تجام

دستاورد فضایی سپاه نشان می‌دهد که سپاه از یک ماهواره پرتابی کارآمد و برنامه عملیاتی برخوردار است که با یک سیستم پرتاب فضایی واکنش‌سریع تکمیل می‌شود.

سرویس جنگ نرم مشرق - اندیشکده واشنگتن با انتشار گزارشی راهبردی به فضا به ارزیابی ماهواره نور پرداخت و نوشت: نیروی هوافضای سپاه پاسداران ایران در ۲۲ آوریل ۲۰۲۰ اولین ماهواره‌اش به نام نور-۱ را پرتاب و در مدار قرار داد. این پرتاب از یک پلتفرم صحرایی نزدیک شاهرود، حدود ۲۱۰ مایلی شمال‌شرق تهران، و با استفاده از ماهواره‌بر جدید ایران به نام قاصد، صورت گرفت. به‌طور کلی، این پرتاب نشان‌دهنده خطرات ناشی از برداشته شدن محدودیت‌های تسلیحاتی ایران بود، هدفی که جمهوری اسلامی در مسیر رسیدن به آن از حمایت شرکای تسلیحاتی بالقوه‌اش یعنی روسیه و چین برخوردار است. در عمل، لغو این محدودیت‌ها می‌تواند دسترسی بی‌وقفه ایران به موادی که کاربرد دوگانه دارند و دیگر قطعاتی که به منظور ساخت ماهواره‌های کوچک با کاربردهای نظامی یا حتی تروریستی استفاده می‌شوند، را تسهیل کند. گذشته از این، برنامه فضایی نظامی نوظهور سپاه پاسداران حاکی از جاه‌طلبی آن برای ساخت موشک‌های سوخت-جامد بزرگ‌تر است.


مخاطبان گرامی، محتوا و ادعاهای مطرح‌شده در این گزارش، صرفاً جهت تحلیل و بررسی رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر شده است و ادعاها و القائات احتمالی این مطالب هرگز مورد تأیید مشرق نیست.


بریتانیا، فرانسه و آلمان – سه کشور عضو اتحادیه اروپا که از امضاکنندگان توافق برجام در سال ۲۰۱۵ هستند – از تمدید تحریم‌های تسلیحاتی تا سال ۲۰۲۳ حمایت می‌کنند. ایالات متحده، که از توافق برجام خارج شده است،

در ۲۰ اوت ۲۰۲۰ فرایندی را آغاز کرد که می‌تواند منجر به فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت همه تحریم‌های سازمان ملل مصوب سال ۲۰۰۶، شود. [۱] قاصد-۱، به نوبه خود، در جریان سه مرحله قرار دادن ماهواره بسیار کوچک نور-۱ در مدار پایینی زمین در فاصله حدود ۴۲۵ کیلومتری، موفق عمل کرده است. مرحله اول شامل موشک سوخت-مایع پیش‌ساخته شهاب-۳/قدر بود، گرچه بدون کلاهک جنگی، که توسط وزارت دفاع ایران ساخته شده است. [۲]

بنا به گفته سردار امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده هوافضای سپاه، سپاه پاسداران به منظور کاهش هزینه‌ها و تضمین مسافت‌سنجی از مراحل دوم و سوم پرتاب قاصد، از موشک شهاب-۳ استفاده کرده است. [۳] در مراحل دوم – و احتمالاً سوم – قاصد از یک موتور راکت جدید سوخت-جامد به نام سلمان-۱ استفاده شده، که توسط سازمان جهاد خودکفایی که زیرشاخه هوافضای سپاه است ساخته شده و بخشی از یک به‌اصطلاح مگاپروژه بوده که در ۹ فوریه ۲۰۲۰ رونمایی شد که شامل پرتابه‌ها، ماهواره‌ها و ایستگاه‌های زمینی است. این موتور جامد با بدنه کامپوزیتی متشکل از یک نازل متحرک با فناوری کنترل بردار پیشرانه است، که جایگزین بال‌های متحرک نسل اسکاد شده که کارایی کمتری دارند.

ماهواره‌بر قاصد سپاه پاسداران که در ماه آوریل در شاهرود به نمایش گذاشته شد

قاصد از نمای نزدیک

فناوری کنترل بردار پیشرانه (تی‌وی‌سی)

موتور جامد قاصد با بدنه کامپوزیتی متشکل از یک نازل متحرک با فناوری تی‌وی‌سی است که هدف از کاربرد آن عبارت است از تغییر جهت گاز خروجی با فشار-بالا و دستیابی به کنترل کلی بهتر. نازل‌های تی‌وی‌سی به‌خصوص در موتورهای بزرگ‌تر و قوی‌تر سودمند هستند، و استفاده از آن‌ها حاکی از آن است که ایران این فناوری را برای چنین موتورهایی که هم در فضاپیماها و هم در موشک‌های دوربرد استفاده می‌شوند، توسعه داده است.

بنا به گفته امیرعلی حاجی‌زاده فرمانده هوافضای سپاه، فناوری نازل-متحرک عمدتاً در راستای کاربردهای فضایی طراحی شده است، زیرا صفحات کنترل آیرودینامیک در فضای خلاء کار نمی‌کنند. این فناوری همچنین برای اهداف زیر مناسب است: مراحل مداری پر-انرژی، انتقال ماژول موشک از فضای خلأ به یک مکان بازگشت دقیق – یا به منظور شلیک به اهداف مشخص یا به منظور دفاع ضدموشکی بالای جو- و نیز برای هدایت تسلیحات ضدماهواره‌ای به سمت اهداف موجود در مدار.

تلاش دیرینه ایران برای دستیابی به قابلیت ضدماهواره

سپاه پاسداران از دهه ۱۹۸۰ – یعنی زمانی که همه تحرکات نظامی ایران در خلال جنگ با عراق توسط ماهواره‌های جاسوسی ایالات متحده، شوروی، و بعدتر فرانسه رصد می‌شد و بنابراین این کشورها پیشاپیش از این تحرکات مطلع بودند – درصدد آن بوده است که به قابلیت ضدماهواره دست یابد. اما برای انجام این کار، نخست به توانایی نظارت دقیق بر ماهواره‌های موجود در فضا نیاز دارد.

در دسامبر ۲۰۱۸، سرهنگ حسین سلامی معاون وقت سپاه اعلام کرد که یک رادار جاسوسی فضایی با قابلیت نظارت بر ماهواره‌های موجود در مدار پایینی زمین، با موفقیت تست شده است. [۴] اکنون گمان می‌رود که این قابلیت و دیگر قابلیت‌های شناسایی موقعیت فضایی که بنا به گزارش‌ها ایران به آن‌ها دست یافته است، امکان نظارت بر مدارهای ماهواره‌ای را میسر می‌سازند، آن‌هم با دقت کافی جهت استفاده در راستای ضدحملات فضایی.

به طور کلی، ایران علاوه بر این قابلیت‌هایی که در اختیار دارد، از عضویت در سازمان همکاری فضایی آسیا-اقیانوسیه نیز منتفع می‌شود، که نهاد واقع در پکن است که محل استقرار شبکه‌ای از تلسکوپ‌های ردیابی و مراکز پردازش است که می‌توانند اشیایی به کوچکی ۱۰ سانتیمتر را با ماهواره‌های موجود در مدار پایینی زمین و نیز ماهواره‌های موجود در مدارهای بالاتر، شناسایی کنند. [۵] اگرچه این ردیاب‌ها ظاهراً به منظور تقویت شناسایی زباله‌های فضایی طراحی شده‌اند، اما مزایای نظامی آن‌ها برای ایران را نمی‌توان نادیده گرفت.

بیشتر بخوانید:

پایگاه آمریکایی: موشک‌های ایران خاک آمریکا را تهدید می‌کند

اجزای قاصد

به نظر می‌رسد که ماهواره‌بر قاصد یک راکت کاملاً جدید است که با سیمرغ یا سفیر که تماماً از سوخت-مایع استفاده می‌کنند و توسط سازمان صنایع هوافضای ایران که زیرشاخه وزارت دفاع است ساخته شده‌اند، ارتباط مستقیمی ندارد. بنا به نظر مهندسان راکتی، قاصد با توجه به مشخصات فعلی‌اش حاکی از هیچ بهبود چشمگیری نسبت به سفیر نیست زیرا واجد برخی از قابلیت‌های کشنده ۵۰ کیلوگرمی سفیر برای یک موتور مرحله-سوم است. در نتیجه، تنها می‌تواند ماهواره‌های کوچک با قابلیت‌های نظامی محدود را به مدار پایینی زمین منتقل کند. [۶] با این وجود، این وضعیت زمانی که راکت‌های بزرگ‌تر و قوی‌تر نظیر راکت سوخت-جامد ذوالجناح بکار گرفته شوند، تغییر خواهد کرد.

عکس‌های قاصد نشان می‌دهند که نام راکت مرحله-اول آن سپهر است، که احتمالاً ارجاعی است به بخش ماهواره بر از «مگاپروژه» ای که حاجی‌زاده از آن سخن گفته بود. پس از کلمه سپهر، نوشته شده است اف‌تی‌ام (که احتمالاً مخفف «پرواز موشک آزمایشی» است) و سی ۲ (که مخفف «پیکربندی دوم» است). ارجاع به یک پیکربندی دوم حاکی از آن است که احتمالاً آزمایش نخست پیشاپیش با یک پیکربندی متفاوت و با یک نتیجه نهایی نامعلوم، صورت گرفته است. گمان آن می‌رود که، مثلاً، آزمایش موشکی ژانویه ۲۰۱۷ در واقع یک پرتاب ماهواره‌ای ناموفق بوده است. [۷]

یک موشک رعد ارتقاءیافته

در اوایل سال ۲۰۲۰ از آخرین نسل موشک‌های کوتاه‌برد ایران به نام رعد-۵۰۰ نیز رونمایی شد. مقامات ایرانی ادعا می‌کنند که برد این موشک‌ها ۵۰۰ کیلومتر است – دو برابر برد فاتح-۱۱۰ - و وزن آن‌ها نصف شده است. دیگر ویژگی‌های رعد-۵۰۰، که عمدتاً نتیجه استفاده از مواد کامپوزیتی سبک هستند، عبارتند از سرعت بالاتر، توانایی بیشتر برای گریز از شناسایی راداری، و قدرت مانور بالاتر با یک کلاهک جنگی مجزا، که برخلاف ویژگی خانواده قدیمی‌تر فاتح-۱۱۰/ذوالفقار است.

رعد-۵۰۰ نیز شامل موتور جدید سوخت-جامد کامپوزیتی زهیر با قابلیت تی‌وی‌سی است. سلمان، که نمونه «بزرگ‌تر» زهیر است، در ماه آوریل یک مأموریت موفقیت‌آمیز را پشت سر گذاشته است. به طور کلی، موتورهای جامد با بدنه کامپوزیتی سبک سبب افزایش نسبت پیشرانه-به-وزن می‌شوند. بنا به گفته مقامات سپاه، پیکربندی‌های پرتابی آتی تماماً شامل موتورهای جامد خواهد بود، و این امر حاکی از استفاده از مراحل تقویت‌کننده بزرگ‌تر است – چنان‌که نخستین بار در تصاویر ویدئویی ۱۱/۲۰۱۰ از حسن تهرانی مقدم رئیس وقت پروژه‌های موشکی و ماهواره‌بر ایران، و در تست‌های تأسیسات شاهرود مشاهده شد. منابع دیگر عنوان کرده‌اند که یک موشک سجیل مرحله-اول و دوم، در پرتاب‌های فضایی آتی سپاه مورد استفاده قرار خواهد گرفت. [۸]

دو تصویر از موتور راکت سلمان-۱ – با قطر حدود یک متر – که برای مراحل دوم و احتمالاً سوم پرتاب قاصد استفاده می‌شود.

موشک‌های سوخت جامد ایران

تجربه ایران در مورد موتورهای راکت سوخت-جامد به اواخر دهه ۱۹۸۰ برمی‌گردد، اما در اوایل دهه ۱۹۹۰ واقعاً تسریع شد، و به خدمت موشک‌های شبه‌بالستیک کوتاه‌برد از خانواده فاتح درآمد که با موفقیت توسط سپاه توسعه یافته‌اند. در دهه بعد، سازمان صنایع هوافضا، موتورهای راکت سوخت-جامد قوی‌تر و دوربردتر را برای سجیل-۱ و ۲ طراحی کرد، و در امتداد آن برنامه موشک بالستیک سوخت-مایع را نیز پیش برد. این موشک‌های دو-مرحله‌ای به ترتیب در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ رونمایی شدند، و در هر دو مرحله آن‌ها همچنان از سیستم هدایت بال-متحرک به سبک اسکاد/شهاب-۳ استفاده می‌شود. با وجود این، هنوز معلوم نیست که تولید سری کامل آن‌ها آغاز شده باشد.

سپاه پاسداران، به نوبه خود، رویکرد متفاوتی را دنبال کرد، و روی موشک‌های موتور-جامد جامد چند-بُعدی تمرکز کرد. سپاه با تکیه بر تجارب قبلی‌اش، خانواده‌ای از موتورهای جامد کوچک-تا-بزرگ را طراحی کرد. این‌ها ابتدا واجد بدنه‌هایی از آلیاژ فولاد و آلومینیوم بودند، اما بعدتر از بدنه‌های کامپوزیتی رشته‌ای بسیار سبک در ساخت آن‌ها استفاده شد. این تلاش‌ها با کمک شرکت‌های شبه‌خصوصی صورت گرفت، که در رأس آن‌ها شرکت مواد کامپوزیتی نوید واقع در تهران بود، که در سال ۲۰۱۶ به دلیل «ارتباط با برنامه موشک بالستیک ایران»، از جمله واردات خط تولید فیبر-کربن از یک کشور آسیایی (احتمالاً چین)، توسط وزارت خزانه‌داری ایالات متحده تحریم شد. [۹]

از اکتبر ۲۰۱۹، ایالات متحده همچنین صادرات فلزات قیمتی از جمله تیوب‌های فولاد ضدزنگ ۳۰۴ آل؛ ورق لحیم‌کاری منگنز ام‌ان ۴۰/ام‌ان ۷۰؛ و فولاد ضدزنگ CrNi۶۰WTI ESR + VAR به ایران را تحریم کرد. [۱۰] برای مکانیسم هدایت، صفحات کنترل ایرودینامیکی مورد استفاده در نسل فاتح (۱۹-۲۰۰۲) به تدریج با نازل‌های محوری جایگزین شدند تا قدرت مانور، از جمله در فضای خلأ، بهبود یابد.

چنان‌که در تصویر ویدئویی تهرانی مقدم مربوط به سال ۱۱/۲۰۱۰ مشاهده می‌شود، سپس مرحله سوخت-جامد قائم با پهنای حدود سه متری ساخته شد. اگرچه ممکن است در مأموریت‌های آتی سپاه همچنان از پیکربندی قاصد برای فرستادن نانو-ماهواره‌ها (یعنی هر ماهواره‌ای با وزن ۱ تا ۱۰ کیلوگرم) به مدار پایینی زمین استفاده شود، اما این پرتاب‌ها احتمالاً با یک موتور-جامد مرحله اول برای افزایش پیشرانه تقویت می‌شوند، و در آن‌ها یا از یک سلمان بزرگ‌تر یا از قائم استفاده خواهد شد. حاجی‌زاده فرمانده هوافضای سپاه در مصاحبه‌اش در آوریل سال ۲۰۲۰ به امر مذکور اشاره کرد. [۱۱] در همین رابطه، دو ماه قبل، در فوریه، پایگاه کنترل تسلیحات مقاله‌ای منتشر کرد که در آن شرح مفصلی از فعالیت‌ها در سایت تست سوخت-جامد شاهرود، از جمله وجود چهار پایه تست سیمانی بزرگ، ارائه شده است. [۱۲]

از ماه مه ۲۰۱۸، یعنی زمانی که تحلیل‌گران و رسانه‌های جریان اصلی به وجود تأسیسات مخفی شاهرود اشاره کردند، برنامه راکت سوخت-جامد ایران زیر ذره‌بین قرار گرفته است. [۱۳] در آن زمان، ناظران به این نتیجه رسیدند که سایت شاهرود به منظور ساخت و آزمایش موتور سوخت-جامد ایجاد شده است، و این امر حاکی از آن بود که ایران در حال توسعه یک فناوری موشک سوخت-جامد دوربرد یا «یک برنامه فضایی پیشرفته نامتعارف» بوده است. [۱۴]

اما حتی در صورتی که مورد دوم صادق باشد، از دید بسیاری از کارشناسان غربی، تمرکز شاهرود روی موتورهای سوخت-جامد در راستای اجرای یک برنامه فضایی است که هدف آن توسعه فناوری موشکی است و به بیان دقیق‌تر، توسعه یک موشک بالستیک بین‌قاره‌ای. دلیل این ادعا آن است که راکت‌های سوخت-مایع نوعاً برای پرتاب ماهواره و قرار دادن آن در مدار، مناسب‌تر تلقی می‌شوند. [۱۵]

با این وجود، چنین قاعده‌ای به معنای نیست که ایران نمی‌تواند، با دنبال کردن راه کره‌شمالی، به توسعه موشک بالستیک بین‌قاره‌ای یا موشک بالستیک میان-برد با استفاده از موتورهای سوخت-مایع پیشرفته برای مرحله اول، بپردازد. یک نمونه خوب از این موارد عبارت است از موشک بالستیک خرمشهر که در سال ۲۰۱۷ رونمایی شد، و واجد موتور اصلی سوخت-مایع جدید، موتورهای مدرج برای تنظیم حالت، و توانایی حمل یک کلاهک جنگی ۱ هزار و ۸۰۰ کیلوگرمی تا برد ۲ هزار کیلومتر است. [۱۶]

یک سیستم پرتاب سریع

اگرچه گفته می‌شود که پرتاب ماه آوریل قاصد برای حدود دو ماه به تأخیر افتاده است، اما سپاه توانسته با انجام تست‌های مداوم – به کمک فناوری موتور-جامد - فوراً از یک ماهواره‌بر برای پرتاب استفاده کند. در واقع، بنا به گزارش‌ها تدارکات فوری برای پرتاب ماه آوریل تنها دو ساعت زمان برده است. با دستیابی به یک قابلیت پرتاب-به-مدار مخفیانه و سریع و توانایی متناظر با آن برای در مدار قرار دادن یک ماهواره قابل‌استفاده، سپاه می‌تواند – تقریباً بلافاصله – بدون محدودیت جغرافیایی به اطلاعات به‌موقع دست یابد. از یافته‌های حاصله می‌توان برای یک حمله نیابتی به یک هدف ائتلاف یا یک حمله موشکی به یک سایت زیرساخت‌های حیاتی منطقه‌ای استفاده کرد و همچنین می‌توان نشانه‌های فعالیت‌های نظامی دشمن را شناسایی کرد.

اگر سپاه توانسته باشد به یک قابلیت پرتاب فضایی واقعاً سیار دست یافته باشد، می‌تواند به نحوی مؤثر از هر مکانی عمل کند، از جمله خط ساحلی جنوب‌شرقی ایران، که به خط استوا نزدیک‌تر است. این می‌تواند امکان پرتاب‌های با شیب کمتر را میسر سازد، یعنی راکت‌های ایرانی نهایتاً می‌توانند بار انفجاری سنگین‌تری را با سوخت کمتر حمل کنند. با توجه به این‌که مراکز پرتابی فعلی ایران در عمق خاک آن واقع شده‌اند، سقوط راکت‌ها تهدیدی برای نواحی پرجمعیت است. در آینده سپاه احتمالاً می‌تواند از همین قابلیت برای پرتاب تسلیحات ضدماهواره به سمت مدار استفاده کند. هند این کار را در ۲۷ مارس ۲۰۱۹ انجام داد، زمانی ‌که با آزمایش موشک ضدماهواره‌اش و نابودی موفقیت‌آمیز یک میکروماهواره، ناظران را شگفت‌زده کرد. [۱۷] به علاوه، از آن‌جا که بسیاری از فناوری‌های تسلیحات ضدماهواره شبیه فناوری‌های سامانه‌های موشک ضدبالستیک است، پیشرفت در یکی از این حوزه‌ها می‌تواند به معنای پیشرفت در حوزه در دیگر نیز باشد.

کیوب‌ست‌ها مناسب برای جنگ نامتقارن

نخستین ماهواره‌ای که سپاه در مدار قرار داد یک کیوب‌ست بود، یعنی یک نانوماهواره به اندازه ۶ یو (شش واحد) یا ۳ یو (سه واحد). ژنرال جان جی ریموند رئیس عملیات‌های فضایی نیروی فضایی ایالات متحده، ماهواره مذکور را به عنوان یک «وبکم معلق در فضا» توصیف کرد. [۱۸] به علاوه، کیوب‌ست‌ها نسبتاً ارزان هستند و تقریباً دو دهه است که از آن‌ها استفاده می‌شود. صدها نمونه از آن‌ها در مدار پایینی زمین در فاصله حدود ۸۰۰-۳۰۰ کیلومتری فعال هستند. بر اساس معیارهای پایه، کیوب‌ست‌ها بارهای انفجاری بسته‌بندی‌شده هستند، و بنا به استاندارد صنعتی، اندازه قطعات آن‌ها (واحدها)، ۱۰ سانتیمترمکعب و وزن هر یک از آن‌ها کمتر از ۳۳/۱ کیلوگرم است. [۱۹] این به معنای آن است که، مثلاً، یک کیوب‌ست ۳ یو یا ۶ یو، به طول ۳۰ سانتیمتر و وزن حدود ۳ کیلوگرم (برای ۳ یو) یا ۶ کیلوگرم (برای ۶ یو) است. وزن یک کیوب‌ست سنگین‌تر ۶ یو می‌تواند به ۱۲ کیلوگرم برسد. یک کیوب‌ست ۶ یو نوعی، می‌تواند حجم بار انفجاری‌ای حدود ۶ هزار سانتیمترمکعب را فراهم آورد.

قطعات فنی، کاربردهای نظامی

جنبه‌های استاندارد کیوب‌ست‌ها این امکان را برای شرکت‌ها میسر می‌سازند تا قطعات آن‌ها را به صورت انبوه تولید کنند و به صورت آماده به خریدار تحویل دهند. بسیاری از شرکت‌ها پلتفرم‌های کیوب‌ست، یا شاسی‌های آن‌ها، را تولید می‌کنند، که امکان خرید آنلاین آن‌ها از طریق وب‌سایت‌های تخصصی وجود دارد. در نتیجه، فرایند مهندسی و توسعه کیوب‌ست‌ها تا حد چشمگیری ارزان‌تر از ماهواره‌های کامل است، و هرکسی می‌تواند قطعات استاندارد برای ساخت آن‌ها را سفارش دهد. به علاوه، حجم زیادی از پژوهش‌های دانشگاهی و دیگر مطالب فنی در رابطه با همه جنبه‌های طراحی و عملیاتی‌کردن کیوب‌ست را می‌توان در فضای آنلاین پیدا کرد. [۲۰]

به لحاظ نظامی، محبوبیت کیوب‌ست‌ها رو به افزایش است و از آن‌ها به عنوان اخلالگرهای بالقوه در نظم مستقر در فضا استفاده می‌شود. کاربردهای بالقوه آن‌ها عبارت است از: رصد زمین به منظور نظارت بر رویدادهای ژئوپلیتیکی با دوربین کیفیت-متوسط؛ سیستم پشتیبانی هشدار-زودهنگام؛ کمک به سامانه‌های ردیابی-موشک؛ و نظارت بر حمل‌ونقل دریایی، نیروهای دریایی، و فعالیت‌های بندرگاه‌ها.

برای نمونه، در فرایند جاسوسی مخفیانه با کیفیت-پایین، می‌توان تعداد خودروهای پارک‌شده در یک تأسیسات نظامی یا اطلاعاتی خاص را در هر زمانی مشخص کرد. چنین قابلیتی می‌تواند کارآمدی سامانه‌های حمله-دقیق بالای افق – با پهپاد یا موشک – را نیز به واسطه فراهم آوردن اطلاعات دقیق در مورد هدف، افزایش دهد. [۲۱]

علاوه بر این، با توجه به این‌که این ماهواره‌ها کوچک و سبک‌اند، می‌توان آن‌ها را به راحتی با راکت‌های کوچک‌تر در مدار قرار داد، یا می‌توان تعداد بیشتری از آن‌ها را با هم توسط راکت‌های بزرگ‌تر به مدار فرستاد. در کیوب‌ست‌ها از همان قطعات الکترونیکی کوچکی استفاده می‌شود که معمولاً در گوشی‌های هوشمند و دوربین‌های دیجیتالی یافت می‌شوند. می‌توان آن‌ها را به پنل‌های خورشیدی مجهز کرد تا برق تولید کنند، مانند نور-۱، و یا می‌توان با افزودن یک آنتن بازشونده، پوشش حسگرها را ارتقاء داد.

اگرچه کیوب‌ست‌ها به دلیل اندازه کوچکشان ظرفیت محدودی برای حمل بار انفجاری دارند، اما باز هم می‌توانند کاربردهای متنوعی را فراهم آورند، مثلاً برای ارتباطات و حسگر از راه دور. با این وجود، یک مجموعه از کیوب‌ست‌ها نهایتاً باید واجد عملکرد قابل‌قبولی باشد. در سال ۲۰۱۵، velox-II ساخت سنگاپور، اولین کیوب‌ستی بود که به منظور ارتباطات بین‌ماهواره‌ای بین یک مدار پایینی زمین و یک ماهواره ثابت در مدار زمین مورد استفاده قرار گرفت، و در سال ۲۰۱۶، ناسا از برنامه پرتاب یک «دسته» از کیوب‌ست‌ها به مدار به منظور پژوهش پیرامون الگوهای جوی خبر داد.

می‌توان یک تلسکوپ را به منظور رصد زمین روی کیوب‌ست‌ها قرار داد. برای مثال، یک شرکت اروپایی کیوب‌ست ۶ یو ۱۰ کیلوگرمی را برای رصد بلادرنگ زمین با کیفیت ۵۰ سانتیمتر با استفاده از یک دوربین واجد لنز بازشونده، تبلیغ می‌کند. [۲۲] اولین مدل از این ماهواره‌ها، وقتی در سال ۲۰۲۱ عرضه شود، امکان «زمان بازبینی» ده-روزه برای یک مکان خاص روی زمین را میسر می‌سازد. [۲۳] تا سال ۲۰۲۶، زمانی‌که حداقل ۱ هزار و ۲۴ دستگاه از این کیوب‌ست‌ها در مدار خواهد بود، می‌توان انتظار داشت که زمان بازبینی تا سی دقیقه کاهش یابد. با وجود این، کیوب‌ست‌های حسگر-راه‌دور موجود، نمی‌توانند کیفیت تصویری بهتر از پنج متر را ارائه دهند و دامنه تصویربرداری آن‌ها نیز نسبتاً محدود است. کیفیت‌های در حد چند متر، بیشتر برای کاربردهای کشاورزی، نقشه‌نگاری، و مدیریت-بلایا مناسب‌تر هستند تا برای کاربردهای نظامی.

ناسا همچنین روی آنچه که دانشمندان «معماری ماهواره ماهواره‌بر چند-تکه» می‌نامند کار می‌کند، که هدف آن‌ها توزیع کارکردهای یک ماهواره متعارف میان گروهی از کیوب‌ست‌ها است. این کیوب‌ست‌ها سپس از اتصالات بی‌سیم با هم ارتباط برقرار می‌کنند و مجموعاً به عنوان «جنگنده‌های فضایی نامتقارن» عمل می‌کنند، خواه از طریق انتقال امن داده‌ها، یا جهت‌یابی یا اطلاعات تصویری. این امر به معنای آن است که سپاه بتواند به این فناوری دست یابد، ممکن است حتی به یک ماهواره‌بر بزرگ‌تر و گران‌تر برای ساخت یک قابلیت نظامی چشمگیر در مدار پایینی زمین، نیازی نداشته باشد.

در مدار پایینی زمین، به خصوص در فاصله کمتر از ۵۰۰ کیلومتری، توان مانور بالایی به منظور غلبه بر اصطکاک جوی و انحرافات متعاقب آن مورد نیاز است، حتی برای یک ماهواره کوچک‌تر که باعث اصطکاک نسبتاً کمتری می‌شود. [۲۴] برای کنترل حالت ماهواره‌ها اغلب از پیشران‌های سرد، چرخ‌های متحرک، یا دیگر مکانیسم‌ها استفاده می‌شود، زیرا هر تغییر ناخواسته‌ای در حالت ماهواره، و ناتوانی در تصحیح آن، سبب اختلال در مأموریت‌هایی می‌شود که به پلتفرم‌های باثبات نیاز دارند. [۲۵] اصطکاک جوی همچنین سبب کاهش ارتفاع و متعاقباً آتش گرفتن در جو می‌شود، بنابراین حتی علی‌رغم این‌که یک ماهواره کوچک و ارزان را به راحتی می‌توان جایگزین کرد، شمار فزاینده‌ای از کیوب‌ست‌ها به واحدهای پیشران و نیز پیشرانه‌های باثبات‌کننده و کنترل-حالت مجهز می‌شوند، که به طور گسترده در بازار در دسترس هستند. این امر حاکی از تغییری چشمگیر است، چراکه هنوز شمار معدودی از کیوب‌ست‌هایی که به مدار زمین پرتاب می‌شوند واجد پیشرانه هستند.

رِین‌کیوب، یک نمونه از فناوری کیوب‌ست ۶ یو که امکان کاربرد فناوری‌های راداری رطوبت‌سنج برای مأموریت‌های علوم زمینی را با هزینه کم و پلتفرمی با قابلیت چرخش-سریع میسر می‌سازد. عکس از: ناسا

نوآوری‌های کیوب‌ست

در راستای افزایش قابلیت مأموریتی کیوب‌ست‌های آتی، به پیشرانه‌ها نیاز است تا امکان‌های زیر را میسر سازند: تغییرات مداری، پرواز متشکل، عملیات‌های مجاورتی، و کنترل-حالت مناسب، تنظیم اصطکاک-جوی و خارج شدن از مدار. [۲۶] با توجه به تصاویر ویدئویی مربوط به نور-۱ به نظر می‌رسد که سپاه پاسداران از شش پیشرانه کوچک اضافی استفاده کرده است. نوع خاص فناوری پیشرانه می‌تواند مشخص کند که آیا می‌توان از آن برای کنترل حالت و ثبات ماهواره، جابجایی و تغییر جهت آن در مدار استفاده کرد، یا برای انتقال به مدار بالاتر یا خارج کردن ماهواره از مدار.

بنابراین، اگرچه اکثر کیوب‌ست‌های موجود در مسیر ثابتی حرکت می‌کنند و فاقد تجهیزات لازم برای مانور در فضا هستند، اما چنین قابلیتی را نسبتاً به آسانی می‌توان به آن‌ها اضافه کرد. نهاد پژوهش‌های پیشرانه‌های فضایی که زیرمجموعه آژانس فضایی ایران است، روی فناوری‌های پیشرانه متنوعی کار کرده است، از جمله پلاسمای پولس، الکترواستاتیک نیمه-مؤثر، گاز سرد، و یون. [۲۷]

پیامدهای ژئواستراتژیک

پرتاب اخیر قاصد مؤید شمار معدودی از گرایش‌های چشمگیر دیگر نیز هست، چنان‌که مایک پمپئو وزیر خارجه ایالات متحده نیز به این امر اشاره کرده و آن را به عنوان نشانه دیگری دال بر حرکت ایران به سمت ساخت موشک بالستیک بین‌قاره‌ای دانسته است. [۲۸] در تاریخ ۲۷ آوریل، سناتور جیمز ریچ، که رئیس کمیته روابط خارجی سنای ایالات متحده است، برنامه فضایی ایران با امکان دستیابی به موشک بالستیک بین‌قاره‌ای را «تهدیدی برای کشورهای متمدن» دانست.

به بیان دقیق‌تر، این پرتاب موفق نشان می‌دهد که موتور راکت کامپوزیتی و سوخت-جامد جدید سپاه و نازل متحرک آن بازتاب بلوغ قابلیت‌های نظامی ایران است. این امر همچنین حاکی از امکان استفاده عملیاتی از آن‌ها به عنوان یک ماهواره‌بر چند-مرحله‌ای بزرگ‌تر است – ضمن این‌که مقامات ایرانی از دیرباز وعده داده‌اند که ماهواره‌های بزرگ‌تر را در مدارهای متوسط و بالاتر زمین قرار می‌دهند – یا این‌که می‌توان از آن‌ها به عنوان یک موشک بالستیک برد-متوسط یا بین‌قاره‌ای استفاده کرد، چنان‌که برادر تهرانی مقدم، رئیس سابق برنامه موشکی و پرتاب-فضایی ایران، در مصاحبه‌اش در سال ۲۰۱۴ عنوان کرد. [۲۹]

سرهنگ علی جعفرآبادی فرمانده یگان فضایی هوافضای سپاه از زمان تأسیس آن در سال ۲۰۱۲، اخیراً اشاره کرد که سپاه درصدد رسیدن به مدار ۳۶ هزار کیلومتری «ظرف چندین سال» بوده است. [۳۰] تقریباً هفت هفته پس از پرتاب نور، جعفرآبادی ادعا کرد که سپاه در مسیر کاملاً موفقیت‌آمیزی گام برداشته است. وی این پیش‌بینی را مطرح کرد که ماهواره‌برهای تاکتیکی و چابک آتی سپاه، راکت‌های بزرگ‌تر و سه‌مرحله‌ای خواهند بود که انرژی آن‌ها تماماً توسط موتورهای سوخت-جامد تأمین می‌شود، و سپاه را قادر می‌سازند تا پرتاب‌های واکنش-سریع را از پلتفرم‌های سیار در هر جایی از ایران بر فراز اقیانوس هند با تقریباً هر شیب مداری دلخواهی صورت دهند، و دقت جایگذاری ماهواره‌های سنگین‌تر در مدارهای بالاتر را افزایش دهند: نخست در مدار ۵۰۰ کیلومتری و به تدریج تا مدار ۳۶ هزار کیلومتری. [۳۱] تا زمانی که سپاه به این قابلیت دست یابد، تمرکز برنامه‌های آن روی ماهواره‌های مدار پایینی زمین است که عمدتاً به منظور برقراری ارتباطات و مأموریت‌های جهت‌یابی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تهران ادعا می‌کند که نور، تست‌های اولیه را پشت سر گذاشته و اکنون عملاً به مرحله عملیاتی رسیده است، در حالی که یکی از وظایف نخست آن عبارت بوده است از نظارت بر آب‌های پیرامون پنج نفتکش ایرانی که در ماه مه ۲۰۲۰ روانه ونزوئلا شدند. [۳۲] پس از آن، در خلال بازه زمانی ۲۹-۲۷ ژوئیه، زمانی که مانور دریایی «پیامبر اعظم ۱۴» ایران برگزار شد، بنا به گزارش‌ها ماهواره نور تصاویری از ترافیک دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز را به مرکز فرماندهی سپاه ارسال کرده است. در روز آخر مانور، شاخه رسانه‌ای هوافضای سپاه، همراه با آژانس‌های خبری وابسته، تصاویری را که ادعا شد ماهواره نور از پایگاه هوایی العدید در قطر گرفته است منتشر کردند. اگرچه فوراً گفته شد که این تصاویر مستقیماً از گوگل ارث گرفته شده است، اما بررسی دقیق‌تر حاکی از آن است که ماهواره نور به‌واقع می‌توانسته به یک دوربین چند-طیفی با قابلیت تصویربرداری حرارتی مجهز بوده باشد، [۳۳] و از تصاویر گوگل ارث صرفاً به عنوان مرجع استفاده شده باشد. این امر نباید مایه تعجب شود، چراکه چنین دوربین‌هایی با کیفیت حدود ۵ متر در بازار کیوب‌ست‌ها موجود است.

یک کامپوزیت حرارتی از یک پایگاه هوایی بزرگ می‌تواند نواحی فعالیت، مثلاً فرود یا پرواز اخیر هواپیما، سازه‌هایی با رایانه‌هایی که حرارت ساتع می‌کنند، و دیگر تجهیزات حرارتی، و سازه‌های تهویه زیرزمینی را به تفکیک نشان دهد. چنین داده‌های به‌موقعی، به کمک تصاویر گوگل ارث، می‌تواند سپس به منظور هدف قرار دادن بخش‌های حساسی از پایگاه مورد استفاده قرار گیرد.

بنابراین، دستاورد فضایی سپاه نشان می‌دهد که سپاه از یک ماهواره پرتابی کارآمد و برنامه عملیاتی برخوردار است، که با یک سیستم پرتاب فضایی واکنش‌سریع ظاهراً مطمئن تکمیل می‌شود که می‌تواند برای عملیات اطلاعاتی در مواقع بحرانی یا پشتیبانی از عملیات‌های اخلالگر پیش‌دستانه مورد استفاده قرار گیرد. حتی یک ماهواره‌بر نسبتاً ارزان و کوچک شبیه قاصد می‌تواند سپاه را قادر سازد تا تعداد زیادی از ماهواره‌های ساده و مأموریت-محور را به جای ماهواره‌های سنتی که بزرگ‌تر، پیچیده‌تر، و بسیار گران‌ترند و انتقال آن‌ها به مدار به راکت‌های قوی‌تری نیاز دارد، به فضا ارسال کند. ساختن کیوب‌ست دشوار نیست، و می‌توان آن‌ها را به تعداد زیاد تولید و پرتاب کرد. یک ماهواره‌بر بزرگ می‌تواند ده‌ها، اگر نه صدها، دستگاه از آن‌ها را به فضا منتقل کند.

یک تصویر ظاهراً چندوجهی با کیفیت متوسط از پایگاه هوایی العدید قطر، که گفته می‌شود توسط نور-۱ گرفته شده و در اینجا روی تصویری از یک بخش کوچک از پایگاه که از گوگل ارث گرفته شده نگاشته شده است، و نواحی فعالیت حرارتی را نشان می‌دهد. گمان می‌رود که نیروی هوافضای سپاه از روشی مشابه برای مکان‌یابی بخش‌های کلیدی پایگاه العدید که در اختیار نیروهای ایالات متحده است استفاده کرده است.

نتیجه‌گیری

پرتاب شگفت‌آور ترکیب قاصد/نور در آوریل ۲۰۲۰ نشان‌دهنده خطرات ناشی از امکان دسترسی بازیگران ایدئولوژیک و پیش‌بینی‌ناپذیر نظیر سپاه پاسداران به فناوری‌های مورد نیاز جهت رسیدن به فضا است. به علاوه، این‌که سپاه ماهواره ساخت خودش را در اختیار دارد سبب افزایش بیش از حد اعتمادبه‌نفس آن می‌شود. کیوب‌ست‌ها و دیگر پیشرفت‌های تکنولوژیک، چنانچه به تعداد زیاد مورد بهره‌برداری قرار گیرند، می‌توانند در خدمت سیاست‌های هژمونیک ایران در منطقه قرار گیرند، چراکه پشتیبانی جهت‌یابی را برای نیروهای سپاه قدس و نیروهای نیابتی ایران فراهم می‌آورند یا امکان تبادلات امن را میسر می‌سازند. پرتاب قاصد/نور همچنین جنبه جدیدی را به دکترین دفاع ملی ایران اضافه می‌کند و سبب پررنگ‌تر شدن نقش سپاه در این حوزه می‌شود.

به بیان دقیق‌تر، این پرتاب حاکی از قابلیت گسترده سوخت جامد سپاه است که در کنار دیگر فناوری‌ها نظیر پیشرانه با نازل متحرک و بدنه موتور کامپوزیتی می‌تواند سبب تحولی در طراحی‌های آتی موشک‌های بالستیک ایران شود. افزایش جاه‌طلبی سپاه نیز می‌تواند آن را به سمت استفاده از برنامه فضایی‌اش جهت عادی‌سازی توسعه موشک‌های دوربردتر سوق دهد.

سپاه مسلماً یک برنامه فضایی مجزا را برای خود به اجرا درآورده است. با این همه، همانطور که سرهنگ جعفرآبادی اخیراً تأکید کرده است، سپاه همکاری نزدیکی با برنامه ظاهراً غیرنظامی‌ای دارد که در واقع توسط وزارت دفاع و سازمان هوافضا اجرا می‌شود. به همین دلیل است که ایالات متحده و شرکای آن باید با برداشتن گام‌های زیر به فشار بر کل برنامه فضایی ایران ادامه دهند:

· پیوند دادن آشکار برنامه‌های فضایی و موشکی ایران و تداوم فشار بر آن‌ها، با توجه به رابطه نزدیکی که این دو حوزه با هم دارند.

· نظارت بر دسترسی ایران به کیوب‌ست و دیگر فناوری‌های نانوماهواره‌ای و محدود کردن آن.

· پیش‌بینی و تدارک برای نظامی‌سازی آتی فضا توسط ایران و دیگر بازیگران، از جمله از طریق بهره‌برداری از ماهواره‌های نظارتی مداری با تصاویر باکیفیت و حتی استفاده از تسلیحات ضدماهواره‌ای.

این گزارش در پایان می‌نویسد: عرصه حساس فضا برای حضور بازیگران ایدئولوژیک مناسب نیست، اما پیشرفت ماهواره‌ای سپاه اخیر نشان می‌دهد که سپاه درصدد ورود جدی به این عرصه بوده است. تضمین پاسخگویی و عملیات ردیابی در فضا، حتی زمانی که همه مشارکت‌کنندگان حسن نیت نشان دهند، به اندازه کافی چالش‌برانگیز است. اکنون، ورود تهران می‌تواند سبب پیچیدگی حکمرانی در فضا و تضمین ایمنی آن شود.


[۱] Radio Free Europe/Radio Liberty, “U.S. Formally Starts Procedure at UN to Reactivate Iran Sanctions,” August ۲۰, ۲۰۲۰, https://www.rferl.org/a/pompeo-to-inform-un-that-u-s-will-begin-snapback-of-sanctions-on-iran/۳۰۷۹۲۴۰۶.html.

[۲]The Ghader and other liquid-fuel Iranian missiles were produced by the Aerospace Industries Organization, the missile R&D and production arm of the Ministry of Defense. The AIO consists of six subgroups, each with several specialized factories scattered mostly around Tehran, but also elsewhere in the country. One subgroup, for example, is the Shahid Hemmat Industrial Group (SHIG), which has at least eight factories and R&D centers concentrated in Parchin and Khojeir, east and northeast of Tehran. SHIG further includes several industries responsible for constructing missiles and warheads, as well as engines and fuel, control and guidance instruments, and transport and launch equipment.

[۳]“Iran Iinterview [sic] IRGC_AS chief Gen. Hajizadeh: Space, SAT, SLV,” YouTube video, ۳۷:۱۳, posted April ۲۳, ۲۰۲۰, by “Ali Javid,” https://www.youtube.com/watch?v=TGXdZ۳om۵-g.

[۴]“Iran Claims to Have SSA Radar Capable of Detecting Satellites in LEO,” SpaceWatch.Global, December ۳۰, ۲۰۱۸, https://spacewatch.global/۲۰۱۸/۱۲/iran-claims-to-have-ssa-radar-capable-of-detecting-satellites-in-leo/.

[۵]Asia-Pacific Space Cooperation Organization, “Ground-Based Space Object Observation Network,” http://www.apsco.int/ html/comp۱/content/GBSOON/۲۰۱۸-۰۷-۰۵/۴۴-۱۸۰-۱.shtml.

[۶]Uzi Rubin, “Iran’s Revolutionary Guard Goes to Space,” Jerusalem Institute for Strategy and Security, April ۲۹, ۲۰۲۰, https://jiss.org.il/en/rubin-irans-revolutionary-guard-goes-to-space/.

[۷]Farzin Nadimi, “Iran’s Latest Missile Test: Scenarios and Implications for the New Administration,” PolicyWatch ۲۷۵۷, Washington Institute for Near East Policy, February ۳, ۲۰۱۷, https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/ irans-latest-missile-test-scenarios-and-implications-for-the-new-administra.

[۸]Tasnim News Agency, “Ten Amazing Characteristics of Iran’s Newest SLV; How the IRGC Made the ۳-Stage Qased” (in Persian), May ۶, ۲۰۲۰, https://tn.ai/۲۲۵۸۴۱۰.

[۹]U.S. Department of the Treasury, “Treasury Sanctions Those Involved in Ballistic Missile Procurement for Iran,” January ۱۷, ۲۰۱۶, https://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/jl۰۳۲۲.aspx.

[۱۰]Type ۳۰۴L stainless steel is a very low-carbon-type steel with superior chemical and corrosion resistance in corrosive and cryogenic environments such as fuel-injection and hydraulic lines, pumps, and valves in liquid-fuel rocket engines. Because it lacks magnetism, it does not affect the rocket’s electronics. Manganese brazing foil is used as filler in the “brazing process,” which involves joining two metal parts by heating them above ۸۴۰°F and bonding them with a filler metal—in this case, MN۴۰ or MN۷۰—with a melting temperature below that of the base metal. CrNi۶۰WTi ESR + VAR is an alloy consisting of chromium, nickel, ۶۰ percent tungsten, and titanium produced and enhanced in an ESR (electroslag remelting) and VAR (vacuum arc remelting) double-vacuum melting process. The ESR process is used to produce alloys with high micro­structural cleanliness, and VAR is a secondary refining process that enhances high-temperature critical aerospace alloys intended for rotating parts, effectively removing any dissolved gas and oxide inclusions and yielding a high-purity and high-strength product for very delicate applications.

[۱۱]“Iran linterview [sic] IRGC_AS chief Gen. Hajizadeh,” https://www.youtube.com/watch?v=TGXdZ۳om۵-g.

[۱۲]Fabian Hinz, “Iran’s Solid-Propellant SLV Program Is Alive and Kicking,” Arms Control Wonk, February ۱۴, ۲۰۲۰, https://www.armscontrolwonk.com/archive/۱۲۰۸۹۰۶/irans-solid-propellant-slv-program-is-alive-and-kicking/.

[۱۳]Max Fisher, “Deep in the Desert, Iran Quietly Advances Missile Technology,” New York Times, May ۲۳, ۲۰۱۸, https://www.nytimes.com/۲۰۱۸/۰۵/۲۳/world/middleeast/iran-missiles.html.

[۱۴]bid.

[۱۵]Ibid.

[۱۶]See Farzin Nadimi, “Iran’s New Ballistic Missile May Have North Korean ICBM Links,” Policy Alert, Washington Institute for Near East Policy, September ۲۷, ۲۰۱۷, https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/irans-new-ballistic-missile-may-have-north-korean-icbm-links.

[۱۷]Doris Elin Urrutia, “India’s Anti-Satellite Missile Test Is a Big Deal. Here’s Why,” Space.com, March ۳۰, ۲۰۱۹, https://www.space.com/india-anti-satellite-test-significance.html.

[۱۸]Travis Fedschun and Lucas Tomlinson, “Iran’s Military Satellite a ‘Tumbling Webcam in Space,’ Space Force Commander Says,” Fox News, April ۲۶, ۲۰۲۰, https://www.foxnews.com/world/iran-military-satellite-us-space-force-commander-tum­bling-webcam.

[۱۹]The CubeSat website, www.cubesat.org, explains the standard as follows: “The CubeSat standard was created by California Polytechnic State University, San Luis Obispo and Stanford University’s Space Systems Development Lab in ۱۹۹۹ to facilitate access to space for university students. Since then the standard has been adopted by hundreds of organizations worldwide. CubeSat developers include not only universities and educational institutions, but also private firms and government organizations. The CubeSat standard facilitates frequent and affordable access to space with launch opportunities available on most launch vehicles.”

[۲۰]For more on CubeSats, see NASA, CubeSat ۱۰۱: Basic Concepts and Processes for First-Time CubeSat Developers, revised October ۲۰۱۷, https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_csli_cubesat_۱۰۱_۵۰۸.pdf. Also see CubeSat: Origin of the New Space Revolution, https://www.cubesat.org/.

[۲۱]For more studies on CubeSat military applications, see Chalie L. Galliand, “Study of the Small: Potential for Operational Military Use of CubeSats,” ۲۴th Annual AIAA/USU Conference on Small Satellites, ۲۰۱۰, https://pdfs.semanticschol­ar.org/۳۵۵۸/a۲f۶bc۷۲aedc۹۱b۰۵۲۱cbd۳e۵۵۰ebd۳ef۳۰۴.pdf?_ga=۲.۱۹۰۶۷۰۴۴۳.۱۱۴۰۴۵۱۸۲۷.۱۵۹۶۶۶۸۵۳۵- ۱۶۰۱۰۶۵۶۳۶.۱۵۹۶۶۶۸۵۳۵; David Voss, “DoD Perspective on CubeSats,” June ۲۲, ۲۰۱۵, https://sites.nationalacademies. org/cs/groups/ssbsite/documents/webpage/ssb_۱۶۶۶۵۲.pdf; and Capt. Michael Nayak, “Deterring Aggressive Space Actions with Cube Satellite Proximity Operations: A New Frontier in Defensive Space Control,” Air & Space Power Journal (Winter ۲۰۱۷): ۹۲, https://www.afspc.af.mil/Portals/۳/documents/Schreiver%۲۰Essay%۲۰۲۰۱۹/۲۰۱۷_SEW-Nayak.pdf.

[۲۲]See SatRevolution, https://satrevolution.com/rec/.

[۲۳]Revisit time refers to the elapsed time between a satellite’s observations of the same spot on earth. It varies depending on the satellite’s orbit, target location, and the swath (or coverage) of its sensor

[۲۴]Attitude, in this engineering context, refers to the way an object is positioned, or pointed, in three-dimensional space.

[۲۵] See, e.g., B. T. C. Zandbergen, “Micropropulsion Systems for CubeSats,” paper presented at the Von Karman Institute for Fluid Dynamics conference, Brussels, January ۲۰۱۳.

[۲۶]For a comprehensive survey of available CubeSat propulsion technologies, see Juergen Mueller, Richard Hofer, and John Ziemer, Survey of Propulsion Technologies Applicable to CubeSats, Joint Army–Navy–NASA–Air Force (JANNAF), Colorado Springs, Colorado, May ۳, ۲۰۱۰, http://hdl.handle.net/۲۰۱۴/۴۱۶۲۷

[۲۷]See Iranian Space Research Center, “About the Space Thruster Research Institute” (in Persian), https://bit.ly/۲C۰ycIP

[۲۸]Sandra Erwin, “Pompeo Blasts Iran’s Space Program in Wake of Military Satellite Launch,” SpaceNews, April ۲۶, ۲۰۲۰, https://spacenews.com/pompeo-blasts-irans-space-program-in-wake-of-military-satellite-launch/.

[۲۹]See Farzin Nadimi, Iran’s Missile Arsenal and the Nuclear Negotiations, Policy Note ۲۲ (Washington DC: Washington Institute, ۲۰۱۴), https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyNote۲۲_Nadimi۴.pdf.

[۳۰]Tasnim News Agency, “Sardar Jafarabadi: In a Few Years, We Will Reach the ۳۶,۰۰۰ Km Orbit” (in Persian), May ۱۰, ۲۰۲۰, https://tn.ai/۲۲۶۲۸۵۴.

[۳۱]Tasnim News Agency, “Sardar Jafarabadi: The Venezuela-Bound Tankers Were Monitored by the Nour Satellite” (in Persian), June ۸, ۲۰۲۰, https://tn.ai/۲۲۷۷۵۴۳.

[۳۲]Ibid.

[۳۳]Tasnim News Agency, “Nour Satellite Imagery of the American Base in Qatar” (in Persian), July ۲۹, ۲۰۲۰, https://bit.ly/۲DeWpfl.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 49
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 47
  • جوادی IR ۰۸:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    با انتشار این قبیل گزارشات اینقدر منافقین و وهابی ها و سلطنت طلب ها را نلرزانید . این بیچاره ها توی گور به اندازه کافی خواهند لزید . بسشان است . تحقق باورمندی ایرانی ها در شعار* ایرانی می تواند * را همه دنیا فهمیدند بجز یک مشت وطن فروش و جاسوس و طرفداران انقلاب رنگی.
    • ساسان IR ۱۰:۰۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      31 1
      راهبرد موشکی و هسته ای و حضور منطقه ای ما فراتر از مرزهامون عالی و بازدارنده و تا حدی تبدیل حالت دفاعی به تهاجمی بوده که شیفت از حالت دفاعی به تهاجمی استراتژی جدید ما هست که فرمانده جدید سپاه در این زمینه موفقیت چشمگیری داشته تعریف بعد امنیتی فراتر از مرزهامون و رویارویی با دشمن در مبدا فتنه که سیاست قابل تحسین رهبر هست متاسفانه در مرزهای شمالی با چالش مواجه شده جایی که کشور حمله کننده به منافع ما در سوریه و عراق و جدیدا هم لبنان یعنی ترکیه در حال انتقال فعال دشمنان ما به قفقاز و ایجاد حفره امنیتی و ایدئولوژیک خطرناک در آنسوی ارس هست و عمق فاجعه هم داشتن پیاده نظام این سیاست اردوغان در بین مثلا هموطنان خودمون هست زنگ خطر به صدا در آمده و متاسفانه مسولین امر بدلیل ملاحظات قومی در این قضیه حالت انفعالی پیشه کردن
    • NL ۱۲:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      11 6
      راهبرد هسته ای ایران با برجام کجا عالی بوده؟؟ کشور عملا خلع سلاح اتمی شده کل تحریم ها برگشته حضرات میز نشین وعده موشکی رو هم دارن میدن!! برنامه فضایی رو هم ار ترس با 20 سال تاخیر نسبت به هند و..شروع کردن!
    • SE ۱۵:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      7 1
      با این مقالات شاید آقای اصلاحطلبها در باورهایشان نسبت به توان متخصصین ایرانی اندکی از جهالت رهایی یابد
    • حسین NL ۱۵:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      8 1
      چه عکس پرغروری طراحی کردید. خیلی به دل میشینه. این موفقیت سپاه بدل همه مردم ایران رو شاد کرد
    • سعید IR ۱۶:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      4 6
      خطاب به 12:19، کسی منکر کند شدن برنامه فضایی ایران در دوره پسابرجام نیست، ولی ما داریم در مورد برنامه فضایی سپاه پاسداران که به صورت مجزا انجام شد و ربطی هم به برجام ندارد صحبت می کنیم، بهتره مسائل را با هم قاطی نکنی، ایران هیچ گاه به دنبال سلاح اتمی نبوده که خلع سلاح هسته ای شده باشد، برنامه هسته ای ایران کند شد، ولی متوقف نشد، انتظار داری مسئولان هسته ای کشور همه جزییات را در مصاحبه ها بیان کنند؟!!! همین که می گویند روند برنامه هسته ای ایران ادامه پیدا کرده است ، برای فهمیدن امثال شما کافیست، هیچ دولتی نمی تواند برجام موشکی را کلید بزند. در یک مقطع زمانی به دولت روحانی برای مذاکرات برجام اجازه داده شد، ولی نباید امثال شما دچار این توهم شوید که دولت هر کاری دلش بخواهد می تواند انجام دهد( از جمله برجام موشکی) ، و کسی هم جلودارش نیست!!!! خیر قطعاً اینگونه نیست.کمی دانش سیاسی خودت را بال ببر و از ظاهربینی و سطحی نگری و مغلطه دست بردار و مقالاتی نظیر مقاله بالا را با دقت مطالعه کن و بعد اظهارنظر کن.در ضمن ، در این مقاله و مقالات مشابه، این مساله را هم در نظر بگیر که آمریکایی ها اشراف کاملی بر برنامه موشکی و فضایی و حتی هسته ای ایران ندارند و اطلاعاتشان در این زمینه کامل نیست.
    • امیر IR ۱۶:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      3 3
      جناب 12:19، هند مثل ایران تحت تحریم های همه جانبه نبوده است، هند جزو شش اقتصاد بزرگ جهان است، ایران تا همین سی و سه سال پیش درگیر یکی از بزرگترین جنگ های قرن بیستم بوده است، بعد جنابعالی می گویی با ترس بیست سال دیرتر از هند شروع کردند؟!!! حالت خوبه؟!!! خلع سلاح هسته ای دیگه چه صیغه ایه؟!!! مگه ایران دنبال ساخت بمب هسته ای بود دانشمند؟!!!! با وجود تحریم های شدید بین المللی و ترور دانشمندان هسته ای، برنامه هسته ایران گامهای بلندی را برداشته است، حتی برجام خسارت بار هم نتوانست برنامه هسته ای ایران را متوقف کند، البته برجام برنامه هسته ای و فضایی ایران را کند کرد، ولی سپاه چون زیرمجموعه دولت نیست، برنامه خاص خودش را کاملاً موفق به پیش برد و متن بالا هم اذعان کارشناسان آمریکایی به این موضوع است ( البته ایران هراسی هم کرده اند، ولی نتوانسته اند پیشرفت بزرگ سپاه را نادیده بگیرند)، پس بی خود خودتحقیری نکن. البته امثال شما که در این زمینه هیچ تخصصی ندارید، طبیعیه که روی هوا ادعا کنید که برنامه هسته ای ایران پیشرفت خاصی نداشته!!!! ولی کارشناسان هسته ای نظرشان با جنابعالی متفاوت است.چیزی به نام مذاکره موشکی اتفاق نخواهد افتاد، از خودت حرف درنیار، زمزمه چند فعال سیاسی ورشکسته ظاهراً حسابی باعث توهمت شده، اگر دوست داری در زمینه مسائل سیاسی اظهارنظر کنی، بهتره سواد سیاسی خودتو بالا ببری و از روی هوا و با خواندن چند تا مطلب در شبکه های اجتماعی ، الکی اظهارنظر نکنی.
    • NL ۲۱:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      2 3
      هندوستان زمانی که برنامه فضایی رو 40 سال پیش شروع کرد 700 میلیون گرسنه داشت و یکی از فقیر ترین کشورهای دنیا بود همین الان هم هند هنوز جز کشورهای در حال توسعه دنیا و جهان سوم حساب میشه!..
    • IR ۲۲:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      3 3
      این نکته رو در نظر بگیرید که سپاه، بدون هماهنگی با دولت تونست این غرور و افتخار رو رقم بزنه... ببینید به کیا رأی دادید...
  • IR ۰۸:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    80 9
    کشورهای بدبخت منطقه من جمله ترکیه و مصر ببینن و یاد بگیرن
    • IR ۰۹:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      23 6
      کشورهای به ظاهر اسلامی مثل ترکیه و مصر و عربستان و غیره فعلا سرشون به مال غیر حلال و وهابی گری گرمه. اسلام رو چه به این رژیم های فاسد و لاییک. ما امر به معروف ونهی از منکر رو میکنیم به این کشورها اما پول حروم کوری هم با خودش میاره. هر کس با اسلام در بیفته و کاری علیه ایران کنه که همانا ایرانفعلی همان اسلام ست در آخرت جوابگوی حمایت خودش از کفری باشد که گفته ست
    • US ۱۵:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      5 20
      شوروی اگه خوشبخت بود شما هم خوشبختی :)
    • IR ۱۶:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      7 3
      چ ربطی داشت به روز جهانی کودک مردک؟؟تویی که با پرچم دجال نظر نوشتی
    • رامین IR ۱۷:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      12 1
      خطاب به 15:17، بی خود مغلطه نکن، ایران مسیر شوروی را دنبال نمی کند، چون شوروی بودجه هنگفتی را به پروزه های موشکی وفضایی خودش اختصاص می داد و در حال رقابت با ایالات متحده بود، ولی ایران بودجه دفاعی بسیار محدودی دارد و حتی دشمنان ایران اذعان می کنند که ایران برنامه نظامی ارزان قیمتی دارد.از طرفی شوروی ایئولوژی کمونیستی را دنبال می کرد ، ایران ایدئولوژی تشیع را دنیال می کند، تکنولوژی هسته ای و فضایی منافع اقتصادی زیادی برای ایران به همراه دارد، چرا به جای شوروی چین یا ژاپن ، یا هند را مثال نمی زنی که از این منافع بهره مند شده اند؟!!! روسیه فعلی هم درآمد زیادی از این طریق دارد. در ضمن با رفع تحریم های تسلیحاتی ، ایران می تواند درآمد زیادی از طریق صادرات انواع سلاح کسب کند، پس بهتره قیاس احمقاه بین شوروی و ایران انجام ندهی، چون قیاست مع الفارقه. اگر در اداره کشور و اقتصاد هم مثل صنایع دفاعی، تفکر جهادی و انقلابی نهادینه شده بود، مشکلات امروز را نداشتیم، ظاهراً امثال شما می خواهید صنعت پرافتخار دفاعی هم به وضعیت بد اقتصادی فعلی وصنایعی مثل صنعت خودروسازی ( همان صنعتی که صنعت دفاعی به کمکش شتافت) که نتیجه تفکر لیبرال است دچار شود که اینطور کنایه می زنید؟!!!!!
    • US ۲۱:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      3 10
      رامین جان زیاد از دست من عصبانی نباش. برای چیزی هم که مثل روز روشنه قصه از انتهای شب نباف پسر جان.
  • آرش ایران MY ۰۸:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    50 3
    از نیل تا فرات را از لوث وجود قوم ملعون صهیون پاک خواهیم کرد سلام بر امام خامنه ای و سردارانش سلامی و باقری و موسوی
  • حسين DE ۰۹:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    23 3
    نيرومند شدن و توانمند شدن در عرصه علوم فضائى كه واقعاً به تكنولوژى بسيار پيشرفته نياز دارد ضرورت امروزى ما است كه خوشبختانه در اين زمينه سپاهيان دلاور ما گامهاى بسيار بلندى برداشته اند و اين تازه سرآغاز ماجراست،دنياى امروز و دنياى فردا با توجه به واقعيتهاى موجود و مناسبات نابرابر دنياى قدرت و توانمندى است ،نه دنياى گفتمان ،بايد روز به روز قويتر و نيرومندتر شويم،منتظر قرار گرفتن ماهواره ها در ارتفاع سى وش هزار كيلومتر هستيم ،منتظر ساخت موشكهاى قاره پيما هستيم كه بتواند وجب به وجب خاك آمريكا را شخم بزند.
  • حامد IR ۰۹:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    17 3
    همیشه لذت میبرم از مقاله‌های مشرق، که اصل اولیه مقاله نویسی رو یعنی اشاره درست به منابع رو ذکر می‌کند. باشد که سایت‌های دیگر هم رعایت کنند با تشکر
  • US ۰۹:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    32 1
    روزی خواهد رسید که غرب به این نتیجه برسد ، کاش از همانروز اول خودمان همه آنچه را که نظام جمهوری اسلامی ایران می خواست به او می دادیم . و با این کشور دوست می بودیم و مقابله نمی کردیم . فشار ، جنگ و تحریم ها دقیقا همان سه فاکتوری است که برای ساخت یک ابرقدرت غیر قابل مهار به آن ها نیاز هست .
    • SE ۱۵:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      4 3
      خیر و شر را دوستی محال است.
    • IR ۱۷:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      2 1
      اگر تا قبل از شهادت حاج قاسم بعضی روشنفکر نماها و غرب دوستان جرات می کردند به این موضوع فکر می کردند حالا آنها هم در دلشان می دانند که دوستی با آمریکا یعنی خودکشی . ما مردم ایران با عاملان ترور حاج قاسم شهید منبعد پدر کشتگی داریم و دوستی با آنها برایمان محال ممکن است ، مگر آنکه قصاص خون حاج قاسم شهید و همچنین خواسته هایش محقق شود(که همانا خروج آمریکا و اذنابش از منطقه اسلام می باشد)
  • دیده بان IR ۰۹:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    27 5
    الان این تصاویر را به تاجزاده و عباس عبدی و دیگر غرب گداهای دربه در نشون بدید. میگن همه ش فتوشاپه. میگن ما آفتابه هم نمی تونیم بسازیم. نشون روحانی بدید میگه ما آبِ خوردنمون هم درگروی تحریمه. نشون وزیر نفت بدید میگه ما عرضه ی پالایشگاه سازی نداریم و همون بهتر که خام فروشی کنیم. نشون صادق زیباکلام بدید میگه اینا رو ول کن برجام 1400 را بچسب... ببخشیدا بدتون نیاد اما من حضرت آقا و پیروان خط ولایت را فقط در خط اصلی انقلاب و پیشرفت ایران به سمت جایگاهی واقعا عظیم می بینم و بقیه را حیف نون هایی می بینم که فقط ساز مخالف می زنند... غصه م از اینه که آمریکا و اسراییل و عربستان و اروپا همه شون فهمیدن ایران به کدام سمت داره میره و در آینده ی نزدیک چه تغییراتی در مناسبات جهانی می افته ، اما یه عده مفت خور و پادوی آمریکا و غرب پرست در داخل واقعا واقعا نمی فهمن یا دیگه اوج پست فطرتی و وطن فروشی شونه که دشمنی می کنند. و همینا کسایی هستن که در ظاهر از دوران امپراطوری هخامنشی با حسرت یاد می کنند. انصافا ایران در طول تاریخ نه اهل تجاوز بوده نه کشورگشایی، اما خوب برای تفوق در دنیای امروزی باید قوی بود. باید قوی بود. باید تنه به تنه ی مرزهای فلسطین اشغالی زد. جهان پسا آمریکا خیلی نزدیکه. جای یک ایران مقتدر و ابرقدرت در این جهان رزرو شده. بذار افسادطلبان و عمله های غرب هم زوزه بکشن تا جونشون دربیاد. آینده به تضمین قرآن کریم ازآن حزب اللهی هاست. الیس الصبح بقریب؟؟؟ یادم رفت ببخشید... نثار روح شهید تهرانی مقدم که هنوز هم جایگاه این مرد و کارهایی که کرده شناخته نشده، صلوات... اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم...
  • IR ۱۰:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    15 12
    درسته ایران توی صنعت هوافضا خیلی پیشرفت داشته ولی خداییش از کشور های مثل آمریکا و روسیه خیلی عقب تریم آمریکا پنجاه سال پیش انسان فرستاد ماه
    • IR ۱۴:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      6 4
      واقعا آمریکا ازما پیشرفته تره، ولی خیلی تجهیزات نظامیشون تبلیغات هست و کارایی لازم رو ندارند و خیلی از سلاح‌ها رو به زور به کشورهای دیگه میفروشه. در ضمن نیروهای آمریکا واقعا از مرگ می‌ترسند که این باعث کاهش قدرت نظامی آمریکا حتی در تجهیزات هوایی می‌شود به طوری از پس گروه کوچک طالبان بر نیامده اند
    • IR ۱۷:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      6 2
      هنوز هیچ انسانی نتونسته پا به کره ماه بزاره . اونچه که آمریکایی ها ادعا کردن به ماه رفتن فقط یک نمایش هالیوودی بود . هنوز هیچ کشور چنین تکنولوژی نداره که بتونه روی سطح ماه قدم بزاره بعد بتونه دوباره بلند بشه برگرده
    • US ۲۱:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      6 5
      گفتی هنوز هیچ انسانی نتونسته پاشو بزاره رو ماه یاد اون قصه ی میمون بیچاره افتادم که زمان احمدی نژاد فرستادنش فضا برگشتنی رنگش عوض شده بود خخخخخ
  • IR ۱۰:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    17 4
    حتما امریکا امنیت جهان را تضمین کرده که ایران امنیت جهانی را از بین میبرد .کور خوانده اید گاو چرانهای امریکایی
    • IR ۱۲:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      7 2
      اشتباه منفی زدم . بله حق با شماست آمریکا خودش عامل اصلی فساد و بی ثباتی در جهان است
  • IR ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    17 3
    تا کور شود هر آنکه نتواند دید
  • IR ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    19 1
    تا چشم غربی‌های حسود درآد، شدت حسادت و عصبانیت این وحشیان دیروز و مثلاً پیشرفته های امروز را در این گزارش به وضوح میبینیم اما کاری هم از پیش نخواهید برد ای کاش این مدیریتها و نوآوریها و استفاده از نخبگان به دیگر ارکان مملکت مخصوصاً اقتصاد و امنیت داخلی هم تعمیم پیدا کنه تا شاهد مملکت پیشرفته ایران باشیم نه چیزی شبیه به شوروی سابق!
  • IR ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    21 3
    یه جوری میگن 'برنامه ظاهرا غیر نظامی' که انگار خودشون از ماهواره ها فقط و فقط استفاده غیر نظامی می کنند! از این همه زورگویی خسته نمی شوید
  • دکتر NL ۱۱:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    24 3
    دقت کنید ماهواره هایی که در مدار مئو و ژئو هستن با ضد ماهواره قابل زدن نیستن 3 ماهواره در مدار مئو معادل 15 ماهواره در مدار لئو هستن برای پوشش کره زمین....ایران باید روی ماهواره های چند طیفی مجهز به مانور مداری برای این مدارها تلاش کنه..
  • US ۱۱:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    20 1
    بومی سازی س-۵۰۰، قاره پیما، ماهواره زن، هایپر سونیک و هوش مصنوعی از الزامات است.
  • حامد IR ۱۱:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    27 3
    به بینندگان عزیز پیشنهاد میکنم این قسمت های متن رو بخونند تا متوجه اوج بیشرفی این اندیشکده آمریکایی بشوند : "پرتاب شگفت‌آور ترکیب قاصد/نور در آوریل ۲۰۲۰ نشان‌دهنده خطرات ناشی از امکان دسترسی بازیگران ایدئولوژیک و پیش‌بینی‌ناپذیر نظیر سپاه پاسداران به فناوری‌های مورد نیاز جهت رسیدن به فضا است." همچنین : "عرصه حساس فضا برای حضور بازیگران ایدئولوژیک مناسب نیست. " جالبه خود حکومت آمریکا یک حکومت ایدئولوژیکه و ایدئولوژی اش هم لیبرال دموکراسیه . و با داشتن این ایدئولوژی مسموم حدود 60 ساله که تو فضا حضور داره اونوقت این حضور ایدئولوژیک آمریکا خطرساز نیست ولی حضور ایران با ایدئولوژی مخصوص خودش توی فضا کاملا خطرناکه! بابا وقاحت هم حدی داره .
  • عباس IR ۱۱:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    11 2
    خدا قوت رزمنده
  • IR ۱۱:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    10 1
    قرار بود نور 2 و 3 هم امسال پرتاب بشن منتظریم
  • اللهم عجل لولیک الفرج IR ۱۲:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    6 3
    غربی های بی جنبه دیگر دارند زیادی دست و پا میزنند !!!! این هم به دلیل خود محور پنداری بیش از اندازه آنهاست که اسیر تخیلات و خطوات شیطانی شده اند . اگر واقعا علم داشتند باید می فهمیدند که خداوند متعال همه ابناء بشر را به طور مساوی آفریده و انسانها هیچ رجحتی بر هم ندارند الا به تقوا ، پیامبر اکرم ص فرمودند اگر علم در ستاره ثریا باشد ایرانیها به آن دست پیدا خواهند کرد .پس آنها باید خود را آماده شنیدن بسیاری از خبرهای بزرگتر برای کل بشریت بکنند ، پس اگر ظهور امام زمان مهدی موعود عج واقع شود همه شان باید دست جمعی از شوک این اتفاق بزرگ ، خودکشی یا سکته کنند ؟!!! نه ، اگر آنها اینقدر از ذات الهی انسانی فاصله نمی گرفتند چطور باید بشریت را به این درجه از بدی می رساندند که تمام هم و غمش شده دنیا طلبی و قارون صفتی ، متاسفانه بعضی غربگداها هم فریب این موضوع را خورده اند. خدیا توبه
    • IR ۲۲:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      3 3
      آفرین... جانا سخن از زبان ما می‌گویی...
  • IR ۱۲:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    5 1
    سپاه تحقق شعار ما میتوانیم است.
  • مهندس نصیر NL ۱۳:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    5 2
    این اندیشکده امریکایی طوری مقاله نوشته هر کسی اینو بخونه میگه ما باید ماهواره های ایران رو در لئو بزنیم! بعید نیست امریکایها در سالهای آینده با تروریستی معرفی کردن ماهواره ها و برنامه فضایی ایران اقدام به زدن ماهواره های ایران در لئو کنن برای ایجاد ساختار جدیدی از نظم نوین فضایی و قدرت نظامی در فضا و تعاریف جدیدی از قوانین فضایی به نوعی به در یعنی یعنی ایران می زنن که دنیا و رقبا..بشنوه با رهبری فضایی امریکا رو در بخش نظامی قبول کنن یا به سرنوشت ایران دچار بشن!.. .... به نظرم بهترین کار تمرکز روی مئو و ژئو هست که امکان زدنشون رو به دلایل فنی و حقوقی ندارن آنهم در پوشش ارسال ماهواره های تجاری فقط نباید وقت رو تلف کنن چون تجربه نشون داده هر چی بیشتر صبر می کنیم بدتر میشه اوضاع!
    • US ۲۱:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      5 7
      عذرمیخوام کدوم ماهواره ایرانی؟ چرا الان تو سایت رصد ماهواره های جهانی هیچ نشانی از ایران نیست؟ چجوریه ماجرا؟
  • SE ۱۳:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    8 1
    تروریست هفت جدواباد شما امریکای پول پرست واون کشورک جعلی صهونیستی هست که هرطرف پای کثیف خودتان روگذاشتید ..چیزی جزپر کردن جیب خودازراه تاراج ....چیزی جزجنگ وتخریب وجنایت......چیزی جزیک مشت دروغ جعلی زیر عنوان حقوق بشر......به همراه خود نه اورده اید.....
  • محمد IR ۱۵:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    3 3
    استکبار جهانی هیچ غلطی نمیتونه بکنه ایران عزیز ما روز به روز یه امید حق پله های ترقی را پیش خواهد رفت
  • IR ۱۶:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    9 1
    پاینده باد سپاه جمهوری اسلامی ایران
  • دکترای روابط بین الملل US ۱۶:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    5 3
    رقابت عجیبی در منطقه بین ترک ها اعراب و اسراییل دیده میشه برای پر کردن خلا قدرت ناشی از حذف ایران هسته ای فضایی موشکی و منطقه ای ولی این همه رقابت بی نتیجه خواهد ماند انشاالله با پیشرفت روز افزون ایران عزیز
  • IR ۱۸:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    10 2
    ای کاش ای کاش ای کاش، دولت می افتاد دست این تیمی که این ماهواره رو ساخته.
    • IR ۲۲:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      3 2
      برای خوشایند کدخدا ماهواره آماده پرتاب را دستور دادند از روی سکو بردارند. بالاخره برجام امضا شده بود و .... اصلاح طلب ها خسارت های سنگین به کشور زدند. ان شاالله سال دیگر فضای نظام جمهوری اسلامی ایران را عوض خواهیم کرد. دیگه ببینیم رنگ جدید فتنه گری چی است. سبز و بنفش را دیدیم و از سر گذراندیم. بعدی هم ... رنج دوران برده ایم.
    • US ۲۳:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
      2 3
      البته که برجام برای کاسبین تحریم رنج دوران بود.
  • علی خدایی IR ۲۳:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۰
    4 3
    ایران باید بیشتر از این ها را بکند که نور 1 _2_3_4_5ها هم بفرستد و با توانمندی های خیلی بیشتر ان شالله

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس