به گزارش مشرق، در سومین مرحله از پاسخ به تجاوز ارتش آمریکا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که «مراکز پشتیبانی لجستیکی ناوها و سکوهای سوخت‌گیری ناوهای هواپیمابر آمریکایی در بندر دُقم عمان» را هدف حمله قرار داده است.

در نگاه نخست ممکن است این پرسش مطرح شود که با وجود برخورداری ناوهای هواپیمابر آمریکا از پیشران هسته‌ای، هدف قرار دادن اسکله‌های سوخت‌رسانی چه اهمیتی دارد؟ پاسخ این سؤال را باید در تفاوت میان «سوخت ناو» و «سوخت ناوگروه» جست‌وجو کرد.

ناو هسته‌ای است؛ اما ناوگروه نه

ناوهای هواپیمابر کلاس «نیمیتز» و «جرالد آر. فورد» نیروی محرکه خود را از راکتورهای هسته‌ای تأمین می‌کنند و برای حرکت به سوخت فسیلی نیاز ندارند؛ اما این ویژگی تنها به سامانه رانش خود ناو مربوط می‌شود و به معنای بی‌نیازی ناوگروه رزمی از زیرساخت‌های سوخت‌رسانی نیست.

یک ناو هواپیمابر هرگز به‌تنهایی مأموریت انجام نمی‌دهد. این شناور همواره در قالب یک ناوگروه رزمی شامل ناوشکن‌ها، رزم‌ناوها، شناورهای پشتیبانی و کشتی‌های تدارکاتی فعالیت می‌کند. بخش عمده این شناورها همچنان از موتورهای دیزلی یا توربین‌های گازی استفاده می‌کنند و برای ادامه مأموریت خود به سوخت دریایی وابسته هستند.

هواپیماها هم بدون سوخت پرواز نمی‌کنند

موضوع تنها به شناورهای همراه محدود نمی‌شود. ده‌ها جنگنده، هواپیمای هشدار زودهنگام، هواپیمای جنگ الکترونیک و بالگرد مستقر روی عرشه ناو نیز برای انجام عملیات به سوخت هوانوردی نیاز دارند.

اگرچه ناو هواپیمابر بخشی از این سوخت را در مخازن داخلی خود حمل می‌کند، اما در مأموریت‌های طولانی‌مدت، این ذخایر باید به‌طور مستمر از طریق شناورهای لجستیکی یا زیرساخت‌های بندری تکمیل شود. از همین رو، بنادری که امکان انتقال حجم بالای سوخت، تعمیرات و پشتیبانی را فراهم می‌کنند، بخشی از زنجیره حیاتی عملیات ناوگروه‌های آمریکایی محسوب می‌شوند.

چرا «اسکله دُقم» اهمیت دارد؟

بندر دُقم عمان طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مراکز پشتیبانی دریایی آمریکا در شمال اقیانوس هند و دریای عرب تبدیل شده است. این بندر با برخورداری از اسکله‌های ویژه، مخازن ذخیره سوخت، خطوط انتقال فرآورده‌های نفتی و زیرساخت‌های تعمیراتی، قابلیت ارائه خدمات به شناورهای بزرگ نظامی از جمله ناوهای هواپیمابر را دارد.

در سال‌های گذشته نیز ناوهای هواپیمابر آمریکایی بارها برای انجام تعمیرات، دریافت خدمات لجستیکی و پشتیبانی در این بندر پهلو گرفته‌اند.

* بندر دُقم عمان

هدف؛ ضربه به زنجیره پشتیبانی

بر همین اساس، هدف قرار دادن اسکله‌ها و مراکز سوخت‌رسانی را باید فراتر از حمله به یک تأسیسات بندری ارزیابی کرد. چنین زیرساخت‌هایی گلوگاه پشتیبانی ناوگروه‌های رزمی به شمار می‌روند و هرگونه اختلال در آنها می‌تواند فرآیند سوخت‌رسانی به شناورهای همراه، کشتی‌های تدارکاتی و تأمین مجدد سوخت مورد نیاز عملیات هوایی و دریایی را با مشکل مواجه کند.

به بیان دیگر، هرچند راکتور هسته‌ای، انرژی لازم برای حرکت ناو هواپیمابر را تأمین می‌کند، اما توان رزمی یک ناوگروه به شبکه‌ای از زیرساخت‌های لجستیکی، سوخت‌رسانی، تعمیرات و پشتیبانی وابسته است؛ شبکه‌ای که استمرار حضور و عملیات در دریا را تضمین می‌کند و از همین رو، از منظر نظامی یکی از اهداف راهبردی و اثرگذار محسوب می‌شود.