محمدرضا پهلوی - دستبوسی ملکه

رفتار زننده و قیمومیت‌مآبانه آمریکا به حدی بوده است که درباریان شاه نیز از آمریکا می‌خواستند که در رفتار با شاه به نوعی برخورد نکنند که شاه احساس نوکری کند.

سرویس تاریخ مشرق- امیر حمزه نژاد: مساله خرید های تسلیحاتی ایران از آمریکا در دوران پهلوی از جمله مسائل حاشیه ساز بوده است. نگاهی به اسناد سفارت آمریکا در تهران نشان از ابعادی دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. خرید اسلحه از آمریکا در زمان پهلوی از جهات مختلفی قابل توجه است:

**حق با فروشنده است

از نکات کاملا تعجب آور در خریدهای تسلیحاتی شاه از آمریکا یکی این است که این خریدار نبوده است که سفارش کالا می داده و نوع خرید را تعیین می کرده است، بلکه تعیین سلاح هایی که باید خریده شود و تهیه فهرست خرید به دست فروشنده بوده است. این روند تا حدی ادامه داشته است که شاه از آمریکا درخواست اندکی آزادی عمل در خرید اسلحه می کند و با پافشاری فراوان بالاخره آمریکایی ها می پذیرند که طرف ایرانی نیز در تعیین این فهرست دخالت داده شود:

«روشن است که از سرگرفتن کمک ایالات متحده به ناصر علیرغم تأخیر وی در خروج از یمن، و گزارشات مربوط به کمک نظامی بیشتر ایالات متحده به یونان و ترکیه متعاقب سفر مگ ناگتون به این دو کشور با چشم پوشی از ایران، همگی این احساس شاه و زیردستان عالی رتبه وی را تشدیدکرده اند، که ایالات متحده بار دیگرتصمیم گیرنده دولت ایران فرض شده است و اینکه نگرشی مبتنی بر ” پاپا بهتر می داند“ ایالات متحده در قبال نیازهای نظامی ایران توهین آشکاری به شئون ملی ایران است»[۱]

نکته موجود در این سند آن است که شاه تا مدتهای طولانی این را که پاپا یا آمریکا بهتر می داند را پذیرفته بوده است و نسبت به تعیین فهرست های خرید تسلیحات نظامی از سوی آمریکا اعتراضی نداشته است. اما بعد از مدتها درخواست آن را داشته است که در خریدهای نظامی دخالت بیشتری به ایران داده شود و از آن به بعد دیگر تعیین کامل فهرست خرید اسلحه از سوی آمریکا را اهانت دانسته و خواهان نقشی برای خود در این باره بوده است.

گزارش های سفارت آمریکا با بررسی تاریخی این مساله به صراحت بیان می دارند:

«ابتدا ]در سالهای اولیه حکومت شاه[ اعتماد یک جانبه از طرف ایران به آمریکا وجود داشته، در سالهای ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ روابط ما با ایران به صورت حمایت از ایران بود.» [۲] اما در تداوم این خریدهای تسلیحاتی آمریکایی ها طی قراردادهایی با ایران نوعی حق وتو برای خود در تهیه فهرست خرید تسلیحاتی ایران قائل می شوند. نحوه ی عملکرد شرکت های تسلیحاتی و دولت آمریکا در این عرصه به گونه ای است که داد سفارت آمریکا نیز درآمده است و اعمال این حق وتو را نوعی اهانت به شعود سیاسی ایرانیان می داند و خاطر نشان می کند که این رفتار کردن مثل یک نوکر با شاه امکان دارد در بلند مدت شاه را به سمت شوروی سوق دهد. مسئولان سفارت آمریکا در این باره می نویسند:

«اقتصاد دانان ایالات متحده با استفاده از نوعی حق وتو تشخیص می دهند که آیا ایران بیش از حد خود را محتاج ]اسلحه و خرید اسلحه[ می داند یا نه....

... جنبه دیگر این سوال این است که ... آیا شکایتهای شاه از آمریکا نگرانی او درباره (عواقب)، (دستور گرفتن)، و رفتاری مثل یک (نوکر) همه در عمل توجیهات تصمیم سیاسی بوده باشند که ممکن است مدتها پیش گرفته بود که برای نشان دادن استقلال از ایالات متحده روی به شوروی ها بیاورد؟ آیا هیچ کاری نبود که آمریکا می توانست انجام دهد، یا هنوز هم می تواند، تا او را از خرید مقداری تجهیزات ازشوروی باز دارد؟ ما فکر نمی کنیم که این سؤالات جواب ساده ای داشته باشند. درست همان طور که در مورد آمریکا نتوانسته ایم هر زمان دقیقاً مشخص کنیم که حفظ انحصار نظامیمان در ایران چقدر برایمان ارزش دارد، شاه هم که یک آدم دمدمی مزاج بیش نیست.» [۳]

اسناد سفارت آمریکا در گزارشات متعددی به این امر اشاره کرده است. در یکی از این گزارش ها به صراحت و با توضیح بیشتر سابقه خرید تسلیحاتی ایران از آمریکا را بیان می دارد. مطابق این اسناد تفاهم نامه های سالهای ۱۹۶۲ و ۱۹۶۴ خریدهای نظامی ایران را در اختیار آمریکا قرار داده بود و همین امر «حس نوکری» و «پاپا بهتر می داند» را که در سندهای قبلی به آن اشاره شد ایجاد کرده بود. این اسناد بیان می دارد:

«... ]شاه[ مصمم شد آزادی عملی را به دست آورد که به نظر وی طبق یادداشتهای تفاهم ۱۹۶۴ ٬ ۱۹۶۲ با ایالات متحده از آن برخوردار نبود. چه در این یادداشتها ایالات متحده به طور ضمنی انحصار تدارک و کنترل میزان تأسیسات نظامی و مخارج  نظامی ایران را به دست آورده است. بهبود چهره اقتصادی ایران در اواخر ۱۹۶۵ نیز به این تصور شاه که می تواند روابط نظامی خود با ایالات متحده را بر پایه جدیدی قرار دهد، کمک کرد. خصوصاً وی به طور  غیرمستقیم دست به این کارزد، زیرا در عین سعی درحفظ اساس روابط خود، مسئولیت هر نوع تغییر مهم را هم به گردن ایالات متحده انداخت... هنگامی که یادداشت تفاهم اصلی در ۱۹۶۲ منعقد گردید فلسفه آن تا آنجا که به ایالات متحده مربوط می شد این بود که در ازاء یک تعهد پنج ساله برای تحویل سلاحهای نظامی، در تعیین برنامه های آینده نه تنها باتوجه به عوامل نظامی، بلکه با در نظر گرفتن تواناییهای اقتصادی ایران، ما  نوعی حق رأی به دست می آوریم. یادداشت ۱۹ سپتامبر، ۱۹۶۲ با قید این شرط مورد موافقت شاه قرار  گرفت که چنین برداشت می شود که اگر تحولات بین المللی به صورتی در آید که خطر غیرقابل پیش بینی  در حال حاضر برای ایران ایجادکند، این برنامه ممکن است مورد تجدید نظرقرارگیرد ...یادداشت ۱۹۶۴ از یادداشت ۱۹۶۲ محدودتر به نظر می رسد. دست‌کم تا آنجا که به ایالات متحده مربوط می شد، مفهومی  ضمنی در این یادداشت وجود داشت که عبارت از بررسی مشترک حق اعمال نوعی کنترل بر روی  مخارج نظامی ایران را به ایالات متحده خواهدداد، اگر چه این سند فاقد هرگونه اشاره ای که دال براینکه شاه هرگزچنین برداشتی ازاین عبارت داشت، می باشد. اگرچنین برداشتی را داشت، وی بدون شک آن را تجاوز به حق حاکمیت ایران تلقی می کرد که می بایست به طور موقت پذیرفته شود تا بتواند سلاحهای نظامی را که برای دفاع از کشورش حیاتی می دانست، به دست آورد.»[۴]

علاوه بر مطالب فراوانی که در این سند آمده است، باید به این نکته توجه کرد که از نظر آمریکایی ها حتی اگر شاه این توافق را رسما تجاوز به حق حاکمیت ملی ایران می دانست نیز باید به صورت موقت آن را می پذیرفت که البته شاه آن را به صورت موقت نپذیرفته است بلکه دائما تن به آن داده است.

**شاه احساس می‌کند که مانند نوکر با او رفتار می‌کنند

نکته مهم در این اسناد آن است که شاه نیز خود متوجه شدت وابستگی و سرسپردگی به آمریکا بوده است و حتی گاه نزد مقامات آمریکایی از این رفتار که او را مانند یک مستعمره اداره می کنند ابراز ناراحتی می کرده است. در سند دیگری از سفارت آمریکا در این باره می خوانیم:

«درخلال بحران هند وپاکستان در اواخر ۱۹۶۵ ومتعاقب آن، شاه  چندین بار در گفتگوهای خود از پاکستان به عنوان نمونه کشوری یاد نمود که هنگام گرفتاری با یک همسایه غیر کمونیست از طرف ایالات متحده رها و حتی مجازات گردید. از ایالات متحده گله دارد که با ایران ”به عنوان یک مستعمره“ رفتار می کند»[۵]

این رفتار زننده و قیمومیت‌مآبانه آمریکا به حدی بوده است که درباریان شاه نیز از آمریکا می خواسته اند که در رفتار با شاه به نوعی برخورد نکنند که شاه احساس نوکری کند. البته باید توجه داشت که این درباریان نیز خواسته خود را به صورت عزتمندانه و از موضع قدرت بیان نمی کرده اند بلکه از اربابان آمریکایی خواهش می کردند که نوع رفتار خود را در ظاهر به گونه ای قرار دهند که حس نوکری ناجور به زیردستانشان در ایران منتقل نشود و جالبتر آن است که شاه نگران بوده است که مبادا آمریکایی ها کسی غیر از او را برای اداره ی ایران در نظر داشته باشند.

سفیر آمریکا در باب مذاکرات خود با علم در این باره به دولت خود گزارش می دهد:

«زمانی که سفیر روز ۵ ژوئیه پیام دریافت شده از علم نخست وزیر سابق را ملاحظه کرد در این مسئله گشایش خاصی حاصل شد. در پیام آمده بود که اگر قیمتهای آمریکا اصلاح شوند، شاه مایل است ”بعضی اقلام ازلیست مربوط به شوروی را به لیست آمریکا انتقال دهد“.  دریافت این پیام علیرغم این بود که سه روزپیش مضامین امنیتی را مورد تأکید قرار داده بود (به عنوان نمونه اگر شورویها اداره کننده موشکهای زمین به هوا در کشور باشند ما نمی توانیم هواپیماهای بسیار پیشرفته اف  ۴ سی خود را دراختیار ایران بگذاریم ( تهران ۰۳۱ ) علم طبق معمول سخت تحت تأثیر قرار گرفته بود ولی معلوم بود که تمام نکات پیام را به امیر خود نمی رساند. علم اظهار داشت که شاه احساس می کند آمریکا با او مانند یک ”نوکر“ رفتار می کند. سفیراظهارداشت که اطمینان ندارد که شاه مقاصد ما را اشتباه نفهمد و به نظر می رسید که نمی خواهد گوش فرا دهد، و برای حمله کردن شتاب زدگی به خرج می داد (تهران ۰۸۰). به زبان دیگر عوامل روانی بیش از پیش اهمیت پیدا کردند. ما از علم شنیدیم که شاه از یک شایعه  (بی پایه) آزرده شده بود، شایعه این بود که ایالات متحده سیاستمداران شایسته را تشویق به این فکر می کرد که ما ممکن است برای برهم زدن اوضاع، آنها را به قدرت برسانیم. از علم این زمزمه را شنیدیم که به نظر می رسید ایالات متحده بعضی از اشخاص را برای عملیات احتمالی ” رزرو“ نگه داشته است، که اشاره ای به دانشجویان ناراضی ایرانی در ایالات متحده بود.»[۶]

دیدار محمدرضا پهلوی با هری ترومن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در سال ۱۹۴۹

خود شاه نیز در مذاکرات با سفیر آمریکا به صراحت از او درخواست آزادی عمل می کند. این که شاهی مستبد که مردم خود را با خشن ترین شیوه ها سرکوب می کند از سفیر آمریکا درخواست آزادی عمل می کند جای تامل فراوان دارد:

«سفیر درباره گرفتاریهای اجتناب ناپذیری که متعاقب خواهند بود هشدار داد. در اینجا شاه شروع به توجیه و تغییر نظرها کرد و گفت که او باید ” آزادی عمل“ داشته باشد و آمریکا باید به ایران که در قضیه ویتنام با آمریکا بوده است، اعتماد کند و ما باید بفهمیم که او با اتخاذ یک موضوع ” مستقل“ واقعاً فعالیتهایی را که موجب بی ثباتی منطقه می شود بی اثر خواهد کرد.» [۷]

به عبارت دیگر شاه برای آن که آزادی عمل داشته باشد باید برای سفیر آمریکا توجه می آورده است.

نحوه رفتار آمریکایی ها در این عرصه به حدی خفت آور است که مقامات سفارت آمریکا در ایران رسما از آن با عنوان قیمومیت نظامی سخن می گویند و پیشنهاد می کنند که آمریکا به مرور به ایران آزادی بیشتری در تعیین نوع تسلیحاتی که میخواهد بدهد:

«موضع ایران در حال حاضر اگر چه کمتر متکی و جداتر از صف ماست، می تواند بدین ترتیب عامل ثبات بیشتر و خطر کمتر در آینده باشد. این [امر] ناگزیر، تغییر رابطه ی قیمومیت سابق بین آمریکا و ایران در زمینه نظامی را ایجاب می کند تا به صورت رابطه ای طبیعی تر، سالمتر و به این ترتیب پاینده تر درآید»[۸] در موارد دیگری نیز در اسناد سفارت رسما از رابطه بین دولت آمریکا و دولت ایران از عبارت «قیمومیت» سخن گفته شده است. [۹]

در نهایت باید توجه داشت که میزان نفوذ سفارت آمریکا در ایران به حدی بوده است که وقتی رئیس جمهور آمریکا نیز با دستور العملی به سفارت خواهان آن می شود که «عمدتا تصمیم گیری در مورد خریداری وسایل نظامی را به دولت ایران واگذار» کنند[۱۰]، بازهم سفارت با ذکر این بهانه مانع تصمیم گیری در ایران می شود: «بعضی از درخواست های شاه ممکن است در این مرحله از توسعه ی ایران زیادی جاه طلبانه باشد و برای ما انجام آنها مشکل و یا به مصلحت نباشد.» [۱۱]

با همه ی این افتضاح ها در سالهای پایانی حکومت پهلوی در ظاهر استقلال شاه از آمریکایی ها افزایش یافت. اما نهایت استقلال شاه به تعبیر سفارت آمریکا این بود که «ایران به طور چشمگیری رو به استقلال رفت و به طور مسرت بخشی خواستار این است که آمریکا نظراتش را بررسی کند.» یعنی نهایت استقلال ایران آن است که با مسرت و خشنودی راضی است که بتواند نظری بدهد هر چند در نهایت باید این نظر از سوی آمریکا بررسی و نهایی شود.

شاید برخی تصور کنند که هر چند رابطه ی قیمومیت و تصمیم گیری آمریکایی ها برای ایران بد بوده است اما این رابطه ی آخر، رابطه ای چندان عجیب هم نیست زیرا فروشنده ی سلاح ها آمریکا بوده است و ایران به عنوان مشتری نظرش را می داده است و آمریکا آن را بررسی می کرده است، در حالی که بررسی ها نشان می دهد که ایران آزاد در خرید اسلحه از دیگران نبوده است و از این جهت چون با تهدید یک سفیر هم شاه ایران در تصمیماتش تجدید نظر می کرده است، این میزان آزادی که پیشنهاد خرید بدهد ارزشمند محسوب نمی شود.

**گران فروشی اسلحه به ایران از سوی آمریکایی‌ها

در کنار همه ی مسائل پیش گفته، باید توجه داشت که آمریکایی ها در زمان پهلوی اسلحه را به قیمتی چندین برابر قیمت واقعی آن به شاه می فروخته اند و از انحصار و دخالتی که در خرید اسلحه در ایران داشتند نیز برای این کار استفاده ی وافر می برده اند. اسناد سفارت آمریکا در تهران به خوبی گویای این امر است. به عنوان مثال در ۱۳۴۵ در حالی که قیمت یک میگ حدود ۶۰۰ هزار دلار بوده است و شوروی حاضر بوده است با تسهیلاتی ارزان تر میگ را در اختیار ایران قرار دهد، آمریکا برای هر هواپیمای (اف ۴ مدل سی) قیمتی بین سه تا سه و نیم میلیون دلار به ایران می دهد و در نهایت ایران نیز با توجه به نفوذ آمریکا به این خرید تن می دهد. در اسناد لانه جاسوسی در این باره آمده است:

«او ]شاه[ با کنایه ارزش یک میگ که را می گفت با قیمتی حدود ۶۰۰ هزار دلار قابل خریداری است با آنچه برای یک اف – ۴ سی  شنیده بود یعنی بین سه تا سه و نیم میلیون دلار مقایسه کرد»[۱۲] ارزیابی های خود آمریکایی ها نیز حکی از آن است که قیمت یک میگ بالاتر از ۷۰۰ هزار دلار نیست[۱۳] و اظهار نگرانی کرده اند که این میزان تفاوت قیمت می تواند طرف ایرانی را در صورت داشتن اختیار به سوی شوروی سوق دهد.

ماجرای گران فروشی آمریکا در تسلیحات به ایران به همین مورد محدود نمی شود. مطابق گزارش سفارت آمریکا، آمریکایی ها بعد از آن که معامله صورت گرفت، با دبه کردن و به بهانه های مختلف بسیار بالاتر از هزینه توافق شده را از طرف ایرانی دریافت می کرده اند. به عنوان مثال به این گزارش سفارت آمریکا که به صورت محرمانه به مسئولان عالیتر خود اعتراض کرده اند که این بازی با قیمت ها انفجار آور است توجه کنید:

«اوضاع به اوج ناامیدی می رسد: زمانی که ارقام قیمتها و اطلاعات مربوط به فراهم بودن اقلام نظامی در اوائل ژوئن در دسترس قرار گرفت آنها شامل بعضی مطالب انفجارآمیز بودند. قیمت یک اسکادران اف  ۴ سی که هیأت پترسون ۳۲ میلیون دلار تخمین زده بود به ۵۰ میلیون دلار رسیده بود. بلوشارک از ۸/۲۲ به ۳۲ میلیون دلار افزایش یافته بود. تانکهای شرایدن که بنا به تخمین پترسون ۵۲ میلیون دلار بود به ۳/۸۷ میلیون دلار رسیده بود. یک گردان هاواک به جای ۵/۳۰ میلیون دلار به ۴۰ میلیون دلار و قیمت ولکان (توپخانه ضد هوایی) به جای ۱۵ میلیون دلار، ۴۰ میلیون دلار ثبت شده بود.» [۱۴]

جالب توجه این است که سفارت آمریکا در گزارش محرمانه خود این قیمت ها را انفجارآور می داند اما دولت وابسته ی پهلوی دم بر نمی آورد و در نهایت قیمت های ظالمانه را می پردازد و جالب تر آن است که در جواب طرف ایرانی سفیر آمریکا با تهدید ایران را از مراجعه به روس ها برای قیمت های ارزان تر بر حذر می دارد. سفارت آمریکا در این باره می نویسد: «سفیر اخطاریه ی تندی درباره ی عواقب اجتناب ناپذیر روی آوردن به روس ها صادر کرد.»[۱۵]

بر اساس این اسناد مشخص می شود که آمریکا خود تعیین می کرده است که ایران چه تسلیحاتی بخرد و در برابر التماس سران کشور که میزانی آزادی عمل برای مشارکت در تهیه فهرست خرید می خواستند مقاومت می کرده است، در گام بعدی تسلیحات را چندین برابر قیمت به ایران می فروخته است و در نهایت هنگام تحویل اسلحه نیز با افزایش جدی در قیمت چندین برابر قیمت تعیین شده را از ایران دریافت می کرده و با یک تهدید سفیر جلوی مراجعه ایران به دیگر فروشندگان اسلحه را می گرفته است.

گزارشات سفارت آمریکا حاکی از آن است که دولت آمریکا در همدستی با فروشندگان آمریکایی اسلحه به ایران به این میزان نیز اکتفا نکرده و از کالاهای تحویلی نیز کم می گذاشته اند. سفارت در این باره می نویسد: «به علاوه قیمت گذاری، چیز دیگری که باعث برافروختن شاه شد این بود که آمریکا به جای دو اسکادران ۱۴ تایی هواپیماهای اف – ۴ سی، فقط یک اسکادران ۱۲ تایی به او پیشنهاد می کرد»[۱۶]

علاوه بر همه ی این ها آمریکا با اعمال بهره ۵/۶ درصد نسبت به تسهیلاتی که تا زمان پرداخت قیمت نهایی تسلیحات برای ایران در نظر گرفته می شده است باعث افزایش قیمت بیشتر تسلیحات می شده است[۱۷] در حالی که کشورهای اروپایی مثل انگلیس و دیگر کشورهای اروپای غربی حاضر به تامین مالی این خریدها با سود کمتری بوده اند و جالب آن است که سفارت آمریکا برآورد می کند که حتی قمیت و پیشنهاد اروپایی ها نیز نسبت به پیشنهاد روسیه که ۵/۲ درصد را برای ایران مطرح کرده است جذابیت ندارد. [۱۸]

**فروش تسلیحات به ایران برای تامین منافع غرب در منطقه

اسناد سفارت آمریکا تصریح دارد، در حالی که ایران هزینه ی تسلیحات را می داده است این تسلیحات برای منافع آمریکا به کار گرفته می شده است:

«سیاست ایران که طرفدار غرب است، اساساً به خاطر روابط ایران و آمریکاست. که این روابط به طور زیادی افزایش می یابد. ایران به خاطر مبارزه با سلطه شوروی بر آمریکا به عنوان یک قدرت بزرگ تکیه داشته و این باعث سرمایه گذاریهای کلان ایران در قسمت تسلیحات و تکنولوژی و قسمت اجتماعی گردیده است. از طرف دیگر شاه اجازه داده است که یک تعداد از دستگاههای حساس جاسوسی اطلاعاتی آمریکا نصب و به کار گرفته شود؛ چه او از روابط صمیمانه با قسمت اطلاعاتی آمریکا سود برده است. ... ایران بعدازجنگ جهانی دوم بیش ازیک دهه است که رُل رهبری را در منطقه به دست گرفته است...دکترین نیکسون این بود که ایران قدرتی بتواند که می تواند در منطقه ثبات را برای حصول منافع غرب برقرار کرده و مجهز به تسلیحات نظامی، که دیگر مداخله نظامی مستقیم آمریکا مورد نیاز نباشد.»[۱۹]

چنان که در این سند تصریح شده است، شاه برای تامین منافع غرب در منطقه اجازه ی ورود دستگاه های جاسوسی آمریکایی به کشور را داده بوده است.

**تسلیحات خریداری شده برای منافع آمریکا به کار برده می شد

نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این است که این همه تسلیحات گران که با قیمتی چندین و چند برابر و مطابق سلیقه و دستور العمل آمریکایی ها خریداری می شد در نهایت نیز مطابق خواست آمریکایی ها به کار گرفته می شد. اسناد لانه جاسوسی آمریکا نشان می دهد که آمریکا به بهانه ی این همکاری نظامی خسارت بار که با ایران داشت برای خود این حق را قائل بوده است که از ایران بخواهد در هر جای دنیا که آمریکا صلاح می داند نیرو وارد کند و به جای سربازان آمریکایی منافع آمریکا را تامین کند. مواردی از این دست را در اسناد زیر می توان دید:

عمان

«ما افزایش نیروهای نظامی ایران در عمان را تایید می کنیم، حرکت های اخیر او را در رابطه با کمک های اقتصادی به مصر تحسین می کنیم...» [۲۰]

اردن و یمن

«ایران نه تنها به عمان بلکه به اردن و یمن هم کمک نظامی داد...» [۲۱]

سوریه و مصر و هند

«در عین حال بیشتر اقدامات اخیر ایران در جهت حمایت از دیپلماسی ما در خاور نزدیک و جنوب آسیا بوده است. کمک ایران به مصر، اردن و سوریه به نزدیک ]کردن[ موضع آنها علیه عربهای تندرو کمک کرده و باعث جدا شدن سوریه از عراق می شود. کمک ایران به هندوستان راه های اختیاری به این کشور در مقابل شوروی می دهد.»[۲۲]

مصر

«]ایران[ همین اواخر یک واحد نظامی برای نظارت بر متارکه در ارتفاعات جولان ]بین اسرائیل و سوریه[ فرستاد. به تصویه ی ما ایران مساعدت مالی به مصر و عده ای از کشورهای دیگر نیازمند تحویل داد که در این کشورها منافع ما با ایران مشترک بود. ایران یک کمک دهنده ی بزرگ IFAD بوده است و مسئول فراهم کردن افزایش مالی که با شرایط ایالات متحده برای شرکت تطبیق می کرد بوده است... به عمان کمک کرده است تا شورش تحت پشتیبانی کمونیست ها را در منطقه جنبو عمان سرکوب کند. خلاصه بر حسب توانایی و نفوذ ایران یک نقش سازده و کمک کننده در اموری که مستقیما مورد علاقه ایالات متحده بوده، داشته است.» [۲۳]

ویتنام

«به خواهش ما ایران در کمیسیون چهار دولت در ویتنام شرکت کرد و به متفق ما ویتنام جنوبی تجهیزات نظامی تحویل داد.» [۲۴] یعنی ایران تجهیزات نظامی آمریکایی را که با قیمت های گزاف فوق الذکر خریداری می کرده است به خواست آمریکا به ویتنام جنوبی (چیزی که آمریکا سعی در ایجاد آن داشت تا ویتنام را دو قسمت کند ولی موفق نشد) می داده است.

لبنان

ایران حتی در حمایت از طرح های اسرائیل و آمریکا در لبنان نیز نیروی نظامی به لبنان ارسال کرده است: «سفیر سولیوان جلسه را با مروری از وقایع هفته ی پرکار گذشته آغاز کرد. ایرانیها با ارسال سرباز بیشتر به جنوب لبنان موافقت کرده اند؛ دولت ایران رئیس کمیته ی پنجم خواهد شد.» [۲۵] و ایران حاضر به ارسال نیروی بیشتر تحت عنوان حافظ صلح برای حفاظت از مرزهای اسرائیل بوده است: «پیشنهاد ایران را مبنی بر فراهم کردن نیروهای بیشتری برای نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل در لبنان مشروط بر عقب نشینی اسرائیل مورد بحث قرار داد»[۲۶]

با این همه جمع بندی آمریکایی ها از حضور نظامی ایران در ظفار این است که نیروهای نظامی ایران کفایت لازم را نداشته اند:

«آیا عدم کفایتهای رزمی که در طول جنگ ظفار تذکر داده شد به دوباره ارزیابی کردن احتیاجات و هدفهای نظامی منجر شد؟»[۲۷]

**ایران هزینه بدهد تا مالیات دهندگان آمریکایی کمتر هزینه کنند

خلاصه ی سیاست آمریکا در دوران پلهوی در این عرصه را می توان مطابق یکی از اسناد وزارت خارجه آمریکا که در سفارت این کشور در ایران به دست آمده است چنین تصویر کرد. آمریکا به دنبال آن بوده است که همه سیاست هایش در قبال ایران را به گونه ای قرار دهد که منافع آمریکا با هزینه ی ایران تامین شود و به تعبیر مسئولان سفارت آمریکا در ایران بررسی های لازم را به گونه ای انجام دهند «تا معلوم شود که چگونه آنها را می توان نسبت به منافع آمریکا مسئول تر ساخت که برای مالیات دهندگان آمریکایی کمتر هزینه بردارد.» [۲۸] یا به تعبیری که سفارت آمریکا از سیاست دولت مرکزی خود بیان می کند: «دکترین نیکسون این بود که ایران قدرتی ]بشود[ که می تواند در منطقه ثبات را برای حصول منافع غرب برقرار کرده و مجهز به تسلیحات نظامی ]باشد[ که دیگر مداخله نظامی مستقیم آمریکا مورد نیاز نباشد.» [۲۹]


[۱] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۴.

[۲] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۲۸.

[۳] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحات ۳۵۰-۳۵۱.

[۴] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحات ۳۴۰-۳۴۱.

[۵] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۲.

[۶] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۲.

[۷] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۷.

[۸] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۵۲.

[۹] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۹۶.

[۱۰] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۰۲.

[۱۱] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۰۲.

[۱۲] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۴.

[۱۳] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۵۴.

[۱۴] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحات ۳۴۶-۳۴۷.

[۱۵] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۷.

[۱۶] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۷.

[۱۷] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۶.

[۱۸] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۶۰.

[۱۹] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۴۸.

[۲۰] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۸۷.

[۲۱] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۱۸.

[۲۲] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۱۹.

[۲۳] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۴۷.

[۲۴] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۴۶.

[۲۵] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۷۱۴.

[۲۶] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۷۱۹.

[۲۷] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۴۴۲.

[۲۸] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۳۹۷.

[۲۹] اسناد لانه ی جاسوسی، کتاب اول، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، صفحه ۲۶۸.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 81
  • در انتظار بررسی: 11
  • غیر قابل انتشار: 28
  • IR ۲۳:۵۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۲
    81 43
    چرا اسناد تا 1965 .چرا اسنادتا 1976 رو ارائه نمیدین؟!
    • مهدی از قم IR ۰۹:۱۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      31 79
      همه اسناد رو بارها و رسانه های مختلف ارائه داده اند حکومت حقیر و بی مایه پهلوی از هر طرف که بهش نگاه کنید برای غرب و بخصوص امریکا منفعت خالص بوده و اگر میتوانستند حفظش میکردند در اون شرایط جنگ سرد با هزینه ایران گرانترین سلاح ها را به مرز شوروی میفرستادند تازه ریالی که خرج نمیکردند هیچ سود کلانی هم از فروش این ابزار جنگی میبردند و هزار سود منفعت دیگه پس شما هم بهتره از توهم بیرون ایید
    • IR ۰۹:۱۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      27 81
      بعد از آنکه بدتر می شود. اف 14 را خریدیم بدون موتور اصلی آن و بدون ماسک مخصوص برای پرواز تا ارتفاعات بسیار بالا که همین مساله دردسر زیادی بعدها در جنگ برایمان درست کرد.
    • IR ۱۱:۲۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      31 64
      بدین وسیله از خبرگزاری مشرق درخواست مینمایم مشابه اینگونه گزارشها که تا فیها خالدون آمریکاپرستان را میسوزاند بیشتر چاپ نمایید با تشکر.
    • IR ۱۲:۴۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      25 65
      تمام اسناد لانه جاسوسی منتشر شده است کافی است برید بخونید
    • IR ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      73 26
      بسیاری از اسناد توسط سیا اصلا منتشر نشده و شما گمان می کنید تمام اسناد باید در لانه جاسوسی در تهران می بود؟ قدرت گرفتن محمد رضا شاه باعث شد که کشورهایی مثل بریتانیا و شوروی و ایالات متحده به فکر ساقط کردنش بیافتند.
    • IR ۱۵:۵۸ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      5 53
      به ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳ نابغه! اولا این اسناد لانه جاسوسی است نه سیا. ثانیا آمریکایی ها مثل ما نیستند که اسنادشان متناقض باشد! ثالثا لابد از بس از قدرت شاه می ترسیدند به او در همان سال آخر اف 14 و اف 16 می دادند! برو خدا شفایت دهد. شما چون نمی خواهید هیچ گاه قدرتی به نام خدا و یا اراده ای به نام ملت را به رسمیت بشناسید ناگزیر همیشه از آمریکا قدرتی مطلق می تراشید.
    • GB ۱۷:۰۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      19 18
      آمریکا و انگلیس قدرتهای منطقه بودند و به فکر ساقط کردن شاه افتادند. خودشان هم حزب اللهی شده بودند و اسلام آورده بودند
    • IR ۱۷:۵۸ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      9 51
      آخه اون گاگولی که میگه محمدرضا پهلوی قدرت گرفته بود از رو چه حسابی همچین تراوشی میکنه با چی قدرت گرفته بود با تسلیحات آمریکایی با با نفوذ در توده های مردم؟! واقعا شعور هم نعمت نایابیه
    • IR ۱۸:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      3 31
      جزیره ثبات!
    • IR ۱۸:۰۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      9 52
      جدیدا!!!!! حرفی که در دهان کثیف سلطنتطلبها افتاده اینه که شاه داشت قدرت میگرفت و جای آمریکا رو تنگ میکرد! فقط مشخص نیست داشته از چی قدرت میگرفته!!!! که اینقدر با اقتدار تموم شد!!!
  • IR ۰۰:۴۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    44 97
    لعنت بر محمد رضا شاه پهلوی و لعنت بر رضا شاه بزرگ
    • IR ۰۹:۳۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      37 78
      منظورت رضا قلدره ديگه؟
  • IR ۰۲:۰۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    83 34
    بنظرتون اون همه هزینه هدی شاه ب اندازه ی هزینه های ک روسیه برای واحد دوبوشهر از ما گرفت بیشتر بود
    • IR ۱۳:۳۸ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      29 66
      شما می دانید اصلا هزینه های نظامی که شاه کرد چقدر ود ارزشش با دلار امروزه !؟ می دانید چقدر از امریکا خرید نظامی می کرد !؟ می دانید هزینه بوشهر چقدر بوده !؟ پس لطفا نمی داانید حرف نزنید . رابطه شاه و امریکا مثل ملک سلمان و ترامپ بوده هست که باید کلی تسلیحات می خرید و انبار می کرد تا پول نفتی که امریکا از ایران خریده دباره برگرده به جیب امریکا چندبرابرش .
  • IR ۰۲:۰۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    85 36
    یه اشاره ای هم به اسناد جدید آمریکا در رابطه با ایران و القاعده بکنید.
    • IR ۱۳:۴۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      24 52
      از توهم بیرون بیاین . خانم کلینتون خودش اعتراف کرد القاعده را آمریکایی ها درست کردن . یک مقدار عقل را بکار بیندازید تا دچار توهم نشین .
  • SE ۰۲:۲۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    35 72
    دقت کنید که در زمانی که شاه اقدام به خرید این تسلیجات می کرد واقعا نیازی به آن نبود. چرا که ایران کاملا تحت الحمایه آمریکا بود و حنگی علیه ایران رخ نمی داد. اصولا پیمان های نظامی برای همکاری نظامی و کاهش هزینه های خرید سلاح بسته می شوند! اما ایران در عین عضویت در پیمان سنتو اقدام به خرید های سرمسام آور تسلیحاتی می کرد که سایر اعضای این پیمان چنین کاری نکردند. البته عده ای توجیه کرده اند که این خریدها برای مقابله با تهدیدات شورزوی ضروری بود که این هم تصوری غلط است چرا که ایران تنها همسایه شوروی نبود. امثال ترکیه و فنلاند هم همسایه شوروی بودند و با تهدیدات مشابهی مواجه بودند اما هرگز دست به این ولخرجی ها نزدند. حتی ترکیه بسیار عاقلانه تر عمل کرد و در ازای خرید اف 16 کارخانه مونتاژ آن را هم خریداری کرد حال آنکه ایران یک مصرف کننده محض بود شبیه کشورهای عربی. در واقع اگر انقلاب رخ نمی داد این هواپیماها جز مایه خسارت و ضرر برای ایران نبود. شاه پول ایران را می داد و هواپیما می خرید که بدون اطلاع او به دستور آمریکا برای جنگ ویتنام برده می شد!یعنی آمریکا به بهانه فروش سلاح به ایران هزینه فعالیتهای نظامیش را از جیب مردم محروم ایران تامین می کنند. این بعد از انقلاب بود که سلاحها مهم شد اما خائنان دولت موقت در حال فروش اف 14 ها بودند و قرارداد اف 16 را لغو کردند و یکی را هم که آمده بود پس دادند!
    • IR ۱۰:۰۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      70 26
      باش شاه بده شما همه خوبید شاه نوکر بود شما همه سرورید
    • IR ۱۲:۳۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      18 55
      به ۱۰:۰۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳ مگر غیر از این است؟ شاه یک خائن بالفطره بود. اما بسیجی ها تجسم سیادت و عزت ملت ایران هستند.
  • IR ۰۳:۰۸ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    68 25
    امیدوارم یه روزی اسناد خیانت اصلاح طلبان رو هم منتشر کنید که چطور در زمان اصلاحات آقای خاتمی اطلاعات محرمانه کشور به بیگانگان اهدا شد!!!!
    • IR ۱۷:۱۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      4 28
      خوشبختانه انحصار رسانه شکسته شده و مردم آگاه شدند
  • محمدرضا IR ۰۳:۲۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    57 27
    اگر می‌خواهید نظر من رو درباره شاه بدونید داخل تاکسی، بروید
    • IR ۱۳:۳۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      53 48
      بلکه تاکسی ها که کسی از خریدهای نظامی امریکا حرف نمی زنه فقط برخی مردم از کاباره های زمان شاه و بعضی از ارزش پول ملی حرف می زنن ولی کسی از خود شاه حرف نمی زند . از ساواک شاه و از زندان و شکنجه و دیکتاتوری و فساد های مختلف خود شاه جز این چی داشت .
    • IR ۲۳:۳۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      9 37
      آره ، من یه دهه شصتی ام تا یادم میاد هر وقت توی تاکسی حرف از طاغوت پهلوی میشده پیرمردها می گفتن روغن اون زمون ارزون بود.... بابا ! شماره کارت بدین ما تا یک سال روغن نباتی خونه تون را تأمین کنیم بلکه زبونتون به محاسن دیگه شون هم باز شده لااقل. ......والّا !!!!!!!
  • IR ۰۵:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    46 57
    اینکه آمریکایی ها خودشان به حنایت خود علیه ملت ایران و وابستگی خاندان پهلوی اعتراف کنند اصلا چیز عجیبی نیست. آنچه عجیب است میزان عشق به آمریکا و حب خاندان پهلوی در میان حضرات اصلاح طلب است که باعث می شود اسناد خود آمریکاییها را هم قبول نکنند! گویا آمریکا داشته شکسته نفسی می کرده!
  • شفیع IR ۰۵:۳۰ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    24 47
    سلام/ برای نسل جدید این اسناد خیلی مهم هست ولی متاسفانه تاحالا کسی اینارو به شکل صحیح نشر نداده بود
  • علی IR ۰۵:۴۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    75 34
    و حالا امروز گران فروشی و کم فروشی روسیه به ایران !
    • مهدی از قم IR ۰۹:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      32 55
      دوست عزیز میشه بگی روسیه امروز دقیقا چی رو به ما گرون فروخته و قیمت واقعی اون جنس که گرون فروخته چقدر است؟؟؟؟اصلا روسیه چی به ما فروخته و مقدار ان چقدر بوده؟؟؟؟واقعا حجم خرید نظامی امروز ما از روسیه با زمان پهلوی از امریکا قابل مقایسه است؟؟؟؟نمیدونم چجوری فکر و ذهن شما را شستشو دادند که تا اسم امریکا میاد اتوماتیک وار امثال شما اسم روسیه رو جلوش میگذارید
    • US ۰۹:۴۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      59 31
      باید بگی گرانفروشی و نفروشی روسیه به ایران
    • ناشناس IR ۱۰:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      23 53
      روابط ایران و امریکا در زمان شاه ملعون با روابط امروز ایران روسیه اصلا"قابل قیاس نیست .
    • ناشناس IR ۱۰:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      29 53
      روابط ایران و امریکا در زمان شاه ملعون با روابط امروز ایران روسیه اصلا"قابل قیاس نیست .
    • IR ۱۳:۳۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      25 48
      میشه بطور مصداقی بگید نه کلی چند نمونه از این گران فروشی و کم فروشی رو بگید !؟ درضمن رابطه ما با روسیه با رابطه شاه با امریکا فرق دارد . رابطه ما با روسیه رابطه خریدار و فروشنده است و اما رابطه شاه با امریکا رابطه ارباب و رعیت هست مثل رابطه ترامپ و ملک سلمان . و شرایط ما هم فرق دارد در زمان شاه ایران تحریم نبود و مشکلی از یان بابت نداشت ولی ایران الان تحریم است و از غربی ها خرید سلاح نمی تواند بکند .
    • IR ۱۳:۴۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      26 46
      آخه احمق جان اول اینکه روسیه همسایه ایرانه و در خیلی موارد با هم همسو هستند دوما و از همه مهمتر روابط ایران و روسیه بر اساس احترام متقابل است حالا تو اینو با امریکایی که از اون سر دنیا اومده و واسه ما تعیین و تکلیف میکنه مقایسه میکنی؟؟؟؟؟ لطفا منتشر کن
  • IR ۰۵:۵۰ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    37 62
    خدا قوت مشرقی ها. ......... ابن خاندان پهلوی موقع فرار از ایران چند هواپیما از سرمایه های این مردم را دزدیدن و بردن ...........بدبخت اونایی که سنگ اینارو به سینه میزنن......... امیدوارم با اشرف پهلوی محشور بشن
  • IR ۰۵:۵۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    19 49
    امیدوارم کم کم همه اسناد رو همینجوری با تیتر قشنگ و متن روان به همراه عکسهای تاریخی منتشر کنید. من خودم کتابشو خوندم نتونستم چیزی سر در بیارم
  • Ahmadi @yahoo.com CA ۰۷:۰۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    73 34
    مقاله جالب بود لطفا در مورد گران فروشی ارباب جایگزین ایران جناب روسیه کبیر نیز مقاله ارایه دهید
    • مهدی از قم IR ۰۹:۱۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      34 61
      شما اینقدر توهم ذهنت را تسخیر کرده که دقیقا نمیفهمی چی میگی.الان روسیه ارباب ایران است؟؟؟؟ارباب یعنی مثل اون محمدرضای حقیر که تا کمر خم میشه و دست جناب ملکه رو میبوسد نه مثل پوتین که از فرودگاه بدون رعایت عرف دیپلماتیک خدمت امام خامنه ای برسد و دو زانو و موادب بشیند.در ضمن میشه بگی دقیقا روسیه چی رو گرون بما فروخته؟؟؟؟حتما اینکه در سوریه به نفع ما و ضرر تروریست ها میجنگه؟؟؟؟
    • IR ۱۰:۰۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۴
      30 8
      مهدی از قم لطفا بگو دقیقا کجا پوتین نشسته ؟ من که همچین عکسی ندیدم !
  • IR ۰۷:۲۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    73 23
    خداروشکر نظام جمهوری اسلامی ایران پاکترین و سالمترین نظام است مرسی
    • IR ۱۰:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      26 56
      نه نیست چون متاسفانه بعد از 40 سال هنوز موفق نشده ایم نخاله هایی مثل تو را از کشور پاکسازی کنیم. مرسی.
    • US ۲۲:۰۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      7 30
      10:02 چرا حرص میخوری برادر؟ داره میگه پاکترینیم. مگه غیر از اینه؟ شاید یه سری خائن به نظام توی رده های بالا داشته باشیم ولی نظام جمهوری اسلامی ایران به خودی خود پاک ترین و ضد استکبارترین در دنیا است.
  • تيمسار IR ۰۷:۳۸ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    73 41
    خجالت اوره اين حرفا يادتون رفته سالها است كه پول موشك هاي اس سيصد داديد ولي رفيق عزيزتون روسيه بهتون فعلا تحويلش نداده
    • مهدی از قم IR ۰۹:۳۰ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      34 58
      ایران امروز چون سرسپرده و نوکرماب نیست و کشوری تاثیرگذار است که تونسته با دست خالی عراق و سوریه و افغانستان و لبنان و یمن و... کنترل کند طبیعی است که همه حتی روسیه ازش بترسند و در فروش سلاح باهاش با احتیاط برخورد کنند اما زمان پهلوی چون حکومتی حقیر و دست نشانه بود امریکا ترجیح میداد با پول ملت ایران به جنگ سرد ادامه دهد.فکر نمکنم فهمیدن ان زیاد سخت باشه
    • US ۰۹:۴۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      55 16
      هرچه از عمو پوتین رسد نیکوست
  • IR ۰۸:۰۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    26 49
    بعد از نزدیک 40 سال بالاخره این اسناد لانه جاسوسی رو یکی پیدا شد دوباره منتشر کنه مشرقیا دمتون گرم
  • IR ۰۸:۱۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    24 46
    آمریکا جان از این به بعد، همه‌ی هزینه‌هات با من...
  • IR ۰۸:۱۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    64 32
    خاک بر سر شاه که یاد نداشت مثل جمهوری اسلامی اس ۳۰۰ از روسیه رو مفت بخره
    • IR ۱۳:۱۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      20 49
      شاه هم مثل ملک سلمان بود که فقط بلد هست پول مفت نفتی رو که به غرب می فروشد با خرید سلاح چندبرابر اون پول رو به جیب امریکا بر گردوند و اما ما برخلاف شاه و عربستان مهتاج و نوکر نیستیم روسیه اس300 نداد ازش به دادگاه لاهه شکایت کردیم و خودمون باور373 رو ساختیم .
    • IR ۱۳:۱۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      19 44
      شاه هم مثل ملک سلمان بود که فقط بلد هست پول مفت نفتی رو که به غرب می فروشد با خرید سلاح چندبرابر اون پول رو به جیب امریکا بر گردوند و اما ما برخلاف شاه و عربستان مهتاج و نوکر نیستیم روسیه اس300 نداد ازش به دادگاه لاهه شکایت کردیم و خودمون باور373 رو ساختیم .
  • IR ۰۸:۵۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    70 37
    اگر امریکا در مورد فروش سلاح به ایران کم فروشی میکرد گران فروشی میکرد ولی اخرش به ایران اف 14 میداد که دنیا ارزوشو داشت. روسیه چی که در بحبوحه تهدیدات همه روزه بمباران تاسیسات هسته ای ایران 10 سال از فروش اس 300 به ایران امتناع کرد ؟
    • مهدی از قم IR ۰۹:۲۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      33 62
      امریکا اگر شرف داشت تکنولوژی ساخت سلاح میداد نه فروش ان به ده برابر قیمت در ضمن امریکا اف ۱۴ را داد تا با پول ایران روسیه را مهار کند.یه کمی به جای این همه تعصب مطالعه کن
    • IR ۱۰:۱۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      34 51
      در مقابل خدماتی که محمدرضا پهلوی به امریکا می کرد فروش اف 14 خیلی ناچیز بود.
    • IR ۱۲:۴۰ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      26 48
      ترکیه بسیار عاقلانه تر عمل کرد و در ازای خرید اف 16 کارخانه مونتاژ آن را هم خریداری کرد حال آنکه ایران یک مصرف کننده محض بود شبیه کشورهای عربی
    • IR ۱۳:۰۰ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      23 48
      الان هم امریکا بهترین سلاح هاش رو به اسرائیل و عربستان و امارات می فروشه !؟ آیا این دلیل خوب بودن امریکاست نه امریکا دنبال پول هست پول نفتی رو که می خره از خاورمیانه چندصد برابرش رو با فروش سلاح بدست میاره !؟ اگه شاه عرضه داشت و امریکا عاشق شاه بود بهش بخاطر خرید این همه سلاح چندبرابر قیمت لسانس تولید سلاح و جنگنده و تانک و ناو می داد ! درضمن اف 14 یک جنگنده ناو نشین و ضد بمب افکن بود بخاطر همین دنیا آرزوش رو نداشت درضمن چندتا از همین اف14 ها قبل انقلاب سقوط کرده بودن در شرایط صلح !؟ اف14 رو خلبان های زبده ایرانی اسمش رو سرزبون ها انداختن .
    • IR ۱۳:۱۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      21 45
      در زمان شاه ایران ژاندارم یا همون نوکر گوش به فرمان امریکا که مسئول ترسوندن دشمنان امریکا بودش به خاطر همین آمریکا هرچی سلاح برای این خدمت نیاز بود بهش میداد نه بیشتر که البته تحت کنترل مستشاران امریکایی بود ارتش شاه به خاطر همین سلاح می فروخت تا شاه همیشه مهتاج اتمریما باشه بخاطر همین حتی قطعات یدکی جنگنده های ایران رو تو خاک امریکا نگه می داشت . ولی رابطه ما با روسیه فروشنده و خریدار بوده است اون تاسیسات بوشهر رو که در زمان شاه با آلمان قرارداد ساختش امضا شده بود که بعد از انقلاب ول کردن رفتن بعد از انقلاب به عهده روسا گذاشته شد به خاطر نامردی غربی ها که انجامش دادن واس300 روهم روسیه به خاطر فشار امریکا و اسرائیل و تحریم سازمان ملل بدقولی کرد که ما هم تعارف نداشتیم و به دادگاه لاهه شکایت کردیم و خودمون هم باور373 رو ساختیم برخلاف شاه که مهتاج امریکا بود ما مهتاج روسیه نیستیم بلکه از موضع برابر و برتر با روسیه رابطه داریم نه مثل شاه از موضع خفت و نوکری .
    • IR ۱۳:۱۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      20 45
      در زمان شاه ایران ژاندارم یا همون نوکر گوش به فرمان امریکا که مسئول ترسوندن دشمنان امریکا بودش به خاطر همین آمریکا هرچی سلاح برای این خدمت نیاز بود بهش میداد نه بیشتر که البته تحت کنترل مستشاران امریکایی بود ارتش شاه به خاطر همین سلاح می فروخت تا شاه همیشه مهتاج اتمریما باشه بخاطر همین حتی قطعات یدکی جنگنده های ایران رو تو خاک امریکا نگه می داشت . ولی رابطه ما با روسیه فروشنده و خریدار بوده است اون تاسیسات بوشهر رو که در زمان شاه با آلمان قرارداد ساختش امضا شده بود که بعد از انقلاب ول کردن رفتن بعد از انقلاب به عهده روسا گذاشته شد به خاطر نامردی غربی ها که انجامش دادن واس300 روهم روسیه به خاطر فشار امریکا و اسرائیل و تحریم سازمان ملل بدقولی کرد که ما هم تعارف نداشتیم و به دادگاه لاهه شکایت کردیم و خودمون هم باور373 رو ساختیم برخلاف شاه که مهتاج امریکا بود ما مهتاج روسیه نیستیم بلکه از موضع برابر و برتر با روسیه رابطه داریم نه مثل شاه از موضع خفت و نوکری .
  • US ۰۸:۵۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    60 62
    میگی گران فروشی این گران فروشی نتیجه اش در جنگ معلوم شد که فانتوم برتر بود یا میگ.
    • IR ۰۹:۱۸ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      40 56
      میگ ها در مقابل فانتوم های معادلشان برتر بودند. پس در بسیاری از موارد به ناچار برای مقابله با میگها از اف 14 استفاده کردیم. اما با آمدن سوپراتاندارد ها و بعد میگهای 29 همین برتری هم بشدت تضعیف شد.
    • مهدی از قم IR ۰۹:۳۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      31 56
      زمان جنگ غیرت بچه های ایران و عشق الله بود که برتر بود مثل بچه های حزب الله لبنان که در ۳۳ روز رژیم صهیون که سلاح های دها برابر پیشرفته تر از پهلوی را داشت شکست دادند.باور کن اگر یه سر سوزن اهل تفکر باشی فهمیدنش اصلا سخت نیست
    • IR ۱۲:۵۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      27 25
      فانتوم برتر بود یا میراژ . فانتوم برتر بود یا میگ 29 . فانتوم برتر بود یا میگ 25 .
    • IR ۱۲:۵۵ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      29 46
      درضمن اگه شاه عرضه داشت با اون خرید های سنگین و پول هایی رو که نفت آورده بود با خرید سلاح بر باد بده خط تولید یک جنگنده و تانک و ناو تو ایران راه می انداخت مگرنه خریدن که کاری نداره همون طور که الان شاه های عرب خلیج فارس بهترین جنگنده ها رو می خرن .
  • IR ۰۹:۴۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    67 32
    دلیل 8سال مقاومت ایران در جنگ با عراق همین تجهیزات نظامی بود که در زمان شاه خریداری شده بود.هنوز هم بهترین هواپیمای ما همون f14 زمان شاه هست.
    • IR ۱۲:۴۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      19 59
      اگر اینطوری بود ارتش در آستانه تخلیه اهواز قرار نمی گرفت! سلاح پیروزی نمی آورد.
    • IR ۱۲:۵۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      28 69
      شما نه از تاریخ نه از امور نظامی سرشته داری دلیل هشت سال مقاومت ایران خودباوری و ایمان و باور و اعتقادی بود که انقلاب به رهبری امام در روح و کالبد خسته ایران دمید وقتی ما تا قبل انقلاب تمام ارتش رو مستشاران نظامی امریکایی می گردوندن و ایران یک فشنگ هم تولید نمی تونست کنه در جنگ هشت ساله با وجود تحریم های همه جانبه و حمایت شرق و غرب از صدام با ایمان و خودباوری ایستاد . درضمن شاه رای نیروی هوایی خریدهای سنگینی کرد ولی جنگ نیروی هوایی نبود بلکه اصل جنگ در زمین هست نه هوا که از نظر زرهی ارتش ایران صعیف بود و هوایی هم کافی نبود اف 4 های ایران از پس میراژ ها برنمی اومدن و اگه خریدهای شاه کافی بود ایران مجبور به خریدن جنگنده جی 7 نمی شد و آخر جنگ هم ایران فقط 50 هواپیمای قابل پرواز داشت در ماه های اولیه جنگ نیروی هوایی ایران نیروی هوایی عراق رو فاج کرد ولی در پایان سال اول این عراق بود که دست برتر رو در ها داشت با خرید جنگنده های جدید .
    • IR ۱۲:۵۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      26 97
      شما نه از تاریخ نه از امور نظامی سرشته داری دلیل هشت سال مقاومت ایران خودباوری و ایمان و باور و اعتقادی بود که انقلاب به رهبری امام در روح و کالبد خسته ایران دمید وقتی ما تا قبل انقلاب تمام ارتش رو مستشاران نظامی امریکایی می گردوندن و ایران یک فشنگ هم تولید نمی تونست کنه در جنگ هشت ساله با وجود تحریم های همه جانبه و حمایت شرق و غرب از صدام با ایمان و خودباوری ایستاد . درضمن شاه رای نیروی هوایی خریدهای سنگینی کرد ولی جنگ نیروی هوایی نبود بلکه اصل جنگ در زمین هست نه هوا که از نظر زرهی ارتش ایران صعیف بود و هوایی هم کافی نبود اف 4 های ایران از پس میراژ ها برنمی اومدن و اگه خریدهای شاه کافی بود ایران مجبور به خریدن جنگنده جی 7 نمی شد و آخر جنگ هم ایران فقط 50 هواپیمای قابل پرواز داشت در ماه های اولیه جنگ نیروی هوایی ایران نیروی هوایی عراق رو فاج کرد ولی در پایان سال اول این عراق بود که دست برتر رو در ها داشت با خرید جنگنده های جدید .
  • مهیار IR ۰۹:۴۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    34 48
    دقیقا درست و مستند بود حرفاتون آمریکا از بعد از 28 مرداد از هر راهی تو ایران به دنبال منافع اقتصادی بیشتر بود. خدارو شکر الان تو خیلی از بخش های نظامی مثل موشکی خودمون تولید میکنیم با کیفیتشم هم تولید میکنیم اما تو بعضی بخشهای مثل هواپیما همین الانشم بخوایم از روسیه به اصطلاح متحد هم بخریم حاضر نیست با چند برابر قیمت هم به ما بفروشه
  • ناشناس IR ۱۰:۲۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    55 97
    محمدرضا پهلوی شخص ضعیف النفس و بزدلی بود و به همین دلیل امریکایی او را تحقیر می کردند.
  • پویا IR ۱۲:۲۰ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    29 50
    این نقش را دقیقاً در زمان حاضر دولت جنایتکار سعودی برعهده دارد
  • IR ۱۴:۳۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    62 36
    مشرق یه نظر سنجی مردونه بزن ببین چه بلایی سرتون میاد.
    • IR ۱۸:۰۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      9 36
      بله شمااااا بیشمارید از بس تَکرار میکنید
    • US ۲۲:۱۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
      9 25
      اگه دلت خوشه به این منفی ها، اینا همش مال یک آدم مریض یا شاید داعشیه که با آی پی های مختلف میاد منفی میده
  • رضا IR ۱۵:۳۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    62 15
    نظرات رو که میخونم امیدوارم میشم که مردم آگاه شدند
  • علی IR ۱۹:۴۹ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۳
    23 17
    از روزنامه مشرق درخواست دارم همه ابعاد را بسنجند لطفا و از فرمایشات رایگان خودداری کنند
  • بهزاد AT ۰۲:۴۳ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۴
    51 11
    من به شدت و با ایمان قلبی معتقد هستم که شاهبرمیگرده
    • ۱۱:۳۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۴
      0 16
      قراره از گور دربیاد؟!
    • IR ۰۸:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۵
      5 0
      منم همینطور بردار ما بیشماریم
  • محمدرضا آریاشاهی خانی CH ۰۲:۴۶ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۴
    69 13
    دلم برات میسوزه مشرق، خیلی رقت انگیز شدی. البته حقتونه، زمان تسویه حساب نزدیکه.
    • ۱۱:۳۷ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۴
      0 39
      بله تسویه حساب با نخاله های تسویه نشده ای مثل تو
  • محمد IR ۰۰:۱۴ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۵
    23 2
    در جواب ناشناس 11:36. خوب الاغ منظورشون ولیعهد هست دیگه. شما مشرقی ها چرا اینقدر عوضی و نفهم هستید.
  • IR ۰۸:۰۱ - ۱۳۹۶/۰۸/۱۵
    46 2
    حتی اگر خودتون جر بدید نمیشه تغییری در واقعیت ایجاد کرد کارتون ساختس حتی از روح شاه هم وحشت دارید

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس