به گزارش مشرق، کانال تلگرامی اندیشکده تهران نوشت:

اتحادیه اروپا همواره بر اهمیت دیپلماسی در حل پرونده هسته‌ای ایران تأکید کرده است. با این حال، در عمل، رفتار و اقدامات این اتحادیه در سال‌های اخیر به مانع‌تراشی و انسداد در مسیر دیپلماتیک تبدیل شده است. اما این به معنای پایان نقش اروپا در این پرونده یا بی‌توجهی آن به منافع حاصل از توافقات احتمالی نیست.

منافع اروپا از مشارکت در توافق هسته‌ای

اتحادیه اروپا طی یک سال گذشته به سمت استفاده از فشار و تحریم‌های بیشتر در برابر ایران رفته است که منجر به حذف آن در پرونده شده است. با این وجود، حل دیپلماتیک پرونده هسته‌ای ایران با حضور فعال اروپا مزایای متعددی از جمله موارد زیر را برای این اتحادیه خواهد داشت:

تقویت روابط فراآتلانتیک: تمرکز آمریکا بر مسائل جهانی دیگر مانند ایران فرصت مناسبی به اروپا می‌دهد تا از این رویدادها بهره برده و با حفظ هم‌گرایی در موضوع هسته‌ای، شکاف‌های ناشی از سیاست‌های یک‌جانبه آمریکا را پر کند.

تقویت جایگاه بین‌المللی اروپا: از زمان روی کار آمدن ترامپ، جایگاه اروپا در سیاست بین‌الملل رو به زوال بوده است و اتحادیه اروپا به این نتیجه رسیده که وابستگی به آمریکا در عرصه دیپلماتیک باید کاهش یابد. آنها تلاش می‌کنند تا با بازیگری موثر در دیگر پرونده‌های جهانی و منطقه‌ای نقش ویژه و مستقلی در عرصه دیپلماتیک پیدا کنند تا اعتبار جهانی خود را افزایش دهند.

تقویت بازارهای تجاری و تامین انرژی: ایران همواره یکی از بازارهای بزرگ صادراتی برای اروپا بوده است. کاهش شدید حجم روابط تجاری ایران و اروپا در سال‌های اخیر، نشان‌دهنده فرصت‌های از دست رفته اروپا است. در صورت رفع تحریم‌ها، اروپا می‌تواند علاوه بر بهره‌مندی مجدد از بازار ایران، به منابع انرژی ایران نیز دسترسی پیدا کند تا بتواند جدای از جبران کاهش واردات انرژی از روسیه، بین واردکنندگان انرژی‌اش در منطقه نیز تنوع‌بخشی ایجاد کند.

ابزارهای اروپا برای بازیگری در پرونده هسته‌ای

با وجود تنش‌های بی‌سابقه‌ای که در سال‌های اخیر بین ایران و اروپا شکل گرفته، اتحادیه اروپا به دلایل زیر همچنان یک رکن مهم برای رفع تحریم‌ها در هرگونه توافق دیپلماتیک است:

قطعنامه‌های شورای امنیت: یکی از بزرگترین دغدغه‌های ایران همواره خروج از ذیل قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل بوده است. گرچه اروپا در بازگرداندن این قطعنامه‌ها علیه ایران در سال جاری به عنوان آخرین ابزار فشار خود عمل کرده است، اما در صورت توافق ایران با آمریکا، خروج از این قطعنامه‌ها به موافقت کشورهای اروپایی نیاز خواهد داشت.

تحریم‌های اروپا: اتحادیه اروپا به طور مستقل تحریم‌های زیادی علیه بخش‌های مختلف اقتصادی ایران وضع کرده است. حتی اگر تحریم‌های آمریکا لغو شوند، این تحریم‌ها همچنان یکی از موانع جدی در مسیر تجارت ایران با اروپا هستند. در نتیجه، اروپا می‌تواند از این تحریم‌ها به عنوان یک اهرم بازی در هرگونه مذاکراتی استفاده کند.

پیشنهادات اقتصادی: علاوه‌براین که انتفاع اقتصادی ایران از توافق نیازمند عادی‌سازی نسبی کانال‌های تجاری با اروپا است، روابط تجاری با اروپا برای جلوگیری از وابستگی اقتصادی ایران به چین و روسیه اهمیت دارد و اروپا می‌تواند با پیشنهاد سرمایه‌گذاری در بخش انرژی، ایران را به امتیاز دادن در موضوع هسته‌ای ترغیب کند.

موانع حضور دیپلماتیک اروپا و رفع تحریم‌ها

با وجود منافع اروپا در حل بحران هسته‌ای ایران، برخی موانع جدی بر سر راه تلاش‌های دیپلماتیک این اتحادیه وجود دارد:

افکار عمومی و مسئله حقوق بشر: احزاب و جریانات حاکم بر اروپا به دلیل کاهش محبوبیت خود در داخل نسبت به فشار افکار عمومی واکنش‌پذیرتر شدند و لابی‌گری جریانات اپوزوسیون و صهیونیست می‌توانند مانعی جدی بر هرگونه عادی‌سازی روابط و کاهش تحریم‌ها باشند.

نقش ایران در جنگ اوکراین: یکی از دلایل مهم تنش‌های اخیر میان ایران و اروپا، همکاری تسلیحاتی ایران با روسیه و استفاده از تسلیحات ایرانی در جنگ اوکراین است. این موضوع باعث افزایش نگرانی‌ها و احساس تهدید در اروپا شده و می‌تواند بر روند دیپلماتیک تأثیر منفی بگذارد. در نهایت، هرچند که اتحادیه اروپا در دوره اخیر به دلیل تحولات ژئوپلیتیکی و مسائل داخلی نقش کمرنگ‌تری در حل بحران هسته‌ای ایران ایفا کرده، اما این اتحادیه همچنان به عنوان یک بازیگر حیاتی در دستیابی به یک توافق پایدار باقی می‌ماند. در این راستا، تعامل دقیق و استراتژیک با اتحادیه اروپا برای ایران ضروری است.

*بازنشر مطالب شبکه‌های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه‌ها منتشر می‌شود.