنتونی بلینکن، وزیر خارجه دولت بایدن و معاون او وندی شرمن برای بازگشت به برجام شرط مذاکره در سایر حوزه‌ها را مطرح کرده‌اند۱ اما در این سوی میدان محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه مذاکره در سایر حوزه‌ها را منتفی دانسته است.۲ حسن روحانی، رئیس‌جمهور نیز تنها شرط پایبندی کامل ایران به تعهدات برجامی را اجرای موثر تعهدات توسط طرف مقابل اعلام کرده است؛۳ یعنی اجرایی که برای ایران آورده اقتصادی داشته باشد. ورای اینکه آمریکا به شرط مذاکره در سایر حوزه‌ها به برجام بازگردد یا بدون این شرط، و جدا از اینکه موضع ایران در قبال این مساله چیست، می‌خواهیم به این مساله بپردازیم که آیا بازگشت آمریکا به برجام و توقف تحریم‌ها مطابق با این توافق می‌تواند اثر اقتصادی داشته باشد یا نه؟

برای پاسخ به این سوال باید چالش‌های اصلی حوزه تحریم را بررسی کرد تا ابعاد ماجرا روشن‌تر شود.

***

الف) تحریم‌های پس از برجام: پس از اجرای برجام در دوران اوباما و با شدت بیشتر در دوران ترامپ، تحریم‌هایی علیه ایران اعمال شد که هر یک مانع جدیدی سر راه اثربخشی توقف تحریم‌ها گذاشت. مهم‌ترین آنها موارد زیر بود:

۱ـ افزایش لیست تحریم: از فردای روز اجرای برجام دولت اوباما لیست تحریم علیه ایران را به بهانه‌های مختلفی از جمله مساله موشکی یا حمایت از تروریسم افزایش داد. این موضوع در دوران ترامپ هم ادامه داشت. افزایش لیست تحریم علیه ایران نقش بسیاری در تردید بانک‌ها برای همکاری با ایران داشت. اوباما در پاسخ به این تردید بانک‌ها به جای تضمین برای همکاری آنها با ایران گفت تا وقتی ایران موشک رونمایی و از حزب‌الله حمایت می‌کند، نباید توقع داشته باشد روابط بانکی‌اش عادی شود. 

۲ـ قانون صدور ویزا: آذرماه ۹۴، اوباما قانون موسوم به ممنوعیت صدور ویزا را امضا کرد. به موجب این قانون و به منظور تامین امنیت ملی آمریکا، معافیت‌های صدور ویزا برای چند دسته از افراد برداشته شد. یک دسته از این افراد کسانی هستند که از سال ۲۰۱۱ تاکنون به ایران سفر کرده‌اند. این قانون از اول بهمن ۹۴ اجرایی شد.۴ کشورهای اروپایی با این استدلال که این قانون سفر اتباع این کشورها را با مشکل مواجه می‌کند، نسبت به آن واکنش نشان دادند. ۵ ایران این قانون را ناقض برجام دانست۶ اما با اعتماد به نامه جان کری مبنی بر اینکه قانون مذکور مانع اجرای برجام نیست، از پیگیری نقض برجام صرف نظر کرد. ۷ به ‌رغم نامه جان کری، رئیس سازمان انرژی اتمی اعلام کرد دانشمندان اروپایی به علت وجود این قانون، از سفر به ایران واهمه دارند. وی همچنین بیان داشت تخفیف‌ها در صدور ویزا علاوه بر بخش علمی، برای بخش اقتصادی هم عملی نشده است. ۸

۳ـ قانون کاتسا: تنها چند ماه پس از روی کار آمدن دولت ترامپ و پیش از خروج او از برجام، کنگره آمریکا قانون کاتسا را تصویب کرد. این قانون مردادماه ۹۶ به امضای ترامپ رسید. بر اساس این قانون تحریم‌های مشابه گروه‌های تروریستی بر سپاه پاسداران اعمال شد. این تحریم باعث افزایش بیش از پیش لیست تحریم علیه ایران با برچسب تروریسم شد، چرا که هرگونه رابطه مستقیم و غیرمستقیم با سپاه باعث قرار گرفتن نام بانک یا موسسه در لیست تحریم‌ها می‌شد. بعدها بانک مرکزی ایران نیز بر اساس همین قانون شامل برچسب تحریمی تروریسم نیز شد. اجرای این قانون به معنی افزایش بدون محدودیت لیست تحریم‌ها علیه ایران و ترس بانک‌ها از همکاری با ایران است. 

۴ـ دستورات اجرایی ترامپ: دولت ترامپ بعد از خروج از برجام چند دستور اجرایی جدید تحریمی صادر کرد که بخش فلزات، نهادهای زیرمجموعه رهبری و در نهایت کل اقتصاد ایران از جمله بخش ساخت‌وساز، معدن، تولید و منسوجات را شامل می‌شد. او در این دستورات اجرایی به موسسات مالی دنیا اعلام کرد در صورت همکاری یا انجام تراکنش مالی برای هر یک از این بخش‌ها، آن موسسه از نظام مالی آمریکا محروم می‌شود که نتیجه آن سخت‌تر یا محدودتر شدن روابط بانکی و دسترسی‌های ارزی ایران است. 

ب) مساله چرخه دلار: مساله بعدی که یکی از چالش‌های مهم تحریمی در دوران اجرای برجام بود، عدم صدور جواز u-turn یا استفاده از چرخه غیرمستقیم دلار برای ایران بود. از سال ۲۰۰۸ دسترسی غیرمستقیم ایران به چرخه دلار ممنوع شد. این ممنوعیت در برجام نیز پابرجا ماند و باعث شد برخی درآمدهای ارزی، حتی پس از برجام نیز در دسترس ایران قرار نگیرد، چرا که آن درآمد برای اینکه در اختیار ایران قرار بگیرد، ابتدا باید به دلار و بعد به سایر ارزها تبدیل می‌شد که امکان این کار وجود نداشت. به طور مثال دکتر سیف، رئیس وقت بانک مرکزی، پس از برجام در مصاحبه با گاردین گفت: «تحریم دلاری مانع مبادلات غیردلاری شده و حتی ریال عمان را هم نمی‌توان بدون استفاده از چرخه دلاری به یورو تبدیل کرد»۹ البته برخی کارشناسان اثر این موضوع را چندان زیاد نمی‌دانند اما بنا به اظهار نظر برخی مسؤولان تسویه و وصول درآمدهای ایران در برخی کشورها با این مشکل روبه‌رو است. 

ج) مسأله SDN لیست: مساله باقی ماندن برخی نهادها در لیست تحریم (SDN list)، افزایش پی‌درپی نهادهای تحریمی و بهانه‌های متنوع برای تحریم یک نهاد، از موضوعاتی است که باعث کاهش دسترسی ایران به درآمدهای ارزی‌اش شده است، چرا که تراکنش مستقیم یا غیرمستقیم موسسات مالی خارجی که شامل این نهادها باشد، به معنی حذف آن مؤسسه از نظام مالی آمریکاست. باقی ماندن این مشکل، توقف تحریم‌ها را بی‌اثر می‌کند. مهم‌ترین چالش‌ها حول این مساله موارد زیر است:

۱- لیست تحریم و دیواره تحریم: سیاست دیواره تحریم، سیاست تحریم یک نهاد به بهانه و برچسب‌های تحریمی متنوع است. این سیاست در دوران اوباما اجرا شد و نتیجه آن، این بود که برخی نهادها با وجود برجام، در لیست تحریم باقی ماندند. این سیاست در دوران ترامپ با شدت بیشتری اجرا شد. به طور مثال در حالی که قبل از برجام بانک مرکزی صرفا به بهانه پولشویی برای برنامه هسته‌ای ایران در لیست تحریم بود، اکنون این نهاد شامل برچسب تروریسم نیز بوده و مشخص نیست بازگشت آمریکا به برجام به معنای خارج شدن این نهاد از لیست تحریم هست یا نه؟ اکنون نزدیک به ۵۰ درصد از نهادهایی که در لیست تحریم آمریکا علیه ایران هستند، شامل برچسب تحریمی تروریسم هستند و آینده آنها مشخص نیست. 

۲- باقی ماندن لیست تحریم و شرطی شدن روابط بانکی: باقی ماندن افراد و نهادها در لیست تحریم حتی به تعداد محدود یا افزایش این لیست چه در دوران برجام و چه بعد از آن باعث شد بانک‌ها روابط خوبی با ایران برقرار نکنند و دسترسی‌های ارزی ایران با مشکل روبه‌رو شود. مؤسسات مالی می‌دانند در صورت انجام تراکنشی که در آن حتی کوچک‌ترین اثری از نهادهای باقیمانده در لیست تحریم باشد، آن مؤسسه از نظام مالی آمریکا محروم می‌شود. بنابراین آنها دائما همکاری با ایران را مشروط به پذیرش الزامات FATF می‌کنند تا سلسله اطلاعات تراکنش‌های بانکی و ذی‌نفع نهایی آن مشخص شود، تا مطمئن شوند هیچ نهاد تحریمی در تراکنش‌ها وجود ندارد، بویژه که آمریکایی‌ها نه‌تنها ضمانتی به مؤسسات مالی نمی‌دهند، بلکه دائما به آنها یادآوری می‌کنند در صورت انجام تراکنشی با افراد و نهادهای SDN لیست، مؤسسه شامل مجازات آمریکا می‌شود؛ موضوعی که در دوران برجام، بانک‌های اروپایی با استناد به آن، بعد از جلسه با جان کری، اعلام کردند نمی‌توانند با ایران همکاری موثری انجام دهند.۱۰ به دلیل وجود همین مشکلات، بانک‌های ایرانی خارج شده از تحریم، مجبورند بین همکاری با بانک‌های خارجی و بانک‌های ایرانی باقیمانده در لیست تحریم یکی را انتخاب کنند و این یعنی خودتحریمی! بنابراین توافقی که همچنان روابط بانکی را مشروط به عدم حضور مستقیم یا غیرمستقیم یک نهاد تحریمی کند، اثربخشی ندارد. 

د) بازگشت‌پذیر بودن برجام: حتی اگر مشکلات گفته شده بالا نیز وجود نداشت، بازگشت‌پذیر بودن تحریم‌ها به تنهایی می‌تواند مانع ایجاد عواید اقتصادی برای ایران شود، بویژه که شرکت‌ها یک‌بار تجربه خروج آمریکا از برجام و اعمال مجدد تحریم‌ها را تجربه کرده‌اند. این موضوع شامل مسائل و مشکلات زیر است:

۱- افزایش ریسک همکاری: شرکت‌ها و بانک‌ها می‌دانند هر لحظه ممکن است آمریکا از توافق احتمالی خارج شود و دوباره تحریم‌ها را علیه ایران اعمال کند. این موضوع یک بار تجربه شده است، بنابراین شرکت‌ها به دلیل وجود این ریسک کمتر با ایران همکاری می‌کنند. اندیشکده مرکز امنیت نوین آمریکا در این رابطه می‌گوید: «پس از اعمال تحریم‌های مالی توسط آمریکا، توافق با این کشور نمی‌تواند شرکت‌ها و بانک‌ها را راضی کند تا با کشور هدف تحریم همکاری کنند، چرا که شرکت‌ها و بانک‌ها این احتمال را می‌دهند که هر لحظه توافق ملغی شود و تحریم‌ها بازگردد، بنابراین ریسک برقراری ارتباط را نمی پذیرند».۱۱ این موضوع باعث می‌شود شرکت‌ها تنها با اجازه و هماهنگی آمریکا با ایران رابطه برقرار کنند. علاوه بر این شرکت‌ها قراردادهایی با ایران امضا می‌کنند که کاملا یک‌طرفه است و با بازگشت تحریم‌ها، بدون پرداخت هیچ جریمه‌ای از ایران می‌روند؛ اتفاقی که هنگام خروج آمریکا از برجام نیز تجربه شد. 

۲- مسائل حقوقی و مکانیزم ماشه: بر اساس مکانیزم ماشه در برجام، هر گونه اعتراض از سمت هر طرف، در نهایت به بازگشت تحریم‌ها علیه ایران ختم می‌شد. حتی اگر آمریکا به تعهداتش عمل نمی‌کرد و با اعتراض ایران روبه‌رو می‌شد، باز ظرف مدت ۳۰ روز تحریم‌ها یک‌طرفه علیه ایران اجرا و قطعنامه‌های متوقف شده، مجددا اعمال می‌شد. این موضوع ابتکار عمل در بازگشت تحریم‌ها و افزایش ریسک تجارت با ایران را در اختیار آمریکا قرار می‌دهد. 

۳- تمدید توقف موقت تحریم‌ها: یکی از مشکلات دوران برجام که ریسک همکاری با ایران را بیشتر می‌کرد، الزام دولت آمریکا به تمدید ۱۲۰ روز (یا۱۸۰ روز) یکبار توقف موقت تحریم‌ها۱۲ بود. کنگره آمریکا، دولت این کشور را موظف می‌کرد هر ۱۲۰ یا ۱۸۰ روز مشخص کند آیا ایران به توافق پایبند است یا خیر؟ و اگر رئیس‌جمهور آمریکا پایبندی ایران به برجام را تایید نمی‌کرد، باید تحریم‌ها مجددا اعمال می‌شد. این موضوع چند بار در سال، خطری را پیش‌ روی مؤسسات و شرکت‌ها می‌گذاشت. به طور مثال شرکت ایرباس بعد از روی کار آمدن ترامپ، تحویل باقیمانده هواپیماها به ایران را منوط به تمدید توقف تحریم‌ها در موعد ۱۲۰ روزه کرد و در نهایت نیز از این اقدام سر باز زد و قرارداد نیمه‌کاره رها شد. این موضوع همچنین اختیار اعمال مجدد تحریم‌ها را کاملا به دولت آمریکا می‌داد و باعث می‌شد طرف‌های دیگر برجام هیچ نقشی در این موضوع نداشته باشند. 

* نتیجه‌گیری

بنا بر آنچه گفته شد، لغو تحریم‌ها در شرایطی موثر خواهد بود که علاوه بر آزاد شدن فروش نفت، گاز و سایر کالاهای ایران، اولا علاوه بر تحریم‌های متوقف شده ذیل برجام، تحریم‌های اعمال‌شده پس از برجام متوقف شود و دولت آمریکا تعهد دهد هیچ تحریم جدیدی علیه ایران اعمال نمی‌شود. ثانیا افراد و نهادهای جدیدی که بعد از برجام به هر بهانه‌ای به لیست تحریم اضافه شده‌اند از این لیست خارج شوند و دولت آمریکا هیچ فرد و نهاد جدیدی را به لیست تحریم اضافه نکند. ثالثا تراکنش‌های شامل افراد و نهادهای باقیمانده در لیست تحریم شامل مجازات نباشد. رابعا ممنوعیت تراکنش u-turn یا چرخه دلار متوقف شود. خامسا مکانیزم ماشه از ساختار توافق بین ۲ کشور حذف شود. سادسا بازگشت تحریم‌ها صرفا منوط به نظر یک مقام بی‌طرف باشد تا در صورت انجام تعهدات توسط ایران، آمریکا نتواند یکجانبه و بنا به سلیقه دولت‌هایش در هر موعد ۱۲۰ روزه یا ۱۸۰ روزه که خواست تحریم‌ها را بازگرداند. 

تنها در صورت رعایت این موارد است که توقف یا لغو تحریم‌ها، «اثر واقعی اقتصادی» خواهد داشت. در غیر این صورت، بازگشت به برجام معنای اقتصادی برای ایران ندارد. 

فرمول لغو تحریم

منبع:وطن امروز

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 61
  • در انتظار بررسی: 24
  • غیر قابل انتشار: 32
  • رضا IR ۰۳:۴۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    15 13
    هيهو ! چه خبرتونه بابا ؟! خيلى حرافى ميكنيد ، چش و چارمون درمياد بخدا ، يه كم خلاصه تر !
  • حبیب IR ۰۳:۵۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    14 6
    سلام و درود ممون از نظر کارشناسی شما فقط دیپلماسی عزت و اقتدار نه دیپلماسی ضعف طی ۸ سال فقط خرد شدیم رهبری و مردم حامی سیاستمداران شجاع هستند یا علی ع
    • ناشناس IR ۰۹:۳۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      9 3
      وقتی با آمریکا مذاکره می کنیم نتیجه اش فقط کلاهبرداری برجام نیست، نتیجه آن احساس ضعف و برقراری صدها تحریم غیر انسانی است، بعد از کودتای 28 مرداد کدام مذاکره ایران با آمریکا به نفع ایران بوده است؟
  • IR ۰۵:۱۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    13 20
    مانیازی به رفع تحریم نداریم 40سال تحریم بودیم این4سال بایدن هم روش امریکاه دشمن است نباید ازدشمن توقغ همکاری راذاشت
    • IR ۰۸:۳۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      13 6
      احسن به دشمن نباید اعتماد کرد آنها به بهانه ی رفع تحریم صنعت هسته ای کشور را به تعطیلی کشاندن وچندین سال توسعه وپیشرفت کشور به عقب انداختن
    • IR ۱۱:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      10 8
      شکمت سیره یاوه میگی از طرف خودت حرف بزن مردم تو این وضع خراب اقتصادی باید همیشه شرمنده زنو بچشون باشن چون یک درصد تو این کشور تحریم براشون نون داره و 99درصد دیگه باید در فقر زندگی کنن
    • IR ۱۶:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 1
      به 11:42 اخه باهوش عزیز مگه با مذاکره با امریکا تحریمها رفت؟ بدتر 100 برابر شد چرا خودتون رو به اون راه میزنین؟ به خودتون بیاین البته اگر منافق نیستین
    • IR ۱۶:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 1
      دقیقا توضیح بده تحریم چطوری برا اون یه در صد نون داره تا مابفهمیم اونا کی هستند ؟ و شما ادرس غلط نمیدی که قراره با ریسی دلار بشه 5 تومن !!!!!
  • IR ۰۶:۲۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    19 9
    فورمولت عاليه ايشالا با همين فرمون بري موز ميشه ١٢٠دلار ٧٠ حقوق به دلار ٣٠ايرانم گلو بلبل واسه امثال تو عاليه از ديوار چند تا سفارت ديگم بالا برين
    • IR ۰۸:۲۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      9 4
      تو فعلا از دیوار خونه مردم نرو بالا کافیه!!
    • فاضل IR ۰۹:۲۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      5 4
      بامزه،مث موز
  • علی IR ۰۷:۰۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    11 3
    با سلام کشور ما از چنان ظرفیت بالایی برخوردار است که لازم نیست که آمریکا به برجام برگردد و با استفاده از این ظرفیت ها یعنی خصوصی سازی واقعی به معنای کامل کلمه یعنی نفت ملی، پتروشیمی ملی، گاز ملی و... و اگر چنین باشد و دولت‌ها از قبل مالیات بر درآمد اداره شوند 99 درصد مشکل کشور حل خواهد شد و دیگر نیاز به چانه زنی بین المللی در این خصوص نخواهد بود، و آن زمان دیگر دست امریکا از تحریم خالی خواهد شو.
    • بابا IR ۰۷:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      5 7
      کدوم ظرفیت رو میگی همه چی دقیقه ای داره میره بالا.
  • IR ۰۷:۰۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    7 3
    دیگر گول نمی خوریم
    • IR ۱۰:۴۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      1 3
      گول نخوری چیکار میکنی؟یک بار گول خوردی برا هفت پشتت کافیه
  • IR ۰۷:۲۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    7 2
    الان ما باید چکار کنیم مسولین محترم لطفا هیچ حرفی نزنن تا حداقل بازار به هم نریزه ما ملت زیر بار گرانی دلال بازی وسو استفاده عده ای خواص از این وضعیت داریم له میشیم لطفا دعوا جناحی بزارید کنار صبر ملت اندازه داره
  • حامد IR ۰۷:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    7 2
    کشور مانیاز به برجام نداره ما نیاز به مدیران انسان ودلسوز نیاز داریم واصلا نباید امریکا رو عددی حساب کنیم. اخه چرا بعضی ها دلشون رو خوش کردن به امریکا ...و اقتصاد وسیاست رو علیه ایران تو دنیا حساس کرده اند
  • NL ۰۷:۳۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    3 1
    موارد بالا غیرممکن است که اتفاق بیافتد.
  • امین IR ۰۷:۵۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    11 3
    خالی کردن زیر پای آمریکا در زیاده خواهی فقط با تقویت مقاومت وفشار بر اسراییل امکان پذیر است غربیها ثابت کردن که اهل صداقت نیستن باید کاری کرد که امنیت انرژی اروپا به خطر بیفتد تا تن به حقوق ما بدهند
  • شهاب IR ۰۸:۰۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    11 14
    درودخدابررهبرعزیزمان خامنه ای ‌مرگ برآمریکا
  • امیر حسین IR ۰۸:۲۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    6 0
    اگر امریکا به برجام برگردد و همه تحریمها را لغو کند و کلیه منابع مالی ایران را در تمامی کشورها به خاطر تحریم امریکا مسدد کرده اند به ایران برنگردانند ایران هم به برجام باز نخواهد گشت و گرنه تولید اورانیم فلزی برای تولید میل هسته ای برای سوخت راکتورها را ادامه خواهیم داد .
  • IR ۰۸:۳۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    8 3
    والا کمر مردم زیز بار این گرونی شکسته حالا یه عده که شکمشون سیره دوست دارند تا آخر عمر تو تحریم بمونند حتما تحریم تو اونا تاثیر نداشته ولی 90درصد مردم ایران تو فقر و فلاکت زندگی می‌کنند
  • امیر علی IR ۰۸:۳۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    5 1
    اگر امریکا به برجام برگردد و همه تحریمها را لغو کند و کلیه پولهای بلوکه شده ایران را در تمامی کشورها به خاطر تحریم امریکا مسدد کرده اند به ایران برگردانند ایران هم به برجام باز خواهد گشت و گرنه تولید اورانیم فلزی برای تولید میل هسته ای برای سوخت راکتورها را ادامه خواهیم داد .
  • پیروزه IR ۰۸:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    6 0
    احسنت
  • کارشناس IR ۰۸:۵۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    4 7
    فرصت بزرگی را ایران برای معامله با ترامپ از دست داد. بایدن زجر کشتان خواهد کرد
    • IR ۰۹:۱۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      5 1
      ترامپو نو که فرستادیم به زباله دان تاریخ، بایدنم بزودی میره پهلوی همون!!
    • سمرقند IR ۱۰:۱۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      2 2
      خخخخخخ. خخخخخخ. ما ایرانی ها چیزی برای از دست دادن نداریم.
    • مجیدم IR ۱۲:۴۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      1 2
      اسکل کارشناس کدوم فرصت اون که همیشه دست به قلم بودبعدش هم مثل سگ انداختنش بیرون الان هم که ترامپ عزیزت داره استیضاح میشه. دیگه به گور میبره همه چیزو
    • مجید IR ۱۳:۱۵ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 2
      هیچ غلطی نمیتونن انجام بدن قوی باش. آمریکا توخالیه
  • IR ۰۹:۰۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    4 2
    آمریکا دشمن ماست هیچ اعتمادی به دشمن نداریم مربرامریکا
  • محمد سبزواری -رهجو IR ۰۹:۲۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    3 1
    از هم اکنون روشن است که آمریکائیها شرایط ایران ( حتی بدون شرط ( را نخواهند پذیر فت . بنابراین : تنها راه ایران اینست : افزایش قدرت دفاعی ( حتی تهاجمی ) و افزایش تولید داخلی . تمام
  • ناشناس IR ۰۹:۴۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    4 0
    دلتان رابیهوده به برجام،ترامپ،بایدن fatf یا هرچیز دیگری خوش نکنید .اینها همه سرابی بیش نیستند .وسیاستمدارانیکه دل به این اباطیل میبندندباید گفت نه تنها سیاست مدار نیستند که بایستی به انان عنوان دیگری داد.مگر میشود شما سفراای یک کشور را ۴۴۴ روز به توصیه کمونیست ها وشوروی گروگان بگیرید وحالا توقع داشته باشید.با شما از در دوستی وارد شوند وهر شما بخواهید انان انجام دهند.تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.
  • IR ۰۹:۴۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 2
    امریکا ارزوی اینکه ایزان قبل اجرای وغملی کردن تمام تعهداتش به برجام برگردد بگور ببرد وهبچگونه مداکره ای هم دیگر وجود ندارد دوسال مداکره شده وبرجام بامضا رسیده و بسته شده فقط چیزی که عدم تعهد امریکا واروپا و زیر پا گداشتن تعهد بوده که باید خسارات ایران بپردازند
  • IR ۰۹:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 0
    اگرتوافق دستاوردی نداشته باشدکاملا اشتباه بوده فقط بنفع امریکاواسرایئل خواهدبودماایرانیان اقتصاد وتولید کشوررابایددرداخل کشورخودمان انجام دهیم فکرکنیم جنگه وحشت امریکا واسرایئل بخاطر سلاح هسته ای نیست بلکه بخاطرپیشرفت ایرانه هیچ امیدی ازتوافق نیست نبایدفکرش راکرد اگرکسی برتوافق اسرارداشته باشداخرش بایدایران رابفروشداخرش میشویم لیبی ۸ساله قزافی رفت هنوزمردم ارامش بخودندیدندلیبی امروزبه ۲کشورتقسیمش کردند دیریازودبه ۲کشورتقسیم میشودمن نه حقوق بگیردولتم نه چیزی ازاین حکومت بدست من میایدهم وطنان عزیزم بیائید همه باهم باشیم کشورعزیزم ایران ازاین بحران نجات دهیم پاینده ایران وایرانی
    • IR ۱۰:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      2 1
      دقیقا
  • سعید IR ۰۹:۵۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 1
    موضوعِ تحریم‌ها را عمداً، پیچیده کرده اند، یعنی همین امتیازات قبلی هم در اختیارِ ایران قرار نمی گیرد، پس باید، روش تحریم در مقابلِ تحریم را شروع کنیم. مثلاً پژو و توتال نباید در کشورِ ما به منافعِ اقتصادی برسند.
    • IR ۱۰:۱۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      1 1
      همه حرفاشون دروغه
  • مهدی IR ۱۰:۱۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    3 0
    من به این نظام علاقه دارم و به خاطر این یک مطلب رو باید به عرضتون برسونم.حکومت پهلوی صدای مردم رو نشنید و انقلاب شد.در این مدت از سال ۹۶ مردم طبقه متوسط و پایین دارند از لحاظ اقتصادی نابود می شند.در سال ۹۸ هم اعتراض کردند برای گرونی.ولی سال ۹۹ حدود ۹۰درصد مردم زیر بار گرونی کمرشکن در حال خرد شدن هست.من برای حفظ امنیت در جامعه از شما میخوام به صدای مردم گوش کنید.نمیتونید تقصیر رو بیندازید گردن دولتها الان همه از نظام انتظار دارند نه دولت.اگه ایراد از دولتهاست ریاست جمهوری رو بردارید اگه ایراد از انحصار و دزدی و رانت هست درستش کنید.اگه از تحریم بردارید.مملکت ایران در نقطه بسیار حساسی هست و جامعه متوسط و فرودست عصبانی و خشمگین هستند.اگر اقتصاد رو به بهبود نره سال ۱۴۰۰ رو سال بسیار خطرناکی میبینم.لطفا با تمام توان معیشت مردم رو درست کنید اگه به مردم اهمیت میدهید.
    • سید IR ۱۱:۵۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 0
      مطالب کاملا درست .اما دوست عزیز زندگی در معشیت روزانه نیست باید زندگی برای مردم متعادل باشد و هر چیزی در جای خودش . کدام جوان امروز می تواند یک خانه کوچک حتی بخرد تا تشکیل زندگی دهد تا بقیه کارهای زندگی ..موفق باشید
  • IR ۱۰:۱۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 4
    مگرقرارنبود امریکا نتواند هیچ غلتی بکند پس چی شد پس امریکا متواند هر غلتی بکند
    • مجید IR ۱۰:۴۵ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 4
      صبر بباید. به غلط کردن هم می افتد. چند صباه دگر
  • مجید IR ۱۰:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 0
    اقای صهیونیست مراسم لیف زدن تمام شده حالا باز رفتین طرف فرمول. مگرمسابقه فرمول1هست که ارتقاء میدهیش. پنجره بسته بشه دیگه راننده نیستی ها
  • رمضان سلطانی IR ۱۰:۱۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 0
    تهد وتضنین انها زره ای ارزش ندارد بهتر ین تضمین این است که همه ی اندوخته اورانیوم 20 درصد وغیره را زیر نظر اژانس به عنوان تضمین نگه داریم تا انها دوباره نقض کردند دستمان خالی نباشد
  • CA ۱۰:۲۵ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    3 1
    دوستان کشور نیاز به برجام داره نیازبه دیپلماسی داره نیاز به fatfداره مخالفین یا کاسبان تحریمن یا خودشون رو به نفهمی زدن دوست عزیز نگو ما به امریکا نیازنداریم یکم مطالعه کن زود هرحرفی روباورنکنین یکم تفکر
    • IR ۱۱:۳۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 1
      تو طرفه کی هستی ؟ اصلا می دونی fatf چیه ؟ می دونی اگه اجرا بشه چی میشه ؟پس لطفا خفل درسته داریم زیر تحریم له میشیم ولی شرف داره به این که زیر دست ونوکر زنا زاده های امریکایی و اسرایلی بشیم .
    • IR ۱۱:۳۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 1
      صحیح است.
    • IR ۱۲:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
      0 0
      قرص تات بخور هزیان نگو
  • رضازارعی IR ۱۰:۲۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    1 0
    بسیارکامل است
  • حسن خطیبی نسب IR ۱۰:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    4 1
    قبول مذاکره قبل از اجرای کامل برجام از ناحیه هر کس خیانت به ملت ایران وپایمال کردن خون شهیدانمان است ومذاکره کنندگان خائن و عامل اجنبی میباشد
  • رسول IR ۱۱:۳۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 0
    ایران باید به دنبال بر جام پلاس باشد.یعنی بند های مضر که آمریکا از آن سو استفاده کرد را از برجام حذف کند تا تجربه تکراری نشود.
  • امیر IR ۱۱:۴۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    1 1
    به نظر این حقیر بهتر است از امریکا و تحریم که اثر کمی در داخل دارد دست بردارید و با قانون جلوی دلالی رانت و فساد داخلی را بگیرید تا مثلا زمین که هیچ ربطی به تحریم و دلار و مصالح ندارد و گرانی ندارد یکباره سر به فلک نکشد و داشتن ان ارزو نشود اگر زمین ارزان شود ساخت و ساز زیاد میشود و مردم برای تشکیل خانواده و فرزند اوری امیدوار میشوند تا نسلمان قطع نشود بعد سراغ اقلام معیشتی مردم بروید و انرا ارزان کنید ما هر ضربه ای میخوریم از سرمایه داران و دلالان داخلی و نفوذی دشمن است مالکیت زمین باید محدود به تعداد انگشت شمار و مالیات برای مازاد ان به اندازه 50 تا 100 درصد ارزش روز ملک باشد تا دست دلال و محتکر از این نیاز ضروری تشکیل خانواده و فرزند اوری کوتاه شود
  • مازیار ج IR ۱۱:۵۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 0
    ای خدا بارون بزن خواهشمندم
  • مهدی رنجبر IR ۱۲:۰۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 0
    اینا همه به خاطر مذاکرات ضعیفی بود که انجام دادیم و هیچ پشتوانه قوی در مذاکره برای طرف حق وجود ندارد یعنی مذاکرات برجام آبکی والکی بودخدالعنت بکنه ظریف بااون لبخندهای مسخره اش آقاواقعا راست می گفت ومیگه
  • اسدی IR ۱۲:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 0
    من سواد آنچنانی ندارم ولی اینقدر میونم که مشکل ما فقط تحریم نیست. بزرگترین مشکل ما دزدیها و رانتهای کلان و تمام نشدنیه. و مهمتر از همه دور شدن از اسلام و هدفهای واقعی انقلابه . آخه همه دروغ میگن قسم باور کنیم یا دم خروس که پیداس تازه خروس قوقولی قوقو هم میکنه بازم حاشا میکنن.
  • امیر DE ۱۲:۵۰ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    1 0
    دوستان درهرصورت نسل ما الکی هدررفت دیپلماسی خوب علم میخواد علم حقوق بین الملل ،اقتصاد بین الملل وروابط بین الملل که غیراز مهندس وپزش هیچ علم درست حسابی نداریم
  • محمد IR ۱۳:۳۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    2 2
    کاش جوانان دهه ۶۰ انقلاب جوان بودن بخصوص شهدا دماغ امریکا را به به خاک میمالیدیم روح شهدای مان شاد
  • ایرانی با بصیرت IR ۱۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 1
    مذاکره با شیطان بزرگ آمریکا به هیچ نتیجه ای نمی‌رسد و فقط خسارت محض به منافع ملی ایران عزیز است و هیچ سودی برای ایران ندارد
  • محمد IR ۱۵:۱۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 1
    اگرقرارباشد بعد از مذاکره دلار بشه هزارتومان ما تن به این مذاکره نمی دهیم وزیر بار زورگویی های آمریکاییها نخواهیم رفت وبه آنان زانو خم نخواهیم کرد مرگ بر امریکا زنده باد رهبرازادی خواه ایران
  • محمد IR ۱۶:۴۹ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 1
    ما مذاکره سر چی میکنیم که اتمی که برا خودمونه بدیم تا پولهای خودمونو فقط به ما بدن ما در مذاکرات باید چیزی از اونها بخوایم که برا خودشونه
  • CH ۱۷:۱۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 1
    ازاینجا به بعد عرصه برای اسرایلی ها تنگ تر میشه نه برای ایران موشکهای ایران کمتر از ۳دقیقه میرسه تااسراییلو نابود کنه.این یعنی قدرت ایران
  • IR ۱۸:۰۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۲۵
    0 1
    طبق یک مقاله امروزتان.همه این تحریم ها برنامه هست با کمک عناصر داخلی و دول خارجی.تا ما زیر فشار کوتاه بیاییم.امیدی به لغو نداشته باشید.چون که نه ما کوتاه میاییم و نه امریکا(چونکه تحت لابی های مختلف هست).