همگرایی چین، روسیه و ایران/ پاسخی به ائتلاف سازی آمریکا

اکنون که رویکرد چرخش به ایندوپاسیفیک آمریکا، بر پایه ائتلاف سازی بنا شده، کشورهایی که در حلقه مهار واشنگتن جای گرفته‌اند نیز چاره‌ای جز مقابله به مثل از راه تشکیل اتحادهای هدفمند ندارند.

به گزارش مشرق، خروج عجولانه آمریکا از افغانستان را شاید بتوان کنایه ای آشکار به اهمیت رویکرد چرخش به ایندوپاسیفیک برای رئیس جمهور دموکرات آمریکا تلقی کرد تا آنجا که برای پیشبرد آن حاضر شد زخمی کاری به چهره اعتماد متحدان اروپایی و منطقه ای واشنگتن وارد کند.

برای جو بایدن و رؤسای جمهور بعد از او، تمرکز همه نیرو و انرژی بر غرب و جنوب غرب آسیا، به منزله واگذاری «ایندوپاسیفیک» به عنوان میدان رقابت قرن ۲۱ به چین است که در این عرصه راهبردی، همزمان یک قدرت بومی و بین المللی تلقی می شود. به بیان دیگر، دوره ثبات پسا جنگ جهانی دوم که در آن آمریکا ستون نظم جهانی بود به سر آمده حال آنکه واشنگتن به رغم اشراف به این واقعیت، همچنان به دنبال تثبیت جایگاه خود در صحنه جدید است.

اما بایدن که برای زورآزمایی با چین و البته روسیه در میدان ایندوپاسیفیک، حاضر به عقب نشینی نسبی از صحنه های قدیمی تر نظیر خاورمیانه است، برای پیشبرد اهداف خود راهی جز بازتعریف اتحادهای قدیمی و ایجاد اتحادهای جدید ندارد که این به نوبه خود یک چالش بزرگ تلقی می شود که ابتدایی ترین نمونه آن، در پیمان امنیتی «آکوس» نمود پیدا کرد- قراردادی نظامی میان آمریکا، استرالیا و انگلیس که لازمه اجرای آن، دور زدن منافع فرانسه بود.

اما حتی مطالبه «استقلال راهبردی» از سوی اروپا هم که به منزله اعتراف به کاستی های رابطه بروکسل-واشنگتن تلقی می شود، نمی تواند مانع از بازتعریف اتحاد شکل گرفته میان آنها در راستای تأمین منافع متقابل در قرن ۲۱ باشد. همزمان، شکل گیری ائتلاف های جدیدی را هم به ویژه در ایندوپاسیفیک شاهد خواهیم بود که «کواد» و «آکوس» از نمونه های اولیه آن تلقی می شوند.

با این مقدمه، به سراغ طرح این سوال می رویم که معمول ترین واکنش کشورهایی که خارج از حلقه متحدان واشنگتن هستند، به این ائتلاف سازی ها چیست؟

مرمت ساختار جهانی/ تاب آوری در برابر فشار

طی چند سال اخیر، چکیده راهبرد دفاعی آمریکا بر این فرض استوار بوده که روسیه و چین به عنوان قدرت های تجدید نظر طلب به دنبال تضعیف جایگاه آمریکا و تحکیم مدل های مورد نظر خود برای شکل دادن به نظم جهانی و تاثیرگذاری بر دیگر کشورها هستند. این در حالی است که بایدن ۸ فروردین ۱۴۰۰، در پاسخ به سوالی درباره همکاری ایران و چین، مدعی شد که از چند سال پیش نگران این موضوع بوده است.

این نشان می دهد که دولت واشنگتن در میان همه کشورهایی که در نقطه مقابل بلوک غرب قرار دارند، بیش از همه نگران همگرایی روز افزون چین، روسیه و ایران است اما مگر نه این است که آنها مشروعیت این همگرایی را از حق مقابله به مثل با ائتلاف هایی گرفته اند که آمریکا علیه شان تشکیل داده است.

پیشتر هم در گزارشی با عنوان «آمریکا و چالش هژمون های منطقه ای»، به این موضوع پرداختیم که فارغ از آنکه آمریکا کشورهایی نظیر چین، روسیه و ایران را «خصم» یا «دوست» تلقی کند، دولت‌های حاکم بر این کشورها، یک هویت سیاسی مستقل به حساب می آیند که حق دفاع از موجودیت خود را دارند. پس اینکه واشنگتن گمان می‌کند می‌تواند مثلاً علیه روسیه تحریم‌هایی را اعمال کند و انتظار مقابله به مثل هم نداشته باشد؛ نوعی کوته بینی و شاید نابینایی راهبردی است. اساساً کلمه «ائتلاف» هم در خود مفهوم تقابل و رویارویی را گنجانده است و اکنون که آمریکا به بهانه چرخش به سمت شرق (ایندوپاسیفیک)، به صراحت از تشکیل ائتلاف‌های جدید و تقویت ائتلاف‌های قدیمی سخن می‌گوید، کشورهایی که در حلقه مهار واشنگتن جای گرفته‌اند چاره‌ای جز مقابله به مثل از راه تشکیل ائتلاف‌های مشابه و اتحادهای هدفمند نخواهند داشت.

شدت گرفتن سیاست های تحریمی غرب، سه کشور ایران، روسیه و چین را بیش از پیش به هم نزدیک کرده و موجب می شود تا قدرت تاب آوری آنها در برابر فشارها بیشتر شودپکن-مسکو طی سال های گذشته، به رغم برخی اختلاف دیدگاه‌ها در مواردی مانند عملکرد اقتصادی چین در شرق دور روسیه، رقابت در آسیای مرکزی و نامتقارن بودن تجارت بین دو کشور، نهایت تلاش خود را کرده اند که مواضع یکسانی در مسائل مهم سیاسی و امنیتی بین المللی اتخاذ کنند و دست کم در یک سال گذشته شاهد اوج گیری هماهنگی ها در این رابطه بوده ایم.

وانگ ئی وزیر خارجه چین در ۹ دی ۱۴۰۰، در اظهاراتی گفت: من به شدت معتقدم که اگر قدرت ‌های عظیم ما، چین و روسیه، در کنار یکدیگر بایستند و همکاری ‌های خود را تقویت کنند، نظم جهانی تزلزل ‌ناپذیر و اصول جهانی غیرقابل انکار خواهد بود.

این درحالی است که پیش از آن، در تاریخ اول آبان، کشتی‌های جنگی چین و روسیه برای نخستین بار در اقدامی مشترک، از تنگه‌ای عبور کردند که دریای ژاپن را به اقیانوس آرام متصل می‌کند و جزء آب‌های بین‌المللی محسوب می‌شود- مانوری که می تواند سرآغاز همکاری های نظامی آنها در منطقه راهبردی ایندوپاسیفیک باشد.

همزمان، چین و روسیه با ایجاد نهادهایی چون «سازمان همکاری شانگهای» و «اتحادیه اقتصادی اوراسیا» و همچنین طرح هایی چون «یک کمربند، یک جاده» به دنبال پی ریزی بنای معماری جدید برای جهان هستند و در این مسیر کشورهایی مثل ایران نیز در چارچوب تأمین منافع ملی خود، به آنها می پیوندند.

در این میان، شدت گرفتن سیاست های تحریمی آمریکا و اروپا، این سه کشور را بیش از پیش به هم نزدیک کرده و موجب می شود تا قدرت تاب آوری آنها در برابر فشارها بیشتر شود.

اینکه در جریان مذاکرات وین، «وانگ ئی» وزیر خارجه چین از لزوم برچیدن تحریم های ضد ایرانی سخن می گوید، اذعان «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه به اینکه «مسکو-پکن در زمینه توافق هسته ای ایران و لزوم بازگشت به برجام که دولت ترامپ از آن خارج شد، دیدگاه مشترکی دارند» و اظهارات «حسین امیرعبداللهیان» وزیر خارجه ایران مبنی بر اینکه «نماینده چین در وین در کنار نماینده روسیه نقش مثبتی را در حمایت از حقوق هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران و در حمایت از لغو تحریم‌ها دنبال می‌کنند»، حکایت از آن دارد که این همگرایی در مسیر درستی پیگیری می شود.

برای ایران اما، این همگرایی در راستای تأمین منافع ملی درازمدت نیازمند ارائه یک نقشه راه است و تفاهم نامه ۲۵ ساله با چین هم آنطور که «سعید خطیب زاده» سخنگوی وزارت خارجه ایران می گوید، با اتکا به همین منطق تدارک دیده شده حال آنکه انتظار می رود سند همکاری ۲۰ ساله ایران و روسیه نیز با همین منطق پیگیری شود.

منبع: مهر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 4
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 0
  • جواد IR ۱۹:۳۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۷
    1 0
    درودبه کشورهای روسیه وچین ک حداقل وجدان وانسانیتشون اجازه نمیده کشورهای دیگه استعماربشن وازطرف غرب نابودشه همینجورپیش بره انشالله شاهدقدرت گرفتن شرق هستیم در مقابل غرب وحشی حتی پیش بینیم اینه ک ارگانهای سازمان ملل تاچندسال دیگه ازغرب کوچ کنن به آسیا.. لعنت به خوی درندگی واستعماری غرب ک چشم نداره یکشورمستقل باشه. کشورهای امریکای جنوبی ک دیگه موشک وهسته ای ندارن وسفارت یا جاسوس خانه ایم تصرف نکردن پس چراغرب اتیش میگیره وقتی کشوری مستقل میشه مثل الان شیلی یه مخالف غرب رای اورد اتش گرفته غرب. چه حقوق بشریه ک نمیشه نظرمخالف این جنایتکارها داشته باشی؟؟ هرچقدرم کشورخوب ونفع داریم باشه واسه غرب همین ک حکومتش وابسته بغرب نباشه میگن باید نابودشه وحکومت مردمی تغییرکنه.. سیاست غرب سیاست فاحشگری سیاسی هست ورذلات
  • IR ۲۰:۱۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۷
    1 0
    باید شرط‌هایی فراتر از لغو تحریم‌ها در تقابل با سیاست‌های استکباری ظالمانه غرب از جمله خروج آن‌ها از منطقه و عدم حمایت آن‌ها از رژیم صهیونیستی گذاشته شود، همان گونه که آن‌ها بعد از شش سال عمل نکردن به تعهدات خود در لغو تحریم‌ها شروط جدید هم اضافه می‌کنند. مکانیسم ماشه باید از برجام حذف گردد تا سه کشور اروپایی یا آمریکا با بازگشت صوری به برجام، نتوانند از این امتیاز یک‌طرفه به‌ضرر ما سوءاستفاده کنند و درصورتی که بخواهند چنین کاری کنند باید از برجام خارج شده، اجرای پروتکل الحاقی را کنار گذاشته و از پیمان عدم اشاعه‌ی هسته‌ای خارج شویم. مذاکرات نباید فرسایشی و بی ثمر باشد، لذا باید برای انجام موارد فوق ضرب الاجل قرارداد و مذاکرات را تا زمان انجام موارد اشاره شده در عمل، هر یک سال یک بار در روز امضای برجام، به حال تعلیق در آورد. همت اصلی تمام مسئولان کشور در راستای اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، خنثی‌سازی و بی‌اثرسازی تحریم‌ها، و حذف آقایی دلار از چرخه‌ی اقتصاد کشور باشد. لذا ضمن حمایت از تیم مذاکره‌کننده، درخواست مؤکد ما از دولت و مجلس انقلابی، مقاومت مقتدرانه در برابر فشارها و تهدیدات غرب و رژیم صهیونیستی، و مقابله به مثل لازم با طرف‌های غربی تا رسیدن به یک توافق عالی با مشخصات فوق‌الذکر یا نپذیرفتن هرگونه توافق دیگر است.
  • IR ۱۵:۲۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۸
    1 0
    بارها تجربه کرده‌ایم که آمریکا شیطان بزرگ است و وعده‌هایش جز دروغ و فریب‌کاری نیست. اخیراً هم دیدیم که آمریکایی‌های عهد شکن، در برجام بسیار وقیحانه عمل کردند. کشورهای اروپایی همراه با آمریکا هم، از لحاظ عهدشکنی و بداخلاقی کمتر از آمریکا نیستند؛ اما در مقام زبان‌بازی و حرف‌زدن همیشه طلب کارند. آن‌ها در پشت صحنه‌ی دیپلماسی، گرگ درنده و روباه حیله‌گر هستند. تجربه‌ی برجام در دولت قبل به ما نشان داد که اعتماد به غرب جواب نمی‌دهد، لذا ما به غربی‌ها هیچ اعتمادی نداریم و معتقدیم که به ما کمک نمی‌کنند و هر جا بتوانند ضربه می‌زنند. البته از آنجا که عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد؛ می دانیم که وجود تحریم‌ها گرچه ظاهراً مشکلاتی جزئی را برای ما ایجاد می‌نماید، اما سبب می‌شود که ما به اقتصاد مقاومتی اهمیت بیشتری بدهیم و در نتیجه با قوی شدن در حوزه‌ی اقتصاد بتوانیم تحریم‌ها را خنثی و بی‌اثر سازیم؛ در حالی که اگر تحریم‌ها به فرض محال برداشته هم بشود، باز هم بالاخره باعث رخوت و شرطی شدن اقتصاد نفتی کشور شده و ما را به دشمنان وابسته نگه می‌دارد. لذا اطمینان داریم که سازش و وابستگی هیچگاه مشکلات ما را به‌طور اساسی حل نخواهد کرد؛ و با این وصف هیچ علاقه و عجله‌ای هم برای یک توافق جدید، حتی اگر مثلاً خوب هم باشد، نداریم. اما چنانچه بنا باشد توافقی حاصل شود، باید نه یک توافق خوب، بلکه یک توافق عالی و در حد شأن ملت مقاوم، صبور و سلطه‌ناپذیر ایران باشد. در این توافق باید بر اساس سیاست قطعی، تمام تحریم‌ها لغو شود؛ زیرا معتقدیم تمام تحریم‌ها به هر بهانه و با هر برچسبی که وضع شده است ناعادلانه، ظالمانه، مؤثر و غیرقانونی است. نمی‌توان تحریم‌ها را تقسیم بندی به حوزه‌های مختلفی مثل هسته‌ای و غیر هسته‌ای نمود؛ یا آن‌ها را به تحریم‌های قبل و بعد از خروج آمریکا از برجام تقسیم نمود. سیاست قطعی اعلام شده از طرف رهبر معظم انقلاب در تمام ابعاد ذکر شده که ظرافت‌های بسیار دقیقی دارد و خط قرمز ماست، باید کلمه‌به‌کلمه و موبه‌مو به‌طور شجاعانه اجرا گردد.
  • IR ۱۵:۳۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۸
    0 0
    آمریکا باید تمام تحریم‌ها را با هر برچسب و به هر بهانه و در هر زمانی که وضع کرده است، برای همیشه و به طور یک جا و در عمل لغو کند؛ یعنی ساختار تحریم‌ها در تمام لایه‌های هسته‌ای، موشکی، پهپادی، منطقه‌ای و حقوق بشری و غیره باید برچیده شود. آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان باید هزینه‌ی‌ تمام خسارت‌هایی را که در این شش سال به دلیل عمل نکردن به تعهداتشان در برجام وارد کرده‌اند، بپردازند. کل مطالبات منابع ما که به دلیل تحریم مسدود شده یا به هر دلیل دیگر توسط غربی‌ها پرداخت نشده است، در هر کشوری که باشد باید با جریمه‌ی تأخیر آن، وصول گردد. هیچ تضمینی به جز اجرای عملی موارد فوق حتی اگر در سطح کنگره و سنا باشد، هر چند لازم است، اما کافی و پذیرفته نیست. انجام این موارد باید دقیقاً مورد راستی‌آزمایی طولانی‌مدت قرار گیرد و تا زمانی که راستی‌آزمایی کامل صورت نگرفته است، نباید هیچ محدودیتی پذیرفته شود و صنعت هسته‌ای با سرعت تمام در هر سطح و میزان مورد نیاز ممکن، توسعه یابد. در شرایطی که طرف‌های برجامی طی شش سال به طور پیوسته بر خلاف تعهدات خود عمل کرده‌اند، دلیلی برای حفظ پیوسته‌ی تصاویر تأسیسات هسته‌ای وجود ندارد. ما به دوربین های نظارتی آژانس بین المللی انرژی اتمی که در واقع آژانس جاسوسی صهیونیست‌ها از تأسیسات هسته‌ای است، اطمینان نداریم. این دوربین‌ها باید جمع‌آوری شوند و اجازه‌ی حضور به این جاسوسان در کشور داده نشود، تا مجدداً شاهد ترور دانشمندان هسته‌ای یا خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای نباشیم. با توجه به پیشرفت فناوری احتمال دارد در این دوربین‌ها فرستنده گیرنده‌هایی کار گذاشته شده باشد که تا زمانی که سیگنال کدشده‌ای را دریافت ننموده‌اند هیچ ارسالی انجام ندهند و با دریافت کد، تصاویر را ارسال نمایند یا اقدامات خرابکارانه‌ی دیگری را انجام دهند. در هر حال اگر قرار است کار اشتباه ضبط پیوسته‌ی تصاویر، که یک عقب نشینی در برابر دشمن غیر قابل اعتماد است، صورت گیرد، حداقل این کار باید توسط دوربین‌های خودمان انجام شود و آژانس باید این را بپذیرد.

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس