سرویس سیاست مشرق- اسکیپ هیتزیگ، کشیش ارشد و بنیان‌گذار کلیسای کالوری، در شهر فرانکلین ایالت تنسی با رضا ربع پهلوی، دیدار و گفت‌وگو کرد.

خبر این دیدار از طریق حساب‌های کاربری رسمی این چهره آمریکایی منتشر شد و محورهای اعلام‌شده آن شامل موضوعاتی مانند وضعیت حقوق بشر و شرایط اقلیت‌های مسیحی در ایران بود.

بر اساس روایت منتشرشده از سوی هیتزیک، رضا پهلوی در این گفت‌وگو با اشاره به وضعیت سیاسی ایران خبر از تحولاتی سیاسی در آینده داده است.

اما اسکیپ هیتزیگ کیست و چرا ربع پهلوی به دیدار او رفته است؟ اسکیپ هیتزیگ، متولد سال ۱۹۵۵ در کالیفرنیای جنوبی، از چهره‌های شناخته‌شده جریان اوانجلیسم در ایالات متحده و بنیان‌گذار کلیسای کالوری در آلبوکرکی است.

فعالیت مذهبی او از سال ۱۹۸۲ با آغاز جلسات مطالعات انجیل شروع شد و بعدها به شکل‌گیری یکی از کلیساهای بزرگ مسیحی در آمریکا انجامید. این کلیسا در سال‌های گذشته به دلیل تعداد بالای مخاطبان و شبکه گسترده رسانه‌ای، در میان ابرکلیساهای آمریکا قرار گرفته است.

هیتزیگ علاوه بر فعالیت کلیسایی، از طریق انتشار کتاب‌ها، برنامه‌های رسانه‌ای و سخنرانی‌های مذهبی، نفوذ خود را در میان بخش‌هایی از جامعه اوانجلیست آمریکا گسترش داده است.

دیدگاه‌های آخرالزمانی و حمایت از اسرائیل

بخش مهمی از تفکرات الهیاتی هیتزیگ بر پایه مکتب تدبیرگرایی و تفسیر تحت‌اللفظی کتاب مقدس قرار دارد. در این چارچوب، او بر این باور است که وعده‌های کتاب مقدس درباره سرزمین مقدس همچنان معتبر است و تشکیل دولت رژیم صهیونیستی را تحقق بخشی از این وعده‌ها می‌داند.

هیتزیگ معتقد است تجمع یهودیان در سرزمین‌های اشغالی بخشی از برنامه الهی است و دیدگاهی را که کلیسا را جایگزین قوم اسرائیل می‌داند، رد می‌کند. او همچنین تحولات خاورمیانه را در چارچوب پیشگویی‌های کتاب مقدس، به‌ویژه بخش‌هایی از کتاب حزقیال، تحلیل می‌کند و وقوع درگیری‌های گسترده علیه رژیم صهیونیستی را بخشی از روندهای آخرالزمانی می‌داند.

هیتزیگ در کنار فعالیت مذهبی، مواضع سیاسی مشخصی درباره خاورمیانه دارد و از حامیان سرسخت رژیم صهیونیستی شناخته می‌شود. او حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ را محکوم کرده و بر حمایت از یهودیان و دولت رژیم صهیونیستی تأکید کرده است.

این کشیش آمریکایی تاکنون سفرهای متعددی به مناطق اشغالی داشته و برنامه‌های مذهبی و مطالعاتی مختلفی را برای مسیحیان در این کشور برگزار کرده است. در این سفرها، فعالیت‌هایی مانند برگزاری مراسم مذهبی در اماکن مقدس مسیحی و یهودی، بازدید از مناطق تاریخی و آشنایی با روایت‌های مذهبی مرتبط با سرزمین‌های اشغالی انجام می‌شود.

ارتباط دونالد ترامپ با صهیونیسم مسیحی و گرایش سیاسی رضا پهلوی به این جریان

صهیونیسم مسیحی جریانی است که در میان بخش‌هایی از مسیحیان انجیلی (اوانجلیکال) آمریکا و غرب ریشه دارد. این باور بر تفسیر تحت‌اللفظی برخی آیات عهد عتیق و عهد جدید استوار است و تشکیل دولت مدرن اسرائیل را تحقق وعده‌های الهی درباره بازگشت قوم یهود به سرزمین موعود می‌داند.

بسیاری از پیروان این دیدگاه معتقدند حمایت از اسرائیل نه تنها یک وظیفه مذهبی، بلکه پیش‌شرط رویدادهای آخرالزمانی و بازگشت دوباره مسیح است. این جریان از دهه‌های پایانی قرن بیستم به ویژه پس از تأسیس سازمان‌هایی مانند Christians United for Israel (CUFI) به رهبری جان هیجی، به یک نیروی سیاسی تأثیرگذار در ایالات متحده تبدیل شده است.

دونالد ترامپ از ابتدای ورود به عرصه سیاست ملی آمریکا، حمایت گسترده رأی‌دهندگان سفیدپوست انجیلی را جلب کرد. طبق نظرسنجی‌ها، حدود ۸۰ درصد این گروه در انتخابات ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ به او رأی دادند. این حمایت صرفاً بر اساس سیاست‌های داخلی مانند مخالفت با سقط جنین یا دفاع از آزادی مذهبی نبود؛ سیاست‌های خاورمیانه‌ای ترامپ نیز نقش مهمی ایفا کرد.

در دوره اول ریاست‌جمهوری، ترامپ سفارت آمریکا را از تل‌آویو به اورشلیم منتقل کرد، حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان را به رسمیت شناخت و توافق‌های ابراهیم را پیش برد. خود ترامپ در سخنرانی‌ها اعلام کرد که انتقال سفارت «بیشتر برای انجیلی‌ها» بوده و آن‌ها بیش از یهودیان از این تصمیم استقبال کرده‌اند.

مشاوران و مقامات نزدیک به او نیز پیوندهای روشنی با صهیونیسم مسیحی داشتند، به عنوان مثال مایک پنس معاون رئیس‌جمهور، مایک هاکابی (که بعداً سفیر رژیم اسرائیل شد)، پائولا وایت مشاور معنوی، و شخصیت‌هایی مانند جان هیجی. هاکابی، کشیش باپتیست و مدافع سرسخت اسرائیل، بارها از سیاست‌های ترامپ دفاع کرده است.

در دوره دوم نیز این پیوند تقویت شده است. انتصاب هاکابی به عنوان سفیر، حضور پررنگ رهبران انجیلی در کاخ سفید و فشار برخی از آن‌ها برای به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر کرانه باختری (با نام‌های کتاب مقدسی یهودا و سامره) نشان‌دهنده نفوذ این جریان است.

صهیونیسم مسیحی برای ترامپ هم پایگاه انتخاباتی قدرتمند و هم چارچوب ایدئولوژیک برای سیاست خارجی فراهم کرده است؛ هرچند انگیزه‌های ترامپ بیشتر عملی و سیاسی (حمایت از متحد استراتژیک، فشار بر ایران و کسب رضایت رأی‌دهندگان) به نظر می‌رسد تا باور عمیق الهیاتی شخصی است.

پیوند دیدار با جریان‌های سیاسی و مذهبی آمریکا

دیدار رضا ربع پهلوی با اسکیپ هیتزیگ، با توجه به جایگاه این کشیش در جریان اوانجلیسم آمریکا و ارتباط او با گفتمان صهیونیسم مسیحی، مورد توجه است. این دیدار نشان می‌دهد که ضدانقلاب تلاش دارند حمایت گروه‌های مختلف رادیکال سیاسی، مذهبی و اجتماعی در خارج از ایران را جلب کنند.

در واقع محاسبات سلطنت‌طلبان از این ارتباطات روی این اصل پیش می‌رود که از پایگاه این جریان‌های رادیکال برای پل زدن با ترامپ استفاده کنند، ضدانقلاب از جنگ ۱۲ ورزه به این سو با بی‌اعتنایی شدید ترامپ روبه‌رو شده و افرادی چون رضا پهلوی در تلاش هستند از خاصیت صهیونیسم مسیحی برای احیای رابطه خود با ترامپ استفاده کرده و در واقع برای خود واسطه ارتباطی جدید بتراشند.

البته ارتباط ترامپ با صهیونیسم مسیحی عمدتاً بر پایه منافع انتخاباتی و استراتژیک استوار است انجیلی‌ها پایگاه وفادار او هستند و حمایت بی‌قیدوشرط از اسرائیل با جهان‌بینی بسیاری از آن‌ها همخوانی دارد. اقدامات ترامپ در اورشلیم، جولان و فشار بر ایران این پیوند را تقویت کرده است.

رضا پهلوی نیز از این فضا بهره برده و با سفر به مناطق اشغالی؛ تأکید بر میراث کوروش و هم‌سویی علنی با سیاست‌هایرزیم اسرائیل و حامیان آمریکایی آن، خود را به عنوان جایگزین بالقوه رژیم معرفی کرده است.

این گرایش بیش از آنکه ناشی از پذیرش الهیات صهیونیسم مسیحی باشد، محصول محاسبه سیاسی برای کسب حمایت خارجی است، اپوزیسیون به دلیل نداشتن پایگاه اجتماعی در داخل این روزها دست به سمت رادیکال‌ترین لایه‌های ضدایرانی در خارج از کشور برده است؛ صهیونیسم مسیحی مداری دارد که ربع پهلوی را به سوی خود جلب کرده است!