سد النهضه

نخستین توافقنامه در خصوص کشورهای حوزه رودخانه نیل و میزان حقابه آنها به دورانی برمی‌گردد که عمده این همسایگان تحت استعمار کشور بریتانیا قرار داشتند.

سرویس جهان مشرق - هفته گذشته وزارت انرژی کشور اتیوپی با انتشار فیلمی کوتاه از آغاز آبگیری سد النهضه یا رنسانس در این کشور خبر داد. سد النهضه که بر روی یکی از دو سرچشمه اصلی رودخانه نیل بزرگ احداث شده است در سال‌های اخیر همواره محل بحث و تنش شدید سیاسی میان این کشور با همسایگان خود به ویژه مصر و سودان بوده است.

در حالیکه کارشناسان در سال‌های اخیر منابع آبی را از مهمترین چالش‌های کشورهای دنیا و دلیلی برای درگیری‌های احتمالی در آینده می‌دانند، در صورت اقدام نظامی ارتش مصر بر علیه تاسیسات این سد در خاک اتیوپی، این واقعه می‌تواند به عنوان نخستین جنگ بر سر منابع آبی در دنیای مدرن شناخته شود.

موقعیت جغرافیایی رود نیل؛ طولانی ترین رودخانه دنیا

رود نیل با ۶۶۷۰ کیلومتر درازا، طولانی ترین رودخانه جهان است که دو سرچشمه اصلی دارد:


نیل سفید که از جنوب کشور روآندا شروع شده و پس از گذشتن از شمال تانزانیا و دریاچه ویکتوریا و اوگاندا به جنوب سودان وارد میشود.

نیل آبی از دریاچه "تانا" در اتیوپی شروع شده سپس وارد سودان میشود و در شهر خارطوم پایتخت سودان با پیوستن به نیل سفید رودخانه نیل بزرگ را تشکیل داده و به سمت مصر جاری میشود.

به این ترتیب ۱۰ کشور در حوزه رودخانه نیل واقع شده اند: اوگاندا، روآندا، بوروندی، اتیوپی، تانزانیا، کنیا، کنگو، سودان جنوبی، سودان و مصر.

رودخانه "ابّای" در اتیوپی، که با پیوستن به چندین نهر دیگر در سودان نیل آبی را تشکیل میدهد، به طور متوسط سالیانه ۷٪ آب نیل را تأمین میکند ولی در فصل بارانهای موسمی این میزان به ۷۰-۸۰٪ میرسد که برای پر کردن سدهای پایین دست به ویژه سد اسوان مصر کاملا حیاتی است.

تاریخچه توافقات سیاسی بر سر حقابه رود نیل و آغاز ساخت سد النهضه

نخستین توافقنامه در خصوص کشورهای حوزه رودخانه نیل و میزان حقابه آنها به دورانی برمیگردد که عمده این همسایگان تحت استعمار کشور بریتانیا قرار داشتند.

اولین موافقتنامه ای که مصر به عنوان کشوری نیمه مستقل در مورد نیل نوشت در سال ۱۹۲۹ با بریتانیا (نماینده کنیا، تانزانیا، سودان و اوگاندا) بود که بر اساس آن کشورهای حوزه نیل حقابه مصر را به رسمیت شناخته و مصر حق اعتراض به ساخت تأسیسات جدید بر روی نیل توسط کشورهای دیگر را دارا شد.

در سال ۱۹۵۹ و پس از موج استقلال در افریقا، توافقنامه ای میان مصر و سودان به عنوان مکمل توافق ۱۹۲۹ نوشته شد که بر اساس آن سهم مصر از حقابه نیل حداقل ۴۸ میلیارد متر مکعب است.
 

اما سایر کشورهای افریقایی حوزه نیل توافقات ۱۹۲۹ و ۱۹۵۹ را به رسمیت نشناخته و آنها را حاصل دوره و نگاه استعماری میدانند.

طی نقشه برداری سرزمینی در اتیوپی که توسط سازمان States Bureau of Reclamation مرتبط با وزارت خارجه امریکا صورت گرفت سد بزرگ "رنسانس" مکان نمایی شد. در سالهای ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ دولت اتیوپی بدون مراجعه و اطلاع به دولت مصر عملیات نقشه برداری اولیه را آغاز کرد.

نوامبر ۲۰۱۰ طراحی سد رنسانس به پایان رسید و در ۳۰ مارس ۲۰۱۱ دولت اتیوپی رسما برنامه ساخت سد را اعلام کرد. فردای همان روز، قراردادی به مبلغ ۴.۸ میلیارد دلار با شرکت ایتالیایی Salini Costrettori منعقد شد و در ۲ آپریل ۲۰۱۱ نخست وزیر اتیوپی سنگ بنای سد را گذاشت.

آبگیری سد النهضه چه بلایی بر سر مصر می آورد؟

دولت اتیوپی در می ۲۰۱۱ اعلام کرد مستندات سد را در اختیار مصر قرار میدهد تا تأثیرات سد بر پایین دست مشترکاً ارزیابی شود. حجم دریاچه سد بالغ بر ۶۵/۵ میلیارد متر مکعب خواهد بود که برابر با مجموع ورودی سالانه رود نیل به سودان است.

پیش بینی شده در دوره آبگیری دریاچه، مصر سالانه ۱۱ تا ۱۹ میلیارد متر مکعب آب از دست بدهد که باعث آسیب اقتصادی به دو میلیون کشاورز مصری خواهد شد.

همچنین مصر در این دوره ۲۵ تا ۴۰٪ تولید الکتریسیته آبی را از دست خواهد داد که منجر به کاهش ۳-۱۱ درصدی تولید کل برق مصر خواهد شد.

سد اسوان مصر

آبگیری دریاچه سد باعث کاهش میزان آب در سد اسوان و یکی از مهمترین منابع تأمین آب کشاورزی مصر یعنی دریاچه "ناصر" میشود. در مجموع تأثیر سد بر اقتصاد مصر این گونه خواهد بود:

کاهش حدوداً ۲/۵ درصدی تولید ناخالص ملی GDP.

بیکاری مستقیم ۱.۳ میلیون کشاورز و افزایش نرخ بیکاری به ۳۸٪.

نیاز به ۴۵.۵ میلیارد دلار جهت ایجاد اشتغال برای جمعیت بیکار.

کاهش صادرات، افزایش واردات و کسری موازنه تجاری.

شکست مذاکرات و وساطت کشورهای خارجی و احتمال اقدام نظامی ارتش مصر

در ماه نوامبر سال ۲۰۱۷ مصر اعلام کرد امکان توافق با اتیوپی به علت مخالفت این کشور با گزارش کارشناسی بیطرف امکان ندارد و مصر از هیچ اقدامی برای حفظ حقابه خود از رود نیل امتناع نخواهد کرد. در واقع این نخستین تهدید نظامی مستقیم دولت مصر علیه کشور اتیوپی به شمار می‌رفت.

۱ سال بعد سران سه کشور مصر، سودان و اتیوپی با حضور در یک کنفرانس خبری مشترک اعلام کردند به توافقات امیدوارکننده‌ای در خصوص بحران حقابه نیل و احداث سد النهضه دست یافته‌اند.

یکی از نکات جالب و عجیب در این کنفرانس درخواست عبدالفتاح السیسی رییس‌جمهور مصر از نخست وزیر اتیوپی بود. السیسی از نخست وزیر اتیوپی خواست تا به نام الله قسم بخورد که حقابه مصر را کم نکند!



اما ۱ سال بعد وزیر آبیاری مصر شکست گفتگوهای سه جانبه به دلیل در نظر نگرفتن مباحث فنی در جلسات را اعلام کرد. همزمان السیسی یکبار دیگر اتیوپی را به اقدام نظامی تهدید کرد که در پاسخ رهبران اتیوپی اعلام کردند در صورت حمله ارتش مصر به این کشور، میلیون‌ها سرباز را به مرز گسیل خواهند کرد.

به طور کلی از آنجایی که مصر مرز مشترکی با اتیوپی ندارد، امکان حمله نظامی زمینی مستقیم به اتیوپی مقدور نیست و تنها با صدها کیلومتر پیشروی در خاک کشور سودان (در صورت موافقت این کشور) امکان حمله زمینی به مرز شمال غربی اتیوپی و نابودی تاسیسات سد رنسانس وجود دارد که با چالش‌های بزرگ و مسیر طولانی لجستیکی و هزینه‌های بسیار سنگین برای دولت و ارتش فقیر مصر همراه خواهد بود که آخرین نبرد بزرگ آنها به دوران جنگ اعراب و رژیم صهیونیستی در دهه ۷۰ میلادی باز میگردد.

دومین راه برای اقدام نظامی ارتش مصر مسیر آبی دریای سرخ خواهد بود اما نیروی دریایی مصر نیز نه در ابعاد و نه در کیفیت توان کافی برای یک حمله دریایی و در ادامه عملیات آبی خاکی در کشور اتیوپی را ندارد.

محتملترین گزینه برای وارد کردن فشار به دولت اتیوپی انجام حملات هوایی توسط نیروی هوایی مصر علیه تاسیسات سد رنسانس خواهد بود.

جنگنده‌های میگ۲۹ نیروی هوایی مصر

با توجه به بعد مسافت حداقل ۱۴۰۰ کیلومتری از تاسیسات سد تا نخستین منطقه خاک مصر، حتی گزینه حملات هوایی نیز با چالش فنی همراه خواهد بود اما با توجه به اینکه نیروی هوایی مصر در سالهای اخیر جنگنده‌های مدرنی نظیر رافال و میگ۲۹ ام۲ را خریداری کرده و در گذشته نیز کاربر جنگنده‌های اف۱۶ بوده است بر روی کاغذ نیروی هوایی این کشور توان وارد کردن خسارات به تاسیسات جانبی سد و ایجاد تاخیر در روند آبگیری و بهره‌برداری از آن را خواهد داشت، اما سازه اصلی سد در برابر مهمات عادی هواپرتاب ارتش مصر کاملا مصون بوده و امکان نابودی آن میسر نخواهد بود.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 62
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 7
  • IR ۱۵:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    30 38
    مصر باید هر چه سیعت باید حمله را شروع کند وگرنه بعدا دیر می شود و کار مصر یکسره و این کشور دچار یک انقلاب می گردد
    • IR ۱۹:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      40 14
      بگردد به ما چه
    • IR ۲۳:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      8 3
      حالا تو چرا حرص میخوری؟؟ به درک که انقلاب بشه خیلی دلت برای سیسی میسوزه؟
    • معلم IR ۲۳:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      8 2
      مصرسالهاست دشمن ماشده،توچرا سنگش رابه سینه میزنی؟!!!!!! آنهاحتی ویزای توریستی به ایرانیهانمیدهندوهمه جوره علیه ایران واسه سعودی‌ها مزدوری میکنند
    • عبدالله مومن IR ۰۰:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      13 3
      این کاری ست که بیش از نیم قرن قبل آمریکاییها در زمان نوکر خود. شاه با ساخت سد کَجَکی در افغانستان کردند و آب وارده به سیستان و بلوچستان را قطع و آنجا را نابود کردند
  • IR ۱۶:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    36 5
    دست صهیونیست ها پشت صحنه پیداست
    • IR ۰۲:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      3 3
      آفرین به شما که شامه‌ای قوی دارید. عرض کنم که در ساخت سد رنسانس، 5 میلیارد دلار از خانواده روتشیلد به اتیوپی پرداخت شد. (البته این خانواده که زر اندوز هستند، به کسی طلا نمیدهند و بلکه کاغذ چاپ شده 100 دلاریشون که با بمب اتم پشتیبانی شده به صورت فله به مزدورانش میده). من باور دارم که کار مصر تمام است و از اونجایی که دشمن ما هم هستند (بارها ثابت کردند ضد شیعی هستند و جمعیتشون هم زیاده) پس ما نباید حتی یک فشنگ 9 میلیمتری بهشون کمک کنیم.
  • احمدخواجوند IR ۱۶:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    14 6
    خودمونیم ،خوب به مصریها راهنمایی کردید
  • IR ۱۶:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    27 0
    سد گردن کلفتیه!
  • عباس IR ۱۶:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    8 31
    ارتش فقیر مصر؟!!!!! دوست عزیز از خریدهای نظامی اخیر مصر خبر دارید؟
    • IR ۲۰:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      43 2
      این به اصطلاح "خریدهای نظامی" مصر به درد لای جرز هم نمی خورد. چون مصر بدون اجازه اربابش امریکا نه حق استفاده از آنها را دارد؛ نه حتی حق تعمیر یا بومی سازیشان را.
    • IR ۲۰:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      16 17
      فقیر و مستضعف فکری تو و مشرق نیوز و فارس و کیهان هستید بدبخت
    • IR ۲۳:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      4 3
      مصریها دههاسال است باگ ایی ودریوزگی ازآل سعودو آمریکا ، اموراتشان رامیگذرانند، چقدربدختندکسانیکه تنهاخبرگزاری مورداعتمادشان فاکس نیوزست
  • حسن IR ۱۸:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    6 23
    کاملا حق با مصر است
    • IR ۰۲:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      3 1
      حق همیشه با قدرت است. بنابراین حق با ارباب شرق مدیترانه یعنی اسرائیل است و این قضیه یک دسیسه بر ضد مصر است و بس. مصر امروز عملاً بین لیبی، اسرائیل، عربستان و سودان ساندویچ شده. درضمن عربستان هیچکس را مسلمان نمیشناسد به‌ویژه فرزندان فرعون‌ها را. بنابراین اگر روزی داعش را در مصر دیدید شگفت‌زده نشوید.
  • IR ۱۸:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    4 13
    تنها راهش موشک بالستیک قاره پیماست
    • محمد IR ۰۱:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      1 2
      این فاصله کوتاه اخه موشک بالستیک میخاد
    • IR ۰۳:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      4 1
      ببین چقدر نادان هستی!! مصر و اتیوپی (حبشه) هردو در یک ناحیه از قاره آفریقا هستند و نیازی به قاره پیما نیست. درضمن سد رو معمولاً با بالستیک نمیزنن بلکه با یک کروز میزنن به کمر سد تا فروپاشی کنه. مشکل ما اینجاست که هر نادانی ادعا میکنه.
  • IR ۱۸:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    8 3
    وَ كَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ : آب ماده مسلط روی زمین است ولی افکار یهودی صهیونیستی برای عقب نگهداشتن ملل جهان همواره از تسلط قحطی و خشکسالی میگویند . هیچ توجیهی برای درگیری بر سر آب وجود ندارد .
  • IR ۲۰:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    39 5
    در صورت بروز هرگونه تهدید و یا اقدام نظامی از سوس مصر ترکیه همنیروی نظامی و پدافند به اتیوپی ارسال خواهد کرد شک نکنید
    • IR ۲۰:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      12 40
      شوخی می کنید؟! ترکیه کنار گوشش در سوریه با پس گردنی هایی که از ایران خورد؛ مانند درازگوش در گل مانده است. اکنون می خواهد به اتیوپی نیروی نظامی بفرستد؟!
    • IR ۲۲:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      5 1
      الان که ترکیه نزدیک به 20 درصد سوریه رو اشغال کرده و اگر دوتا دیگه از این پس گردنی ها بخوره دمش رو هم می گیرد
  • IR ۲۰:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    2 28
    باید به مصر موشک بدهیم، و این کشور به خودمان نزدیک کنیم، البته مصر میتواند با کمک عربستان از مرز این کشور حمله کند
    • CA ۰۳:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      4 4
      مصر کارش تمومه. هرگونه کمک به مصر هدر دادن منابع است. بدنی که جانش به یک رگ بسته باشه، ارزش حمایت نداره. به ویژه وقتی که دینش . . . . هم باشه.
  • IR ۲۰:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    25 3
    هم برنامه ریزی برای ساخت سد و هم عملیات اجرای آن به وسیله شرکتهای صهیونیستی انجام شده است. این دستمزد مصر برای پنجاه سال وادادگی و نوکری در برابر صهیونیستهاست. نوش جانشان!
    • امیر IR ۲۲:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      4 2
      سد ایسلو ترکیه هم شرکتهای مشاور و سازنده اسراییلی هستند
  • اکبر IR ۲۱:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    10 29
    همین بلا دو سال دیگه سر ما میاد: سد آتاتورک
    • IR ۲۳:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      4 3
      قیاس میان ایران و مصر در این زمینه قیاس مع الفارق است. رود نیل تنها منبع آب شیرین مصر است که پیش از رسیدن به مصر از پنج کشور دیگر می گذرد. در حالیکه تنها کمتر از ده درصد منابع آب شیرین ایران برونمرزی است. سدسازی های ترکیه با اینکه در نهایت به زیان تمام منطقه (در درازمدت حتی خود ترکیه) است؛ هیچ تاثیر مستقیمی بر شرایط آبی ایران ندارد. چون هیچکدام از رودخانه های دجله و فرات از ایران عبور نمی کنند. هرچند همانگونه که گفتم برای همه کشورها زیانبار است. ریزگردهایی که در این سالها در استانهای باختری کشور پدید آمده ناشی از کم آبی دجله و فرات بوده و از بیابانهای عراق و سوریه برخاسته است. همچنین بسیاری از گروندگان به گروهکهای تکفیری و سلفی در عراق و سوریه کشاورزان بیکار شده به دلیل این کم آبی ها بوده اند. ایران باید این مشکل را حل کند. راهکار آن نیز سدسازی در ارمنستان در بالادست و سرشاخه های دجله و فرات است؛ تا ترکیه وادار به برچیدن این پروژه های سدسازی صهیونیستی شود.
    • IR ۲۳:۲۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
      2 7
      تادوسال دیگرت کیه ای وجودنخواهدداشت، یونان به زودی بساطشان رادرهم خواهدپیچید،وآن موقع ایران هم مرزاروپاخواهدشدههههههه
    • کشاورز عراقی IR ۱۶:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      0 3
      ارمنستان شرق خزر هست ترکیه غرب خزر! سرشاخه های دجله و فرات توی ارمنستان چه می کنه جناب!؟؟ ایران باید مشکل را حل کند!!..جدا خدا شفا بده..
    • اکبر IR ۱۷:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      0 2
      دجله و فرات تو ارمنستان هست آیا؟
    • رامین IR ۱۱:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۴
      0 1
      باید برای مقابله با ترکیه تو آمازون سد بزنیم حتی شده رودخانه یانگ روهم ببندیم عالی میشه پدر ترکیه درمیاد
  • IR ۲۱:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    3 3
    مصر اگه میخواست حمله کنه توی این ده سال حمله می کرد، مشکلات اقتصادی مصر با توجه به رابطه خوب با غرب بسیار زیاد هستش و جای تعجب داره، و اگه این کشور بیشتر مورد کنکاو قرار بگیرد نشان خوبی از رفع نشدن مشکلات اقتصادی حتی در صورت رابطه با غرب هست،
  • سرباز IR ۲۱:۱۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    3 3
    مصر فعلا تو لیبی در گیره ولی یکی از کارهایی که میتونه بکنه بستن کانال سوئز به روی کشتی های اتیوپی هست
  • IR ۲۱:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    2 1
    مصر 10 سال از دست داده، هنوز یکی دو سال وقت داره، بهتر به جای جنگ که ضرر خیلی زیادی داره، دنبال انتقال اب از دریایی سرخ باشه
  • IR ۲۱:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    3 4
    به نظر می رسد ترکیه دراتپوپی پایگاه نطامی تاسیس کند ترکیه قبلا درسومالی پایگاه دایمی وبزرگ تاسیس کرده البته اتیوپی سیگنال مثبت برای ترکیه فرستاده ..خبرهایی هست ترکیه علاوه برقطر ..در پی تاسیس درعمان هست ...
  • IR ۲۱:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    4 5
    البته ترکیه توی سوریه ..داداش بزرگ ایران ..یعنی روسیه .. طرف حساب هست . .ادلب وعفرین وحرابلس والباب ومناطق دیگردرتصرف ترکیه هست
    • سعید IR ۱۰:۰۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      3 2
      داداش بزرگت روسیه باشه بهتر از اینه بابات آمریکا باشه.
  • IR ۲۱:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    2 3
    مصر اگه موشک درست و حسابی داشت میتونست سد رو باهاش نابود کنه
  • IR ۲۱:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    3 3
    درست مانند پروژه گاپ ترکیه و بلایی که ریزگردها و خشکسالی در این چند ساله،سر ایران و عراق و سوریه آوردند
    • رامین IR ۱۱:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۴
      4 0
      یعنی وزارت نفت با خشکوندن هورالعظیم نقشی در ریزگردهای ایران نداشت؟
  • IR ۲۲:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    5 3
    دوستان همین مصر در جنگ تحمیلی کلی نیروی نظامی و خلبان در اختیار صدام گذاشت الانم درصورت درگیری ما با آمریکا در کنار سعودی و امارات و بحرین و کویت جزو یاران و متحدان آمریکا خواهد بود
  • محمود IR ۲۲:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    0 2
    مصر واتیوپی هردو از کشورهای تحت سلطه اسراییل وآمریکا هستند . اتیوپی بدون کمک آمریکا واسراییل نمی تواندسد بسازد، آمریکا می تواند به احترام مصر که نوکر حلقه به گوش اوست اتیوپی راازساخت سد منصرف کند ، اما ذات استکباری او اقتضا می کند که تخم جنگ وکینه رابین کشورهای دوست خودهم بپاشد
    • IR ۱۲:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      0 3
      ربطی به آمریکا نداره. موضوع اسرائیل است که رویای نیل تا فرات دارد. درضمن مثل . . . از قدرت مصر میترسد و نیاز شدیدی به آب نیل داره. چون نتوانست به آب فرات دسترسی پیدا کنه. بنابراین پروژه فرات فعلاً لغو شده و پروژه نیل کلید خورده
  • حسن IR ۲۲:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    1 3
    خوب درگیری مصر و اتیوپی هم به نگرانی های ما اضافه شد،الحمدالله.فکر نکنم خکد مصری ها اینقدر نگران باشند
  • IR ۲۲:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲
    6 0
    یه مقداری از حقابه ایران برای دریاچه هامون و سدهای افغانستان بنویسید.
  • مهداد IR ۰۰:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    3 2
    پول بدن به ما کسری زیاد داریم تا از اپنجا بزنیم فقطط قبلش بگن دنیا یه ماهی سوار هواپیما نشه
  • یک مسلمان اتیوپیایی US ۰۱:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    7 2
    مردم اتیوپی با بیش از 105 میلیون نفر جمعیت انسان نیستن!؟؟ جالبه شما ایرانی ها شعار حمایت از مظلومین و آزاده گان جهان رو سر میدید اما ....
    • IR ۱۶:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      0 3
      ای دروغگو. چرا از سوی کسان دیگر نظر میدی؟ از طرف خودت حرف بزن و این قضیه ربطی به اسلام نداره و حقوق کشورهاست. هرچیزی رو به اسلام ربط میدین!!
    • IR ۰۸:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۵
      0 0
      اره نباید همه چیو به اسلام ربط داد
  • دکترای عمران US ۰۱:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    6 0
    افغانستان آنقدر روی هیرمند و... سد زد که کل سیستان و بلوچستان خشک شد و 600 هزار بلوچ مجبور به مهاجرت از این منطقه به تهران و..شدن! ترکیه آنقدر روی دجله و فرات سد زده که تالاب های مشترک بین ایران با عراق خیلیهاشون خشک شد و 5 میلیون نخل جنوب خرمشهر به 2 میلیون کاهش پیدا کرد و کلی کشاورز نابود شدن شما دنبال بمباران سد اتیوپی هستید که بیش از 110 میلیون نفر جمعیت گرسنه داره!؟؟؟
  • حمید IR ۰۲:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    0 3
    خب میتونن شهاب ۳سفارش بدن که به سد رنسانس برسه ¡
  • IR ۰۳:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    1 3
    نیت آمریکا از کمک به اتیوپی در طراحی سد مشخص شد: راه انداختن یک جنگ دیگه بین کشورهای اسلامی.
  • محمد IR ۰۷:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    4 0
    شبیه بلایی که چندین ساله سر زاینده رود اومده . کل مسیر رودخانه حق دارند استفاده کنند نه فقط سرچشمه هرجور بخواد . کل تاریخ و تمدن مصر به خاطر نیل بوده که سرچشمش فرسنگها خارج از مصره .
  • IR ۰۷:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    5 0
    اتیوپی کاملا حق دارد سد بسازد . چه معنی دارد آبی که در این کشور تولید می شود برود و مصر را آباد کند . شما هم فعلا دکمه آغاز جنگ را نزن برو ببین تکلیف در مورد سد آتاتورک چه می شود.
  • IR ۰۸:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    4 0
    در نهایت اون کسی که قویتره برندس.
  • IR ۰۹:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    3 3
    مصری ها چوب شراکت با آمریکا و پذیرفتن صحبت های جیمی کارتر و بستن قرارداد کمپ دیوید تو 17 سپتامبر 1978 را می خورند خب اسرائیل ، اتیوپی را که ابدی در اختیار دارد حالا با این سد ، تیر خلاص را به مصر زد و حالا لاشه مصر برای ابد در اختیار اسرائیل خواهد بود هر مصری باید تا ابد هر روز یک بار تف به قبر انور سادات بفرستد همان کاری که ما باید هر روز به قبر رضاشاه و محمدرضاشاه بکنیم که سیستان را به این روز انداختند خاکمان را به ترکیه دادند بحرین را دادند رفت و ... و اگر واقعا بعد این همه وقایع درس نگیریم دشمن را نشناسیم نفهمیم برای آنگلوساکسون ها فقط اسرائیل مهم است و این ها به شرکای یک خود مثل همین مصر یا ایران پهلوی هم رحم نمی کنند بعد 200 سال تاریخ مستند و شفاف و مستقل ، دیگه هر چی بلا سرمون بیاد حقمونه .
  • IR ۱۱:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    4 6
    اون ابلهای دشمن ترکیه که میگفتن مصر ال هست و بل هست بیان جمعش کنن. مصر حریف اتیوپی نیست چه برسه به ترکیه. در ضمن ترکیه جواب شما هارو تو ادلب و عفرین داده. چه تروریست پانکرد چه تروریست طرفدار اسد.
    • IR ۱۲:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
      2 3
      شما هم از شدت مغولیت به سرحد طفولیت رسیدید. خیلی بی مغز و زبان پرست هستید.
  • US ۱۳:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    1 1
    خیز ترکیه برای افریقا ستودنی هست چین وترکیه درافریقا سرمایه گذاری می کنند .درحال حاضر ترکیه درسومالی ولیبی حضور نظامی دارد اتیویی بعدی هست ترکیه تقربیا کل کشورهای افریقا سفارتخانه فعال دارد خیلی شون ترکی یاد می گیرند
  • IR ۱۵:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۳
    3 0
    کنکور را به تعویق بیاندازید 14 استان در وضعیت قرمز در مناطق گرم نمی توان 4 ساعت ماسک زد کولر هم نمی توان روشن کردن در ورزشگاه به جز مشکلات دیگر زیر افتاب نیز هستیم همچنین وزش باد و گرد و خاک می تواند مشکل ساز شود #تعویق_کنکور #لغو_کنکور
  • رامین IR ۱۱:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۴
    0 1
    باید برای مقابله با ترکیه تو آمازون سد بزنیم حتی شده رودخانه یانگ روهم ببندیم عالی میشه پدر ترکیه درمیاد

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس