به گزارش مشرق، کانال تلگرامی اندیشکده تهران نوشت:
سانائه تاکایچی در اکتبر ۲۰۲۵ به عنوان نخستین زن نخستوزیر ژاپن انتخاب شد. او با بهرهگیری از تصویر خود بهعنوان نیرویی تازه و با برگزاری انتخابات زودهنگام در فوریه ۲۰۲۶، موفق شد ۳۱۶ کرسی مجلس را از آن خود کند؛ این پیروزی بزرگترین اکثریت پس از جنگ جهانی دوم است و زمینهساز قدرتگیری بیسابقه تاکایچی شد.
اصلاح قانون اساسی و سیاست دفاعی
تاکایچی به جناح محافظهکار حزب لیبرال دموکرات یا به اختصار LDP تعلق دارد و از اصلاح ماده ۹ قانون اساسی حمایت میکند؛ قانونی که از زمان جنگ جهانی دوم فعالیت نظامی ژاپن را به دفاع فردی (دفاع مستقیم از خاک خود) محدود کرده است. او معتقد است که برای مقابله با تهدیدهای نوظهور، ژاپن باید حق دفاع جمعی را به طور کامل به رسمیت بشناسد تا در شرایط تهدیدکننده بقا (حتی بدون حمله مستقیم به خاک ژاپن) بتواند فعالانه در کنار آمریکا اقدام کند.
بحران دیپلماتیک با چین
در نوامبر ۲۰۲۵ تاکایچی گفت که حمله چین به تایوان میتواند شرایط تهدیدکننده بقا برای ژاپن ایجاد کند. پکن این اظهارات را مداخله مستقیم در امور داخلی خود و بهانهای برای تقویت نظامی ژاپن دانست. رسانههای حزب کمونیست چین در یادداشتهایی او را به احیای نظامیگری (یعنی تلاش برای بازگشت به سیاستهای نظامیگرایانه پیش از جنگ جهانی دوم) متهم کردند و دولت چین محدودیتهایی بر صادرات فلزات کمیاب و گردشگری چین به ژاپن وضع کرد.
در ژانویه ۲۰۲۶، تاکایچی تلاش کرد موضع خود را تعدیل کند و اعلام کرد که هرگونه اقدام ژاپن صرفاً محدود به نجات شهروندان ژاپنی خود و کاملاً در چارچوب قانون اساسی خواهد بود. با این حال او همزمان هشدار داد که اگر ژاپن در بحران تایوان از مسئولیتپذیری خودداری کند، اتحاد امنیتی ژاپن و آمریکا به شدت تضعیف خواهد شد. این موضع دوگانه نتوانست خشم پکن را کاهش دهد.
تهدید کره شمالی و پاسخ ژاپن
کره شمالی به موازات این تنشها آزمایشهای موشکی خود را افزایش داده است. پیونگیانگ در ۴ ژانویه ۲۰۲۶ دو موشک مافوقصوت پرتاب کرد که با برد حدود ۹۰۰ کیلومتر میتوانند جزایر اصلی ژاپن را هدف قرار دهند. این موشکها با مانورپذیری بالا از سامانههای دفاعی میگریزند و حاکی از تلاش کره شمالی برای تسریع برنامههای تسلیحاتی خود هستند. تاکایچی دستور داد نهایت آمادهباش برای جمعآوری اطلاعات و حفاظت از هواپیماها و کشتیها برقرار شود و کره شمالی را تهدیدی هستهای نامید.
روابط ژاپن و کره جنوبی و نقش ایالات متحده
تاکایچی تلاش کرده تا شکافهای تاریخی با کره جنوبی را کاهش دهد. او و رئیسجمهور لی جه میونگ در ژانویه ۲۰۲۶ توافق کردند که همکاری در امنیت اقتصادی، زنجیرههای تأمین حیاتی، فناوریهای نوظهور و دفاع تقویت کنند. دو طرف همچنین بر تقویت مکانیسم همکاری سهجانبه ژاپن–کره جنوبی–ایالات متحده برای نظارت مؤثر بر تحریمهای کره شمالی و افزایش بازدارندگی منطقهای تأکید کردند.
با این حال، اظهارات تاکایچی مبنی بر اینکه چشمپوشی ژاپن از بحران تایوان میتواند به تضعیف جدی یا حتی فروپاشی اتحاد امنیتی با آمریکا منجر شود، نشان میدهد که سیاست خارجی توکیو بیش از پیش به واشنگتن وابسته شده است.
خطر مارپیچ تنش
حمایت از رویکرد تاکایچی در داخل کشور بهویژه در میان جوانان رشد یافته است و برخی کشورهای آسیایی این تحول را عامل تعادل در برابر چین میدانند. اما پکن آن را احیای نظامیگری میداند و هشدار میدهد که ورود ژاپن به موضوع تایوان، تهدیدی جدی است. با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و تشدید رقابت آمریکا و چین، احتمال سوءتفاهم و درگیری ناخواسته در دریای چین شرقی یا تنگه تایوان افزایش یافته است. از سوی دیگر، سیاستهای اقتصادی پرهزینه تاکایچی ممکن است در شرایط رکود و بدهی سنگین ژاپن ناکارآمد باشد و منابع لازم برای افزایش بودجه دفاعی را محدود کند. برخی نگرانند که بازنگری در قانون اساسی احساسات ضدژاپنی را در چین و حتی کره جنوبی شعلهور کند.
نتیجه گیری روی کار آمدن تاکایچی به عنوان نخستین زن نخستوزیر ژاپن نه تنها سیاست داخلی را زیر و رو کرده، بلکه سیاست خارجی این کشور را نیز به سمت بازدارندگی فعال و همکاری نزدیکتر با آمریکا سوق داده است. موفقیت این رویکرد به توانایی او در برقراری توازن میان بازدارندگی و دیپلماسی، حفظ رشد اقتصادی و جلوگیری از بروز بحرانهای ناخواسته در منطقه بستگی دارد.
