فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی به شکل مخروط - استوانه - بلانت طراحی خواهد شد تا یک قدم بزرگ در طراحی و ساخت فضاپیمایی که امکان بازگشت از مدار و تحمل فشارهای شدید فاز بازگشت به جو را داشته باشد، برداشته شود.

به گزارش مشرق، پژوهشگران پژوهشکدۀ سامانه‌های فضانوردی توانسته‌اند، در کمتر از یک دهه به موفقیت چشمگیری در مأموریت ارسال موجود زنده به فضای زیرمداری و بازگرداندن آن به سطح زمین، دست یابند و به‌دنبال موفقیت در ارسال و بازیابی سالم کاوشگرهای پیشین و در راستای تحقق بخشی از برنامه اعزام انسان به فضا، این پژوهشگران با امید و انگیزۀ دوچندان، آماده‌سازی فضاپیمای سرنشین‌دار دیگری را در دستور کار قرار دادند.

اجرای این پروژه در واقع براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته در نقشه جامع علمی کشور و سند چشم انداز بیست ساله، از مدت‌ها پیش پیگیری شده و حالا از مرحله طراحی مفهومی پروژه عبور کرده و کار، در حال حرکت به سمت طراحی واقعی است.

در حال حاضر، پژوهشکده سامانه‌هاى فضانوردى متولی اصلی انجام تحقیقات زیست فضایی در کشور به شمار می‌رود و این مرکز برای تحقق پروژه اعزام انسان به فضا، چهار گروه پژوهشی «سیستم‌هاى فضانوردى»، «طراحی فضاپیما»، «علوم فضایی» و «زیست فضایی» تشکیل داده و از سالیان گذشته تحقیقات وسیعی برای تحقق اهداف پروژه انجام داده‌اند.

در مهمترین بخش تحقیقات در این حوزه، تلاش‌ برای توسعه زیرساخت‌هاى علمی و فناورانه لازم براى حضور فعال فضانوردان ایرانی در فضا، در دستور کار این پژوهشکده است و موفقیت‌های زیادی در این زمینه تاکنون کسب شده است.

به طور کلی اهداف این پروژه را به غیر از جنبه‌های اثبات و توسعۀ فناوری‌های استفاده شده، می‌توان از جنبه‌های علمی و اکتشافی و همچنین جنبه‌های برنامه‌ای مورد توجه قرار داد. بررسی بی‌وزنی بر عملکرد رده‌های سلولی تحت شرایط جاذبه پایین از مهمترین اهداف علمی و اکتشافی فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی است.

اهداف اصلی از اعزام فضاپیمای سرنشین‌دار به فضا:

1-بررسی بی‌وزنی بر عملکرد رده‌های سلولی تحت شرایط جاذبه پایین

2- توسعه فناوری به منظور بهره‌برداری در مأموریت اعزام انسان به فضا مطابق برنامه راهبردی پژوهشکده سامانه‌های فضانوردی

3- انجام مطالعات زیستی برای شناخت مشکلات فضانوردان در طول مأموریت‌های فضایی

4- پس از بازگشت فضاپیما، ارائه راهکارهای مناسب و انجام مطالعات زیستی به منظور استفاده در کاربردهای پزشکی و بهداشت عمومی

اولین فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی در مقایسه با فضاپیماهایی پیشینی که در قالب کاوشگر به فضا پرتاب شده‌اند، تفاوت‌های زیادی دارد که در مهمترین بخش این تفاوت‌ها، تغییر پیکربندی فضاپیما به نسبت فضاپیماهای قبلی ایران است.

فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی به شکل مخروط - استوانه - بلانت طراحی خواهد شد تا یک قدم بزرگ در طراحی و ساخت فضاپیمایی که امکان بازگشت از مدار و تحمل فشارهای شدید فاز بازگشت به جو را داشته باشد، برداشته شود. از جمله دیگر تغییرات فضاپیمای سرنشین‌دار ایران نسبت به فضاپیماهای قبلی، شامل افزایش جرم فضاپیما و امکان توسعۀ تکنولوژیکی زیرسیستم‌های مختلف جهت نزدیک‌شدن به نقطۀ مرجع اعزام انسان به فضا است.

اطلاعات منتشر نشده از اولین فضاپیمای سرنشین‌دار ایران
تصویر طرح گرافیکی راکت و فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی

نسل جدید فضاپیمای سرنشین دار ایرانی، فضاپیمایی علمی - پژوهشی است که به منظور توسعه فناوری و کسب دانش فنی و با در نظر گرفتن ملاحظات مربوط به فضانورد در ارتفاع 175 کیلومتری سطح زمین و بازگشت سالم آن، طراحی، ساخت، آزمایش، مونتاژ، یکپارچه و پرتاب خواهد شد.

مراحل اعزام اولین فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی به فضا

مرحله 1- پرتاب راکت حامل و فضاپیما به فضا

مرحله 2- جدایش زیرسیستم لغو پرتاب از فضاپیما

مرحله 3- جدایش حامل و فعال شدن زیرسیستم کنترل

مرحله 4- پرواز فضاپیمای سرنشین‌دار تا نقطه اوج ( 175 کیلومتری سطح زمین)

مرحله 5- ورود به جو و غیرفعال شدن زیرسیستم کنترل

مرحله 6- بازشدن چتر ترمزی اول

مرحله 7- جداشدن چتر ترمزی اول و بازشدن چتر ترمزی دوم

مرحله 8- جدایش چتر ترمزی دوم و بازشدن چتر ترمزی اصلی

مرحله 9- فرود روی سطح زمین

فضاپیما پس از طراحی و تولید و همچنین گذراندن تست‌های زمین‌پایه، به فضا پرتاب خواهد شد (مرحله اول) و سپس با طی مسافتی معین، مطابق با سناریوی پروازی، زیرسیستم لغو پرتاب از فضاپیمای سرنشین‌دار جدا می‌شود (مرحله دوم).

در مرحله سوم نیز با اتمام پیشران حامل، فضاپیمای سرنشین‌دار با ارسال فرمان به زیرسیستم جدایش، از راکت حامل جدا می‌شود و بلافاصله، زیرسیستم کنترل وضعیت فضاپیما فعال می‌شود تا فضاپیما که حامل یک سرنشین است، قابل کنترل و هدایت باشد.

سپس فضاپیمای سرنشین دار تا نقطه اوج پیش می‌رود (مرحله چهارم) و پس از به پایان رساندن ماموریت، در مسیر بازگشت قرار می‌گیرد که در این مسیر، ابتداً با غیرفعال شدن زیرسیستم کنترل برای ورود مجدد به جو آماده می‌شود (مرحله 5).

فضاپیما به محض ورود به جو زمین، به منظور کاهش سرعت، زیرسیستم‌های کاهنده سرعت اعم از چترهای ترمزی اولیه و اصلی را فعال می‌کند (مراحل 6، 7 و 8) تا سرعت فضاپیمای سرنشین‌دار در لحظه برخورد به زمین به میزان زیادی کاهش یابد و نهایتاً قبل از برخورد به زمین زیرسیستم جاذب، انرژی و شوک برخورد را تعدیل کند (مرحله 9).

اطلاعات منتشر نشده از اولین فضاپیمای سرنشین‌دار ایران
تصویر طرح گرافیکی از فضاپیمای سرنشین‌دار ایرانی - در بخش فوقانی راکت حامل قرار دارد

پس از پایان مرحله فرود روی سطح زمین، تیم جستجو و نجات، فضاپیما را یافته و به مکان از پیش تعیین‌شده‌ای منتقل خواهند کرد تا مراحل بازیابی نهایی و انجام تست‌های پزشکی روی فضانورد انجام شود. لازم به ذکر است که در تمام مسیر پرواز و طی فرآیند پرتاب تا فرود، مجموعه ناوبری و دیگر حسگرهای نصب شده روی فضاپیما فعال بوده و داده‌های‌ اندازه‌گیری شده توسط مجموعه تله‌متری داده، به ایستگاه‌های زمینی به طور آنلاین مخابره و در جعبه سیاه تعبیه شده در فضاپیما نیز ذخیره خواهد شد.

                                                                       مشخصات اصلی فضاپیما

تعداد سرنشینطول فضاپیماحداکثر قطر فضاپیماجرم پرتابجرم بازگشت
1 نفر 2 متر و 30 سانتی‌متر 1 متر و 85 سانتی‌متر 1800 کیلوگرم 1000 کیلوگرم

همچنین برای رصد دقیق‌تر عملکرد فضاپیما، تعدادی دوربین روی بدنه و داخل فضاپیما نصب می‌شود تا کل فرایند پرتاب را از زمان شروع تا فرود روی سطح زمین، تصویربرداری کرده و توسط مجموعه تله‌متری، تصاویر به ایستگاه‌های زمینی مخابره شود.

سناریوهای اضطراری

حفاظت از جان سرنشین در مأموریت‌های فضایی، یکی از دغدغه‌های طراحان فضاپیماهای سرنشین‌دار در سراسر جهان است لذا در تمام کشورها، سامانه‌ای مخصوص برای حفاظت از جان فضانورد، پیش‌بینی، تولید و روی فضاپیما نصب می‌شود تا جان فضانورد را از طریق لغو پروژه پرتاب حفظ کند، به این صورت که تا قبل از رسیدن راکت حامل به نقطه جدایش فضاپیما از حامل، اگر مشکلی در فرآیند پرتاب و طی مسیر توسط راکت پیش آید، زیرسیستم لغو پرتاب فعال شده و فضاپیما را از راکت جدا کرده و توسط یک چترو فرود به زمین باز می‌گرداند.

این کار در فضاپیماهای سرنشین‌دار بر عهده یک زیرسیستم به نام زیرسیستم لغو پرتاب یا به عبارتی دیگر زیرسیستم نجات خدمه است. این زیرسیستم که یکی از بخش‌های اصلی فضاپیمای سرنشین‌دار است، وقتی موتور راکت حامل فضاپیما روشن می‌شود، فعال شده و به محض خاموش شدن موتور و آغاز مرحله جدایش فضاپیما از راکت در نقطه تعیین شده، این زیرسیستم نیز از فضاپیما جدا می‌شود.

اطلاعات منتشر نشده از اولین فضاپیمای سرنشین‌دار ایران
زیر سیستم لغو پرتاب

برای اجرای این سناریوی اضطراری و پس از پرتاب راکت حامل، 4 مرحله اصلی باید طی شود تا فضاپیمایی که در بخش فوقانی راکت پرتاب شده قرار دارد از بدنه راکت جدا شده و به زمین بازگردد.

مرحله 1- مانور پیچ زیرسیستم لغو پرتاب (جدایش فضاپیما از بدنه راکت حامل)

مرحله 2- جدایش زیرسیستم لغو پرتاب

مرحله 3- بازشدن چتر و آغاز بازیابی فضاپیما (آغاز مرحله فرود اضطراری)

مرحله 4- فرود روی سطح زمین

سناریوی دیگری که برای شراط اضطراری پیش بینی شده است، در مسیر بازگشت فضاپیما به زمین است. اگر فضاپیما در مسیر بازگشت به زمین و به محض ورود به جو با مشکلی روبرو شود که جان فضانورد را تهدید کرده و یا امکان فرود از مسیر طبیعی را از دست بدهد، سناریوی اضطراری اجرا شده و بلافاصله چتر پشتیبان باز شده و فضاپیما با همان چتر روی زمین فرود خواهد آمد، به این معنا که فضاپیما دیگر، مراحل بازشدن چترهای ترمزی اول، دوم و اصلی را طی نخواهد کرد.

با انجام موفقیت‌آمیز مأموریت اعزام اولین فضانورد ایرانی به فضا، از بسیاری جهات تحقیقاتی، مهندسی و فنی، طراحی و تولید سامانه‌ها و زیرسیستم‌ها، گامی بسیار بلند به جلو برداشته خواهد شد و فاصله توانمندی‌های مجموعه فضایی کشور با هدف نهایی، به حداقل خواهد رسید.

منبع: تسنیم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 24
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 14
  • ۱۲:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    احسنت بر شما ان شاالله که بتونیم بودجش را تأمین کنیم مثل بعضی پروژه ها لنگ نمونه
  • مغز متفکر ۱۳:۰۴ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    یاالله یاالله ، فضابریم یاالله
  • مغز متفکر ۱۳:۰۵ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 1
    ماهواره آواکس ، از اوجب واجبات است.
  • رسول ایران ۱۳:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    فوق العادست.... ایشالا عملیاتی بشه و کشورمون سری تو سرا بشه ....... فقط امیدوارم این طرح یا پروژه رو زمین نمونه ، خیلی وقته منتظر یه پرتاب سرنشین دار هستم تا پیشرفت برنامه ی فضایی کشورمونو تو سطح جهان محکمتر مطرح کنه ........
  • ۱۳:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    5 ساله از هر کی میپرسیم ضرورت ارسال انسان به فضا چیه همه یه سری کلیات به ما میگن. من که جواب قانع کننده ای نگرفتم. تو این بی پولی به جای سرمایه گذاری رو این کارای بدرد نخور رو ارتقاء ماهواره برها کار کنید که بتونیم یه ماهواره جئو بفرستیم فضا.
  • مهران ۱۳:۵۲ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    با سلام کی به سلامتی پرتاب میشه ما منتظریم؟ خیلی دوست دارم بشه اینکار میخوایم سرمونو بالابگیریم برای جهانیان که ما توانستیم
  • ۱۴:۵۸ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    مسلما این طرحها به نتیجه نخواهد رسید چون بودجه کافی ندارند. برای پیشرفت چنین طرح هایی باید کشور در همه زمینه های پیشرفت کند. مثلا صنایع اولیه باید ایجاد شود و تولید آزمایشگاهی اجزا اصلا به صرفه نیست. برای پیشرفت فناوری نظامی و فضایی باید صنایع مادر در کشور وجود داشته باشد. صنایعی مثل ماشین سازی باید تقویت شوند. الان در دنیا تمام محصولات نظامی و فضایی سنگین توسط شرکتهای خصوصی تولید می شوند. دولت لازم نیست خودش کاری انجام دهد. فقط کافی است شرایط را برای محصولات خارجی سخت کند. شرکتهای داخلی قله های علم را فتح خواهند کرد.
  • ۱۵:۵۳ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    میریم بالا که کشف کنیم ضرورتشو
  • علیا ۱۷:۲۲ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    البته نباید انتظار داشت همین یکی دوساله پرتاب بشه. میره واسه حداقل 7 یا 8 سال دیگه. چون تازه مراحل اولیه طراحی مفهمی تموم شده.
  • علیا ۱۷:۲۳ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    امیدوارم همونای عزیزم صبر داشته باشند. چون چنین طرحی حداقل 7 یا 8 سال دیه به نتیجه میرسه و نباید از فردا بیایم و همش بپرسیم پس چی شد و پس چی شد؟ راه درازی رو در پیش رو داریم
  • امیر ۱۸:۳۷ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    تحقیقات فضاپیما و ماهواره موازی هستند قطعا برای تجربه مدار های بالا مفیدند بهتر رشد کلی باشه نه منحصر به قسمتی خاص به نظر من تو این بی پولی جلوی حقوق های بعضی مدیرای نهاد های مختلف و ریخت و پاش های اداری گرفته و اصلاح بشه هزینه بخش فضایی هم جور در میاد
  • امیر ۱۸:۴۴ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    0 0
    منم نظرتو تائید میکنم فقط اینم در نظر بگیر که پرتاب زیر مداریه و گام بلندی نیست و صرفا تجربی محسوب میشه مناسب با وضعیت کشور وصنایع موازی فضایی ایرانه و رویایی و خیال پردازانه نیست قطعا مدیریت شده هست و هزینه زیادی به کشور تحمیل نمیکنه. امیدوارم در آینده وضعیت اقتصادی و فناوری به جایی برسه که بتونیم فضا پیما در ابعاد جهانی داشته باشم نه تجربی
  • ۱۹:۴۶ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    1 0
    دوست عزیز ناشناس 13:44 سوال بسیار خوب و بجایی رو مطرح کردید. اینها توانایی های پایه ای هستند که یکشبه و یکساله و گاهی ده ساله هم بدست نمیایند و کشورها باید خود را در آن قوی کنند تا در وقت لازم قدرت بهره برداری را داشته باشند. کاربردهای ارسال انسان به فضا هم تا حدی مشخص و در آینده احتمالا کاربردهای متنوع جدیدی به آن اضافه خواهد شد که تنها کشورهایی که قدرت علمی و فناوری لازم را داشته باشند میتوانند از آنها استفاده کنند. فرض کنید ایستگاههایی با کاربردهای خاص (نظامی، کنترل آب و هوا، تحقیقات فضایی و ...) در فضا برقرار شوند که نیاز به حضور انسان داشته باشند. تازه اون موقع ما شروع کنیم در مورد ارسال انسان به فضا تحقیق کنیم؟ یا فرض کنید منابع حیاتی ای در برخی کرات یا حتی ماه کشف شوند که دسترسی به آنها تنها برای کشورهایی که توان ارسال انسان را دارند میسر باشد. آنوقت جایگاه ما در مقایسه با کشورهایی که همین الان انسان به فضا فرستاده اند یا روی آن کار میکنند چگونه خواهد بود؟ البته قطعا اولویت بندی کار مهمی است اما فکر نمیکنم نیاز به تعطیل کردن این حوزه وجود داشته باشه تا بتونیم به حوزه های دیگر بپردازیم.
  • کامران ۲۱:۰۲ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۵
    1 0
    پیشنهاد می شود تمام طرحهای بزرگ ملی از جمله در هوا فضا و تولید جنگنده و دیگر طرح های استراتژیکجهت تامین بودجه ا مردم کمک گرفته شود و هر ایرانی علاقمند ب پیشرفت کشور بتواند در حد توان کمک مالی کندمطمنم استقبال خوبی خواهد شد و باعث پیشرفت پروژه های معطل بودجه می شود
  • ۰۰:۰۲ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
    0 0
    @ناشناس 14:58 اگر بنا به این طرز تفکر بود آیا الان ما این همه موشکهای متنوع و فوق پیشرفته و پهپادهای طراز اول و زیردریایی و... را داشتیم؟
  • ۰۷:۱۰ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
    0 0
    ناسا سالی 18 میلیارد دلار بودجه دولتی می گیره..بقیه دنیا هم تماما دولتی هست
  • ۱۲:۳۲ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
    0 0
    کیه که جرات داره پرتاب کنه..وگرنه ماهواره آواکس یا همان ماهواره راداری اپتیکی حرارتی و لیزری بالاتر از واجب هست
  • مسعود ۱۶:۲۲ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
    0 0
    اين هم به طرح هاي فريز شده قبلي ملحق ميشه ليستش اين هاست هوا پيماي 150 نفره مسافربري جنگنده شفق جنگنده اموزشي كوثر جنگنده نسل 5 قاهر زير دريايي بعثت زير دريايي فاتح ناوشكن ضد رادار فوق سنگين خليج فارس ناوشكن سهند سامانه پدافند موشكي باور 373 رادار هواپايه ملي، موتور جنگنده با تراست 100 بومي، ماهوار بر سيمرغ ،ماهواره بر 4 مرحله اي مدار ژيو ،ايستگاه پرتاب مداري چابهار ايستگاه پرتاب سمنان، تانك كرار نيروگاه هسته اي بومي دارخويين ،كشتي يخ شكن اقيانوس پيما تحقيقاتي،شبكه اينترنت ملي ، قطار سريع السير ملي ، پلتفرم سدان b,c ملي ووووو بعضي شروع شده بعضيا نشده بعضي رها شده اما يك چيز در دولت مشكل مديريتي داريم بحث بودجه نيست بودجه يك ماه برخي از اين پروژه از حقوق يك ماه خيلي از مديران دولتي كمتره .... يا علي
  • ۱۶:۳۵ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
    0 0
    همینایی که شما گفتی هم از اوجب واجبات است .
  • ۱۶:۳۵ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۶
    0 0
    ان شاء الله نه ایشالا
  • نصیر ۱۲:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۷
    0 0
    این پروژه ها فقط برای پر کردن رزمه کاری مسئولین و فرماندهان هست که به به ما چقدر خوب هستیم و پیشرفت کردیم و زدن مقاله در مشرق و فارس..اصلا تولید انبوه و عملیاتی کردن کیلو چنده!!
  • ۰۰:۵۵ - ۱۳۹۵/۰۴/۱۰
    0 0
    برادر میریم بالا حداقل گندم یا برنج بکاریم
  • علی خان ۱۶:۲۸ - ۱۳۹۵/۰۴/۲۷
    0 0
    هواپیماشم نساختیم هنوز
  • ۱۹:۵۹ - ۱۳۹۵/۰۵/۰۷
    0 0
    بودجه نظامی کشور در این دولت نسبت به دولت قبلی به شدت کاهش داده شده. دولت میگه پول نداریم! ولی ظاهراً پول دارن پاداش و حقوق های نجومی بدن به بعضی ها...

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس