زیرخاکی

حساسیت در کارگردانی سریال زیرخاکی نشان می‌دهد که با همین پتانسیل موجود و خطوط قرمز سیما، با تکیه بر تخصص، بر اساس یک فیلمنامه کاملا معمولی، بهترین سریال‌ تلویزیونی را در مدیوم سیما می‌توان ساخت.

سرویس فرهنگ و هنر مشرق - سریال «زیرخاکی» را می‌توان یکی از بهترین سریال‌های کمدی اخیر و معتبر رسانه ملی قلمداد کرد، سریالی که در دو فصل ملتهب خبری نمایش داده شد، اما توانست مخاطبان علاقه‌مندان فراوانی را پای جعبه جادو بنشاند.

فصل اول زیرخاکی در فاصله دوماه پس از شروع پاندمی «کووید ۱۹ »  و فصل دوم این سریال در ایام نزدیک به انتخابات مهم ۱۴۰۰  و در کوران رقابت‌های انتخابی جام جهانی فوتبال از شبکه اول سیما پخش شد، اما هیچکدام از این اتفاقات بر دیده شدن سریال تاثیری نداشت. اشتیاق فراوان برای فصل دوم سریال را باید از جنبه‌های مختلفی بررسی کرد.

«زیرخاکی۲»؛ کمی نزدیکتر به کُمدی

زیرخاکی‌ و تنور گرم انتخابات

بسیاری از اطرافیان جلیل سامان او را از پخش فصل دوم زیرخاکی در بازه زمانی کنونی نهی کردند و پیش بینی می‌کردند همزمانی پخش فصل دوم سریال با برنامه‌های تبلیغی انتخاباتی و فصل دورمقدماتی مسابقات فوتبال جام جهانی  در ریزش مخاطبان این سریال موثرخواهد بود. اما «جلیل سامان» توجهی به این توصیه‌ها نکرد و اصرار به پخش سریال در آستانه انتخابات داشت.

از زاویه متفاوتی این تصمیم سامان تنور سیمای ملی را در شرایط سیاسی حساسی بسیار گرم کرد و از سوی دیگر در متن سریال یادآوری قابل اعتنایی از دهه شصت، دهه احیای ارزش‌های انقلاب در متن سریال گنجانده شده که با پس زمینه‌ شعارهای انتخاباتی کاملا همخوانی داشت. از سوی دیگر در برهوت سریال‌های خوش ساخت، پخش «زیرخاکی» یک اتفاق خاص محسوب می‌شد.

نکته مهم دیگر است که در سال‌های اخیر  به غیر از مجموعه «نون خ» و «نوروز رنگی» سریال کمدی دندانگیری از سیمای ملی پخش نشده و در خلأ کمدی‌های عامه پسندانه، پخش زیرخاکی برای سیمای ملی در بزنگاه مهم قبل از انتخابات ضرورت دارد.

«زیرخاکی۲»؛ کمی نزدیکتر به کُمدی

استفاده از الگوهای قدیمی

روایت فیلمنامه زیرخاکی در فصل اول با الگوبرداری از فیلم سینمایی «مصادره» ساخته شده حتی می‌توان به این مسئله اذعان داشت اتودهای اولیه بازی پژمان جمشیدی در سریال «زیرخاکی» متعلق به  رضا عطاران در مصادره است.

فصل دوم زیرخاکی نیم نگاهی به باسازی محتوایی «لیلی‌بامن است» و از «اخراجی» ‌ها (ده نمکی) از زاویه‌روایی دیگری دارد و از این آثار به عنوان سرمشق استفاده کرده است. طبیعی است که برخی از این ارجاعات را در متن سریال نمی‌توان کتمان کرد اما نمی‌توانیم استدلال کنیم که یک کپی‌برداری صورت گرفته است، چون در تمامی ارجاعاتی که زمینه تطبیق این آثار را فراهم آورده، ردپای مشابهت داستانی نمی‌توان یافت.

«زیرخاکی۲»؛ کمی نزدیکتر به کُمدی

ضمن اینکه «زیرخاکی» مسیر داستانی مستقل خودش را طی می‌کند. فریبرز شخصیت بسیار ساده‌لوحی است که می‌خواهد با یافتن زیرخاکی زندگی خود را متحول کند و در مسیر یافتن زیرخاکی با افراد انقلابی معترض به رژیم پهلوی اشتباه گرفته می‌شود و این جابجایی یک موقعیت برازنده و بکر پدید می‌آورد و از سوی شخصیت فریبرز فردی کاملا ساده لوح است که در این موقعیت گرفتار می‌شود.

«زیرخاکی۲»؛ کمی نزدیکتر به کُمدی

چرا پژمان جمشیدی از رضا عطاران بهتر است؟

 در فیلم مصادره و لیلی با من است، ساده لوحی ویژگی پرویز پرستویی و رضا عطاران است اما پژمان جمشیدی که دوران اوج بازیگری خود را با این سریال سپری می‌کند، ساده‌لوحی را از فرمت رایج تیپ در آثار سینمایی و تلویزیونی تبدیل به شخصیت می‌کند.

این موضوع در مورد شخصیت‌های نظیر پریچهر(ژاله‌ صامتی)، اسکندر(نادرفلاح) حاج آقا مروت پور(اصغر نقی‌زاده) مصداق پیدا می‌کند. به همین دلیل جمشیدی، صامتی، فلاح، نقی‌زاده با سایر آثاری که پیش از ارائه کرده‌اند، بسیار متفاوت هستند. اصولا نباید بر اساس تکرار تکه‌کلام‌های کمدی مثل آنچه میان فریبرز و پریچهر - هشتاد کیلو خوشبختی - رد و بدل می‌شود، این شخصیت‌های کاملا قوام یافته را تیپ سازی قلمداد کنیم، در صورت چنین قضاوتی، در حق سازندگان جفا و شان نقد و تحلیل انواع آثار نمایشی را تضعیف کرده‌ایم.

«زیرخاکی۲»؛ کمی نزدیکتر به کُمدی

این ظرافتی که در سکانس‌های این سریال کارگردان به تیپ‌سازی بسنده نکرده و موقعیت شخصیت‌های خلق  شده را حفظ می‌کند، نشان می‌دهد سامان با توانایی و تبحر خاصی به دکمه دوزی(تیپ سازی) بسنده نکرده و کت دوزی (شخصیت سازی) را دنبال می‌کند.

این حساسیت در کارگردانی نشان می‌دهد که با همین پتانسیل موجود و خطوط قرمز سیما، با تکیه بر تخصص، بر اساس یک فیلمنامه کاملا معمولی، بهترین سریال‌ تلویزیونی را در مدیوم سیما می‌توان ساخت. در واقع غیر از فضاسازی باورپذیر دهه شصت و پنجاه، بخشی از انرژی کارگردان صرف قوام یافتن شخصیت‌ها شده است. در هر سکانس‌ می‌توان به وضوح دید که  بخش اعظمی از سامان صرف حفظ راکورد شخصیت‌ها شده تا به تیپ تبدیل نشوند.

فاصله گرفتن از لودگی و نزدیک شدن به کمدی

زیرخاکی برای اینکه مسیر روایی منسجم و مستحکمی داشته باشد، از لودگی فاصله می‌گیرد و سبک کارگردانی‌ مبتنی بر ویژگی‌های ژانر کمدی است. هیچگاه از سامان انتظار نمی‌رفت که این سبک یک‌دست را تا قسمت‌های پایانی فصل دوم سریال زیرخاکی حفظ کند و کارگردانی وسواس گونه برای اینکه هر سکانس سریال تماشایی باشد، تبدیل به ویژگی‌های فنی این سریال شده است.

اغلب متن‌های قوی سریال‌های اخیر سیما به دلیل عدم تسلط در کارگردان تبدیل به آثار علی‌السویه‌ای شده‌اند که بود و نبودشان، پخش شدن یا نشدن آن تفاوتی در انتخاب مخاطبان نخواهد داشت،   اما تسلط در کارگردانی  سریال و خستگی ناپذیری برای عدم بهره‌برداری از موفقیت فصل اول سبب شده که مخاطبان سیما، به سادگی از کنار این سریال عبور نکنند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 34
  • در انتظار بررسی: 3
  • غیر قابل انتشار: 0
  • IR ۱۸:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    39 1
    سریال خوبیه ازش خوشم .اومدهممنون از سازندگانش
  • IR ۱۸:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    27 2
    هروقت این سریالو میبینم احساس میکنم همسرمو بیشتر دوسش دارم و بیشتر قربون صدقش میرم.عاشقانه بین همسران مثل کشور خانوم و‌مروت پور،پری و فریبرز خیلی باورپذیره
  • IR ۱۸:۴۸ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    1 0
    جمشیدی و صامت برای انتخابات سکوت کردن بعلاوه الهام حمیدی و فریبا نادری
  • جعفر IR ۱۸:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    24 1
    باسلام سریال قشنگی هست. چرا هیچ کس غیر ازمن نظر نداده است
  • IR ۱۸:۵۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    7 16
    من برخلاف نویسنده متن فقط زیرخاکی یک رودوست داشتم.درزیرخاکی ۲اگرچه بقول نویسنده متن ازلودگی فاصله گرفته ولی به همون نسبت ازکمدی هم فاصله گرفته.شخصیت فریبرزبااینکه محورداستانه امادربیشترصحنه هااینقدراعصاب بیننده رواذیت میکنه که باعث میشه ازخیردیدن باقی ماجرابگذریم.درنوع برخوردفریبرزباهمسرش بقدری افراط شده که ازحالت نرمال خارج شده.ایرادات زیرخاکی۲خیلی زیاده برخلاف سری اولش.حذف صاحب خانه شیرازی وفرهادبسیارضربه زده جایگزین مناسبی هم نداشته.اشتباه اولش حذف پدرفریبرزکه خیلی شیرین بازی میکردبود.
    • سوری IR ۲۰:۵۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
      0 0
      اره دقیقا.. برخوردش با زنش اغراق شده هی ناز میکشه و مبتذل شده انگار دیگه آدم خوشش نمیاد حالت چاپلوسی پدرش واقعا حیف بود بامزه بود مخصوصا وقتی فریبرز مثلا مرده بود😂
    • یه ایرانی IR ۰۰:۴۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۹
      0 0
      موافقم مخصوصا دیالوگ های فریبرز و قربون صدقه رفتن برا زنش دیکه تکراری شده بیش از حد شده
  • سیو 1362-0823 IR ۱۹:۳۷ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    0 0
    یس ! وای !؟! چرا بکشیمت !؟؟؟! وای ؟؟؟!
  • IR ۲۰:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    12 0
    آقای جلیل سامان فیلمساز خوبی است.
  • IR ۲۰:۱۰ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    15 1
    از قسمت اولش ضعیف تره ولی از سریالای بی محتوای شبکه 3 بسیار بسیار بهتره. یه کم شلوغ و اغراق آمیزه
  • IR ۲۰:۲۱ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    5 23
    چرت و پرت محض با موضوع تکراری و بازی یکنواخت بازیگرنمایان...
    • حسن IR ۰۱:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
      0 0
      تو برو فیلم ترکیه ای ببین حالشو ببر
    • .. IR ۰۹:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
      0 0
      اتفاقا فیلم عالیه
  • IR ۲۱:۱۸ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    12 2
    سریال خیلی خوبی فصل۲ نقاط مثبت تری هم داره و پخته تر شده
  • سیدی IR ۲۱:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    0 0
    تست دریافت کامنت
  • ثنا IR ۲۱:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    11 1
    با سلام. این سریال خیلی خوب است. زیرخاکی ۳ کی میاد
  • IR ۲۱:۵۴ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    6 1
    عالیه واقعا
  • IR ۲۲:۱۶ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    8 1
    ما یه فامیل داشتیم دقیقا عین فریبرز وزنش رفتار می کردند همین طور عاشقانه وساده دلانه البته چند سالی هست آقاهه فوت کرده ولی خیلی مشتی ولوتی بود
  • IR ۲۳:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    6 0
    عالی هست اما خانومه خیلی ناز می‌کنه
    • IR ۱۸:۰۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
      0 0
      چی میگی برای خودت چند سالته هست عزیزم دلم مگه نمیدونی که گلم داخل فیلم هست باید اینجوری بازی کنند
  • حیدر صالح IR ۲۳:۳۷ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۷
    13 2
    ما منتظر گاندو و گاندوها هستیم
  • 12 IR ۰۰:۵۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    مردم رو از دو راه می شه خندوند 1-لودگی 2- طنز ، طنز چون به مسائل سیاسی و اجتماعی و... می پردازه به شدت مورد حمله و توقیف قرار میگیره اما لودگی نه چون به آدمهای دم کلفت بر نمی خوره کسی کاری باهاش نداره حالا اینکه یه سریال چقدر طنز باشه چقدر لودگی به فضای آزادی عمل کارگردان بستگی داره
  • IR ۰۱:۰۷ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    سریال خوبیه من خیلی دوست دارم این سریال رو خدا خیر بده به عواملش
  • رد داده IR ۰۲:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    کارگردانی عالی فیلمنامه عالی بازیها عالی البته با ایده آل فاصله داره ولی در مقایسه با سریالهای دیگه خیلی بهتره
  • داود IR ۱۰:۲۹ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    سریال خوبی ولی خیلی با هم جرو بحث میکنن و اعصاب آدم رو خراب میکنن مخصوصا با پسر وهمسرش اینقدر جرو بحث از حالت طبیعی خارجه
  • IR ۱۲:۲۶ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    چقدر پول گرفتی که تعریف سریال را بکنی
  • IR ۱۲:۳۰ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    سلام سریال زیر خاکی خیلی عالی مخصوصا پری خانم و فریبرز . منتظر سریال زیر خاکی ۳ هستم
  • IR ۱۴:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    مزخرفترین سریال تمام عمرم.
  • amir IR ۱۶:۱۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    سلام. سریال خوبی هست پژمان جمشیدی و ژاله صامتی عالی نقش خود را ایفا کردند. امیدوارم فصل سوم سریال زیرخاکی هم به زودی بر روی آنتن برود
  • Gh IR ۱۷:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    این سریال فوق العاده ست، مخصوصا بازی متفاوت آقای جمشیدی و بازی فوق العاده زیبای خانوم صامتی، واقعا این دو نقش مکمل همت و از این فیلم یه کمدی زیبا و عالی ساخته شده، دم سازنده گرم👏🏻👏🏻
  • علی IR ۱۷:۵۶ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    سریال قشنگیه و لبخند رو روی صورتها میاره. خانم ژاله صامتی و کشور خانم بسیار واقعی بازی کردند. بهشون تبریک میگم. و به کل بازیگران و دست اندر کاران این سریال.
  • IR ۱۸:۵۵ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    سریال خیلی قشنگیه
  • IR ۲۰:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۸
    0 0
    بسیار سریال زیبایی است. دست سازندگان درد نکنه. لذت بردیم.
  • بینام IR ۰۰:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۳/۲۹
    0 0
    سلام زیر خاکی بینظیر است و میدرخشد اما یک انتقاد مهم ازسیما دارم حال که سلیقه مردم به دستتان آمده چرا کاری برای جذب مخاطب نمیکنید ؟ تلویزیون هنوز هم میتواند از پلتفرم ها جذاب تر باشد به شرطی که به خواست مردم احترام بگذارید بارها شاهد استقبال مردم از سریال های اقای عطاران هستیم بازخورد بی نهایت مردمی حتی در شبکه های اجتمائی بیداد میکند پس چرا با دعوت دوباره ایشان به تلویزیون اقبال مردمی را جذب نمیکنید ؟عطاران بسیار باهوش است از مشرق نیوز عزیز خواستار پرداختن به این مورد هستیم .‌

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس