به گزارش مشرق، حسن نعیم آبادی فعال رسانه در تلگرام نوشت:
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور کشورمان در بیستوپنجمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، عازم قزاقستان شرکت کرد. باید به این نکته توجه داشت که این نشست یک نشست دیپلماتیک میان چند کشور آسیایی نیست؛ این اجلاس را باید در چارچوب تحولات بزرگتری دید که طی سالهای اخیر در نظام بینالملل شکل گرفته است. حضور همزمان ایران، چین، روسیه، هند و پاکستان در این نشست، آن هم در شرایطی که آمریکا با تحریم، فشار اقتصادی و سیاستهای یکجانبهگرایانه تلاش میکند دامنه نفوذ خود را حفظ کند، نشانهای از تغییر تدریجی موازنه قدرت در جهان است. برای ایران، اهمیت این تحول از آن جهت بیشتر است که کشورمان میتواند در معماری جدید قدرت، از یک بازیگر صرفاً منطقهای به یکی از حلقههای مهم ارتباطی میان شرق و غرب تبدیل شود.
واقعیت این است که سیاست فشار حداکثری آمریکا اگرچه هزینههایی برای اقتصاد ایران ایجاد کرده، اما نتوانسته تهران را از محیط پیرامونی و مناسبات قدرتهای بزرگ آسیایی جدا کند. ایران طی سالهای اخیر به سمت تقویت روابط با چین، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی حرکت کرده و عضویت در سازمان همکاری شانگهای نیز بخشی از همین راهبرد است. اکنون حضور رئیسجمهور کشورمان در کنار رهبران چین و روسیه، فرصتی است تا تهران منافع خود را در بستری چندجانبه پیگیری کند و نشان دهد که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران محدود به رابطه با غرب نیست.
اهمیت شانگهای برای ایران بیش از هر چیز در ظرفیت اقتصادی و ژئوپلیتیکی آن نهفته است. اعضای این سازمان بخش بزرگی از جمعیت و اقتصاد جهان را در اختیار دارند و بسیاری از مسیرهای مهم انرژی، تجارت و ترانزیت از قلمرو آنها عبور میکند. ایران نیز به دلیل قرار گرفتن میان خلیج فارس، آسیای مرکزی، قفقاز و مسیرهای منتهی به اروپا، موقعیتی دارد که میتواند آن را به یکی از مهمترین حلقههای اتصال این مجموعه تبدیل کند. توسعه کریدورهای ترانزیتی و گسترش همکاریهای ریلی، بندری و انرژی میتواند این مزیت جغرافیایی را به قدرت اقتصادی تبدیل کند.
از این منظر، اجلاس بیشکک میتواند برای تهران یک سکوی دیپلماتیک و اقتصادی باشد. ایران باید از حضور در شانگهای برای افزایش تجارت با اعضا، توسعه همکاریهای پولی، جذب سرمایهگذاری، فعال کردن مسیرهای ترانزیتی و کاهش وابستگی تجارت خارجی به سازوکارهای تحت کنترل غرب استفاده کند. همچنین گفتوگوهای دوجانبه پزشکیان با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین میتواند زمینه پیگیری عملیتر توافقهای اقتصادی و امنیتی میان ایران و این دو قدرت را فراهم کند.
در نهایت، اهمیت شانگهای برای ایران را باید در یک واقعیت بزرگتر جستوجو کرد: جهان دیگر مانند گذشته تحت تأثیر یک مرکز قدرت واحد حرکت نمیکند. هرچه همکاری میان قدرتهای آسیایی گستردهتر شود، امکان مانور کشورهای مستقلی مانند ایران نیز افزایش خواهد یافت. تهران البته برای بهرهبرداری از این فرصت نیازمند دیپلماسی فعال و اقتصاد رقابتپذیر است؛ اما اگر این ظرفیت بهدرستی مدیریت شود، ایران میتواند از موقعیت جغرافیایی، منابع انرژی و جایگاه منطقهای خود برای تبدیل شدن به یکی از بازیگران مؤثر در نظم چندقطبی در حال شکلگیری استفاده کند.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.
