به گزارش مشرق، پیامدهای جنگ منطقه‌ای و بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، همچنان بازارهای جهانی انرژی را به شدت تحت تاثیر قرار داده و بحران ناشی از آن با رسیدن فصل سرما بیشتر احساس می‌شود.
کابوس بحران گاز برای اروپا
از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین، اروپا با بحران گازی دست و پنجه نرم می‌کند که همچنان بر امنیت انرژی آن سایه افکنده است. در حالی که اروپایی‌ها با موفقیت گاز روسیه را با گاز طبیعی مایع (LNG) قطر و آمریکا که گران‌تر است جایگزین کردند، جنگ بزرگ منطقه‌ای آغاز شد.
در پی بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران بعد از آغاز این جنگ که با یک بحران بی‌سابقه انرژی در کل جهان همراه بود، زنجیره‌های تامین از منطقه به اروپا به شدت مختل شد و به برخی از تأسیسات حیاتی تولید گاز، به ویژه تأسیسات قطر، آسیب رساند.
در نتیجه این وضعیت که همچنان ادامه دارد اروپا برای پر کردن ذخایر گاز خود قبل از فرا رسیدن زمستان تلاش می‌کند و اروپایی‌ها پیش‌بینی می‌کنند که با سناریوی مشابه آنچه که بعد از جنگ روسیه و اوکراین اتفاق افتاد و بحران بزرگ گاز در اروپا مواجه شوند.
با رسیدن فصل سرما، کمبود گاز یک دردسر بزرگ برای اروپایی‌ها خواهد بود و علاوه بر آن، تأخیر در پر کردن ذخایر، هزینه‌های برق را افزایش می‌دهد، نارضایتی عمومی و اعتراضات خیابانی را تشدید می‌کند و بر بخش صنعتی اروپا که برای حفظ رقابت‌پذیری محصولات خود به برق در دسترس و مقرون به صرفه متکی است، فشار وارد می‌کند.
ذخایر گاز اروپا در پایین‌ترین سطح خود از سال 2011
گزارشی که توسط موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA) در 9 اکتبر منتشر شد، نشان داد که ذخایر گاز اروپا تا 3 اکتبر به 72.4 درصد رسیده است که پایین‌ترین سطح ثبت شده از سال 2011 است.
این موسسه پیش‌بینی کرد که ذخایر گاز اروپا در زمستان امسال (نوامبر تا مارس) در مقایسه با زمستان گذشته تقریباً 7.3 میلیارد متر مکعب کمتر به بازار عرضه خواهد کرد.
بر این اساس با اعمال ممنوعیت کامل واردات گاز طبیعی مایع (LNG) روسیه توسط اتحادیه اروپا در ژانویه، اتحادیه اروپا ممکن است مجبور شود تقاضای گاز خود را در زمستان امسال 7 درصد، معادل 14 میلیارد متر مکعب، در مقایسه با زمستان گذشته کاهش دهد.
موسسه مذکور همچنین توضیح داد که این به معنای اتمام ذخایر گاز اتحادیه اروپا در زمستان امسال نیست، اما با کاهش سطح ذخیره‌سازی، برداشت گاز به دلیل فشار کمتر در داخل مخازن کندتر می‌شود. این امر، تأمین تقاضا را در صورت وقوع سرمای ناگهانی در اواخر زمستان دشوارتر می‌کند.
از طرف دیگر، پایان زمستان با ذخایر کم، به معنای نیاز بیشتر به پر کردن مجدد تأسیسات ذخیره‌سازی در تابستان آینده نیز خواهد بود که قیمت‌ها را دوباره افزایش می‌دهد.
این گزارش توضیح می‌دهد که قبل از سال 2022، ذخایر گاز اتحادیه اروپا به عنوان یک بافر فصلی عمل می‌کردند که در طول تابستان پر می‌شدند و در زمستان از آنها گاز استخراج می‌شد، در حالی که واردات انعطاف‌پذیر از طریق خط لوله، عمدتاً از روسیه، نوسانات تقاضا را جذب می‌کرد. با این حال، امروزه اروپا برای گذراندن زمستان به ذخایر گاز متکی است.
موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA) به افزایش تقاضا و تثبیت واردات در دو سال گذشته اشاره و تاکید کرد که اروپا برای پر کردن شکاف بین عرضه و تقاضا به طور فزاینده‌ای به ذخایر وابسته است. این امر بازار را در ماه‌های زمستان که برداشت گاز از تأسیسات ذخیره‌سازی از سطح مورد انتظار فراتر می‌رود، در برابر افزایش شدید قیمت‌ها آسیب‌پذیرتر می‌کند.
در این زمینه، سرعت پر کردن مجدد مخازن در ماه‌های تابستان در سال‌های اخیر کاهش یافته و بین سال‌های 2022 تا 2025، 30 درصد کمتر شده است. همچنین گاز تزریق شده به مخازن بین آوریل و ژوئن 2026 نیز نسبت به سال گذشته 16 درصد کاهش یافته است که تا حدودی توضیح می‌دهد که چرا مخازن با ظرفیت تنها 72.4 درصد وارد زمستان شدند.
افزایش بی‌سابقه قیمت گاز در اروپا
از سوی دیگر، کاهش عرضه و اختلال در جریان گاز منجر به افزایش قیمت گاز در سراسر جهان، به ویژه در اروپا، شده است و مصرف‌کنندگان احتمالاً تأثیر کامل این افزایش‌ها را احساس خواهند کرد.
به عنوان مثال، در آلمان، وب‌سایت مقایسه قیمت Verivox گزارش داد که تعرفه‌های گاز برای مشتریان جدید از ابتدای سال تاکنون 55 درصد افزایش یافته و از 8 سنت به 12.4 سنت در هر کیلووات ساعت رسیده است. انتظار می‌رود مشتریان فعلی نیز با انقضای قراردادهایشان با افزایش قیمت مواجه شوند.
در انگلیس هم، طبق پیش‌بینی‌های شرکت مشاوره‌ای Cornwall Insight، سقف قبوض انرژی خانوار که در این ماه به بالاترین سطح خود در سه سال گذشته افزایش یافت، می‌تواند در ژانویه 16 درصد دیگر افزایش یابد.
این بحران همچنین بر امور مالی اتحادیه اروپا تأثیر گذاشته است. دن یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، اواخر ماه گذشته اعلام کرد که از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه مارس، اتحادیه اروپا تاکنون بیش از 100 میلیارد یورو برای واردات سوخت اضافی بدون دریافت هیچ انرژی اضافی در ازای آن پرداخت کرده است.
وی افزود که ماه‌ها پس از وقوع جنگ، واضح است که ما هنوز با بحران قیمت انرژی در اروپا روبرو هستیم و این سطح از قیمت‌ها نباید به یک وضعیت عادی جدید تبدیل شود.
طبق گزارش موسسه مطالعات امنیتی اتحادیه اروپا، هزینه‌های اضافی انرژی که اتحادیه اروپا از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال 2012 متحمل شده، از 900 میلیارد یورو فراتر رفته است.
این افزایش هزینه‌های انرژی در اروپا هم توسط افراد و هم توسط مشاغل احساس می‌شود. افزایش قیمت سوخت، هزینه‌های عملیاتی کارخانه‌ها و سایر تأسیسات را افزایش می‌دهد و به طور بالقوه شرکت‌ها را مجبور می‌کند تا قیمت کالاهای تولیدی را افزایش دهند و این هزینه‌ها را به مصرف‌کنندگان منتقل کنند.
در همین حال، شرکت‌هایی که قادر به تأمین سوخت کافی یا تأمین هزینه آن نیستند، ممکن است مجبور شوند در طول زمستان عملیات خود را متوقف کنند که این امر می‌تواند منجر به از دست دادن شغل شود.
به گزارش بلومبرگ، در نتیجه، قاره اروپا با کمترین ذخایر ثبت‌شده برای این زمان از سال، وارد فصل گرما شد و همین امر و خطر افزایش قیمت‌ها در زمستان را افزایش می‌دهد، بدون اینکه هیچ نشانه‌ای از بهبود اوضاع دیده شود.
این وضعیت دشوار، برخی از دولت‌ها را بر آن داشته که نقش بیشتری در ذخیره‌سازی در نظر بگیرند، که می‌تواند به منابع مالی عمومی فشار وارد کند. در حالی که اروپا مدت‌هاست ذخایر استراتژیک نفت را حفظ کرده، اما از نظر تاریخی به ذخایر تجاری گاز که تحت تأثیر قیمت‌های بازار قرار دارند، متکی بوده است.
بر این اساس، پیش بینی می‌شود که خانواده‌ها و مشاغل در سراسر اروپا ممکن است در زمستان امسال به شدت تحت تأثیر محدودیت‌های مداوم بر عرضه نفت و گاز و افزایش قیمت انرژی قرار گیرند و در نتیجه احتمالاً مجبور به جیره‌بندی خواهند شد.
