کد خبر 1072217
تاریخ انتشار: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ - ۱۱:۳۹
«جنگ خاموش» - ۷ |اولویت روش صادرات گاز ایران کدام است، خط لوله یا LNG ؟

غفلت 8 ساله وزارت نفت برای حفظ و توسعه بازار گاز ایران در ترکیه باعث شده است که آمریکا بتواند به راحتی در بازار ترکیه نفوذ کرده و LNG خود را جایگزین گاز ایران کند.

به گزارش مشرق، ایران به عنوان دومین دارنده منابع گاز دنیا می‌تواند به عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار صادرات گاز در منطقه نقش‌آفرینی کند. سهم 18 درصدی ایران از ذخایر گاز جهان و همچنین موقعیت استراتژیک این کشور زمینه‌ مناسبی ایجاد کرده است تا بتوان با صادرات گاز به کشورهای متقاضی گاز به هاب انرژی منطقه تبدیل شد.

بیشتر بخوانید

مرگ تدریجی صادرات گاز ایران

اما عملکرد ضعیف وزارت نفت در بازار گاز باعث شده که نه تنها فرصت‌های موجود در توسعه بازار صادراتی گاز ایران از بین برود؛ بلکه بازارهای فعلی ایران نیز با تهدیدی جدی توسط رقبا مواجه شود. در این بین یکی از بازارهایی که خطر حذف ایران از آن به شدت احساس می‌شود بازار گاز ترکیه است.

صادرات گاز طبیعی ایران به ترکیه طی قراردادی 25 ساله در مرداد ماه 75 بین وزارت نفت و شرکت بوتاش ترکیه منعقد شده و طبق این قرارداد حداکثر حجم گاز صادراتی به ترکیه 10 میلیارد متر مکعب در سال (25 میلیون متر مکعب در روز) تعیین شد. عملیات صادرات گاز به این کشور در آذرماه سال 80 آغاز شده و تا سال 1405 اعتبار دارد. اما علیرغم اینکه تنها 6 سال تا پایان قرارداد گاز ایران با ترکیه زمان باقی مانده است؛ شواهد حاکی از آن است که هنوز وزارت نفت اقدامی برای انعقاد قراردادی جدید با ترکیه نکرده است. این انفعال وزارت نفت در بازاریابی برای صادرات گاز در حالی است که ترکیه برای کاهش وابستگی خود به ایران برنامه‌های مختلفی را در نظر گرفته و بسیاری از آن برنامه‌ها در طول 8 سال اخیر به ثمر نشسته است.

در این راستا سید علی نصر کارشناس انرژی گفت: «در ماه‌های گذشته ترکیه به اندازه حجم واردات گاز از ایران، از آمریکا LNG وارد نموده است. همچنین روند پروژه خط لوله انتقال گاز "تاناپ" شتاب گرفته است و به گفته مدیرعامل خط لوله انتقال گاز ترانس آناتولیتا حجم گاز منتقل شده از طریق این خط لوله به ترکیه به 3 میلیارد متر مکعب در بخش آسیایی رسیده است. به تازگی هم که خط لوله ترک استریم افتتاح شده است که ظرفیت این خط انتقال ۳۱.۵ میلیارد مترمکعب گاز روسیه به ترکیه و اروپا است که در مسیر خود گاز را برای ترکیه و برای کشورهای اروپایی انتقال می دهد. در نتیجه در صورت انفعال وزارت نفت احتمال حذف ایران از بازار ترکیه هم وجود دارد».

*LNG آمریکا جایگزین گاز ایران در بازار ترکیه در آینده‌ای نه چندان دور

شایان ذکر است که توسعه صادرات گاز ایران به کشورهای همسایه یکی از راهبردهای موجود برای خنثی‌سازی تحریم‌های آمریکا است. از سال 90 تاکنون نیز علیرغم فشارهای آمریکا، صادرات گاز به ترکیه یکی از بسترهای مناسب برای ارزآوری به کشور بوده است. در این راستا هم آمریکا برای افزایش فشار اقتصادی به ایران، انگیزه لازم برای حذف گاز ایران از بازار ترکیه را دارد و هم ترکیه به جهت کاهش وابستگی خود به گاز ایران در راستای تنوع‌سازی سبد واردات گاز و کاهش سهم ایران در این سبد گام خواهد برداشت.

در نتیجه انفعال وزارت نفت برای حفظ بازار گاز ترکیه در حالی است که هر دو کشور آمریکا و ترکیه انگیزه لازم برای کاهش و یا حذف ایران از بازار گاز ترکیه را داشته‌اند و به همین دلیل است که در ماه‌های گذشته ترکیه به اندازه حجم واردات گاز از ایران، از آمریکا LNG وارد نموده است. البته موضوع صادرات LNG آمریکا به ترکیه و خطر حذف گاز ایران از بازار ترکیه به همین نقطه ختم نمی‌شود و دو کشور آمریکا و ترکیه در حال انجام مذاکراتی برای افزایش صادرات LNG به ترکیه نیز هستند.در این راستا در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ 2020، ترامپ و اردوغان با هدف افزایش سطح تجاری دو کشور به سالانه 100 میلیارد دلار در دهه آینده درباره گزینه صادرات LNG آمریکا به ترکیه مذاکره کردند که درصورت رسیدن به توافق احتمال جایگزینی LNG آمریکا به جای گاز ایران کاملا محتمل است. اتفاقا در سال‌های اخیر ترکیه نیز با افزایش ظرفیت پایانه‌ها واردات LNG، مجموع ظرفیت وارداتی خود را به 25 میلیارد متر مکعب (2.5 برابر حجم صادراتی گاز ایران به ترکیه) رسانده است که هم‌اکنون 75 درصد از این ظرفیت خالی است. در نتیجه احتمال توافق دو کشور برای افزایش واردات LNG از آمریکا اصلا دور از ذهن نیست.

*وزارت نفت از زیر بار مسئولیت صادرات گاز به ترکیه شانه خالی کرده است

با این حال همچنان بی‌توجهی وزارت نفت به این تحولات و رفتار منفعلانه این وزارتخانه نسبت به صادرات گاز به ترکیه جای سوال بزرگی را در ذهن مخاطب باقی می‌گذارد. این انفعال در عملکرد در حالی است که روابط عمومی وزارت نفت نیز به رویکرد فعالانه ترکیه در حوزه تنوع‌سازی سبد واردات گاز خود اشاره کرده است و ضمن شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت، عنوان کرده است که خطر حذف شدن ایران از بازار گاز ترکیه تقصیر وزارت نفت نیست بلکه ناشی از رویکرد فعالانه ترکیه در بازار است.

در بخشی از جوابیه روابط عمومی وزارت نفت با اشاره به رویکرد فعالانه ترکیه در بازار گاز آمده است: «کشور ترکیه در قالب یک سیاست کلان خود، در تلاش است به یک گذرگاه مهم انرژی تبدیل شود، بدیهی است که این سیاست را هم وزارت نفت ایران برایشان ننوشته است و احتمالا بخشی از برنامه کلان اقتصادی ترکیه است و آنها با استفاده از مزایای ژئوپلتیک خود و به تناسب روابط بین‌المللی شان برای کشورشان طرح‌ریزی کرده‌اند. حالا چرا باید وزارت نفت ایران مقصر برنامه‌ریزی سیاستمداران ترکیه باشد؟».

*تعلل شرکت بوتاش در تعمیر خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه، زنگ خطری برای وزارت نفت

حال سوال اساسی این است که چرا مسئولین وزارت نفت خطر حذف گاز ایران از بازار ترکیه را جدی نمی‌گیرند و یا اگر جدی می‌گیرند چرا اقدامی برای حفظ بازار و یا توسعه بازار خود در ترکیه انجام نمی‌دهند؟ در این بین انفجار خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه و تعلل و عدم تمایل شرکت بوتاش ترکیه به تعمیر این خط لوله به خوبی گواه این موضوع است که در سایه تعلل 8 ساله وزارت نفت، بازار ترکیه توسط سایر رقبای ایران به طور کامل تسخیر شده است به گونه‌ای که ترکیه دیگر نیازی به گاز ایران نخواهد داشت.

در این راستا، اخیرا مهدی جمشیدی دانا مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران درباره آخرین تحولات صادرات گاز ایران به ترکیه گفت: «از 12 فروردین ماه که خط لوله صادراتی به ترکیه منفجر شد تاکنون همچنان صادرات گاز ایران به ترکیه قطع است و تا زمان رفع مشکل صادرات آغاز نخواهد شد. به دلیل شیوع ویروس کرونا شرکت ترکیه‌ای که طرف قرارداد ما است، عملیات بازسازی را به کندی پیش می‌برد. ما درخواست خود را به طرف ترکیه‌ای برای بازدید از محل انفجار ارسال کرده و منتظر پاسخ آنها هستیم. پیش بینی می‌شود که تا آخر خردادماه عملیات تعمیرات انجام شود».

گفتنی است طبق برخی برآوردها، توقف صادرات گاز ایران به ترکیه ماهانه بین ۳۰۰-۲۵۰ میلیون دلار درآمدهای صادراتی گازی ایران را کاهش دهد.

در مجموع به نظر می‌رسد که غفلت 8 ساله وزارت نفت برای حفظ و توسعه بازار گاز ایران در ترکیه باعث شده است که آمریکا بتواند به راحتی در بازار ترکیه نفوذ کرده و LNG خود را جایگزین گاز ایران کند. همچنین کشورهایی مانند روسیه نیز با احداث خط لوله ترک استریم به ظرفیت صادراتی سالانه 31.5 میلیارد متر مکعب در نظر دارند، سهم خود را در بازار ترکیه افزایش دهند. بدین ترتیب در صورت تداوم بی‌توجهی وزارت نفت به صادرات گاز ایران به ترکیه خطر حذف همیشگی ایران از این بازار وجود دارد.

منبع: فارس

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 19
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 1
  • IR ۱۱:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    9 9
    شما خودتان را جای ترکیه بگذارید . شریک گازی شما یک کشوری باید باشد که همیشه در بحران و التهاب و درگیری است یا یک کشوری با ثبات و قدرتمند ؟ کی متوجه می شوند امثال مشرق ؟ هیچ وقت . زیرا تا پول مفت نفت و جیب گشاد است باید مردم را سرگرم بحران ها کرد . غافل از اینکه جهنم تا ابد است
    • IR ۱۴:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
      4 4
      >!!!!!!!!!!!!!! اوع تو دیگه خیلی بی بی سی می بینی. داداش داری تلف می شی.
  • IR ۱۱:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    16 2
    اینا برنامه دارن برای کم کردن وابستگی به انرژی ایران، حالا برید تو ایران تو فروشگاه ها سر بزنید پر اجناس ترکیه است،. از مسواک بگیر تا مواد ارایشی و پوشاک، واقعا یعنی نمیتونیم اینارو داخل تولید کنیم؟
    • IR ۱۲:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
      4 2
      چرا می تونیم اما اصلاحات و جریان نفوذ نمی ذاره. چون ایران نباید قوی بشه. باید وابسته بمونه. باید تولید داخل رونق نگیره تا شغل ایجاد نشه. باید به مردم فشار بیاد تا بتونن مذاکره! بتن کنن.
  • حامد IR ۱۲:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    12 0
    علی برکت ا. ...
  • IR ۱۲:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    16 0
    آمریکا پسته و گاز چین فرش افغانستان و اسپانیا زعفران امارات خرما ایران رو از انحصارش خارج کردند هیچ کسی هم گوشش بدهکار نیست
  • IR ۱۲:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    11 0
    سلام ژنرال!
  • رضوی نژاد IR ۱۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    2 0
    خوب وقتی ماهیانه 300 میلیون دلار درامد دارد ایا به صرفه نیست با هزینه خودمان داوطلبانه تعمیرات موردی داخل ترکیه را انجام دهیم؟؟
  • FI ۱۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    2 2
    درسته که عمل کرد وزارت نفت در اهمال کاری چیزی کمتر از بقیه وزارتخانه ها نیست. ولی دولتهای ترکیه یکی پدرسوخته تر از دیگری بوده و هست. آنها نمیخواهند بخرند, بلکه توقع سود بالای پنجاه درصد هستند, یعنی به ذخاير نفتى همسایه ها طمع سهیم شدن دارند. و قیمت فعلی هم که بابت گاز ایران پرداخت میکنند, بیشتر از حد هزینه انتقال آن نیست. یعنی با قیمت فعلی سود صادر نکردن بیشتر از صادر کردن است.
  • پویا نوری IR ۱۲:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    9 0
    ما به جای اینهمه دست و پا زدن برای صادرات و آوردن ارز با چنگ و دندان به کشور باید فکری به حال سفارش گذاری خارجی و حیف و میل ارزهای کشور کنیم ، واردات حبوبات و دانه های روغنی و خوراک و دام طیور و ارزاق مردم به مبلغ 20 تا 30 میلیارد دلار چه چیزی را به اثبات میرساند ، فقط بی عرضه گی مدیران دولتی جهت برنامه ریزی و ساماندهی تولیدات کشاورزی !!! تا کی باید کشاورز با تولید گوجه و خیار و هندوانه و پیاز و سیب زمینی منابع غنی آب را به هدر دهد ، به جای تلاش برای صادرات مواد خام و تهیه ارز برای واسطه ها باید فکری به حال کشاورزی و جلوگیری از واردات محصولات خوراکی و کشاورزی کنیم که با سلامت مردم در ارتباط است و یکی از علل رشد بیماریهای ناشناخته ورود همین محصولات کشاورزی و دامی به کشور طی سالهای اخیر است که به انواع سموم آلوده هستند
  • IR ۱۲:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    8 0
    اشتباه شما اینه که فکر میکنید اینا "غفلت" کردند و کاراشون عمدی نبوده! اتفاقا تو این چندسال تمام کارهاشون طبق برنامه داره انجام میشه و کاملا میدونن چه بلایی دارن سر ایران میارن ........وقتی مفسد چند ده میلیارد دلاری کرسنت به مقام میرسه برای چی دوباره به ایران ضربه نزنه؟
  • IR ۱۲:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    7 0
    خیلب حرف ها هست که تا بعد از ۱۴۰۰ نمیشه دربارش حرف زد
  • IR ۱۲:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    7 3
    روی صادرات گاز و ایجاد زیر ساخت در لبنان باید کار کنیـم اونجا بازار خوبیه
    • IR ۱۳:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
      8 2
      تا اصلاحات هست ایران پیشرفت نمی کنه
  • IR ۱۳:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    4 6
    پس جمهوری اسلامی چه دستاوردی داشت فقط حرف حرف (جمعه ها برای تنوع شعار) خودتون قضاوت کنید اگه کسی اعتراض کنه به سه جرم همیشگی(محارب با خدا- تشویش اذهان عمومی-نشر اکاذیب) محکوم میشه آخه این چه وضعیه
    • IR ۱۳:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
      4 1
      یعنی ارتباط گودرز و شقایق را از این جمله ها باید پیدا کرد خودت رو به نفهمی بزنی یا اینکه مرض داشته باشی یا اینکه بگی اگه حصر برطرف بشه بازار ایران درست میشه یا اینکه اگه اف ای تی اف رو بپذیریم بازار ایران درست میشه یا ارتباط با آمریکا و موشکی و ... آقا جان درست انتخاب کن
    • IR ۱۵:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
      12 0
      رای دادن به لیبرال های جوجه کش؟ سر سپردگان غرب؟ پیاده نظام اسراییل؟ هنو هم نمی خوای بفهمی. برای همین پراید 90 میلیونی بهمون میندازن
  • مری IR ۱۳:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    9 0
    رنگنه مهره سوخته و حادثه کرسنت چه میفهمه اینچیرا رو
  • علی NL ۱۷:۳۴ - ۱۳۹۹/۰۲/۲۴
    3 1
    دهها بار نوشته ام و مشرق سانسور کرده است پ ک ک نه برای نابودی ترکیه که برای نابودی ایران تاسیس شده است . با هر بار انفجار خطوط گاز صادراتی ایران به ترکیه ، برنامه ریزان اقتصادی و امنیتی ترکیه بیشتر به فکر پیدا کردن یک آلترناتیوی برای گاز ایران و بعبارت بهتر برای مسیر نا امن مرزهای خود با ایران می افتند . تا حال دیده اید پ ک ک به خطوط نفت و گاز روسیه و آذربایجان توی ترکیه حمله بکند؟؟ یا به کامیون های باربری سایر کشورها و البته رانندگان آنها؟؟ ولی همیشه کامیون های ایرانی مورد هدف بوده اند .... دقیقا به این خاطر که ترکیه به این نتیجه برسد که تجارت با ایران بصرفه نیست

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس