کد خبر 1084509
تاریخ انتشار: ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۶:۰۰
تحلیلی بر شرایط لیبی و نقش ترکیه در پایداری بحران

ترکیه به رغم فاصله‌ی زیاد جغرافیایی و عدم همسایگی با لیبی توافقی با دولت وفاق پیرامون تعیین مرز در مدیترانه به انجام رسانده و کوشش می‌کند خود را در مرکز انتقال انرژی قرار داده و هم دسترسی‌اش را به نفت و گاز ارزان قیمت تضمین کند.

به گزارش مشرق، در روزهای اخیر اوضاع در کشور لیبی بار دیگر دستخوش دگرگونی شده و موازنه‌ی قوا در آن با افزایش دخالت بازیگران گوناگون در حال بازآفرینی است. با پیروزی چشمگیر نیروهای دولت وفاق به رهبری فائز السراج بر هواداران ژنرال خلیفه حفتر تحولات لیبی وارد مرحله‌ی نوینی شده است.

بیشتر بخوانید:

اما آنچه در دور تازه‌ی درگیری‌ها در این کشور جالب توجه بوده نقش‌آفرینی گسترده و پررنگ ترکیه و کمک فراوان دولت آنکارا به طرابلس است که  نوشتار پیش‌رو در پی واکاوی بخشی از دلایل و بسترهای دخالت رهبران ترکیه در لیبی و چشم‌انداز آینده‌ی تحولات در این کشور آفریقایی است.

گریزان از دمشق؛ پیش به سوی طرابلس

گرایش‌های اخوانی سردمداران حزب عدالت و توسعه از یک سو و آرزوهای دور و دراز اردوغان برای بازسازی شکوه دوران امپراتوری عثمانی راهی جز اعمال نفوذ، کنشگری و در نهایت دخالت در امور کشورهای عرب منطقه برای ترکیه باقی نمی‌گذارد. اگر روزگاری این نفوذ به شکل نرم و از روزنه‌ی فرهنگ و اقتصاد بود پس از بحران سوریه وارد فاز امنیتی و نظامی شد و هنوز هم در همین ریل به حرکت خود ادامه می‌دهد.

ناکامی بزرگ ترکیه در سوریه و شکست سیاست‌های آنکارا، این کشور را در شرایط نامطلوبی قرار داده که به دست گرفتن ابتکار عمل در لیبی می‌تواند مرهمی بر آن فرصت‌سوزی‌ها بوده و برگ برنده‌ای به شمار آید. از یک سو دولت وفاق ملی در زمره‌ی گرایش‌های اخوانی قرار دارد و از دیگر سو جایگاه    گریزناپذیر ساخته است.

در همین راستا ترکیه به رغم فاصله‌ی زیاد جغرافیایی و عدم همسایگی با لیبی توافقی هم با دولت وفاق پیرامون تعیین مرز در مدیترانه به انجام رسانده و کوشش می‌کند با مانع تراشی بر سر انتقال گاز از لبنان و سرزمین‌های اشغالی به اروپا، هم خود را در مرکز انتقال انرژی  قرار داده و هم دسترسی‌اش را به نفت و گاز ارزان قیمت تضمین کند. از همین روی با وارد کردن هزاران نیروی رزمی از سوریه به لیبی وارد نبرد با ارتش ژنرال حفتر شد که از پشتیبانی مصر، امارات و عربستان بهره می‌برد. در حقیقت در یک تقسیم کار نانوشته تامین مالی این نیروها از سوی قطر صورت گرفته و برآوردن نیازهای تسلیحاتی و تدارکاتی نیز بر عهده‌ی ترکیه است. حفظ جای پا در لیبی برای اردوغان از اهمیت بسزایی برخوردار است و به گونه‌ای جنبه‌ی حیثیتی نیز پیدا کرده‌است.

نگرانی اروپا و خشم دشمنان اخوان

بدون شک ترکیه تنها بازیگر صحنه‌ی تحولات لیبی نیست و دیگر کشورها نیز با توجه به منافع خود به نقش‌آفرینی در لیبی سرگرم هستند. از یک سو اروپایی‌ها نگران از پدیداری موج جدیدی از مهاجرت به سوی قاره‌ی سبز هستند و با حساسیت پیگیر تحولات این کشورند. همچنین سرنوشت منابع بزرگ و باکیفیت نفت لیبی نیز برای شرکت‌های نفتی ایتالیا و فرانسه و اقتصاد این دو کشور حائز اهمیت فراوان است. این دو شرکت برای سالیان دراز مهم‌ترین فعالان عرصه‌ی انرژی لیبی بودند و از این رهگذر به سودهای سرشاری دست یافتند.

ضلع دیگر این بازی به بلوک مخالف اخوان در منطقه و به ویژه دو کشور امارات و مصرارتباط پیدا می‌کند. قدرت‌یابی یک دولت اخوانی در همسایگی مصر سبب نگرانی عمیق قاهره است تا جایی که گفته می‌شود به دنبال شکست‌های اخیر حفتر و عقب‌نشینی نیروهای وی از پیرامون طرابلس، مصری ها برای پشتیبانی از آنان وارد لیبی شده‌اند. همچنین امارات هم از شکل‌گیری یک پایگاه برای تبلیغ و گسترش اندیشه‌های اخوانی در منطقه بسیار نگران است. عربستان هم البته در میان همین دسته جای می‌گیرد.

در این میان نباید از نقش آمریکا و روسیه نیز چشم‌پوشی کرد. از آنجا که روسیه از خلیفه حفتر حمایت می‌کند پس آمریکایی‌ها هر چند نه تمام و کمال اما به هر روی و به دلیل حفظ ظاهر هم که شده از دولت مورد تایید سازمان ملل در لیبی پشتیبانی می‌کنند. با اینکه روس‌ها بر این گمان بودند که می‌توانند با الگوگیری از سوریه در لیبی نیز حفتر را به پیروزی برسانند اما تفاوت بنیادین شرایط دو کشور و نبود یک نیروی رزمی باانگیزه و اعتقاد در سازمان رزم حفتر شرایط را به زیان این نیروها و روسیه تغییر داد و با ورود افراد تازه‌نفس و کارآزموده که تجربه‌ی سال‌ها جنگ در سوریه و عراق را دارند، ورق به سود دولت وفاق برگشت.

نتیجه‌گیری

اوضاع سیاسی و امنیتی در لیبی به معنای واقعی پیچیده است و حضور چندین قدرت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در جهت شکل‌دهی به تحولات این کشور پیش‌بینی آینده را بسیار دشوار ساخته است. با این حال به نظر می‌رسد سناریوی تجزیه‌ی لیبی بیش از پیش محتمل شده و سطح درگیری نیروهای متخاصم به حدی رسیده است که دستکم در کوتاه مدت نمی‌توان به بهبود شرایط و برقراری آرامش در این کشور امید چندانی داشت.

حضور ترکیه در لیبی که از یک سو برای رقابت با یونان و مصر و از سوی دیگر دسترسی به منابع نفت و مشارکت در بازسازی لیبی انجام می‌گیرد، از آنجا که با الزامات بومی و درک درست بافت سیاسی و اجتماعی لیبی همراه نیست نه تنها به سود طرابلس نخواهد بود بلکه می‌تواند مانند مدل دخالت در سوریه بار دیگر اردوغان را به مهلکه اندازد.

روسیه هم هرچند گمان داشت که به دلیل پیشینه‌ی خوب روابط با لیبی می‌تواند سهمی در آینده‌ی این کشور به دست آورد، اما نبود یک راهبرد مناسب سیاسی و نیروهای باانگیزه و ایدئولوژیک میدانی سبب ناکامی مسکو شده است.

جابجایی تعداد زیادی از تروریست‌های سلفی بین‌المللی حرفه‌ای و جنگ‌دیده به داخل لیبی و استقرار آنها در این کشور چند پاره و آشفته حال و همچنین ناتوانی کشورهای غربی در مدیریت بحران و برقراری آرامش و امنیت نسبی، نمایانگر بدتر شدن وضعیت و ادامه‌ی‌جنگ قدرت خواهد بود.

منبع: فارس

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 22
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 15
  • ایران IR ۱۷:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    1 42
    در برآورد ۲۰۱۲ مؤسسه آمار ترک استات (The Turkish Statistical Institute (TurkStat))، جمعیت کردهای ترکیه بیش از ۲۲ میلیون نفر (۲۲٬۶۹۱٬۸۲۴) و بیش از سی درصد از جمعیت ۷۴٬۷۰۰٬۰۰۰ نفری ترکیه را تشکیل می‌دهد.تازه این آمار برای 8 سال پیشه و از طرف دولت ترکیه ای داده شده که کردها را ترک کوهستانی میخونه، حتی زن خود اردوغان امینه اردوغان کرد هست ، دیگه تا تهشو بخونید چه خبره
    • IR ۲۰:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      40 3
      اولا زن اردوغان عربه دوما این آمار های توهمی بیش نیست کورد های ترکیه پانزده میلیون نفر هستند ثانیا تو ایران نزدیک به سی و پنج میلیون تورک است منظور
    • خسرو IR ۲۱:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      4 29
      خود اردوغان از اقوام گرجی چرکس هاست که در دوران عثمانی در مهاجرتی بزرگ به آناتولی مهاجرت کرده اند، امروزه جمعیت چرکس ها در ترکیه بین 5 تا 7 میلیون نفر تخمین زده می شود، و زن اردوغان هم کورد است ، اگر 30 میلیون کورد ، آلبانی ها ، چرکس ها ، عرب ها ، ارمنی ها و.. را جمع کنید ، سرجمع 30 میلیون ترک خالص از ترکیه بیرون نمی آید ، توهمی به نام ترک کیه ؟
    • IR ۲۲:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      1 1
      طبق آخرین آمار که در سال ۲۰۱۹ در ترکیه سرشماری شده جمعیت کردهای ترکیه ۶۷۰۰۰۰۰ نفر بوده که کمتر از ده درصد ترکیه میباشد
    • IR ۲۲:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      3 2
      خود حزب کردها در ترکیه آمارشان را ۹ میلیون اعلام میکنند در حقیقت حدود سه میلیون اضافه اونوقت تو آمار میلیاردی میدی؟
    • فرزند ایران IR ۰۸:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۸
      1 1
      واقعا باید دل یک مسلمان به حال اسلام با این مسلمانانش بسوزد. ترک مسلمان در برابر کرد مسلمان، ایرانی مسلمان در برابر عراقی مسلمان (در دوران جنگ)، افغانی مسلمان در برابر افغانی مسلمان، عربستان مسلمان در برابر یمن مسلمان. مسلمانان نگاهی به اسرائیل بیاندازید به کشمیر و میلیون ها مسلمان در رنج. بس کنید این جنگ های دشمن شاد کن را.
  • IR ۱۸:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    4 0
    از وضعیت درگیری های سرت هم خبر بذارید
  • احمد IR ۲۱:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    2 49
    ، قوم اریایی ماد ( کردها) اصیل ترین و قدیمی ترین مردم این منطقه بوده اند و هستند، امروز با جمعیت 35 میلیون نفری این قوم اصیل ایرانی در ترکیه سرمایه بزرگی برای تمام ایران هستند، من به عنوان یک فارس با تمام توان و اراده ام از برادران چند هزار ساله خودم حمایت می کنم و جلوی هر بدخواه و کینه به دلی تا پای جان می ایستم
    • IR ۲۲:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      5 2
      خب در برابر پانصد میلیون تورک عددی نیستید فقط در ایران ۴۵ میلیون تورک زندگی میکنند در ثانی پیروزیهای ترکیه در میدان جنگ چه ربطی به این موضوع دارد
    • IR ۲۲:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      2 2
      تاپای جان اگر هستی برو با اردوغان بجنگ پشت کامپیوتر یا گوشی همه شیر هستند موشمرگه
    • IR ۲۲:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      2 2
      تاریخ رو کدام ابله آیی به تو یاد داده مادها تورک ها هستند دوما جمعیت کوردهای ترکیه صد میلیون هم باشه از ایران نفرت دارن
    • کردستانی IR ۱۶:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۹
      0 0
      عالی
  • ایران IR ۲۱:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    3 35
    زن اردوغان اهل شهر سیرت در جنوب شرق ترکیه و کردستان ترکیه هست بعد چطور میشه عرب ؟ بهتره از خودش بپرسید تا خاری باشه در چشم دشمنان ملت کورد
    • IR ۲۲:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      3 1
      در ترکیه مثل ایران کرد و ترک ندارند همه خودشان را تورک میدانند تمام
    • IR ۲۲:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      3 0
      تو سیرت عرب هم زندگی می کنند اما جمعیت شأن خیلی کم است اتاتورک تو یک شهر علوی نشین به دنیا آمده اما علوی نیست
    • حسن IR ۲۳:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
      2 2
      درترکیه کوردستان وجودندارد. اما مهاجران کوردهندوتبار درکوههای قندیل وجوددارد که اینها را پ ک ک میگویند یعنی کوردهای هندی تبار تروریست درعراق کوردستان وجوددارد که نسل کورد مهاجر هندی هستند.
    • علی PL ۱۹:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۸
      1 1
      عزیزدلم برواینترنت بیوگرافی امینه ورجب اردوغان را نوشته این که دعواندارد،وراجع به آماراکراد در ترکیه : ۱۲ در صد هستند وچون سرشماری ترکیه با نظارت اورپا انجام میشود امکان تقلب نیست،وحتی زازا ها را هم کرد حساب نکردند طبق خواست خود زازا ها وتعدادشان درحدود ۱٫۴ در صد است من خودم از سفارت ترکیه استعلام کردم،وعلویها هم کرد نیستند بلکه ترک وزازا هستند،وامینه اردوغان اصالتا از اعراب سیرت است ونصف جمعیت سیرت عرب است،اردوغان هم اجدادش از ترکهای باطوم است« شهری ترک نشین در گرجستان» وگرجی نیست، اول چیزی را یقین کنید بعد اعلام کنید چون دروغگو دشمن خداست.
  • امیر IR ۲۲:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    4 2
    عجب آدمای پیدا میشن اصلا نظرتون چه ربطی به این مقاله داره؟ در ضمن چهل ملیون ترک در ایران زندگی میکنن و بیش از نود درصد مردم تهران ترکی بلدن
  • IR ۲۳:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    3 1
    ترکیه در هر حال در لیبی پیروز شده و همانطور که اوضاع در نهایت در سوریه به نفع روسها تمام خواهد شد در لیبی هم امریکا خودش هم نمی تواند حریف ترکها بشود و کار د لیبی به نفع ترکها تمام شده محسوب می شود و حتی مصر هم می داند درگیری مستقیم حتی کار روسها هم نیست و ایران نیز باید به ترکها کمک کند چون حفتر نوکر قصد دارد با اسکان فلسطینی ها وطن جایگزین برای فلسطینی ها درست کند و بد معامله ای انجام داد
  • حاجی IR ۲۳:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۷
    1 1
    مشرق جان پایداری بحران چیه یکی دیگه کودتا کرده ترکیه اومده از دولت مشروع حمایت کنه ایران هم اعلام کرد ک موضعش با ترکیه یکیه ینی الان خلیفه کفتر طرابلس رو اشغال میکرد بحران تموم بود؟؟!
  • حق IR ۰۳:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۸
    19 3
    قوم ماد ترکهای آذربایجان ایران هستند و قوم پارت هم هارکانیان یا همان اشکانیان هستند که آنها هم ترکهای ایران هستند.ماد و پارت و پارس از قدیم ایرانی بودند. کردها از کشمیر در طی صد سال اخیر به ایران آمدند حالا از کجا شدند ماد!! هویت دزدی هم حدی داره. چرکس های ترکیه هم از نژاد ترکهای آذری ایران هستند که الان در آنسوی آراز در گرجستان هم هستند.در ترکیه هم جمعیت کردها کلا هشت میلیون نفر هست.امینه اردوغان هم صددرصد عرب هست
  • IR ۰۸:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۳/۲۸
    24 0
    به نظر میرسه ایران توان دخالت در لیبی که هیچ، توان اظهار نظر هم نداره .چنان ضعیف شده که دست از روس کشیده و دیروز ظریف گفته در کنار ترکیه هستیم.

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس