سرویس سیاست مشرق _ اقدام تلافی‌جویانه آمریکا علیه بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران که عده‌ای نام "محاصره دریایی" بر آن گذشته‌اند با واکنش‌های متفاوتی در ایران و خارج از ایران مواجه شده است.

روزانه به طور مداوم تحلیل‌های مختلفی در این باره ارائه می‌شود که البته و متأسفانه تعداد کمی از آنها مبتنی بر حقایق صحنه هستند. در واقع بیشتر شاهدیم که عده‌ای اسیر نام "محاصره" هستند و مبتنی بر همین اسارت تحلیل می‌کنند نه اینکه شجاعت شکافت صحنه و بیان واقعیت‌ها را داشته باشند!

چه اینکه اقدام آمریکا؛ بیش از آنکه یک رفتار مبتنی بر استراتژی نظامی یا ضعف ایران باشد یک پروپاگاندای تبلیغاتی است که از زجر کاخ سفید در ناتوانی از بازگشایی تنگه مسدود شده هرمز نشأت گرفته است.

در همین زمینه، اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور روحانی و وزیر صمت دولت اصلاحات به تازگی طی سخنانی در آیین گرامیداشت روز ملی خلیج فارس در محل کتابخانه ملی ایران در اشاره به اهمیت تنگه هرمز گفته است: ورود و خروج مواد اولیه کارخانه‌جات مهم در بخش پزشکی و بخش‌های مختلف مانند ده‌ها میلیون تن مواد اولیه کارخانجات، غلات، ماشین آلات صنعتی از تنگه هرمز است؛ تنگه‌ای که نبض اقتصاد در آن حرکت می‌کند. تنگه هرمز یکی از حساس‌ترین و استراتژیک‌ترین نقاط جهان است بدون تردید نقطه‌ای‌ست که پیوند خلیج فارس با اقتصاد جهانی است.

وی با بیان اینکه خداوند متعال موقعیت جغرافیایی به ایران داده است که این موقعیت از نظر ژئوپولیتیک داشته‌های تاریخی متعددی برای ایران دارد، گفت: به ظاهر می‌گویند ما ایران را محاصره دریایی کرده‌ایم. کشوری که با ۱۵ کشور همسایه است و با همه آنها مبادلات وسیع تجاری و ریلی، جاده‌ای دارد، چگونه می‌شود آن را محاصره کرد؟!

به گزارش ایرنا، جهانگیری تصریح می‌کند: ممکن است در واردات برخی از کالاها مشکل ایجاد کنید اما وسعت سرزمینی و اشراف بر تنگه هرمز از اجزای اصلی در قدرت ایران و موقعیت ژئوپولتیک ایران هستند.[۱]

سؤال جهانگیری که به نظر می‌رسد وزیر جنگ و رئیس‌جمهور آمریکا مخاطب اصلی آن هستند بسیار حائز اهمیت است.

سؤالی که اگرچه پاسخ آن مشخص است لکن انتظار پر بیراهی نیست که نظاره‌گر چیستی پاسخ مقامات بلندپایه آمریکایی به آن هم باشیم!

درباره سؤال جهانگیری البته چند فکت تاریخی جالب نیز وجود دارد که مداقّه در آنها اهمیت مسئله را بیشتر مشخص می‌کند.

قضایایی مثل به دردسر افتادن کشور قطر پس از محاصره زمینی و هوایی عربستان، کمبود سوخت در لبنان و ونزوئلا و همچنین کمبود ماسک در برخی کشورهای اروپایی در ایام کرونا.

نگاهی به این مثال‌ها نشان می‌دهد که ایران اسلامی پس از تقلای آمریکا برای اعلام محاصره؛ اولا به هیچیک از کمبودهای غذایی، سوختی و بهداشتی که در کشورهای فوق‌الذکر بروز یافت مبتلی نشد و ثانیا و از همه مهمتر اینکه اساسا تصور چنین فرضی به صورت "آسیب بحرانی" هم برای ایران اسلامی وجود ندارد.

زیرا مبتنی بر همان که مهندس جهانگیری اشاره کرده است اساسا نمی‌توان کشوری در همسایگی دو دریا، یک اقیانوس و ۱۵ کشور بزرگ را محاصره کرد.

از حیث اقتصادی همچنین نکات مهم دیگری هم در بحث ادعای محاصره دریایی ایران وجود دارد.

یحیی آل اسحاق، فعال اقتصادی و رئیس اتاق مشترک ایران و عراق نیز به تازگی در همین باره گفته است: موقعیت جغرافیایی، ارتباطات ایران با ۱۵ کشور همسایه و وضعیت مرزهای آبی و خاکی ما به گونه‌ای است که می‌توانیم نیازهایمان را از ترکیب‌هایی از دریا و خشکی جبران کنیم.

در بیان آل اسحاق، با توجه به تجربه و سابقه در زمینه‌های مختلف، امکان تامین نیازهای اساسی کشور در شرایط بحرانی وجود دارد. اصل محاصره اقتصادی فعلی با برنامه‌های آمریکایی‌ها همخوانی ندارد. هر چه این محدودیت‌ها شدت یابد، اهداف اقتصادی دیگر کشورها نیز مختل خواهد شد. این موضوع به ویژه در حوزه‌های نفت، انرژی، گاز، محصولات کشاورزی و اوره قابل مشاهده است.

به گزارش مشرق، رئیس اتاق مشترک ایران و عراق تصریح می‌کند: اگر برای شکست محاصره هم هیچ کاری نکنیم حداکثر تاب‌آوری مجموعه نیازهای دنیا مخصوصا خود اروپا و آمریکا بیشتر از یک ماه یا ۴۵ روز نیست و بیشتر از آن نمی‌توانند مقاومت کنند. الان تورم زیادی در رابطه با کالاهای کشاورزی و انرژی به وجود آمده است. ضمن اینکه مسئولان ما مقابله به مثل می‌کنند و همان گونه که آن‌ها فشار می‌آوردند، ما هم در تنگه هرمز و جاهای دیگر مقابله به مثل می‌کنیم. حتی اگر مقابله هم نباشد آنها ۴۵ روز بیشتر نمی‌توانند دوام بیاورند.[۲]

در برآیند این واقعیت‌ها اما بایستی متوجه بود که خیلی مهم است رسانه‌ها و ایضا انسان رسانه‌ها به مردم چه می‌گویند؟!

اگر آنها این واقعیت‌ها را کتمان کنند و یا با سیاه‌نمایی و ناامیدسازی به صورت خواسته یا ناخواسته موجب قویتر شدن خدعه پروپاگاندای دشمن بشوند؛ آنگاه جامعه نقاط قوت فوق‌الاشاره را از یاد خواهد برد و مسیر تحقق هدف دشمن فراهم می‌شود.

لذا باید در کنار ارائه تحلیل‌های صحیح از جانب خواص کشور و بیان نقاط قوت؛ درباره آنچه از رسانه‌ها و بویژه از انسان‌رسانه‌ها می‌شنویم نیز حساس باشیم تا اسیر گرداب ناامیدسازی و سیاه‌نمایی نشویم.

***

1_https://irna.ir/xjXcr9

2_mshrgh.ir/1807192