زیردریایی

بررسی تجهیزات موجود در ارتش های جهان، نشان می‌دهد ایران در حال حاضر تنها کشوری محسوب می‌شود که به صورت فعال در حال ساخت و به‌خدمت‌گیری کلاس میدجت در زیر آب است.

به گزارش سرویس دفاع و امنیت مشرق، از چند سال پیش و با تقسیم کار منطقی و تخصصی بین ارتش و سپاه، کلیات حفاظت از منطقه خلیج فارس به نیروی دریایی سپاه پاسداران سپرده شد. بیهوده نخواهد بود اگر ادعا کنیم این پهنه کوچک آبی با وجود همه اندازه کم خود، یکی از ۵ نقطه حساس جهان در بین پهنه های آبی باشد. از بحث های امنیتی بین کشورهای حاشیه خلیج فارس تا عبور مقادیر سنگین نفت و مشتقات گاز، همه و همه دست به دست هم داده تا این منطقه را همیشه در صدر توجه بازیگران منطقه ای و جهانی قرار دهد.

اسم نیروی دریایی سپاه که می آید به صورت ناخودآگاه اکثر علاقمندان به حوزه نظامی یاد حمله دسته جمعی شناورهای تندرو و مجهز این نیرو می افتند. تاکتیکی که در حقیقت اصلی ترین بازوی رزمی ندسا محسوب شده و در این سالها نیز عمدتاً همین اصل تحت ارتقاء و به روز رسانی واقع شده و افزایش سرعت، کاهش سطح مقطع راداری و نصب موشک های کروز از جمله این اقدامات بوده است. اما اخیراً مصاحبه ای از فرمانده نیروی دریایی سپاه منتشر شده که در آن به نیاز سپاه به زیردریایی هایی مثل فاتح اشاره شده است. این زیردریایی که اخیراً به ارتش تحویل داده شده ساخت وزارت دفاع است.

زیردریایی و جنگ زیر سطحی از آن مباحث بسیار پیچیده، زمان و هزینه بر است که بسیاری از کشورهای جهان اصولاً سعی می کنند خیلی خود را وارد آن نکنند. منتها حجم گسترده از تهدیدات و تخصص صنایع دفاعی در ساخت تجهیزات مدرن، ایران را به سمتی سوق داده که وارد این بخش از فناوری های دفاعی نیز بشود.

خلیج فارس یک چالش برای زیردریایی

منطقه خلیج فارس به عنوان یک پهنه آبی کوچک و عمدتاً کم عمق، یک چالش بزرگ برای اکثر زیردریایی ها حتی گونه های دیزل الکترونیک با وزن های معمولی است. اصولاً این منطقه در بحث رزم زیر سطحی به یک شناور کوچک و سبک نیاز دارد که بتوان با هزینه ای کم و البته تعداد خدمه پایین کار را با آن به انجام رساند. توان پرتاب اژدر، موشک کروز و البته امکان استقرار مین های دریایی از جمله مشخصه هایی است که بنظر می آید زیردریایی سپاه باید داشته باشد. دریادار تنگسیری در گفتگو خود البته صرفاً به توانایی شلیک موشک از زیر آب اشاره ای کرده است.

بیشتر بخوانیم:

ناو هواپیمابر جدید آمریکا و چالشی بزرگ به نام «زنبورهای سرخ» سپاه / نه به سفارش‌های محرمانه فرماندهان و نه به «نمایش» رونمایی از جرالد فورد

اولین‌های نخستین «عملیات تهاجمی» در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی / تحول مهم در تجهیز تیربارچی‌ها و بیسیم چی‌های سپاه

زیر آب در خلیج فارس در حقیقت یک محیط با جغرافیایی پیچیده است که انواع و اقسام فرو رفتگی و برآمدگی ها، از آن یک محیط بسیار سخت برای زیردریایی های معمول ساخته است. دو کاندیدای بومی در حال حاضر برای این مسئله وجود دارد. یکی زیردریایی غدیر و دیگر زیردریایی فاتح که هر دو توسط وزارت دفاع ساخته و به نیروی دریایی ارتش تحویل شده اند. اولین تلاش جدی ایران برای توسعه توان زیر سطحی بومی پروژه زیردریایی‌های کلاس غدیر بود که از جمله زیرسطحی‌های مید جت یا بسیار سبک محسوب می‌شود و برای عملیات در آب‌های کم عمق توسعه پیدا کرده است. وزن زیردریایی غدیر در حدود ۱۲۰ تن بود.

مدتی پیش جدیدترین زیردریایی کلاس غدیر نیز به نداجا تحویل داده اما اخیراً فاتح به جمع زیر سطحی های بومی ایران اضافه شده است. وزن زیردریایی فاتح در زیر آب در حدود ۵۹۳ تن یا به نوعی در کلاس ۶۰۰ تن است. سایر مشخصات این زیردریایی از این قرار است: عمق عملیاتی ۲۰۰ متر، عمق نهایی ۲۵۰ متر، سرعت سطحی آن ۲۰ کیلومتر در ساعت و سرعت زیر آب آن ۲۵ کیلومتر در ساعت است. مدت دریانوردی این شناور نیز ۳۵ روز است. در بخش تسلیحات نیز وضعیت این شناور به این شکل است: زیردریایی فاتح از ۴ اژدرافکن، ۸ عدد مین دریایی و ۲ اژدر رزرو. البته در کنار آن باید زیردریایی مدل نهنگ را نیز اضافه کرد که کمبود اخبار در خصوص این زیردریایی، یکی از ترس های پنهان دشمنان در خصوص قابلیت های آن است.

اما نکته مهم درباره فاتح موشک‌های کروز ضد کشتی آن هستند که می‌توان آنها را از زیر آب شلیک کرد. بر اساس توضیحات فرمانده نیروی دریایی ارتش در مراسم الحاق این زیردریایی، بر اساس طرحی به اسم جاسک ۲ یک موشک کروز ضد کشتی بر پایه مدل نصر برای شلیک از این زیردریایی آماده شده که البته برد آن نیز نسبت به نمونه اصلی متفاوت است.

موشک نصر یکی دیگر از موشک‌های کوتاه‌برد ضدکشتی ساخت ایران بوده و دارای ۳۵ کیلومتر برد است. این موشک با سر جنگی ۱۵۰ کیلوگرمی، وزنی معادل ۳۵۰ کیلوگرم دارد. البته با توجه به صحبت‌های فرمانده نداجا، مشخص شده که برد آن افزایش پیدا کرده است.فاتح می تواند پاسخ گوی نیاز نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس باشد و توان ضد کشتی این نیرو را شدیداً افزایش دهد. حتی با توسعه موشک های کروز حمله به اهداف زمینی موجود در کشور و توسعه مدل های کوچک تر از آنها به راحتی می توان بحث حمله عمقی به دشمن در زمین را نیز از زیر آب برای سپاه تعریف کرد که یک پیشرفت بسیار مهم در توان رزم ندسا محسوب می شود.

در عین حال با حضور زیردریایی های سپاه در خلیج فارس وظیفه نبرد زیر سطحی در خلیج فارس که همچنان بر عهده ارتش است نیز به این نیرو محول شده و یک نیروی نسبتاً گسترده نداجا که هم اکنون زیردریایی های کلاس غدیر را استفاده می کند برای انجام عملیات در مناطقی مثل سواحل مکران و شمال اقیانوس هند آزاد می شود و دست نداجا برای برخورد با تهدیدات را بلندتر خواهد کرد.

ایران تنها سازنده فعلی میدجت در جهان

یکی از نکات جالب و مهم درباره این کلاس از زیردریایی ها در دنیا این است که شاید به نوعی می توان گفت که ایران در حال حاضر تنها کشور جهان محسوب می شود که به صورت فعال در حال ساخت و به خدمت گیری این کلاس از زیر دریایی ها در جهان است. البته در کشورهایی مثل کره جنوبی، چین، ایتالیا و آلمان طرح های مختلفی در ارتباط به زیردریایی های کلاس میدجت وجود دارد. کره شمالی از آخرین سازندگان این کلاس از زیردریایی ها بود که تولید نمونه های میدجت را در حال حاضر متوقف کرده است.

از این میان می توان به طرح هایی مثل HDS-۵۰۰ از کره جنوبی، تایپ ۳۰۰ از آلمان و ام اس ۲۰۰ از چین یاد کرد. عمده این طرح ها برای دست یابی به بازار کشورهای جنوب شرق آسیا طراحی شده اند ولی بسیاری از کشورها در این منطقه یا به طور کل زیردریایی را از دکترین دفاعی خود حذف کرده و یا در نهایت به خرید یک مدل معمولی و بزرگتر روی آوردند. طرح ام اس ۲۰۰ چینی ها در حدود ۳۰ متر طول و ۲۰۰ تن وزن دارد. طرح HDS-۵۰۰ از کره جنوبی نیز در حدود ۳۷ متر طول و ۵۱۰ تن وزن دارد. که همین مسئله نشان می دهد گلوگاههای مهمی در خصوص استفاده از این تجهیزات وجود دارد که به راحتی برای هر کشوری قابل حل نیست و ضمناً منطقه خلیج فارس نیز دارای یک اقلیم متفاوت است.

ماکت طرح ام اس ۲۰۰ چین

ماکت طرح HDS-۵۰۰ از کره جنوبی

صنایع دفاعی ایران به دلایلی چون تحریم های تسلیحاتی و جغرافیا و شرایط بسیار خاص منطقه خلیج فارس، ماجرای ساخت زیردریایی را از سبک ترین مدل ها شروع کرده و حالا به کلاس ۶۰۰ تن یعنی آخرین رده وزنی از میدجت ها رسیده است. مسلح شدن نیروی دریایی سپاه به زیردریایی مثل فاتح می تواند خبر از یک تغییر شدید در موازنه قوا در خلیج فارس هم باشد و از طرفی شاید یک نشانه بزرگ از جهش دکترین ایران از تدافعی به تهاجمی که مدتی پیش رییس ستاد کل نیروهای مسلح به آن اشاره کرده بود.

پس با این حساب، اگر تا دیروز سپاه صرفاً با قایق های تندرو برای نیروهای متجاوز فرامنطقه ای در خلیج فارس یک چالش غیرقابل حل و همآوری ترسناک محسوب می شد، به زودی شکارچی های خاموش زیر سطحی نیز به لیست مشکلات بیگانگانی چون یانکی ها افزوده خواهد شد.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

نظرات

  • انتشار یافته: 54
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 17
  • IR ۲۱:۰۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    ای کاش در بخش های دیگر مدیر انقلابی حضور داشت مثل کشاورزی صنعتی پتروشیمی و فناوری اطلاعات ..
    • IR ۰۷:۵۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      90 59
      مثل بچه ها که هرچیزی دست دیگران می بیند میگه منم میخوام....موازی کاری مساوی با دور ریختن سرمایه های این مملکت....اگه قرار ارتش هرچه دارد سپاه هم بگه منم می خوام پس فلسفه مجودیش زیر سوال می رود. دو نیروی مثل هم ... پس یک بشن...صرفه جویی در هزینه ها می باشد...
    • NL ۱۰:۴۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      79 32
      نه تو رو خدا همینو کم داشتیم نیروهای نظامی بیان کل اقتصاد رو هم قبضه کنن نه عزیزم برو برس به درس و مشقت برو بابا جون برو.
    • در پاسخ به ناشناس 10:44 IR ۱۳:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      33 77
      پ ن پ اجازه بدیم همین مدیران غربگرایی که شما انتخاب کردید دولپی کشور رو بفروشن به غرب و آمریکا و در ازاش یه علامت لایک ازشون دریافت کنند در این شرایط بعد از گذشت شش سال از مدیریت پوکیده و فرسوده شما و نابودی صنعت هسته ای و اقتصاد و کارخانجات و نرخ ارز و.... بهترین گزینه برای شما رفتن رو حالت Shut up هست دهنتون رو ببندید تا مدیران انقلابی کشور مارو نجات بدن از دست تفکرات خائنانه شما لیبرال ها
    • IR ۲۱:۴۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۲
      1 0
      الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ و عَجّل فَرَجَهم *** اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَة وَ اَبیها وَ بَعْلِها وامهاوَ بَنیها وَ سِرِّ الْمُسْتَوْدَعِ فیها بِعَدَدِ ما اَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ و العن و اهلک اعدائهم اجمعین................
  • US ۲۱:۱۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    بهترین دفاع حمله هست از اول هم معلومه باید میرفتیم رو تهاجم تمرکز کنیم
  • نام IR ۲۱:۱۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    همشون یه مشت اسباب بازین و خوراک یه ناوگروه پیش پا افتاده امریکایی .
    • ع IR ۲۲:۰۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      برای همین ناوگان بسیار پیشرفته آمریکا از شدت شجاعت و و تجهیزات پیشرفته از کریدور بین المللی فرار کرده و رفته به آبهای کم عمق کشور عمان. !!
    • IR ۲۲:۱۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      آره . پس چرا تا حالا آمریکا حمله نکرده ؟؟؟؟؟
    • IR ۲۲:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      فعلا که همون ناوگروهاشون ، از چارتا قایق تندروی ما مثل سگ میترسن. چی میگی عمو حالت خوش نیست.
    • IR ۲۲:۲۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      ناوگروه پیش پا افتاده آمریکایی!!!! خوبی داداش؟ تکاورای آمریکایی اومدن گرفتیمشون داشتن گریه می کردن کجا داری سیر می کنی برادر من!!
    • IR ۲۲:۲۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      ناوگروه پیش پا افتاده آمریکایی!!!! خوبی داداش؟ تکاورای آمریکایی اومدن گرفتیمشون داشتن گریه می کردن کجا داری سیر می کنی برادر من!!
    • IR ۲۲:۲۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      یک ناو گروه امریکایی خوراک تنها یک قایق تندرو ماست اینها حرف این زیردریایی ما نمی شوند
    • GB ۲۲:۵۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
      11 76
      چرا امریکا به ما حمله نکرده ؟ به همون دلیل که ما به اسراییل حمله نکردیم . البته از نظر جنگ های نیابتی هم امریکا به ما حمله کرده و هم ما به اسراییل .
    • IR ۰۷:۰۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      18 67
      اتفاقا ناوهای بزرگ به دلیل بزرگی و عدم چابکی به سرعت به سیبل قایقها و زیر دریایی ها تبدیل می شوند. اساسا به همین دلیل است که حذف رزمناو ها و سایر شناورهای بزرگ در دستور کار همه ارتشهای دنیا قرار گرفته است.
    • IR ۱۰:۲۹ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      13 75
      یانکی ها در برابر همین اسباب بازی ها زانو زده بودن و خودشونو خیس کرده بودن
  • IR ۲۱:۲۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    14 93
    چرت نگو کلی خرج فاتح کنیم فقط تا عمق 70متر ازش کار بکشیم.وقتی میتونه تو اقیانوس باشه .خنگید
  • LA US ۲۱:۲۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    زیردریایی های کلاس Ohio مسلح به موشک های ترایدنت 2 و کلاس Seawolf مسلح به موشک های جدید رادارگریز کروز در مسیر ورود به خلیج فارس هستند
    • IR ۰۰:۳۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      12 70
      قاطی کردی، هیچ عاقلی خودش در تله خلیخ فارس نمی اندازد. انهم تله ئی که سپاه در آن است.
    • شایان GB ۰۳:۵۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      7 64
      nice dreaming خخخ
    • BE ۱۲:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      5 62
      ایندفعه انگار خماری
  • IR ۲۲:۱۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    ایران پهپاد ها و جنگنده های امریکا را هک میکنه الان ما کلی اف 22 داریم البته اگر ما واقعا بشقاب پرنده را ساخته باشیم قدرت اول هستیم
    • IR ۰۱:۳۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      75 6
      باز قرصات رو نخوردی؟؟ به هذیان گویی افتادی
    • IR ۰۹:۴۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      73 14
      ما شکل تلق چراغ پراید رو بعد از 27 سال کار روی آن اندکی تغییر دادیم که تحول بزرگی در صنعت خودروسازیمونه . پس بشقاب پرنده رو هم میتونیم بسازیم . بشقاب رو دستمون میگیریم و عین دیسک تو هوا پرتابش می کنیم میشه بشقاب پرنده
  • هادی IR ۲۲:۲۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    نگاه انقلابی و اقتدارآفرین مقالات نظامی مشرق رو دوست دارم
    • IR ۰۷:۴۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      72 10
      با همین توهمات خوش باش
  • IR ۲۳:۰۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    17 60
    افرین بارک الله طیب الله انفاسکم...........
  • farnam IR ۲۳:۰۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    اگه زور به این حد زیاد است پس چند تا از ناوهاشون رو بزنند و مشکلات کشور رو حل گنند
  • CA ۲۳:۳۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۷
    18 3
    من با این زیردریایی‌ها ی ساخت کشور ها کاری ندارم ولی تنها اینرو بگم هنوز هیچ زیردریایی به اندازه نهنگ نمیتونه تا عمق بره. تقریبا دو برابر هر زیردریایی در هر کلاس پایین نیره. . هنوز خدا پرچمش بالاتره! پس دم خدا گرم
    • IR ۰۱:۳۹ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      5 11
      مغز انسان و خود انسان و همه چیز را خداوند متعال آفریده . چه مقایسه عجیبی دارید شما .
    • 008 IR ۰۷:۱۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۲
      0 0
      دمت گرم خیلی مقایست قشنگ بود...بقیق کج سلیقن که درک نکردن.
    • 008 IR ۰۷:۱۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۲
      0 0
      دمت گرم خیلی مقایست قشنگ بود...بقیق کج سلیقن که درک نکردن.
  • IR ۰۰:۱۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    باید چند تا ناو جنگی آمریکا را دقیقا در خلیج فارس غرق کنند باورشان بشود که "ما میتوانیم" راهیان نور میزنیم تو خلیج فارس
  • IR ۰۰:۳۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    6 2
    سرعتش کم نیست؟
  • IR ۰۰:۵۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    13 64
    فان حزب الله هم الغالبون
  • IR ۰۱:۳۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    69 9
    دروغ نیوز!!!
  • علی IR ۰۱:۳۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    25 2
    خواهشا این پراید هم درست تولید کنید هر روز یجاش خرابه
  • آرش کمانگیر IR ۰۲:۰۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    14 81
    به نام خدا . سلام . لطفا درست بنویسیم . واژه( میدجت) یک اشتباه رایج است که برا ی کلمه انگلیسی ( midget) به معنی کوچک و ریز اندام به کار میرود . تلفظ صحیح این واژه ( مجت ) است . این توقع میرود که حداقل تلفظ کلمات انگلیسی را با مراجعه به لغت نامه ها صحیح بنویسیم هرچند اصلح است به جای واژگان بیگانه از عبارت ( زیردریائی سبک ) استفاده شود .
  • AE ۰۲:۲۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    ولی بخاطر دستاوردهای مهم سپاه و ارتش امسال دولت کاری کرد ک این بیشترفت سپاه و ارتش اصلان ب چشم مردم نیاد امسال ساله پر باری برای نیروی مقاومت و سپاه بوده
  • IR ۰۳:۵۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    10 95
    درود بر وزارت دفاع, سپاه و ارتش
  • IR ۰۷:۲۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    11 5
    زیر دریایی...منم میخوام
    • IR ۰۹:۰۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      6 61
      توبروتوباقالیها
  • IR ۱۰:۲۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    4 40
    بد نیست روی دزدان دریایی که به نفت کشهای ما حمله میکنند امتحانش کنیم.
  • IR ۱۰:۲۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    6 17
    ناوها هر چقدر هم پیشرفته باشند به راحتی امکان غرق شدنشون هست اما مهم تبعات بعدش هست آیا اگر ایران ناو آمریکا رو بزنه آمریکا ساکت می مونه؟
    • IR ۱۳:۰۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      7 1
      یک ناو به این راحتی غرق نمیشه مگه قرن 19 هست! داخل یک ناو آنقدر محفظه و دالان های ترکیبی مشبک مانند هست که با بستن مسیرِ تخریب شده، جلوی نفوذ آب و حرکت آن به سایر بخش های ناو رو بگیرند تا غرق نشه.
    • IR ۱۳:۱۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
      17 4
      مگه قراره ایران همینجوری یهویی بره و یکیشون رو غرق کنه؟ همونجور که ما بخاطر عواقبش به ناوهای امریکایی حمله ی پیشدستانه نمیکنیم اونها هم به خاطر عواقبش به ما حمله نمیکنند. 10 سال قبل که ناوهای ما کمتر بود و زیردریایی های کلاس غدیر رو نداشتیم و قایق های تندروی سپاه به این مجهزی و توانمندی نبود امریکایی ها همه جوری جولون میدند. اما الان وقتی میبینن ما قویتر هستیم دیگه حواسشون هست که جوری رفتار کنند که درگیری پیش نیاد و حتی برای تردد از تنگه ی هرمز باید فارسی پاسخ بدند. چند وقت دیگه که نسخه های دوم و سوم از فاتح و چند نمونه ی دیگه از ناوشکن هامون ساخته شدند بازهم خودشون رو بیشتر جمع و جور میکنند. فلسفش اینه وگرنه نه ما فعلا مستقیم به امریکا حمله میکنیم نه اونا به ما. خداوند در قرآن میفرماید (نقل به مضمون) خودتون رو انقدر قوی کنید که دشمن بترسه به شما حمله کنه.
  • سید حبیب IR ۱۱:۴۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    14 3
    ای کاش وزارت دفاع خودرو با کیفیت هم برای کشور و مردم تولید می کرد تا سالانه به اندازه یک جنگ حتی بیشتر در جاده ها کشته نداشتیم خودروهای بی کیفیت ایران خودرو و سایپا که کافیه یک کبوتر بهشن بخوره مثل پشم متلاشی میشن سپاه و نیروهای مسلح خودرو بسازید لطفا
  • IR ۱۳:۰۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    1 6
    بعضی از این میلیتاریای فضای مجازی ,کلا نخاله وزر زرکنند!!!خخخخ
  • IR ۱۳:۲۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    8 57
    رسانه دروغگوی گروهک تروریستی خجالت بکش ! در کشور ما حتی یک پیچ پراید هم نمیتوانند تولید کنند.
  • IR ۱۸:۰۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    0 0
    یه ماکتم ازدستاوردای سپاه وارتش میزاشتید تاببینیم
  • IR ۲۱:۳۲ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
    8 6
    ما باید موتور توربوفن سنگین بسازیم و سوخو57 و 34 و میگ 31 هم بخریم .
  • IR ۲۱:۴۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۲
    1 0
    الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ و عَجّل فَرَجَهم *** اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَة وَ اَبیها وَ بَعْلِها وامهاوَ بَنیها وَ سِرِّ الْمُسْتَوْدَعِ فیها بِعَدَدِ ما اَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ و العن و اهلک اعدائهم اجمعین................
  • مغز متفکر IR ۱۲:۱۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۴
    0 0
    زیر دریایی آواکسی از اوجب واجبات است .
  • IR ۱۲:۲۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۴
    0 0
    زیر دریایی فاتح در اختیار سپاه نیست

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس