به گزارش مشرق، به جرات می توان گفت که سامانه پدافندی مجید یکی از موفق ترین سامانه های پدافندی حال حاضر جهان در بحث مقابله با پرنده های بدون سرنشین در کلاس MALE است. یک طرح بسیار ساده و با قابلیت عملیاتی بالا که در طول حیات نه چندان طولانی خود در دو جنگ بزرگ و نابرابر وارد شده و در هر دو نبرد با کارنامه ای موفق از میدان خارج شده و البته این عملکرد خوب باعث شده کشور همسایه یعنی ارمنستان که در سالهای پیش دقیقاً از ناحیه همین پهپادها ضربات سنگینی دریافت کرد نیز این سامانه را خریداری و وارد خدمت ارتش خود کند.م

پهپادهای کلاس MALE چشم های اصلی دشمن برای رصد زنده میدان نبرد

با وجود پیشرفت بسیار زیاد سیستم‌های ماهواره‌ای و در کنار آن پیشرفت‌های گسترده در بحث سیستم‌های شنود و شناسایی، اما همچنان لزوم پرواز در نقاط مختلف میدان نبرد و داشتن اصطلاحا یک «چشم» در آسمان نبرد و رصد آن از نزدیک ترین فاصله ممکن، مهم و حیاتی است.

پرنده های بدون سرنشین سری MALE که مخفف عبارت پهپادهای با ارتفاع میانی و ماندگاری بالا هستند معمولاً تا سقف نهایتاً 9 الی 10 کیلومتر پرواز کرده و توانایی ماندگاری 24 ساعت به بالا را دارند. از جمله معروف ترین این پهپادها در این سری می توان به سری MQ-9 ساخت ایالات متحده آمریکا، هرمس 900 ساخت رژیم صهیونیستی یا TB-2 ساخت ترکیه اشاره کرد.

پهپاد MQ-9

پهپاد TB-2

پهپاد هرمس 900

این پرنده‌های بدون سرنشین علاوه بر ارسال زنده تصاویر برای فرماندهان، عمدتاً مسلح نیز بوده و می توانند در صورت نیاز اقدام به انهدام اهداف مختلف نیز بکنند. در برخی از موارد، این پهپادها توانایی حمل سیستم های دیگری برای اجرای عملیات شنود، جنگال و یا جمع آوری سیگنال های الکترونیک را دارند.

پس یکی از مهم ترین توانایی‌های این پرنده ها، شناسایی و تهاجم همزمان است. بنابراین، از بین بردن این پهپادها از کارانداختن یا کاهش بخش مهمی از توان مورد نظر طرف مقابل.

مجید ؛ ترکیبی از سکوت و تحرک بالا

اما به سراغ ستاره اول این روزهای پدافند کشورمان یعنی سامانه مجید می رویم؛ سامانه پدافندی کوتاه برد که به یاد شهید مدافع حرم «مجید قربانخانی» به عنوان «مجید» نامگذاری شده است. در این سیستم پدافندی، تقریباً تمامی نشانه‌های یک سامانه برای نبرد ضدهوایی ناهمطراز دیده می شود.

شهید مدافع حرم مجید قربانخانی

در بخش سیستم شناسایی می بینیم که «مجید» بر پایه سامانه شناسایی اپتیکی و حرارتی با برد نهایی 15 کیلومتر توسعه یافته که یک سیستم غیر فعال به حساب می آید یعنی هیچ گونه تشعشع یا نشانه‌ای از خود برای شناسایی شدن بروز نمی دهد.

این سیستم اپتیکی می تواند ساعت ها در یک منطقه تحت استتار کامل به انتظار نشسته و در حال جستجوی آسمان برای هدف خود باشد بدون این که از خود نشانه ای را بروز بدهد.

سامانه پدافندی مجید بر روی خودروی ارس 2

در بخش تحرک، کل سامانه شامل سیستم اپتیکی و موشک ها معمولاً روی یک دستگاه خودروی تاکتیکی ارس 2 نصب می‌شوند. نصب کل سامانه بر روی یک شاسی باعث می شود که نیازی به تجمیع خودروها و کشنده ها برای عملیاتی کردن یک سیستم نباشد و یک سامانه به تنهایی بتواند هم وظیفه کشف و هم درگیری را به انجام برساند. عدم تششع راداری و تحرک بالا نیز باعث بقاء پذیری سامانه مورد نظر می شود.

اما در بخش تسلیحات، این سامانه معمولاً به 4 تیر موشک مدل AD-08 مجهز است. موشکی که خود به صورت مستقل به سیستم تصویرساز حرارتی فروسرخ IIR مجهز بوده و توان بالایی در کشف اهداف و مقابله با اقدامات متقابل آنها را نیز دارد.

این موشک بر اساس اطلاعات موجود دارای وزن کلی 75 کیلوگرم، سر جنگی به وزن 14 کیلوگرم، برد نهایی 8 کیلومتر، ارتفاع درگیری نهایی 6 کیلومتر و سرعت حدود 2 برابر سرعت صوت است.

سامانه پدافندی مجید در حال شلیک موشک AD-08

مجید ؛ قهرمان پدافندی در جنگ های 12 روزه و رمضان

سامانه مجید اولین بار در جریان رژه ارتش جمهوری اسلامی ایران در 29 فروردین ماه سال 1400 رویت شد و در فاصله کمی از اولین بار دیده شدن و شرکت در برخی رزمایش های نیروهای مسلح بود که در جریان دو جنگ 12 روزه و جنگ رمضان در مرکز دفاع هوایی ارتفاع پایین کشور قرار گرفت.

بر اساس اسناد تصویری قابل تایید در این دو جنگ بیش از 70 یا 80 فروند پهپاد رژیم صهیونیستی و یا ایالات متحده مورد شناسایی و انهدام قرار گرفتند که بخش قابل توجهی از این شکارها توسط سامانه مجید انجام شده است.

پهپاد اسراییلی ایتان در رصد سامانه مجید و لحظاتی قبل از سرنگون شدن در جریان جنگ 12 روزه

سامانه مجید به عنوان محصول ساخت صنایع دفاعی کشور، هم در اختیار نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران و هم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفته و نشان داد که ترکیب کشف غیر فعال و تحرک بالای این سامانه می تواند برای از بین بردن یکی از مهم ترین توانایی های طرف مقابل یعنی توانایی شناسایی و هدف یابی 24 ساعته بسیار مهم و موثر باشد.

تصویر مربوط به جنگ رمضان – سامانه مجید و یکی از پرسنل ارتش جمهوری اسلامی ایران

اما شاید یکی از مهم ترین مباحث در خصوص سامانه پدافندی مجید موضوع هدف قرار دادن جنگنده آمریکایی اف 35 باشد. حرکتی که یک «اولینِ بزرگ» در تاریخ به حساب آمده و به آسیب شدیدی به جنگنده مورد نظر که پیشرفته ترین جنگنده حال حاضر دنیاست، ان هم در شرایط رزمی را رقم زد.

لحظاتی قبل از اصابت موشک شلیک شده سامانه مجید به جنگنده اف 35

تصاویر پخش شده از رهگیری و لحظه اصابت به اف 35 تا حد بسیار زیادی شبیه به رهگیری و اصابت های مربوط به سامانه مجید است. مشخصاً اگر هواپیماهای جنگنده هم در ارتفاع پایین پرواز کنند، مجید به عنوان یک سیستم پدافندی قابل توانایی مقابله با آنها را دارد.

راه حل ایرانی برای مشکل بزرگ ارمنستان

در جریان رژه نظامی اخیر در کشور ارمنستان بود که چندین سامانه ساخت ایران از جمله سامانه پدافندی مجید دیده شد. سامانه پدافندی مجید یکی از پاسخ ها به یکی از بزرگترین مشکلات و عوامل شکست تحقیر آمیز این کشور در جنگ دوم قره باغ در سال 2020 در مقابل جمهوری آذربایجان است.

پهپادهایی مثل سری TB-2 ساخت ترکیه و سری هرمس ساخت رژیم صهیونیستی ضربات سنگینی به قوای رزمی ارتش ارمنستان وارد کردند و عدم توان مقابله مناسب با این تهدیدات باعث شد تا ارمنستان شکست را بپذیرد.

حالا و در چند سال اخیر و برای جبران آن شکست، ارمنی ها اقدام به خریدهای گسترده نظامی کردند. از جمله اصلی ترین تامین کنندگان سلاح برای آنان یکی کشور هندوستان و دیگر کشور فرانسه است.

سامانه مجید در خدمت ارتش ارمنستان – به رادار کوچک نصب شده بر روی سامانه بین موشک‌ها دقت کنید

حالا و با توجه به تجربیات عملیاتی واضح و مشخص سامانه مجید در بحث مقابله با پرنده های بدون سرنشین، همسایه ایران اقدام به خرید این سیستم پدافندی کرده است تا از تکرار حوادث سال 2020 جلوگیری کند.

در جریان رژه در ایروان سامانه مجید سفارش داده شده توسط ارمنستان بر روی یک خودروی کشنده از مدل اروپایی ایویکو دیده شده و در عین حال علاوه بر سیستم اپتیکی، به نظر یک رادار نیز برای این سامانه با توجه به سفارش مشتری نصب شده است.

در هر صورت باید به این مسئله اشاره کرد که سامانه مجید امروز به عنوان یکی از موفق ترین سامانه های پدافندی جهان با سابقه شکار چند ده فروند پهپاد و همچنین اولین مورد عملیات هدف قرار دادن جنگنده اف 35 در کارنامه خود با موفقیت، حالا مسیر صادرات و درآمد زایی برای کشور را نیز در پی گرفته است.