شورای روابط خارجی

کارشناسانی از اندیشکده‌های مختلف تلاش کردند راه‌های مقابله با نفوذ منطقه‌ای ایران را ارزیابی کنند و توصیه‌هایی برای دولت ترامپ داشته باشند.

سرویس جهان مشرق- «۱۵ سال پس از مداخله نظامی آمریکا در عراق، مهره‌های شطرنج خاورمیانه اغلب نه از سوی ایالات متحده بلکه توسط جمهوری اسلامی ایران جابجا می‌شود. هر کجا را که بنگرید، ایران را می‌بینید». این جملاتی است که گلِن کِسلر از واشینگتن‌پست، میزگرد شورای روابط خارجی را با آن آغاز می‌کند.

شورای یادشده با برگزاری میزگردی با نام «نقطه ضعف ایران» چگونگی مقابله با نفوذ ایران در منطقه به ویژه در سوریه، عراق و خلیج فارس را بررسی کرد. این میزگرد با حضور چهار کارشناس و با همکاری بنیاد هاسر (Hauser Foundation) برگزار شد و طی آن توصیه‌هایی به دولت ترامپ پیرامون تصمیم‌سازی علیه ایران ارائه شد.

فیصل ایتانی از شورای آتلانتیک، کارن یانگ از مؤسسه دولت‌های عرب خلیج (فارس)، نسیبه یونس از چتم هاوس و رای تاکی از شورای روابط خارجی کارشناسان میزگرد «نقطه ضعف ایران» را تشکیل می‌دادند.

در اینجا قصد داریم با توجه به تأثیرگذاری کارشناسان تندرو بر دولت ترامپ، خلاصه‌ای از گفته‌ها و شنیده‌های این نشست را به مخاطبان مشرق ارائه کنیم؛ به ویژه توصیه‌هایی که در این میزگرد به کاخ سفید ارائه شده است.

قطب‌بندی در کشورهای عرب منطقه

«یانگ» کشورهای عرب منطقه را به دو گروه دوست و دشمنِ ایران تقسیم می‌کند: در یک طرف عمان، قطر و کویت قرار دارد که تا حدودی روابط تجاری با ایران داشته و خواهان افزایش تخاصم نیستند اما از سوی دیگر عربستان سعودی، بحرین، امارات متحده عربی و مصر قرار دارد که البته هر یک از زاویه خاص خود در جبهه تخاصم با ایران قرار گرفته است.

یانگ به نگرانی بحرین از بی‌ثباتی داخلی در صورت افزایش روابط با ایران اشاره می‌کند اما تصریح می‌کند «اگر شما با بسیاری از قبایل شیعه در بحرین گفتگو کنید، آنها خود را بحرینی می‌دانند نه ایرانی.» وی مناقشه ایران با امارات متحده عربی را نیز تا حدودی ناشی از اختلافات امیرنشین ابوظبی با امیرنشین دوبی می‌داند و حتی مورد عربستان سعودی تأکید می‌کند ایرانیان، سعودی را دشمن شماره یک خود نمی‌دانند و اختلاف دو کشور از سویی به اختلاف ایدئولوژیک میان دو کشور و از سوی دیگر به منافع گروهی در سیاست داخلی عربستان برمی‌گردد.

کارشناس مؤسسه دولت‌های عرب خلیج (فارس) اضافه می‌کند مناقشه عربستان و قطر موجب شده شورای همکاری خلیج (فارس) فلج شود و به همین دلیل واشینگتن اصرار دارد این مناقشه پایان یابد، اما این دولت‌ها ترجیح می‌دهند مناقشه یادشده یا در زمانی که خود ترجیح می‌دهند و به شیوه خود حل کنند. از این رو ادامه یافته است.

ایران در سوریه چه می‌کند؟

به نظر فیصل ایتانی، راهبرد ایران در شامات، ایجاد یک خط مقدم در مقابل اسرائیل است. این کار در لبنان با شکل‌دادن به گروه‌های مبارز شیعی و در سوریه با ممانعت از روی‌کارآمدن یک دولت ضدشیعی انجام شده است.

ایتانی ادامه می‌دهد اسرائیل در لبنان برای مقابله با ایران پس از آزمون و خطاهای بسیار نهایتاً به نوعی مدیریت راهبردی شامل بازدارندگی در کنار حملات دوره‌ای دست یافت اما در مورد حضور ایران در سوریه میان تکرار این راهبرد یا انتخاب برخورد سخت و جنگ تمام‌عیار در تردید است.

اهداف تهران در عراق

نسیبه یونس سه هدف اصلی ایران در تعامل با عراق را یادآور می‌شود: اول اینکه عراق هیچ‌گاه دوباره به ایجاد تهدید جدی علیه ایران اقدام نخواهد کرد، زیرا جنگ تحمیلی خسارات زیادی به ایران وارد کرد.

هدف دوم ایران، پیشگیری از تبدیل عراق به جای پایی برای دولت‌های خارجی جهت اعمال فشار بر ایران است و هدف سوم به زعم او، استفاده از عراق به عنوان پایگاهی برای نفوذ سیاسی و نظامی در منطقه و همچنین برگ برنده‌ای در چانه‌زنی بین‌المللی است.

به نظر او ایران طی ۱۵ سال اخیر نفوذ خود را در عراق از طریق دیپلماسیِ قدرتمند به پیش برده و حتی با گروه‌هایی که در ابتدا به نظر می‌رسید رویکردی منفی نسبت به تهران داشته‌اند، رابطه برقرار کرده است، در حالی که آمریکا به اشتباه بر گسترش نفوذ نظامیِ خود تمرکز داشته و تلاش‌هایش برای به میدان‌آوردن ریاض نیز بی‌نتیجه بود، زیرا تا پیش از قدرت‌گرفتن بن‌سلمان، سعودی‌ها از خود می‌پرسیدند چرا باید پیوندهای خود را با یکی از دوستان ایران (یعنی عراق) تقویت کنیم و موجب تقویت آن شویم؟

البته او اضافه می‌کند رویکرد جدید ریاض با پشتیبانی ترامپ نیز فعلاً در حد پرواز مستقیم و ساخت استادیوم زیبا باقی مانده و خیلی زمان می‌برد تا عربستان بتواند با ایران در عراق رقابت کند. حتی روسیه نیز با سرمایه‌گذاری در نفت کرکوک در شرایطی که کردهای عراق پیگیر برگزاری رفراندوم بودند، اگر چه جای پایی برای یک بازیگر روس (Rosneft) در مذاکرات سیاسی عراق باز کرد اما تاریخ سیاست خارجی خود را که معمولاً مخالف حرکت‌های تجزیه‌طلبانه بوده است، زیر سؤال برد.

راهبرد ترامپ در مقابل نفوذ ایران در منطقه

«رای تاکی» راهبرد فعلی ترامپ را عقب‌راندن ایران از کشورهای مختلف می‌داند اما بر این باور است که ترامپ به اندازه کافی در راستای این راهبرد عمل نمی‌کند. به نظر او خروج آمریکا از برجام از الزامات این راهبرد بوده  و موجب خروج سرمایه‌گذاران اروپایی و ژاپنی از ایران می‌شود، اما هزینه‌های عقب‌راندن ایران بسیار بیش از این است.

به نظر او واشینگتن باید قدرت ایران را در جنگ داخلی سوریه بخشکاند، هر چند به طولانی‌شدن جنگ سوریه می‌انجامد. آمریکا باید به حملات عربستان در یمن به صورت ملموسی کمک کند و در عراق نیز با بازیگران سیاسی بیشتری وارد معامله شود تا خلأ ناشی از خارج‌کردن ایران جبران شود.

وی ادامه می‌دهد در واقع آمریکا باید به صورت جدی در جنگ سردی که در منطقه در جریان است، مشارکت کند نه اینکه صرفاً از یک جبهه حمایت کند، و الا «فقط شعار داده است».

رای تاکی تأکید می‌کند عقب‌راندن ایران به سیاستی به مراتب جنگجویانه‌تر و شدیدتر از آنچه آمریکا در قبال جمال عبدالناصر یا صدام اتخاذ کرد نیاز دارد و شامل بسیج همه منابع منطقه علیه ایرانیان، بکارگیری همه چالش‌ها برای تضعیف قدرت ایران و همچنین پیگیری تضعیف قدرت حکومت ایران در داخل کشورش است.

کارن یانگ: مداخله نظامی عربستان در ایران، به نفع همه و به ضرر عربستان است.

به نظر او در حالی که مذاکرات ایران با روسیه در سطح راهبردی دنبال می‌شود، همکاری آمریکا با ایران بر سر منافع مشترک مثلاً در افغانستان یا مانند آن صرفاً تاکتیکی بوده و به یک «آشتی راهبردی» نیانجامیده است. البته وی اضافه می‌کند با توجه به نگاه نه چندان تحسین‌آمیز دو ملت نسبت به یکدیگر و تاریخ گذشته دو کشور (مثلاً اینکه ایران از غرب برای بیرون‌راندن نیروهای شوروی بهره گرفته است) روابط تهران و مسکو فعلاً در حال «تعمیق راهبردی» است و توسعه آن نیاز به زمان و شرایط بهتری دارد.

برخورد جالب سخنرانان با دو خبر داغ

«هوارد برکوویتز» رئیس پیشین مؤسسه مطالعات خاور نزدیک که پس از یک سفر کوتاه به عربستان سعودی به نشست شورای روابط خارجی آمریکا آمده بود، دو خبر داغ از سخنان محمد بن سلمان ولیعهد سعودی برای شرکت‌کنندگان داشت:

اول اینکه عربستان در تلاش برای ایجاد تنوع در منابع درآمدیِ خود است و هزینه کامل تحصیل جوانانی که به آمریکا سفر کنند را می‌پردازد. دوم اینکه ریاض در تدارک جنگی علیه ایران است و تا کنون مصر و اردن را با خود همراه کرده، در تلاش برای حضور اسرائیل در این ائتلاف است.

کارن یانگ در مورد خبرِ اول اشاره می‌کند که عربستان پیش از این نیز برنامه بورس به آمریکا را دنبال می‌کرد اما تعداد دانشجویان بورسیه طی سال‌های اخیر کاهش یافته بود. وی در مورد خبر دوم نیز آن را بیشتر یک بلوف می‌داند زیرا به نظر او مداخله نظامی عربستان در ایران به نفع همه و به ضرر خود عربستان خواهد بود.

فیصل ایتانی نیز واقعیات منطقه را بسیار دورتر از تصور حمله عربستان به ایران دانست. وی گفت اردن در حال عادی‌سازی تجارت با سوریه است و مصر در سال‌های اخیر از ارتش سوریه با ارسال تجهیزات نظامی حمایت کرده است. حتی صدایی از بن سلمان ضبط شده است که می‌گوید هلال شمالی خاورمیانه دست ایرانیان افتاده است و ما باید هرچه می‌توانیم انجام دهیم تا آنچه باقی مانده نیز دست آنها نیافتد. ایتانی اضافه می‌کند حتی در واشینگتن نیز اراده حمله به ایران وجود ندارد، در حالی که برخی کشورهای عربی منتظرند آمریکا و اسرائیل  کاری کنند تا آنها کمکی بکنند.

جمع بندی

نکته جالب توجه در این میزگرد آن است که حتی چنین کارشناسان تندرویی نیز نه تنها امکان حمله به ایران را دور از ذهن می دانند بلکه نفوذ ایران را رو به گسترش ارزیابی می کنند. شرایط به نظر آنها به گونه ای است که آمریکا منتظر اقدام کشورهای عربی، و کشورهای عربی منتظر آمریکا هستند و تازه هر یک به نوعی تمایل خود را به برقراری رابطه با تهران نشان می دهند. تداوم این روند به انزوای عربستان می انجامد نه ایران.

منبع:

https://www.cfr.org/event/iran-fault-line

برچسب‌ها

نظرات

  • انتشار یافته: 33
  • در انتظار بررسی: 6
  • غیر قابل انتشار: 10
  • IR ۰۹:۰۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    32 3
    تنها وعده ای که آقای روحانی هنوز برعکسشو محقق نکردن، همین سایه ی جنگه
    • AU ۱۳:۲۲ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      9 3
      که البته اگر دوره ی ریاست جمهوری ایشان ادامه یابد این قادر خواهند بود که همان را هم محقق کنند.
    • IR ۱۷:۲۱ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      3 3
      هشتگ نه به دولت مدعی تدبیر و امید...
  • IR ۰۹:۴۹ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    9 9
    امکان حمله به ایران را دور از ذهن می دانند!!!!! بعید میدونم دادا اینا یه کاسه ای زیر نیم کاسه شون هست
  • US ۰۹:۵۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    6 8
    با اینکه خوشم نمیاد ازت مشرق ولی کار جالبی بود. مهمه که نظرات اتاق های فکر اونها رو بدونیم.
    • IR ۱۱:۲۵ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      16 4
      داداش اونا فکراشون رو تو بوق و کرنا نمیکنن اینا چندتا تحلیل آبکی بود اینا واضحاته
  • IR ۱۰:۰۷ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    19 28
    همه چی گل و بلبله، عربستان داره نابود میشه، اسرائیل هم همینطور، فقط مانده که کاخ سفید را که اشغال کردید برای محرم تبدیل بکنید به حسینیه!!!!
    • IR ۱۱:۱۷ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      18 2
      سال 60 که می‌گفتیم در کربلا نماز می‌خوانیم، مورد تمسخر قرار می گرفتیم، امروز هم مثل آن سال مورد تمسخر قرار می‌گیریم ولی دور نیست آن زمان که مستضعفین بر مستکبرین پیروز شوند!
    • امین IR ۱۲:۰۲ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      10 4
      چه ربطی داره مرعوب جو زده!!!!!!
    • IR ۱۳:۰۲ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      13 2
      به نظر ناراحت میرسی! این نظرات اتاق های فکر آمریکاست نه حوزه علمیه قم!
  • F35 US ۱۰:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    49 38
    کابوی های تپانچه به کمر و چابک سوار آماده به توبره کشیدن خاک ایران اند . . .
    • US ۱۰:۵۴ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      16 34
      margh bar bahaie
    • IR ۱۱:۲۵ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      13 34
      خفه شو حرام زاده
    • IR ۱۱:۵۷ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      21 33
      برو گم شو حرامی
    • محمد IR ۱۳:۲۴ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      25 33
      تو هم واق واق کنان دنبال ارباب های کابو میدوی و کودای گاواشون میخوری خخخخخ
    • بابک IR ۱۳:۵۰ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      11 33
      "کابوی های تپانچه به کمر و چابک سوار آماده ...." عجیبه از سایت خبری مشرق از این همه بی عرقی که توهین های اینچنینی نسبت به خاک ایران ، که این همه شهید شدند که یه سانتش به پلیدی کشیده نشه ، رو منتشر می کنید نمی دونم این همه بی غیرتی از کجا آمده اشتباه نشه من مخالف انتقاد نیستم اما بروید تو یه سایت امریکایی و علیه خاک اون کشور بدون این که هیچ پیام سیاسی داشته باشه توهین و لجن پراکنی کنید ببینید تو مهد آزادی این توهین به خاک اون کشور رو منتشر می کنند؟!
    • IR ۱۵:۰۸ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      3 2
      برو کود انسانی وارداتی رو بخور فعلا
    • DE ۱۵:۱۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      3 9
      بابک 13:50 _ نفوذی اسرائیل همه جا ممکنه باشه و این اشخاص رو از عملکرد موذیانه شان میشه تشخیص داد .
    • قاهر ۳۱۳ BE ۱۹:۱۲ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      3 7
      ابو طیاره باز تو سر و کلت پیدا شد ؟ میدم یمنی ها با تیرکمون بزننده تا / تو دیگه از منم اسکل تری
    • BE ۱۹:۱۹ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      3 5
      آقا بابک عصبانی نشو / این بنده خدا فیلم زیاد نگاه میکنه / درد غربت و درد معده ناشی از خوردن زیاد از حد همبرگر
    • کلمبو BE ۱۹:۴۰ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      2 11
      از دو حال خارج نیست اگه جوونی حتما گل با کیفیت میزنی اگر هم سن و سالی از جنابعالی گذشته شیره ناب / هانی ؟ هونی ؟
  • حسین سلیمانی IR ۱۰:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    26 1
    از زحمات شما در رصد، ترجمه وخلاصه کردن متن جلسات اندیشکده های غربی بسیار سپاسگزارم. یکی از وجوه عالی خبرگزاری شما پژوهش است. ان شاالله موفق باشید.
  • م ج IR ۱۰:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    16 20
    مجید هستم . از این گزارش خوشم اومد. موید و منصور باشید. موفق باشید.
  • IR ۱۰:۴۱ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    3 6
    به نظرم تایک حنگ ویرانگر دیگر بوقوع نپیوسته کشورهای ایران و ترکیه و عربستان و مصر دور یک میز بنشینتد و با توجه به منافع ملی خودشان به منازعات فی مابین پایان دهتد و مخصوصا باید متذکر شد که در جنگ جز ویرانی و کشتار و تخریب هیچ جناحی به پیروزی نخواهد رسید. جنگ عراق با ایران فرا روی ماست، چرا عبرت گرفته نمی شود؟
  • IR ۱۰:۵۲ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    13 11
    به همین خیال باش مشرق، به زودی باید بری تو سوراخ موش و روسیه جونت هم کاری از دستش برنمیاد.
    • IR ۱۴:۴۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      1 3
      امریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند.
  • IR ۱۱:۲۸ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    8 3
    عجب احمق هایی دور هم جمع شده اند اگر اینها دشمن شماره یک اند وای به حال شماره 2 و 3 و ...
    • IR ۱۷:۰۶ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
      2 1
      فعلا همین احمق ها با یه کاغذپاره اقتصادتونو نابود کردن
  • IR ۱۱:۵۳ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    11 0
    شتر در خواب بیند پنبه دانه - آمریکا خودش مرده محتضر است هذیان قبل از مرگ را شروع کرده است - مرگ بر آمریکا
  • محمدرصا IR ۱۳:۴۶ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    8 8
    از عراق بگو چرا تحریم کرد چرا چیزی نمیگید مرد باش بحث کن مشرق
  • IR ۱۶:۲۷ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    1 1
    ممنون مشرق بابت ترجمه
  • IR ۱۷:۲۱ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    2 4
    هشتگ نه به دولت مدعی تدبیر و امید...
  • BE ۱۹:۳۶ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹
    5 2
    ژنرال سعودی در مصاحبه تلویزیونی گفت : واالله من شیعه نیستم ! اگه ایران آبشیرین کن ما رو بزنه دیگه آبخوردن هم نداریم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس