به گزارش مشرق، جلد پنجم «آموزههای معرفت» منتشر شدمجموعه ارزشمند آموزه های معرفت، مشتمل بر بیانات آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (ره) در شرح دعای ابوحمزه ثمالی میباشد که جلد پنجم آن، به بیانات مولف محترم در رمضان المبارک سال ۱۴۲۳ هجری قمری اختصاص دارد.
بسیاری از افراد، ادعیه مأثوره را صرفاً مجموعهای از اذکار و تقاضای حوائج فردی میدانند؛ اما کتاب «آموزههای معرفت» با اتکا به آیات قرآن کریم، روایات اهلبیت علیهمالسّلام و سیره اولیای الهی، دعا را بستری برای تغییر جهانبینی و اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی معرفی میکند. این اثر با رویکردی عرفانی، به تبیین جایگاه توحید در متن زندگی روزمره، رهایی از وابستگی به غیرخدا و آسیبشناسی رفتارهای طلبکارانه در عبادات پرداخته است.
مؤلف در این اثر با پیوند مبانی حکمت و عرفان نظری با سیره عملی، تصویری واقعی و به دور از اوهام از سلوک راه خدا ارائه داده و به پرسشهایی چون: علت ناکامیها در زندگی؛ راز آرامش در پرتو توکل؛ چگونگی حفظ عزت نفس در برابر صاحبان ثروت و قدرت؛ چرایی احساس دوری از خداوند با وجود نزدیکی تکوینی او به انسان و .... پاسخ داده است.
این مجموعه در دو بخش اصلی و در ۱۷ مجلس تنظیم شده است: بخش اول: به شرح فقرۀ «وَ أَنَّ فِی اللَّهْفِ إِلَی جُودِکَ وَ الرِّضَا بِقَضَائِکَ عِوَضاً مِنْ مَنْعِ الْبَاخِلِینَ...» از دعای ابوحمزه اختصاص دارد و به تبیین موضوعاتی نظیر حقیقت توکل و استغناء از خلق، حفظ عزّت نفس و پرهیز از تملّق اهل دنیا، تسلیم و رضا به قضای الهی در برابر عبادات طلبکارانه، و تجلّی استغاثه و توحید در سعی صفا و مروه میپردازد. همچنین در این بخش، راز تعادل میان خوف و رجا و گریه و بهجت در بندگی تبیین شده است.
بخش دوم: با محوریت فقره «وَ أَنَّ الرَّاحِلَ إِلَیْکَ قَرِیبُ الْمَسَافَةِ وَ أَنَّکَ لَا تَحْتَجِبُ عَنْ خَلْقِکَ إِلَّا أَنْ تَحْجُبَهُمُ الْأَعْمَالُ دُونَکَ...» از دعای ابوحمزه ثمالی تنظیم یافته است. در این بخش، احاطه و ولایت علّی پروردگار، معنای مسافت و قرب میان عبد و رب، کیفیت تجلّیات جمالی و جلالی و رفع حجب انانیّت مطرح و تبیین میشود. آداب باطنی تخاطب با حق، اهمّیت حُسنظن نسبت به مؤمنین و ترجیح موازین و مبانی بر روابط و اشخاص از دیگر مباحث ارزندۀ این بخش به شمار میرود.
در قسمتی از کتاب میخوانیم: «اگر خدا بخواهد یک نفس را رشد بدهد، چطور رشد میدهد؟ آیا صبح همینطور از خواب بلند میشویم و میبینیم نفس رشد کرده است؟! نخیر، این خبرها نیست! بلکه همین قضایا و مسائل روزمرّه را پیش میآورد مثلاً یک حرف از فلان کس را میآورد به شما میزند، آنوقت عکسالعمل شما در قبال این قضیّه یا تنزّل است و یا ارتفاع و صعود. پس در همین جریاناتی که در منزل و خارج از منزل با رفیق، دوست، شریک و ... پیش میآید، آن نحوه ارتباطی که انسان با این قضیّه ایجاد میکند مهم است. اسم آن نحوه ارتباط را سلوک میگذارند!
از من به شما نصیحت: سلوک نه به ذکر و ورد است، نه به نماز شب است، نه به قرآن است، نه به ادّعا است و نه به مسجد و حسینیّه رفتن است؛ هیچکدام از اینها نیست، بلکه این موارد فقط پنج یا ده درصد قضیّه را تشکیل میدهد. سلوک یعنی تصحیح منطقی روابط انسان با پدیدههایی که در خارج از وجود خودش سر میزند. اگر شما صد سال نماز شب بخوانید، ولی فردا یک سیلیِ ناحق به گوش کسی بزنید، تمام ثوابهای نماز شبتان بر هوا رفته است. اگر شما صد سال روزه بگیرید و صد سال لا إله إلّا الله بگویید، اما یک سوء ظنّ نسبت به مؤمن، تمام آنها را بر باد میدهد؛ یک بیاحترامی نسبت به بزرگتر، همۀ آنها را بر باد میدهد؛ یک حق را ناحق کردن، همۀ آنها را بر باد میدهد.
ولی ما تنها چیزی که در نظرمان نیست، فقط همین یک قلم است! هر کاری دلمان بخواهد میکنیم، هر غَشّ در معامله که بخواهیم میکنیم، هر حرفی را میزنیم و پشت سر مردم هرچه بخواهیم میگوییم، همه کار میکنیم، بعد هم شب میرویم «یا الله، یا الله» میگوییم و شبهای ماه رمضان دعای جوشن میخوانیم. دعا خواندن که کاری ندارد و مایهای برنمیدارد. اگر شما در ضبط صوت هم یک باطری بگذارید و روشن کنید، یک ساعت تا آخر برایتان دعا میخواند؛ آنوقت ما دلمان را به این کارها خوش میکنیم!»
شایان ذکر است جلد پنجم کتاب «آموزههای معرفت» در ۴۶۴ صفحه با قطع وزیری توسط انتشارات مکتب وحی روانۀ بازار نشر شده است.




