به گزارش مشرق، صبح امروز دوشنبه، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، به دعوت لی جائه میونگ، رئیس جمهور کره جنوبی، وارد سئول، پایتخت کره جنوبی شد.

اردوغان پس از ورود به پایگاه هوایی سئونگنام، مورد استقبال پارک جونگ سونگ وزیر بازرگانی کره جنوبی قرار گرفت. در سفر به سئول، هاکان فیدان وزیر امور خارجه، آلپ ارسلان بایراکتار وزیر انرژی و منابع طبیعی، یاشار گولر وزیر دفاع و محمد فاتح کاچیر وزیر صنعت و فناوری، اردوغان را همراهی می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین اظهارات اردوغان پیش از سفر، هدف‌گذاری برای رساندن حجم تجارت دو کشور به ۱۵ میلیارد دلار بود. این هدف در شرایطی مطرح شده که حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۱٫۴ میلیارد دلار رسیده است. در ۹ ماه نخست ۲۰۲۶ نیز رقم ۸٫۷ میلیارد دلار گزارش شده است.

اردوغان در مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری یونهاپ کره جنوبی بر ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری کره‌ای‌ها در ترکیه، تولید مشترک و اصلاح عدم توازن تجاری تأکید کرده است.

او همچنین از شرکت‌های کره‌ای دعوت کرده در پروژه‌های حمل‌ونقل و لجستیک ترکیه که آسیا را به اروپا متصل می‌کنند، مشارکت کنند. همچنین روزنامه آکشام نزدیک به آکپارتی اعلام کرده که آنکارا می‌خواهد روابط با کره جنوبی را از سطح خریدوفروش کالا و مناسبات سیاسی به سطح مشارکت در پروژه‌های صنعتی و فناوری ارتقا دهد.

صادرات کره جنوبی به ترکیه شامل این موارد است: نیمه‌هادی‌ها، خودرو، تجهیزات الکترونیکی، ماشین‌آلات، فولاد پیشرفته، پتروشیمی و تجهیزات صنعتی.

در مقابل، ترکیه مقدار کمی خودرو و قطعات، منسوجات، محصولات غذایی، فلزات، مواد معدنی، صنایع شیمیایی، دارو و برخی تجهیزات صنعتی به کره جنوبی صادر می‌کند و تراز تجاری به شکل معنی داری به نفع کره است. به نحوی که ترکیه در برابر واردات ۱۰ میلیارد دلاری، تنها ۱ میلیارد دلار کالا به کره صادر کرده است.

به باور کارشناسان اقتصادی، ساختار تجارت دو کشور تا حد زیادی مکمل اما نامتوازن است: کره جنوبی کالاهای سرمایه‌ای و فناوری‌محور صادر می‌کند و ترکیه بخشی از آنها را برای تولید داخلی یا مصرف وارد می‌کند.

ترکیه و کره جنوبی از اول مه ۲۰۱۳ توافق تجارت آزاد در حوزه کالا دارند. توافق خدمات و سرمایه‌گذاری نیز از اول اوت ۲۰۱۸ اجرایی شده است. در توافق اولیه، حذف تعرفه‌های صنعتی حداکثر طی هفت سال و در بخش عمده کالاهای کشاورزی طی دوره‌ای حداکثر ۱۰ ساله پیش‌بینی شده بود.

با این حال، تراز همچنان به ضرر ترکیه است و کسری تجاری در سطح بالایی است. چرا که توافق تجارت آزاد فقط موانع تعرفه‌ای را کاهش می‌دهد؛ اما به‌خودی‌خود ظرفیت رقابتی، کیفیت، برند، شبکه توزیع، دسترسی به مصرف‌کننده و قدرت صادراتی آنکارا – سئول را بالا نبرده است.

ترکیه و کره جنوبی یک پیوند تاریخی خاص دارند. چرا که ترکیه در جنگ کره ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۳ یکی از مشارکت‌کنندگان مهم بود و بیش از ۲۱ هزار نظامی ترکیه در این جنگ حضور یافتند و ۴۶۲ سرباز ترکیه در گورستان یادبود سازمان ملل در بوسان دفن شده‌اند.

ترکیه از نظر شمار نیروهای اعزامی در میان ۱۶ کشور مشارکت‌کننده در رتبه چهارم قرار داشت. روابط دیپلماتیک دو کشور در سال ۱۹۵۷ برقرار شد و در سال ۲۰۱۲ به سطح مشارکت راهبردی ارتقا یافت و سال ۲۰۲۷ نیز هفتادمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور خواهد بود.

این نخستین سفر اردوغان به کره جنوبی از سال ۲۰۱۸ است و در واقع ادامه رفت‌وآمد دیپلماتیکی محسوب می‌شود که با سفر رسمی لی جائه‌میونگ به ترکیه در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۵ آغاز شد. دو رئیس‌جمهور در آن سفر در آنکارا دیدار کردند و اکنون اردوغان برای پیگیری توافقات و پروژه‌های مطرح‌شده به سئول رفته است.

اردوغان در شرایطی به کره جنوبی سفر کرده که در چند سال گذشته، شعار «بازگشت به آسیا» به یکی از مهمترین محورهای سیاست خارجی ترکیه تبدیل شده است. اگر چه ترکیه توانسته با کشورهایی مانند چین، مالزی و اندونزی روابط خود را توسعه دهد، اما از بین کشورهای دارای فن آوری و اقتصاد سطح بالا همچون ژاپن، کره جنوبی و سنگاپور، هنوز امتیاز چندانی به دست نیاورده است.

با این حال، کره جنوبی از دید مقامات آنکارا، فقط نقطه مهمی برای شراکت در فن آوری و جذب سرمایه گذار نیست و به وضوح می‌توان دید که توانمندی‌های دانشمندان و مهندسین کره‌ای در طراحی و ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای بزرگ و کوچک، از مهمترین انگیزه‌های نزدیک شدن آنکارا به سئول است.

هزینه سنگین یکصد میلیارد دلاری سالانه واردات انرژی، لطمات بسیاری به اقتصاد ترکیه وارد کرده و تلاش برای هسته‌ای‌سازی ترکیه، از شعارهای مهم دولت اردوغان در رفع وابستگی به منابع خارجی است.

با این حال، احداث نیروگاه هسته‌ای آک کویو به دست مهندسان روسیه‌ای، پیشرفت کُندی داشته و ترکیه حالا به دنبال آن است که با کره ای‌ها در این حوزه، شانس بیشتری برای توسعه هسته‌ای داشته باشد.

البته رسانه‌های نزدیک به حزب عدالت و توسعه، صرفاً روی مساله هسته‌ای متمرکز نشده‌اند و عنوان «سفر به سئول، از دیپلماسی اقتصادی تا همکاری هسته‌ای و بازتعریف جایگاه ترکیه در آسیا» را برجسته کرده‌اند.

از دید آنان، رابطه سه لایه به‌هم‌پیوسته دارد: نخست، لایه اقتصادی و صنعتی: تلاش ترکیه برای دسترسی به فناوری، سرمایه و زنجیره‌های تولید کره جنوبی و تلاش سئول برای گسترش حضور اقتصادی در بازار ترکیه و پیرامون آن.

دوم، لایه دفاعی و راهبردی: همکاری در صنایع نظامی، فناوری‌های پیشرفته، خودرو، کشتی‌سازی، انرژی و زیرساخت‌های حساس.

سوم:. لایه ژئوپلیتیکی: موقعیت ترکیه به‌عنوان پل ارتباطی اروپا، خاورمیانه، قفقاز و آسیای مرکزی و جایگاه کره جنوبی به‌عنوان یک قدرت صنعتی و فناوری در شرق آسیا.

البته روابط دو کشور سابقه تاریخی و عاطفی قابل‌توجهی دارد، اما این سرمایه سیاسی و فرهنگی هنوز به همان نسبت به همکاری اقتصادی متوازن و وابستگی متقابل صنعتی تبدیل نشده است. همکاری کره جنوبی با ترکیه در شرایط فعلی، مربوط به دستیابی به انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز و تولید برق و ایجاد توانمندی صنعتی و فناوری هسته‌ای است و به گفته مقامات آنکارا، دخلی به اهداف تسلیحاتی ندارد.

اردوغان تمایل دارد کل پروژه طراحی و احداث نیروگاه سینوپ (Sinop) در سواحل دریای سیاه به کره جنوبی و شرکت KEPCO داده شود. ولی نوع فناوری، تأمین مالی و مدل مشارکت هنوز نهایی نشده است.

این در حالی است که احداث نیروگاه تراکیه (Thrace) در شمال‌غرب ترکیه به دست چینی‌ها، هنوز به جایی نرسیده است. انجمن جهانی هسته‌ای در گزارش اکتبر ۲۰۲۶ خود تأکید می‌کند که ترکیه برای سال ۲۰۵۰ هدف ۲۰ هزار مگاوات ظرفیت هسته‌ای را در نظر گرفته؛ اما تحقق این هدف به پروژه‌هایی فراتر از آک‌کویو وابسته است و بخش مهمی از ظرفیت مورد نظر هنوز قرارداد و تعهد اجرایی ندارد.

با توجه به تجربه مثبت امارات متحده عربی از احداث نیروگاه به دست مهندسین کره جنوبی، ترکیه نیز امیدوار است بتواند نظر مساعد سئول را جلب کند.

نکته مهم این است که ترکیه می‌خواهد از وابستگی انحصاری به یک کشور در حوزه هسته‌ای جلوگیری کند. همکاری با کره جنوبی می‌تواند بخشی از سیاست متنوع‌سازی شرکای راهبردی باشد.

در پایان باید گفت: کره جنوبی می‌تواند در تبدیل ترکیه به یک کشور دارای صنعت و ظرفیت تولید برق هسته‌ای نقش مؤثری داشته باشد؛ اما میزان این نقش به قرارداد نهایی سینوپ، شرایط مالی، سهم شرکت‌های ترکیه‌ای و عمق انتقال دانش فنی بستگی دارد.

با این حال، هنوز نمی‌توان گفت کره جنوبی شریک قطعی نیروگاه سینوپ شده است.