سرویس دفاع و امنیت مشرق _ عصر روز سه شنبه ، ۱۷ شهریور ماه نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از به تصرف درآوردن یک فروند شناور زیر سطحی بی سرنشین پیشرفته آمریکایی در ورودی تنگه هرمز خبر داد.

بعد از ساعاتی با پخش تصاویر بیشتر از طرف نیروی دریایی سپاه از این غنیمت جدید مشخص شد که سامانه Dive LD در تور رزمندگان ندسا قرار گرفته است.

آنچه با آن رو به رو هستیم یکی از نمونه های بارز بحث لبه فناوری عملیاتی زیر سطحی بی سرنشین نه فقط در نیروهای مسلح آمریکا و در بلکه دنیا به حساب آمده و البته اثرات آن نه فقط در ایران و بلکه احتمالا در شرق آسیا نیز حس خواهد شد.

آشنایی کلی با شکار جدید ندسا در خلیج فارس

در یک تعریف کلی باید بگوییم سامانه Dive LD در حقیقت یک زیردریایی بی سرنشین است که با طراحی موسوم به " ماژولار " و با قابلیت تعویض سامانه ها با سرعت بالا و تغییر نوع ماموریت طراحی و ساخته شده است.

از بحث نقشه برداری از کف دریا ، بررسی سازه های زیر آبی ، قراردادن اشیاء مختلف در بستر دریا ، بحث شناسایی مین ها و عملیات مین روبی تا بحث جمع آوری اطلاعات از جمله ماموریت های این شناور زیر سطحی محسوب می شود.

این سامانه در ابتدا در یک مجموعه استارت آپی در آمریکا به نام Dive Technologies توسعه پیدا کرد. پروسه طراحی ، ساخت و آزمایش های اولیه این سامانه در این استارت آپ بین سالهای ۲۰۱۸ تا اواخر سال ۲۰۲۱ میلادی آغاز شد.

در اوایل سال ۲۰۲۲ میلادی بود که این استارت آپ توسط شرکت صنایع نظامی Anduril خریداری شد. شرکت آمریکایی Anduril چندین سال است که در بحث هایی مثل تسلیحات موشکی و سامانه های بدون سرنشین شهرتی برای خود دست و پا کرده و از همان زمان زیر سطحی Dive LD جزو محصولات و برنامه های این شرکت قرار گرفت.

یک نکته مهم در خصوص زیر سطحی بدون سرنشین Dive LD که در اختیار نیروهای مسلح کشورمان قرار گرفته این است که این سامانه از نظر بحث هدایت از نوع سیستم های " خودران " محسوب می شود و شاید بتوان آن را یکی از اولین سیستم ها در این کلاس به حساب آورد که در اختیار کشور ما قرار گرفته است.

بحث هدایت خودران و حذف کردن کاربر انسانی حتی به صورت از راه دور از جمله مهم ترین مباحث فناوری امروز در دنیای نظامی و حوزه بی سرنشین ها به حساب می آید.

اگر بخواهیم به صورت کلی از نظر ابعاد این زیر سطحی را معرفی کنیم ، باید بگوییم که طول آن در حدود ۵.۸ متر ، قطر آن در حدود ۱.۲ متر و وزن آن نیز در حدود تقریبا ۳ تن است. این سیستم توانایی پایین رفتن به اندازه ۶ کیلومتر در زیر آب را داشته و میزان باقی ماندن در آب نیز در حدود ۱۰ روز اعلام شده است.

این سامانه از سال گذشته میلادی یعنی ۲۰۲۵ میلادی وارد خدمت نیروی دریایی آمریکا شده است. اما یک مسئله جالب در خصوص Dive LD وجود دارد که می تواند در شرق آسیا و منطقه تنگه تایوان هم جالب و اثرگذار باشد.

آیا ایران Dive LD را در اختیار چین قرار می دهد ؟

در سال گذشته میلادی تایوانی ها اعلام کردند که دو مدل از شناورهای زیر آبی بدون سرنشین شرکت Anduril یعنی یکی سری C-۵۰۰M و دیگری مدل Dive LD را در داخل این کشور با همکاری کمپانی Anduril تولید خواهند کرد.

مسئله برای تایوانی ها در ژانویه سال جاری میلادی یعنی اوایل زمستان سال ۱۴۰۴ بسیار جدی شد چرا یک فروند جنگنده اف ۱۶ این کشور از جدیدترین مدل سقوط کرده و آنها مجبور شدند برای بحث جستجو در زیر آب برای یافتن لاشه جنگنده یک فروند از زیر سطحی های Dive LD را به سرعت تحویل بگیرند.

تایوانی ها موفق شدند تا بخش های زیادی از لاشه جنگنده مورد نظر را کشف کرده و از زیر آب خارج کنند. حالا و از زمان اعلام خبر این که یکی از این شناورهای بدون سرنشین بدست ایران افتاده ، یکی از مباحث اصطلاحا داغ شده در محافل نظامی این است که آیا ایران فناوری های بدست آمده از این سیستم را با چین به اشتراک خواهد گذاشت یا خیر.

خود کشور چین دارای برنامه گسترده ای در حوزه شناورهای بدون سرنشین زیر سطحی است اما قطعا مطالعه و بررسی این سامانه که اخیرا در مقابل آنها قرار گرفته قطعا می تواند برای متخصصان آن کشور یک فرصت مناسب باشد.

شکار Dive LD چه ارزشی برای ایران دارد ؟

در حال حاضر و با توجه به بحث های مربوط به مین روبی در تنگه هرمز می توان این مسئله و ایده کلی را مطرح کرد که احتمالا شناور مورد نظر که به تور نیروی دریایی سپاه افتاده از ماژول کشف و مقابل با مین های دریایی بهره می برد. مطالعه این ماژول و در عین حال اطلاعات استخراجی از این شناور زیر سطحی می تواند تصویر واضح تر برای نیروهای مسلح ما از بحث جنگ ضد مین دریایی آمریکا ارائه دهد.

به صورت کلی مین ریزی دریایی به عنوان یکی از نقطه های قوت نیروهای مسلح کشور ما محسوب می شود و از طرف دیگر ایالات متحده سالها به دنبال روش های مختلف کشف و مقابله با مین های دریایی بوده پس مطالعه و داشتن یک نمونه از فناوری مدرن آمریکا در این زمینه بسیار مهم و قابل توجه خواهد بود.

اما مسئله مهم تر که در اصل به عنوان یک بحث در آینده و طولانی مدت مطرح می شود مطالعه خود این شناور است. مطالعه بحث هدایت خصوصا بحث کار کردن در حوزه فناوری هدایت خودران ، مطالعه بر روی آلیاژ و مواد به کار رفته در این شناور برای رفتن به عمق های زیاد در دریا و همچنین بحث توسعه سیستم های پیشران جدیدتر می تواند از جمله مسائل مهم باشد که بتواند توانایی زیر سطحی بدون سرنشین کشور را در اینده تقویت کند.