به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: تناقض در مواضع مقامهای ایرانی، اعتماد کشورهای خلیج فارس به پیشنهاد تهران برای ایجاد یک نظام امنیتی منطقهای مشترک را دشوار کرده است. او به تفاوت لحن محسن رضایی و محمدباقر قالیباف اشاره میکند؛ بهگونهای که در کنار تأکید بر دوستی و همکاری با کشورهای خلیج فارس، گاه از تهدید تأسیسات و پایگاههای آنها سخن گفته میشود.
نویسنده پیشنهاد «انقلاب بر انقلاب» را مطرح میکند؛ یعنی بازنگری در برخی ابزارها و رویکردهایی که از شرایط پس از انقلاب ۱۹۷۹ و جنگ ایران و عراق شکل گرفتهاند. به باور او، ایران میتواند ضمن حفظ هویت و منافع ملی خود، میان «اصل» و «ابزار» تمایز قائل شود و به جای اتکای صرف بر بازدارندگی و نفوذ، از مذاکره و تنشزدایی بهره بگیرد.
مقاله تأکید میکند امنیت منطقه به توازن، اعتماد، کانالهای ارتباطی نظامی، قواعد روشن برای کشتیرانی و کاهش سوءتفاهمها نیاز دارد. همچنین مسئله گروههای مسلح، امنیت تنگه هرمز و نقش چین از موضوعات مهم این نظام هستند. در نهایت، نویسنده معتقد است ایران برای جلب اعتماد همسایگان باید پیام سیاسی خود را یکپارچه و رفتار خود را قابل پیشبینی کند.
المیادین در مقاله ای بر پیامدهای اقتصادی و معیشتی جنگ آمریکا علیه ایران، بهویژه برای کشورهای ضعیف و واردکننده انرژی، تمرکز کرد. نویسنده معتقد است توجهها عمدتاً به زیان کشورهای نفتی خلیج فارس و اقتصادهای بزرگ جهان معطوف شده، در حالی که کشورهای فقیرتر در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین آسیب بیشتری را در زندگی روزمره مردم تجربه میکنند.
این مقاله می افزاید: افزایش قیمت نفت، سوخت، کود، غلات، حملونقل، مواد غذایی، نرخ بهره و هزینه واردات، فشار مضاعفی بر کشورهایی مانند سوریه، یمن، لبنان، سودان، سومالی، فلسطین، مصر و اردن وارد کرده است. صندوق بینالمللی پول نیز هشدار داده که شوک اقتصادی برای کشورهای فقیر و واردکنندگان انرژی شدیدتر است. در سومالی، وابستگی کامل به واردات نفت و واردات حدود ۹۰ درصد غلات، آسیبپذیری را افزایش داده است.
نویسنده تأکید میکند معیار واقعی خسارت جنگ فقط میلیاردها دلار یا کاهش تولید ناخالص داخلی نیست، بلکه تعداد خانوادههایی است که توان خرید غذا و سوخت را از دست میدهند و منابع دولتی از بهداشت و آموزش به مقابله با فقر و گرانی منتقل میشوند.
رأی الیوم در مقاله ای به قلم «بلال اللقیس» تأکید می کند که مقاومت لبنان، بهویژه حزبالله، پس از خسارتهای سنگین جنگ اخیر توانسته روند بازسازی و بازیابی توان خود را آغاز کند. نویسنده معتقد است حجم حمایت و امکاناتی که آمریکا و اسرائیل برای شکست نهایی مقاومت به کار گرفتند، با نتایج بهدستآمده تناسب نداشت و مقاومت توانست از بحران عبور کند.
از دیدگاه نویسنده، چهار عامل اصلی در این روند مؤثر بودهاند: «ایمان و فرهنگ جامعه مقاومت، مدیریت و حکمت رهبری حزبالله، حمایت جمهوری اسلامی ایران و اشتباهات راهبردی دشمن». او تأکید میکند که حزبالله ضمن ترمیم ساختار خود، روابطش با جریانهای سیاسی و اسلامی لبنان و کشورهای منطقه را مدیریت کرده و در قبال تحولات سوریه نیز رویکردی مبتنی بر حفظ وحدت اتخاذ کرده است.
مقاله همچنین نقش ایران را در حمایت از حزبالله و فراهمکردن امکان بازسازی مقاومت برجسته میکند و معتقد است سیاستهای دولت ترامپ به آشکارشدن محدودیتهای قدرت آمریکا کمک کرده است. نویسنده در پایان پیشبینی میکند که مقاومت در تحولات آینده منطقه همچنان اثرگذار خواهد بود.
رسانه های چین و روسیه
گلوبال تایمز در یادداشتی درباره هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل، پیام اصلی چین را بر سه محور صلح، توسعه و عدالت استوار میکند.
نویسنده تأکید دارد که حضور کشورها در مجمع عمومی یک حق قانونی است و با اشاره به محدودیتهای اعمالشده علیه هیئتهای برخی کشورها، از جمله ایران و فلسطین، این رویکرد را در تعارض با اصل برابری دولتها میداند.
این یادداشت جنگ غزه را یکی از مهمترین آزمونهای اعتبار نظام بینالمللی معرفی میکند و خواستار آتشبس فوری، دسترسی بشردوستانه، توقف الحاق سرزمینها و اجرای راهحل دوکشوری است.
نویسنده جنگ سودان را نیز نمونه دیگری از بحرانهای انسانی میداند که توجه جهانی کافی دریافت نکرده است.
گلوبال تایمز سپس خواستههای کشورهای جنوب جهانی را مطرح میکند: دسترسی عادلانهتر به بازارها، فناوری و منابع مالی، مشارکت بیشتر در نهادهایی مانند شورای امنیت، صندوق بینالمللی پول و سازمان تجارت جهانی و جلوگیری از سیاسیشدن تجارت و سرمایهگذاری.
در بخش دیگری، چین بر همکاری جهانی در زمینه تغییرات اقلیمی و هوش مصنوعی تأکید میکند و خواستار دسترسی برابر کشورهای در حال توسعه به فناوریهای نوین است. پیام نهایی مقاله این است که چین از کاهش تنش و گفتوگو به جای تحریم و بمباران، توسعه به جای فقر و اصلاح حکمرانی جهانی برای افزایش مشارکت کشورهای جنوب حمایت میکند.
اینترفاکس گزارش داد حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، اعلام کرده است که سپاه برای یک جنگ طولانی با آمریکا آماده شده و آمادگی آن نسبت به گذشته افزایش یافته است.
او وضعیت کنونی را «شکست تاریخی و شرمآور» آمریکا توصیف کرد و گفت واشنگتن در چند حوزه راهبردی ناکام مانده است؛ از جمله در بازگشایی تنگه هرمز، حفاظت از پایگاههای نظامی و مراکز اطلاعاتی خود در منطقه و استفاده مؤثر از تجهیزات نظامی آمریکا در برابر توانمندیهای ایران.
محبی همچنین گفت آمریکا نفوذ خود را در منطقه از دست داده و «نه جنگ، بلکه نظام» خود را باخته است. به گفته او، ایران اکنون در شکلدهی به یک نظام امنیتی جدید در منطقه مشارکت دارد.
اینترفاکس در ادامه به اظهارات امیر حاتمی، فرمانده ارتش ایران، اشاره میکند که گفته نیروهای مسلح کشور برای مقابله با هرگونه حمله جدید آمریکا یا اسرائیل کاملاً آمادهاند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که نگرانیها درباره احتمال حملات نظامی جدید آمریکا به ایران افزایش یافته و جنگ تقریباً هفت ماهه به بنبست رسیده است.
دونالد ترامپ نیز گفته در حال بررسی گزینههای مختلف درباره ایران، از «نابودی کامل» تا فشار اقتصادی و توافق صلح است.
