چکیده : سفر پاییزی به شمال بیش از آنکه به مقصد وابسته باشد، به انتخاب جاده و مسیر بستگی دارد. جاده چالوس، کلاردشت و مسیر عباس‌آباد و همچنین جاده اسالم به خلخال، هرکدام در پاییز چشم‌انداز متفاوتی از جنگل، مه و رنگ‌های پاییزی ارائه می‌کنند. بررسی وضعیت خودرو، زمان حرکت و رزرو اقامتگاهی گرم و مناسب پیش از سفر، کمک می‌کند با خیال راحت‌تر از مسیر و توقف‌های بین‌راهی لذت ببرید.
سفر به شمال در پاییز حس و حال خاص خودش را دارد. در سفر پاییزی هدف رسیدن نیست بلکه ااصل ماجرا خود جاده است؛ اینکه بدانید کدام مسیر در این فصل دیدنی‌تر می‌شود، و کدام مقصد شما را به آغوش رنگ‌های پاییزی می‌رساند، سفر را برای شما به یک قاب خاطره‌انگیز تبدیل می‌کند. موضوع دیگری که در سفرهای پاییزی اهمیتش دو چندان می‌شود، اقامتگاه است.
در هوای سرد و بارانی، گشتن دنبال خانه خالی در حاشیه جاده یا شهرهای شمالی اصلاً ایده خوبی نیست. برای اینکه بعد از چند ساعت رانندگی در پیچ‌وخم‌های مه‌آلود، مستقیم بروید سراغ یک جای گرم و چای دم کنید، باید از قبل فکر اجاره یک ویلا شمال یا کلبه مناسب را در نزدیکی مسیرتان کرده باشید.
از تونل کندوان در جاده چالوس تا پیچ‌های جاده اسالم به خلخال، هر جاده ویژگی‌ها و اقامتگاه‌های خاص خودش را دارد که دانستن آن‌ها قبل از حرکت، خیالتان را از بابت یک سفر بی‌دردسر راحت می‌کند.
جاده چالوس؛ توقف‌های کوتاه از سد کرج تا سیاه‌بیشه
اگر اواسط آبان وارد جاده چالوس شوید، تغییر رنگ درختان را از همان پیچ‌های ابتدایی بعد از سد کرج (سد امیرکبیر) می‌بینید. برای اینکه در ترافیک کلافه‌کننده آخر هفته‌ها گیر نکنید، بهترین کار این است که یا چهارشنبه صبح زود راه بیفتید یا ساعت حرکت‌تان را طوری تنظیم کنید که قبل از ساعت ۶صبح از میدان امیرکبیر کرج رد شده باشید. این طوری وقتی آفتاب درمی‌آید، وسط جاده هستید و نور صبحگاهی را روی برگ‌های زرد درختان می‌بینید.
بعد از گذشتن از گچسر و تونل کندوان، نوبت به پیچ‌های هزارچم و منطقه سیاه‌بیشه می‌رسد. در این نقطه معمولاً مه غلیظی جاده را می‌گیرد و دمای هوا چند درجه افت می‌کند. پارک کردن ماشین در حاشیه امن جاده، خوردن یک کاسه آش رشته داغ که بخارش در هوای سرد بالا می‌رود و گوش دادن به صدای زغال‌های کبابی دکه‌های کنار راه، خستگی دو ساعت رانندگی در پیچ‌وخم‌ها را از بین می‌برد.
با سرازیر شدن از سیاه‌بیشه به سمت مرزن‌آباد و چالوس، ارتفاع کم می‌شود و وارد بخش جنگلی مسیر می‌شوید. در این قسمت، منظره پاییزی جنگل شما را در طول مسیر همراهی می‌کند. پس سرعت را کم کنید، شیشه را پایین بدهید و هوای مرطوب جنگل را تنفس کنید.
برای اقامت در انتهای این مسیر: اگر می‌خواهید به امکانات شهری، نانوایی و رستوران‌ها نزدیک باشید، گرفتن یک ویلا شمال در شهر چالوس، نوشهر یا روستاهای اطرافش که حیاط و آلاچیق مسقف داشته باشد، انتخاب کاربردی‌تری است. این طوری حتی اگر باران تندی ببارد، می‌توانید زیر سقف آلاچیق بنشینید، منقل کباب را روشن کنید و صدای باران روی سقف شیروانی را بشنوید.
انحراف به سمت کلاردشت و جاده عباس‌آباد؛ اقامت در هوای سرد کوهستان
وقتی به مرزن‌آباد می‌رسید، به جای ادامه دادن مسیر مستقیم به سمت چالوس، می‌توانید فرمان را به سمت چپ بچرخانید و وارد فرعی کلاردشت شوید. کلاردشت یک دشت مرتفع است که دور تا دورش را کوه‌های بلند گرفته و در پاییز، هوای آن به مراتب سردتر از شهرهای ساحلی است. گاهی در آبان ماه، زمانی که در پای کوه باران می‌بارد، قله‌های اطراف کلاردشت سفیدپوش می‌شوند و سوز سردی در دشت می‌پیچد.
جذاب‌ترین بخش این مسیر، جاده عباس‌آباد است که کلاردشت را به شهر ساحلی عباس‌آباد وصل می‌کند. این جاده ۲۵کیلومتری از وسط جنگل‌های انبوه می‌گذرد و شاخه‌های درختان در بالای جاده به هم رسیده‌اند. در روزهای پاییزی، وقتی با ماشین از این مسیر رد می‌شوید، صدای خش‌خش برگ‌های خشک زیر تایر ماشین می‌آید و بوی چوب خیس و خزه در هوا پیچیده است. در حاشیه این جاده، دست‌فروش‌های محلی بساط چای زغالی، بلال و ازگیل جنگلی راه می‌اندازند که برای یک توقف نیم‌ساعته گزینه خوبی است.
اگر تصمیم گرفتید شب را در کلاردشت، جاده عباس‌آباد یا روستاهای اطراف بمانید، سراغ داخل شهر نروید. اجاره یک کلبه جنگلی یا سوئیسی که در حاشیه روستا ساخته شده و بخاری هیزمی یا شومینه دارد، برای این منطقه انتخاب درستی است.
جاده اسالم به خلخال؛ هفتاد کیلومتر از رطوبت گیلان تا سرمای اردبیل
اگر حوصله ترافیک محورهای منتهی به مازندران را ندارید و می‌خواهید یک مسیر طولانی‌تر و خلوت‌تر را تجربه کنید، باید راهی غرب گیلان شوید. جاده اسالم به خلخال یک مسیر ۷۰ کیلومتری است که از شهر ساحلی و مرطوب اسالم در نزدیکی تالش شروع می‌شود و با بالا رفتن از کوه‌های تالش، به خلخال در استان اردبیل می‌رسد. ویژگی این جاده، تغییر تدریجی پوشش گیاهی و آب‌وهوا در طول دو ساعت رانندگی است.
در بیست کیلومتر اول، جاده از میان جنگل‌های متراکم راش و بلوط می‌گذرد که در پاییز به رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز تیره درمی‌آیند. هر چقدر ارتفاع بیشتر می‌شود، درختان تنک‌تر می‌شوند و جای خودشان را به دشت‌های باز و ییلاقات می‌دهند. در این ارتفاعات، ابرها هم‌سطح جاده حرکت می‌کنند و گاهی فاصله دید به کمتر از ده متر می‌رسد. دیدن اسب‌ها و گوسفندهایی که در مه میان چمنزارهای زردرنگ چرا می‌کنند و دود هیزمی که از دودکش کلبه‌های چوپان‌ها بیرون می‌آید، تصویر ثابتی از این جاده در مهر و آبان است.
در طول مسیر اسالم به خلخال، پمپ بنزین، مکانیکی یا فروشگاه بزرگ وجود ندارد؛ فقط چند قهوه‌خانه محلی و دکه‌های کوچک هستند که گوشت تازه گوسفندی کباب می‌کنند و با نان محلی و دوغ می‌فروشند. بنابراین قبل از ورود به جاده در شهر اسالم، حتماً باک ماشین را پر کنید. بهترین زمان برای ورود به این جاده، ساعت ۸ تا ۹ صبح است تا به تاریکی شب نخورید؛ چون رانندگی شبانه در مه و پیچ‌های تند جاده خطرناک است.
برای ماندن در این منطقه، بهتر است در ابتدای جاده اسالم یا روستاهای جنگلی تالش دنبال یک کلبه جنگلی باشید. صبح که بیدار می‌شوید، با باز کردن در تراس، رطوبت خنک جنگل به صورت‌تان می‌خورد و به جای بوق ماشین، صدای دارکوب‌ها و جریان آب رودخانه کنار کلبه را می‌شنوید. فقط حواس‌تان باشد کلبه‌ای را انتخاب کنید که حداقل تا چند متری آن جاده آسفالت یا شن‌ریزی شده باشد تا ماشین‌تان در گل‌ولای باران‌های پاییزی گیر نکند.
نکات فنی ماشین و پیدا کردن جای خواب مطمئن قبل از حرکت
برای اینکه سفر جاده‌ای بدون استرس و توقف‌های اجباری پیش برود، چند کار ساده را قبل از استارت زدن انجام دهید. در جاده‌هایی مثل کندوان و اسالم، هر لحظه احتمال بارندگی و مه غلیظ وجود دارد؛ بنابراین سالم بودن تیغه برف‌پاک‌کن، پر بودن مخزن شیشه‌شوی و کار کردن چراغ‌های مه‌شکن جلو و عقب را حتماً چک کنید.
یک فلاسک آب جوش، چای خشک و کمی خوراکی هم همراه داشته باشید. در بسیاری از بخش‌های بکر جاده اسالم یا فرعی‌های کلاردشت، کافه یا رستورانی در دسترس نیست و داشتن خوراکی به شما اجازه می‌دهد هر کجا که منظره قشنگی دیدید، کنار بزنید. لباس‌ها را هم طوری بردارید که بتوانید لایه‌لایه بپوشید؛ ممکن است ظهر در چالوس با یک پیراهن نازک گرم‌تان شود و دو ساعت بعد در ارتفاعات سیاه‌بیشه به کاپشن و کلاه پشمی نیاز پیدا کنید.
مهم‌تر از همه، موضوع اقامتگاه است. در پاییز ساعت پنج عصر هوا تاریک می‌شود و دما به سرعت پایین می‌آید. علاوه بر این، خیلی از خانه‌ها در مناطق جنگلی و کوهستانی، در فصل سرد مشکلاتی مثل قطع بودن گاز، ضعیف بودن فشار آب گرم یا خراب بودن بخاری دارند که در نگاه اول مشخص نمی‌شود. برای اینکه درگیر چنین دردسرهایی نشوید، بهتر است یک یا دو روز قبل از حرکت، مسیرتان را قطعی کنید و از طریق جاجیگا ویلای خود را رزرو کنید.
در جاجیگا می‌توانید عکس‌های واقعی داخل و بیرون خانه را ببینید، در بخش مشخصات مطمئن شوید که سیستم گرمایشی و آب گرم به راه است و از همه مهم‌تر، نظرات مسافرهای قبلی را بخوانید تا بفهمید مسیر دسترسی به ویلا شمال یا کلبه در روزهای بارانی گل‌آلود می‌شود یا نه.
تنظیم درست ساعت حرکت و اطمینان از وضعیت فنی ماشین و محل اقامت، کلید یک سفر جاده‌ای خوب در پاییز است. وقتی خیالتان راحت باشد که در پایان مسیر، یک خانه گرم با آب داغ منتظرتان است، دیگر در جاده عجله نمی‌کنید؛ با خیال راحت در پیچ‌وخم‌های مه‌آلود می‌رانید، کنار دکه‌های بین‌راهی توقف می‌کنید و از دیدن رنگ درختان پاییزی لذت می‌برید.
