به گزارش مشرق، تصمیم شتابزده کابینه رژیم صهیونیستی مبنی بر آغاز روند به رسمیت شناختن رویدادهای سال ۱۹۱۵ در امپراتوری عثمانی تحت عنوان «نسلکشی ارامنه»، تأثیرات مخربی بر روابط تلآویو با جمهوری آذربایجان بر جای گذاشته است.
مقامات باکو در واکنش به این اقدام، با لحنی قاطع از تلآویو خواستند تا این مسئله تاریخی را دستمایه بازیهای سیاسی قرار ندهد. در پی این فشارهای دیپلماتیک، ابتکار عمل ضدترکیهای صهیونیستها فعلاً در حالت تعلیق قرار گرفته و متوقف شده است.
به دنبال تصمیم جنجالی کابینه رژیم صهیونیستی برای مشروعیت بخشیدن به تفسیر یکجانبه از حوادث ۱۹۱۵ امپراتوری عثمانی، شکاف جدی در روابط باکو و تلآویو نمایان شد. آنگونه که رسانههای عبری گزارش دادهاند، دولت باکو با ارسال پیامهای تند به رژیم صهیونیستی صراحتاً اعلام کرده که این اقدام را به مثابه «عبور از خط قرمز» قلمداد میکند.
پایگاه خبری صهیونیستی «واینت» با استناد به منابع آگاه در محافل دولتی این رژیم فاش کرد که عصبانیت باکو تنها معطوف به اصل این طرح جنجالی کابینه بنیامین نتانیاهو نیست؛ بلکه نحوه رسانهای شدن این تصمیم نیز خشم مقامات باکو را برانگیخته است.
بر اساس این گزارش، «گیدئون ساعر»، وزیر امور خارجه رژیم صهیونیستی، تنها پس از انتشار رسمی این تصمیم، با «جیحون بایراموف»، همتای آذربایجانی خود تماس گرفته است. تلآویو بدون هیچگونه مشورتی، باکو را در برابر یک عمل انجامشده قرار داد.
مقامات جمهوری آذربایجان با استدلالهای منطقی، انتظار داشتند رژیم صهیونیستی از پیشبرد این طرح ضدترکیهای خودداری کند. باکو در پیامهای دیپلماتیک خود به طور مستقیم تلآویو را مورد خطاب قرار داده و پرسیده است: «چرا اسرائیل باید به سمت تخریب روابط با جمهوری آذربایجان، یعنی یکی از معدود شرکای نزدیک خود در منطقه که هیچگونه گرایشات ضد یهودی در آن وجود ندارد، حرکت کند؟»
باکو همچنین ابراز امیدواری کرده که این پرونده هرگز به صحن علنی «کنست» (پارلمان رژیم صهیونیستی) برای رایگیری کشیده نشود.
عقبنشینی تلآویو در برابر فشارهای دیپلماتیک باکو
در پی این تحولات، شواهد نشان میدهد که تلآویو مجبور به شنیدن هشدارهای باکو شده است. طرح کابینه رژیم صهیونیستی درباره تفسیر ضدترکیهای رویدادهای ۱۹۱۵ میلادی، در عمل نتوانست در کنست راه به جایی ببرد.
پس از اعتراضات شدیداللحن باکو، این تحرک سیاسی به حاشیه رانده شد. طرف آذربایجانی در جریان رایزنیها با مقامات تلآویو، با قاطعیت تاکید کرده بود که اعطای عنوان «نسلکشی ارامنه» به این اتفاقات، آسیبهای جبرانناپذیری به روابط دوجانبه وارد خواهد ساخت.
این موضعگیری سرسختانه باکو، حتی در داخل اراضی اشغالی نیز مورد حمایت برخی از تحلیلگران صهیونیست قرار گرفت. این کارشناسان با هشدار درباره تبعات تصمیم مذکور، بر غیرمنطقی بودن تضعیف روابط میان رژیم صهیونیستی و جمهوری آذربایجان تاکید کردند.
روزنامه صهیونیستی «هاآرتص» نیز به نقل از دیپلماتهای آگاه گزارش داد که ابتکار عمل ضدترکیهای کابینه رژیم صهیونیستی، کوچکترین دستاورد راهبردی برای این رژیم به همراه نخواهد داشت و تنها به انزوای آن دامن میزند.
پشتپرده یک ادعا؛ چرا اسرائیل به یاد «نسلکشی ارامنه» افتاد؟
برای درک بهتر انگیزههای پنهان این ماجرا، «یوری بوچاروف»، کارشناس مسائل سیاسی و استراتژیست ارشد، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری «وستنیک کاوکازا»، به بررسی ابعاد پشتپرده و چرایی تکرار مداوم موضوع «نسلکشی ارامنه» در فضای رسانهای و سیاسی رژیم صهیونیستی پرداخته است.
وی معتقد است که طرح این مسئله همواره ارتباط مستقیمی با پیشبرد اهداف منافع سیاسی مقطعی صهیونیستها داشته است.
این استراتژیست سیاسی خاطرنشان کرد: «مسئله به رسمیت شناختن "نسلکشی ارامنه" در اسرائیل، طی دو دهه گذشته هر دو یا سه سال یکبار مورد بحث قرار گرفته است. معمولاً نمایندگان جناح اپوزیسیون در کنست این پرونده را وارد دستور کار میکنند تا تیتر یکِ روزنامهها شوند و سیاستمداری که این پرونده را خارج کرده، به عنوان یک چهره مطرح قد علم کند.»
بوچاروف میافزاید: «اما وضعیت در برهه کنونی کمی متفاوت است. این بار، شخص گیدئون ساعر، وزیر خارجه رژیم صهیونیستی، پرچمدار این طرح شده است. نباید فراموش کرد که تنها دو ماه تا برگزاری انتخابات پارلمانی باقی مانده است. گیدئون ساعر که پیشتر از حزب افراطی "لیکود" جدا شده بود، اکنون به این حزب بازگشته و بزرگترین دغدغهاش پیروزی در انتخابات درونحزبی لیکود است. واقعیت این است که ساعر در رایگیری آزاد درونحزبی، شانسی برای قرار گرفتن در فهرست بیست نفر اول ندارد. تنها راه نجات او، استفاده از سهمیه ویژه بنیامین نتانیاهو است؛ سهمیهای بسیار محدود که رقابت بر سر آن بیرحمانه است.»
بازی سیاسی با کارت تاریخ در کارزار انتخاباتی
این تحلیلگر تشریح کرد: «از یک سو، جایگاهی در فهرست نتانیاهو به گیدئون ساعر وعده داده شده است. اما از سوی دیگر، او نیاز دارد در این ماههای پایانی، وزن سیاسی خود را ثابت کند. بنابراین، ساعر تصمیم گرفت با پیشکشیدن پرونده جنجالی "نسلکشی ارامنه" این نمایش سیاسی را اجرا کند. این اقدام ناشی از همدردی با ارامنه یا تمایل به تخریب روابط با باکو نیست، بلکه او میخواست از این طریق، ژست اقتدار بگیرد و پاسخی تند به لفاظیهای ضداسرائیلی ترکیه بدهد. در حقیقت، او در حال اجرای سناریوی تبلیغاتی خود است.»
بوچاروف در پایان تاکید کرد: «در بطن این طرح ساعر، هیچ نشانهای از بحران راهبردی عمیق در مناسبات تلآویو با ترکیه دیده نمیشود. این تحرکات، تنها بخشی از جنگ قدرت در سیاست داخلی رژیم صهیونیستی در آستانه انتخابات است. هر سیاستمدار دیگری نیز میتوانست با شعارِ "ما با ترکیه دشمنی نداریم، بلکه مدافع دموکراسی هستیم" این موضوع را پیش بکشد. اما هسته اصلی این تحرکات، چیزی جز کارزار تبلیغاتی در انتخابات داخلی اسرائیل نیست.»
این کارشناس در پایان ضمن اشاره به نقش لابیهای حامی باکو افزود: «در گذشته نیز من و سایر اعضای انجمن بینالمللی اسرائیل-آذربایجان (آذایز - AzIz)، چندین بار با استفاده از نفوذ و ارتباطات گسترده خود در کنست، توانستیم جلوی پیشروی این پرونده را در سطح پارلمان بگیریم و آن را دفع کنیم.»
