کد خبر 1305261
تاریخ انتشار: ۶ آذر ۱۴۰۰ - ۱۵:۵۰
اژد‌ها چگونه وارد زندگی ما شد؟

به مناسبت ۸۱ سالگی بروس‌لی، سراغ شمایل و کارنامه سینمایی این بازیگر هنرهای رزمی رفته‌ایم که تاثیرش بر جهان خیلی بیشتر از چند فیلم و سریال بود.

به گزارش مشرق، استاد اگر زنده بود، امروز شمع ۸۱ سالگی‌اش را احتمالا با پا و با یک حرکت رزمی فوت می‌کرد! اما تقدیر باعث شد بروس لی که ۲۷ نوامبر ۱۹۴۰ به دنیا آمده‌بود، در ۲۰ جولای ۱۹۷۳ از دنیا برود. منتها همان ۳۲سال‌و خرده‌ای زندگی هم عمر بسیار مفید و شسته رفته‌ای بود و بروس لی اگرچه جای بسیاری برای پیشرفت و درخشش و تاثیرگذاری بیشتر داشت، اما تقریبا همه کار کرد و همان زیست نسبتا مختصر هم برای شهرت، محبوبیت و جاودانگی‌اش کافی بود.

او نقش بسیار مهمی در تثبیت و قوام هنرهای رزمی در سینما داشت و به فیلم‌های رزمی در زیرگونه اکشن اعتباری فراوان بخشید. ساخت بنجل‌های سینمایی به عنوان فیلم‌های رزمی چه قبل و چه بعد از بروس لی وجود داشت و ادامه پیدا کرد، اما حضور جدی، جذاب و قدرتمند او، ثابت کرد حتی می‌توان به همین بزن بزن‌ها و زد و خوردها با نگاه و استایل و اصوات و حرکات منحصربه‌فرد و اجرای درست و باورپذیر، غنا بخشید و وجه هنری رزم را تقویت کرد.

اگرچه عالم هنرهای رزمی در سینما، دیگر پدیده‌ای، چون بروس لی را ندید و احتمالا هم نخواهددید، اما اعتباری که او به این بخش از سینما بخشید، راه را برای درخشش بازیگران دیگری، چون جکی چان، ژان کلود ون دام، جت لی و دیگران باز کرد. دامنه تاثیر لی از سینما به فرهنگ عامه هم راه یافت و حتی در ایران، به جز اثرات انگیزشی که در کودکان، نوجوانان و جوانان برای رو آوردن به انواع هنرهای رزمی به ویژه کونگ فو و جیت کان دو (یکی از سبک‌های مدرن هنرهای رزمی که بروس لی پایه‌گذار آن بود) ایجاد کرد، در گفتمان و حتی شوخی‌هایی، چون «قاتل بروس لی کیست؟» هم خودش را نشان داد. علاقه بروس لی به فلسفه و مطالعات در این زمینه و سرودن شعر هم باعث شد بروس لی را تنها به عنوان ورزشکار هنرهای رزمی و بازیگر سینما نشناسیم و زندگی‌اش عمق و غنای بیشتری داشته‌باشد.

یک شمایل غودااااایی!

//////////

بروس لی، علاوه بر ورزیدگی و تسلط به هنرهای رزمی و سرعت و چابکی در حرکات و اجرای فنون، از کرشمه‌ها و بازیگوشی‌های بازیگری هم جلوی دوربین غافل نبود و شاید یکی از دلایل تمایز او با بازیگران قبلی و حتی بعدی فیلم‌های اکشن و رزمی، همین باشد.

او به خوبی از اهمیت چشم‌ها و نگاه در بازیگری و تاثیرات آن روی تماشاگران آگاه بود، بنابراین بسیار این مقوله را جدی گرفت و بخش زیادی از ارعاب او بر حریفان و مبارزان مقابلش، از طریق نگاه‌هایی قاطع و چشم‌غره‌هایی تماشایی بود. تکان دادن سر و به وقت لزوم پیچ و تاب بدن که به شعر و رقص می‌مانست هم از امضاهای شمایلی بروس لی در صحنه‌های مبارزه فیلم‌هایش بود.

به جز اینها، اصوات اختصاصی لی به ویژه آن «غوددداااااا» گفتنش، هم نقش مهمی در تخلیه کامل خشمش و تکمیل صلابتش داشت. گاهی هم در بعضی از بزنگاه‌ها که نیاز به تمرکز بیشتر بر زیبایی حرکات هنرمندانه لی بود، از اسلوموشن و تصاویر حرکت آهسته و در پاره‌ای مواقع هم زوم استفاده می‌شد تا حظ بصری تماشاگران از استاد به اوج خودش برسد.

با وجود این ویژگی‌ها و اقبال عامه مخاطبان به آثار لی، منتقدان و تماشاگران نخبه‌تر سینما چندان او را به عنوان بازیگر حساب نمی‌کنند و نهایت هنرش را بازی در فیلم‌های رزمی می‌دانند. در چنین نگاهی، کمتر کسی دوست دارد بروس لی را مثلا به جای جین‌هاکمن در ارتباط فرانسوی یا به جای آل پاچینو در پدرخوانده تصور کند که احتمالا به نتایجی فاجعه‌بار ختم می‌شد.

این تصور باطل و مقایسه اشتباه حتی در فرهنگ عامیانه و میان همان نوجوانان و جوانان علاقه‌مند اکشن و انواع هنرهای رزمی هم وجود داشت و مثلا گاهی شنیده می‌شد اگر مبارزه‌ای میان بروس لی و محمدعلی کلی انجام شود، چه کسی دخل آن یکی را می‌آورد و از این حرف‌ها. لی نیازی هم به تایید مخاطبانی از جنس دیگر نداشت و همین قدر استعداد بازیگری و نمایشگری کار خودش و تماشاگران شیفته هنرهای رزمی را راه می‌انداخت. او از توانایی‌ها و قابلیت‌هایش آگاه بود و احتمالا هم به جز حضور در نقش‌های رزمی و اکشن، علاقه‌ای به بازی در نقش‌ها و فیلم‌های دیگر نداشت.

مختصر و مفید

//////////

تقریبا همان اتفاقی که برای جیمز دین افتاد و تنها با سه فیلم و مرگی غافلگیرکننده و زودهنگام، به جایگاه و محبوبیتی فوق‌العاده دست یافت، به نوعی برای بروس لی هم رخ داد. اگرچه بروس لی.

به خاطر پدرش که هنرمند اپرا و تئاتر بود، از سنین کودکی و حتی نوزادی در چند فیلم حضور داشت و بعدها در ۱۳-۱۲ سریال و فیلم هم نقش‌های کوتاه و بلندی بازی کرد، اما بیش از هر چیز با بازی در چهار فیلم شناخته می‌شود: رئیس بزرگ، خشم اژدها، راه اژدها و اژدها وارد می‌شود. به این اندک، می‌توان فیلم بازی با مرگ را هم اضافه کرد که با مرگ نابهنگام لی ناتمام مانده‌بود و چند سال بعد با استفاده از راش‌های کار نشده و بدلکار به سرانجام رسید و حتی این متریال به قسمت دوم فیلم هم قد داد. بروس لی برای جاودانگی در سینما، نیاز به نقش و فیلم بیشتری نداشت و همین کمیت و مختصر هم باکیفیت و مفید بود.

نقشی که باعث شهرت اولیه لی شد، کاتو در سریال زنبور سبز بود. او دستیار زنبور سبز (ون ویلیامز) بود و همراه او و به‌صورت ناشناس و با کلاه و چشم‌بند با جنایتکاران مبارزه می‌کرد. منتها در این سریال آمریکایی، لی واقعا یک وردست بود و زیر سایه ویلیامز و در حجم ماجراجویی‌های شبه جیمزباندی، چندان مجالی برای نمایش توانایی‌های رزمی‌اش نداشت.

اتفاق مهم در کارنامه بازیگری او، با بازگشت به سرزمین پدری و مادری‌اش، یعنی چین و هنگ‌کنگ افتاد و با بازی در رئیس بزرگ، چشمه‌هایی از پرسونای مبارزش را بروز می‌دهد. آن تیتراژ پرزرق و برق اول که بروس لی را در حال پرش روی هوا و پرتاب لگد نشان می‌دهد، به نوعی پیش پرده شمایل او در سینماست. سکانس مبارزه او با رئیس بزرگ، از مهم‌ترین صحنه‌های فیلم است و لی هم با هنر رزمی‌اش از تماشاگران دل می‌برد.

آن تم انتقام و مبارزه در خشم اژدها هم ادامه دارد و بروس لی به خونخواهی قتل استادش، هنرهای رزمی‌اش را رو می‌کند. سکانس مبارزه یک‌تنه او با استاد یک باشگاه و انبوه شاگردانش، از به یادماندنی‌ترین صحنه‌های این فیلم است. مبارزه او با سوزوکی، اصلی‌ترین نقش منفی فیلم هم از سکانس‌های مشهور خشم اژدهاست و بروس لی با شعبده‌بازی‌اش با نانچیکو، سوزوکی شمشیر به دست را آچمز می‌کند، منتها وسط آن خشم و هیاهو، انصاف و مردانگی را هم درنظر می‌گیرد و وقتی می‌بیند حریفش بی‌سلاح است، او هم نانچیکو را به زمین می‌اندازد و با یک ضربه مرگبار پا، نفس سوزوکی را می‌گیرد.

راه اژدها دو تفاوت مهم با دیگر آثار بروس لی دارد؛ اول این‌که خودش کارگردانی کار را به عهده داشت و دیگر این‌که فیلمبرداری فیلم در ایتالیا انجام شد. صحنه‌های مشهور مبارزه لی با چاک نوریس در ویرانه‌های کولوزیوم و در حضور آن بچه گربه، از تماشایی‌ترین لحظات فیلم است. ضمن این‌که پوشش سیاه نیم تنه پایینی بروس لی و پوشش سفید نیم‌تنه نوریس، مبارزه این دو را شبیه یک شطرنج رزمی می‌کند.

اما قطعا مشهورترین فیلم کارنامه بروس لی، اژدها وارد می‌شود است؛ فیلمی که سکانس‌ها و صحنه‌های ماندگار کم ندارد، از انبوه مبارز در آن جزیره با لباس‌های زرد و سفید و ماجراجویی‌های تک‌نفره بروس لی برای سردرآوردن از تشکیلات باند موادمخدر و به ویژه رویارویی با آن مار کبری تا سکانس درخشان مبارزه با هان در تالار آینه‌ها و آن دست مصنوعی و کشنده هان و خنج‌های منظم روی صورت و بدن بروس لی.

یکی از نکات جالب فیلم، حضور جکی چان به عنوان سیاهی لشکر است که در صحنه‌ای بروس لی، در کمترین زمان ممکن، او را از پیش رو برمی دارد. این صحنه، در زمان خودش لحظه‌ای معمولی و با محوریت هنرنمایی لی بود و اهمیت دیگری نداشت، اما وقتی خود چان بعدها به ستاره صاحب سبکی در سینمای هنرهای رزمی تبدیل شد، مهم و جذاب جلوه کرد.

در سینمای ایران هم به شکل‌های مختلفی از این فیلم بهره‌برداری شد؛ از مانی حقیقی که فیلمی به نام اژدها وارد می‌شود ساخت که البته تنها در عنوان، به ترجمه فیلم لی در ایران ارجاع داد تا فیلمی مثل پرواز از اردوگاه که جمشید هاشم پور در سکانس‌های مبارزه و با آن لباس زرد، شباهت‌های تیپیکال و حتی چهره‌ای به جان ساکسون داشت.

مهم‌ترین ویژگی و نشانه تصویری بازی با مرگ، آن لباس زرد بروس لی است که بعدها تارانتینو، شبیه آن را برای یادآوری به تن عروس (اما تورمن) کرد و البته چند سال بعد، با کتک خوردن نقش او از یک بدلکار در روزی روزگاری هالیوود، ظاهرا هرچه رشته بود، پنبه کرد که با اعتراض دختر بروس لی هم مواجه شد.

سکانس مبارزه لی با کریم عبدالجبار دو متر و ۱۸ سانتی‌متری، ستاره اسبق بسکتبال، از صحنه‌های مشهور سینما است. هرچند در دنیای نمایشی فیلم، لی کوتاه قامت، عبدالجبار را تسلیم می‌کند، اما می‌شود باتوجه به میزان شرارت و آزار و اذیت‌های او در این مبارزه، آن جمله بامزه «کریم، به‌خدا تو مسلمون نیستی» را اینجا به کار برد!

صدای اژدها

//////////

بروس لی، خیلی حرف نمی‌زد و بیشتر مرد عمل بود. با این‌که استاد چندان اعتقادی به گفتمان نداشت و در مبارزات هم کارش را با اصواتی غیرقابل فهم و ترجمه‌نشدنی پیش می‌برد، اما گاهی و در فواصل انتقام ها، نفسی چاق و چند جمله‌ای هم مخاطبان را مهمان می‌کرد. در دوبله فارسی، زحمت گویندگی این بخش‌ها را زنده یاد حسین معمارزاده می‌کشید و اولین دوبلور آثار بروس‌لی بود و در زنبور سبز، خشم اژدها، راه اژدها، اژدها وارد می‌شود و بازی با مرگ به جای این بازیگر صحبت کرد.

منبع: جام جم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 14
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 2
  • IR ۲۳:۲۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۶
    18 1
    اسطوره تمام نشدنی دنیای سینما رزمی بروس لی است که تا ابد جاودان هست و جایگزین ندارد .
  • من IR ۱۰:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    5 2
    بروسلی کریس رونالدوی سینماست...
  • Hamidreza kiani IR ۱۱:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    3 0
    ای اسطوره تمام نشدنی روحت شاد تو بهترینی ، الگوی تمام ورزشکارا بودی و هستی و خواهی بود . هیچ کی نمیتونه جات رو بگیره روحت شاد
  • IR ۱۲:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    0 0
    اینها که خودمون میفهمیدیم
  • سید سجاد IR ۱۸:۳۵ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    1 1
    خدا بیامرزد بروسلی را دیگرناننداو نخواهد امد ولی الان وامروزه باید فیلم اژدها واردمیشود بازسازی شود بجای بروس دانی ین بجای جان ساکسون اسکات ادکینز وبجای جیم کلی هم مایکل جی وایت وبجای هان هم دنی تورخو وبسیاری ازبازیگران معروف دیگر که جایشان خالی است اگربشود عالی میشود وپرفروش میشود به امید انروز
  • کاوه ش IR ۱۹:۲۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    0 0
    بروسلی، استاد بی‌نظیر هنرهای رزمی بود و دنیا هرگز مثل اونو دیگه نمیبینه. روحش شاد واقعا اجرای تکنیک‌های دست و پای بروسلی عالیه و یک کلاس خیلی خوب برای همه رزمی کارهاست
  • خراسانی IR ۲۰:۱۷ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    1 0
    متن خیلی عالی بود
  • اظهارالحق IR ۰۸:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۸
    0 1
    نظر من به این خیلی عالی است اما نمی دانم چرا بروکسلی را زنش کشت
  • brucelee IR ۱۱:۱۴ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۸
    0 0
    بروسلی اسطوره سینمای رزمی است باشد که نامش جاویدان و سر فراز باشد
    • اژدها IR ۱۷:۰۰ - ۱۴۰۰/۰۹/۱۱
      0 0
      میخواست درمانش کنه که بروسلی حساسیت داشت به اون قرص ها و مغذش بزگ تر شده بود و اگه 5دقیقه زود تر می‌رسید بیمارستان باور کن الان مثل جکی چان زنده بود (اگه چند قسمت آخر داستان بروسلی رو دیده باشی میفهمی) [من پیشنهاد میکنم همتون برید سریال50قسمتی داستان بروسلی لی رو ببینید]
  • رضا IR ۱۴:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۸
    0 0
    واقعا خدا رحمتش کنه
  • ع IR ۱۲:۱۹ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۹
    1 0
    صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را ...که دگر مادر گیتی چوتوفرزندبزاید...روحش شاد
  • علی اصغر IR ۱۷:۱۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۱۰
    0 0
    من که همیشه برای استاد فاتحه میفرستم .بدون تردید دنیا هرگز مثله او نزاید
  • ناشناس IR ۱۱:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۹/۱۶
    0 0
    فقط جکی چان البته خدا رحمتش کنه بورس لی رو

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس