به گزارش مشرق، حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور در گزارش به مردم درباره عملکرد دو ساله درباره سرمایهگذاری برای توسعه تولید محصولات راهبردی و کاهش ارزبری اعلام کرد که «از اول دولت تا امروز، روی چهار محصول استراتژیک سرمایهگذاری کردیم.»
چهار قلمی که افشین به آنها اشاره کرد، شیرخشک، مواد اولیه شیرخشک، انسولین و برخی واکسنهای خاص و همچنین پلاسما هستند.
30 همت سرمایهگذاری برای چهار حوزه راهبردی
به گفته معاون علمی، در مجموع ۳۰ همت برای این بخش سرمایهگذاری شده که ۱۰ همت آن از منابع معاونت علمی و ۲۰ همت نیز از طریق اهرمسازی تأمین شده است؛ سرمایهگذاریای که به گفته افشین، در نهایت میتواند به کاهش حدود یک میلیارد دلاری ارزبری منجر شود.
تابآوری نظام سلامت با تأمین پایدار محصولات استراتژیک
محصولات راهبردی حوزه سلامت، محصولاتی هستند که تأمین پایدار آنها به طور مستقیم با سلامت عمومی، امنیت دارویی و تابآوری نظام سلامت کشورها ارتباط دارد؛ به همین دلیل تولید داخلی این محصولات صرفا یک موضوع اقتصادی یا صنعتی نیست، بلکه بخشی از سیاست تأمین پایدار نیازهای حیاتی کشور به شمار میرود.
سازمان جهانی بهداشت نیز «داروهای اساسی» را محصولاتی میداند که نیازهای اولویتدار سلامت جامعه را پوشش میدهند و باید در نظام سلامت، به میزان کافی، با کیفیت تضمینشده و با قیمت قابلدسترسی همواره موجود باشند.
تولید مواد اولیه شیرخشک و شیرخشک؛ کاهش ریسک در تأمین غذای حیاتی نوزادان
شیرخشک از اقلام مهم سبد تغذیه نوزادان و از محصولات حساس در زنجیره تأمین سلامت محسوب میشود. به همین دلیل تأمین پایدار آن و مواد اولیه مورد نیاز تولید، اهمیت مستقیمی در دسترسی خانوادهها به این محصول دارد.
هرگونه وابستگی به واردات شیرخشک یا مواد اولیه آن، علاوه بر ایجاد ریسک در تأمین، به معنای خروج ارز برای تأمین یک نیاز مصرفی ضروری است؛ بنابراین توسعه تولید داخلی شیرخشک و مواد اولیه آن میتواند هم به پایداری تأمین این محصول حیاتی و هم به کاهش وابستگی ارزی کمک کند.
انسولین؛ داروی حیاتی برای دیابتیها
در میان اقلام مورد اشاره افشین، انسولین جایگاه ویژهای دارد؛ این دارو از نخستین فهرست داروهای اساسی سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۷۷ در این فهرست قرار داشته و همچنان یکی از داروهای حیاتی برای درمان دیابت محسوب میشود.
با وجود این،سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده که قیمت و دسترسی به انسولین در بسیاری از کشورهای کمدرآمد و متوسط همچنان یک چالش جدی است و تولید آن نیز در سطح جهان در تعداد محدودی از تولیدکنندگان متمرکز است.
واکسن و امنیت سلامت
واکسنها نیز از مهمترین ابزارهای پیشگیری و امنیت سلامت هستند. طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، واکسیناسیون در حال حاضر از سالانه حدود ۳.۵ تا ۵ میلیون مرگ ناشی از بیماریهای مختلف پیشگیری میکند و در ۵۰ سال گذشته، واکسنهای مورد استفاده در برنامههای ایمنسازی، دستکم ۱۵۴ میلیون جان را نجات دادهاند. از این منظر، توانمندی در تولید واکسنهای مورد نیاز کشور میتواند علاوه بر تأمین نیاز سلامت، در برابر اختلالات زنجیره تأمین جهانی نیز اهمیت داشته باشد
اهمیت داخلیسازی پلاسما
در مورد پلاسما و فرآوردههای مشتق از پلاسما نیز موضوع فقط تولید یک محصول دارویی نیست؛ فرآوردههایی مانند ایمونوگلوبولینها، آلبومین و فاکتورهای انعقادی در درمان طیفی از بیماریهای جدی و اختلالات ارثی کاربرد دارند.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که در بسیاری از کشورها این فرآوردهها بهطور کامل وارداتی هستند و تنها ۴۹ کشور از ۱۶۸ کشور گزارشدهنده، فرآوردههای مشتق از پلاسمای جمعآوریشده در داخل کشور خود را تولید میکنند؛ به همین دلیل، توسعه ظرفیت داخلی پلاسما و فرآوری آن یک موضوع مهم در تأمین پایدار فرآوردههای حیاتی سلامت محسوب میشود.
حالا سرمایهگذاری روی محصولات راهبردی را میتوان همزمان از دو زاویه سلامت و اقتصاد ارزیابی کرد؛ از یک سو، ظرفیت تولید داخلی میتواند به پایداری تأمین اقلام حیاتی کمک کند و تابآوری سلامت جامعه را بالا ببرد.
از سوی دیگر با جایگزینی بخشی از واردات و کاهش وابستگی به منابع خارجی، زمینه کاهش ارزبری را فراهم کند. بر همین اساس، سرمایهگذاری اعلامشده برای توسعه تولید شیرخشک، مواد اولیه شیرخشک، انسولین، برخی واکسنهای خاص و پلاسما، در کنار هدف تأمین نیازهای حیاتی حوزه سلامت، با هدف کاهش وابستگی ارزی نیز قابل توجه است.
