به گزارش مشرق به نقل از اینترستنگ‌انجینیرینگ، چین با توسعه و نمایش رسمی جنگنده نسل پنجم شن‌یانگ جی-۳۵ گام تازه‌ای در رقابت هوایی با ایالات متحده برداشته است؛ جنگنده‌ای که بسیاری از تحلیلگران آن را مهم‌ترین تلاش پکن برای به چالش کشیدن برتری جهانی اف-۳۵ متعلق به شرکت لاکهید مارتین می‌دانند. این تحول، بخشی از راهبرد کلان چین برای تقویت توان بازدارندگی هوایی و حضور پررنگ‌تر در معادلات نظامی آسیا ـ اقیانوسیه ارزیابی می‌شود.

طراحی و توسعه؛ پاسخ چین به نسل پنجم غربی

جی-۳۵ توسط شرکت هواپیماسازی شن‌یانگ طراحی شده و به عنوان یک جنگنده چندمنظوره رادارگریز، با قابلیت عملیات از باندهای زمینی و ناوهای هواپیمابر توسعه یافته است. این موضوع نشان می‌دهد چین تنها به برتری هوایی سرزمینی فکر نمی‌کند، بلکه به دنبال تقویت بازوی هوایی دریایی خود نیز هست؛ به‌ویژه برای پشتیبانی از ناوهای هواپیمابر ارتش چین.

جی-۳۵ در مقایسه با جنگنده سنگین‌تر چنگدو جی-۲۰، ابعاد کوچکتری دارد و با طراحی دو موتوره، تمرکز بیشتری بر انعطاف‌پذیری عملیاتی و بقاپذیری در نبرد دارد. طراحی ورودی‌های هوای بدون دیورتر، محفظه داخلی حمل تسلیحات و خطوط شکسته بدنه، همگی در راستای کاهش سطح مقطع راداری این جنگنده شکل گرفته‌اند.

رقابت مستقیم با اف-۳۵

اف-۳۵ آمریکایی که توسط شرکت لاکهید مارتین تولید می‌شود، تاکنون به عنوان پرتیراژترین جنگنده نسل پنجم جهان شناخته می‌شود و در بیش از ۱۸ کشور عملیاتی شده است.

اف-۳۵ در چارچوب جنگ شبکه‌محور عمل می‌کند؛ یعنی می‌تواند اطلاعاتی را که خودش کشف کرده، بلافاصله با سایر جنگنده‌ها، هواپیماهای آواکس، کشتی‌های جنگی یا سامانه‌های زمینی به اشتراک بگذارد. حتی ممکن است یک جنگنده هدف را شناسایی کند و جنگنده دیگری که در موقعیت بهتری قرار دارد، آن را مورد اصابت قرار دهد. به بیان ساده‌تر، این جنگنده فقط برای خودش نمی‌جنگد؛ بلکه به‌عنوان بخشی از یک شبکه یکپارچه عمل می‌کند.

در مقابل جنگنده جی-۳۵ چین یک هواپیمای نسل پنجم چندمنظوره است که با تمرکز بر فناوری رادارگریز و عملکرد رزمی پیشرفته طراحی شده است. این جنگنده از دو موتور بهره می‌برد و امکان عملیات از روی ناوهای هواپیمابر و باندهای زمینی را دارد، ضمن اینکه طراحی بدنه و ورودی‌های هوای بدون دیورتر آن به کاهش سطح مقطع راداری کمک می‌کند.

جی-۳۵ به مجموعه‌ای از حسگرهای پیشرفته شامل رادار آرایه فازی فعال، سامانه‌های اپتیکی و فروسرخ، هشدار تهدید و تجهیزات جنگ الکترونیک مجهز است و با پردازش هوشمند داده‌ها، تصویری یکپارچه از میدان نبرد در اختیار خلبان قرار می‌دهد.

این جنگنده همچنین قابلیت اشتراک‌گذاری لحظه‌ای اطلاعات با سایر هواپیماها و سامانه‌های زمینی و دریایی را دارد، که امکان اجرای عملیات شبکه‌محور و هماهنگی دقیق‌تر در نبردهای پیچیده را فراهم می‌کند. طراحی دو موتوره و بدنه جمع‌وجور، مزایای مانور و بقاپذیری بالایی برای آن فراهم می‌کند.

چین تلاش کرده جی-۳۵ را به گونه‌ای توسعه دهد که از نظر برد عملیاتی، توان حمل تسلیحات و عملکرد آیرودینامیکی، فاصله خود را با اف-۳۵ کاهش دهد. برخی تحلیلگران معتقدند استفاده از دو موتور در جی-۳۵ می‌تواند در برخی سناریوهای رزمی مزیت ایمنی و توان مانور بیشتری ایجاد کند.

ابعاد ژئوپلیتیکی و راهبردی

ورود جی-۳۵ به خدمت، صرفاً یک پیشرفت فنی نیست؛ بلکه پیامی ژئوپلیتیکی نیز دارد. چین با توسعه همزمان جی-۲۰ و جی-۳۵، اکنون به یکی از معدود کشورهایی تبدیل شده که دو پروژه فعال در حوزه جنگنده‌های نسل پنجم دارد.

همچنین اگر چین در آینده صادرات جی-۳۵ را آغاز کند، ممکن است بازار جهانی جنگنده‌های پیشرفته که تاکنون عمدتاً در اختیار آمریکا و متحدانش بوده، وارد مرحله جدیدی از رقابت شود. چنین سناریویی می‌تواند موازنه تسلیحاتی در برخی مناطق جهان را تغییر دهد.

جی-۳۵ را می‌توان نماد مرحله تازه‌ای از بلوغ صنایع هوافضای نظامی چین دانست؛ مرحله‌ای که هدف آن نه‌تنها جبران فاصله با غرب، بلکه رقابت مستقیم با پیشرفته‌ترین سامانه‌های رزمی آمریکاست. با این حال، برتری کامل در نسل پنجم تنها به طراحی بدنه یا مشخصات فنی محدود نمی‌شود و شبکه‌سازی، نرم‌افزار، تجربه عملیاتی و پشتیبانی لجستیکی نقش تعیین‌کننده‌ای در تعیین برنده واقعی این رقابت خواهند داشت.