به گزارش مشرق، جنگ آمریکا با ایران قرار بود نمایش کوتاهی از برتری نظامی واشنگتن باشد؛ ضربه، تسلیم و پایان. اما چند ماه بعد، نشانهها از چیزی کاملا متفاوت حکایت میکنند: ارتش آمریکا بهجای تحمیل جنگ به ایران، خودش در حال فرورفتن در یک جنگ فرسایشی است؛ جنگی که فشار آن فقط در مصرف مهمات و تجهیزات دیده نمیشود، بلکه به خواب، روحیه، تمرکز و سلامت روان نظامیان آمریکایی نیز رسیده است. در این میان، ماجرای ناو «آبراهام لینکلن» میتواند نشانهای از هزینه انسانی و پنهان این جنگ باشد.
اصل ماجرا؛ ۲۵۰ روز دور از خشکی
به گزارش گاردین، ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» که حدود ۵ هزار ملوان و تفنگدار دریایی را در خود جای داده، پس از نزدیک به ۹ ماه حضور در دریا با بحران جدی در وضعیت خدمه خود روبهرو شده است. گزارشها میگویند این ناو حدود ۲۵۰ روز متوالی بدون پهلوگیری در دریا بوده و حتی مواردی از تلاش ملوانان برای پریدن از ناو به دریا گزارش شده است. خانوادههای خدمه و شماری از نمایندگان کنگره نیز نسبت به خستگی شدید، فشار روانی، ساعات کاری طولانی، کمبود برخی اقلام ضروری و مشکلات بهداشتی هشدار دادهاند.
گزارشهای منتشرشده همچنین از مشکلاتی در سرویسهای بهداشتی و لباسشویی، کمبود برخی اقلام بهداشتی مانند صابون و خمیردندان و اختلال در تأمین آب گرم حکایت دارد. نیروی دریایی آمریکا اصل فشار ناشی از استقرارهای طولانیمدت را پذیرفته، هرچند برخی از گزارشهای مربوط به شدت بحران و افزایش رفتارهای خودآسیبرسان را رد کرده است. نکته مهم این است که حتی در روایت رسمی ارتش آمریکا نیز یک واقعیت اساسی قابل مشاهده است: استمرار مأموریتهای طولانی، فشار قابلتوجهی بر خدمه و خانوادههای آنها وارد میکند و این فشار در شرایط جنگی میتواند به یک مشکل عملیاتی تبدیل شود.
وقتی قدرت نظامی به فرسودگی تبدیل میشود
اهمیت ماجرای آبراهام لینکلن فقط در شرایط نامناسب زندگی خدمه نیست، بلکه در چیزی عمیقتر قرار دارد؛ اینکه جنگ فرسایشی چگونه میتواند مزیتهای یک قدرت نظامی بزرگ را به تدریج به هزینه تبدیل کند. ارتش آمریکا بر پایه فناوری پیشرفته، قدرت آتش، تحرک و برتری لجستیکی توانایی انجام عملیات سنگین و سریع را دارد، اما این مزیتها در نبردی که ماهها و سالها ادامه پیدا میکند، تنها زمانی ارزش خود را حفظ میکنند که نیروی انسانی، تجهیزات و زنجیره لجستیک نیز بتوانند همین فشار را تحمل کنند. جنگ طولانی دقیقاً همین نقطه را هدف قرار میدهد.
در یک جنگ کوتاه، خستگی خدمه، استهلاک تجهیزات و فشار روانی میتواند هزینهای موقتی باشد که پس از پایان عملیات برطرف شود، اما در یک جنگ فرسایشی، این هزینهها روی هم انباشته میشوند. یک ناو میتواند هفتهها و ماهها در مأموریت باقی بماند، اما هر روز اضافه بر مدت مأموریت، احتمال فرسودگی تجهیزات، کاهش تمرکز کارکنان، اختلال در چرخه استراحت و افزایش فشار روانی را بیشتر میکند. بنابراین مسئله فقط این نیست که آمریکا چه تعداد ناو و جنگنده در اختیار دارد؛ بلکه این است که چه مقدار از این قدرت را میتواند برای چه مدتی با آمادگی کامل حفظ کند.
جنون؛ آخرین مرحله فرسودگی انسانی
وقتی درباره فشار روانی خدمه یک ناو جنگی صحبت میشود، نباید مسئله را صرفاً به یک موضوع رفاهی تقلیل داد. در یک محیط نظامی، سلامت روان مستقیماً با کارایی عملیاتی ارتباط دارد. ملوانی که ماهها با کمبود خواب، ساعات کاری سنگین، دوری از خانواده و استرس مداوم زندگی میکند، ممکن است همچنان یونیفورم بر تن داشته باشد و وظیفه خود را انجام دهد، اما ظرفیت ذهنی و جسمی او الزاماً با روزهای نخست مأموریت یکسان نیست. استمرار این وضعیت میتواند تمرکز، سرعت واکنش و کیفیت تصمیمگیری را تحت تأثیر قرار دهد.
این مسئله برای ناو هواپیمابر اهمیت بیشتری دارد، زیرا کوچکترین خطای انسانی در محیطی که دهها هواپیما بهطور مستمر نشست و برخاست میکنند، میتواند به حادثهای مرگبار تبدیل شود. در نتیجه، وقتی رسانهها از تلاش ملوانان برای پریدن به دریا یا فشار شدید روانی سخن میگویند، مسئله فقط وضعیت روحی چند نفر نیست؛ بلکه باید آن را در چارچوب آمادگی رزمی یک یگان بزرگ دید. ارتشی که میخواهد جنگی طولانی را ادامه دهد، باید بتواند نه فقط سلاحهایش، بلکه انسانهایش را نیز برای آن جنگ حفظ کند.
مشکل اصلی واشنگتن؛ جنگی که زمان به دشمن آن تبدیل میشود
واشنگتن میتواند برای حفظ فشار بر ایران نیرو و تجهیزات بیشتری وارد منطقه کند، اما این راهحل یک تناقض مهم ایجاد میکند. هرچه برای حفظ فشار نظامی بیشتر نیرو اعزام شود، فشار بیشتری نیز بر چرخه استقرار، تعمیر، تأمین و استراحت وارد خواهد شد. افزایش تعداد نیروها الزاماً به معنای افزایش نامحدود توان عملیاتی نیست، زیرا ارتش مجبور است میان یگانهای فعال، یگانهای در حال بازگشت، تعمیرات، آموزش و جایگزینی نیرو تعادل برقرار کند. جنگ طولانی این چرخه را تحت فشار قرار میدهد و هزینههای آن به مرور آشکارتر میشود.
در واقع، جنگ فرسایشی معادله ساده «چه کسی قدرت آتش بیشتری دارد» را تغییر میدهد و آن را به پرسش «چه کسی میتواند بیشتر دوام بیاورد» تبدیل میکند. آمریکا بدون تردید از نظر منابع مالی، فناوری و تسلیحات برتری بزرگی دارد، اما هیچیک از این منابع نامحدود نیستند. مهمات مصرف میشوند، تجهیزات فرسوده میشوند، نیروها خسته میشوند و خانوادههای نظامیان نیز هزینه این استمرار را احساس میکنند. بنابراین هر روزی که جنگ بدون دستیابی به یک نتیجه سیاسی روشن ادامه پیدا میکند، مسئله فرسایش برای واشنگتن جدیتر میشود.
آبراهام لینکلن؛ یک ناو یا نشانه یک بحران بزرگتر؟
از این منظر، نباید داستان آبراهام لینکلن را یک حادثه جداگانه دانست. این ناو میتواند نمونهای قابل مشاهده از مشکلی بزرگتر باشد که در یک جنگ طولانی به تدریج خود را نشان میدهد. ناو هواپیمابری که باید نماد قدرت، تحرک و توان ادامه عملیات آمریکا باشد، اکنون در مرکز گزارشهایی قرار گرفته که درباره خستگی خدمه، فشار روانی و کاهش کیفیت شرایط زندگی آنها هشدار میدهند. این تصویر با تصور اولیه از یک عملیات کوتاه و قاطع فاصله زیادی دارد.
مسئله مهمتر این است که چنین وضعیتی را نمیتوان صرفاً با پول یا تجهیزات بیشتر حل کرد. ممکن است واشنگتن بتواند ناو دیگری به منطقه اعزام کند، اما نمیتواند به همان سادگی ماههای از دسترفته، فشار روانی و فرسودگی نیروی انسانی را به صفر برساند. ارتش آمریکا برای ادامه جنگ نیازمند چرخهای دائمی از نیروهای تازهنفس، تجهیزات آماده و زیرساخت لجستیکی است و هرچه مدت جنگ طولانیتر شود، حفظ این چرخه دشوارتر و پرهزینهتر خواهد شد.
جنگی که قرار بود ایران را فرسوده کند
در نهایت، مهمترین پرسش راهبردی همین است که چه کسی از ادامه زمان سود میبرد و چه کسی بیشتر هزینه میپردازد. اگر آمریکا جنگ را با این محاسبه آغاز کرده باشد که فشار نظامی شدید، ایران را در مدت کوتاهی از ادامه مقاومت بازخواهد داشت، طولانی شدن نبرد خود به معنای شکست بخشی از این محاسبه است. در چنین شرایطی، تهران برای موفقیت الزاماً به یک پیروزی برقآسا نیاز ندارد؛ کافی است توان مقاومت، بازسازی و ادامه نبرد را حفظ کند، در حالی که هزینه حضور آمریکا به صورت تدریجی افزایش مییابد.
این همان منطق جنگ فرسایشی است؛ جنگی که در آن زمان به یک سلاح تبدیل میشود. اگر جنگ طولانی شود، فشار فقط بر ایران وارد نمیشود؛ آمریکا نیز باید هزینه حفظ حضور نظامی گسترده، استقرار مداوم نیروها، مصرف مهمات، فرسایش تجهیزات و فشار روانی پرسنل را تحمل کند. ماجرای آبراهام لینکلن از همین جهت اهمیت دارد. این ناو ممکن است فقط یک مورد از هزاران مورد فشار پنهانی باشد که هنوز در آمارهای رسمی دیده نمیشود، اما همین نمونه کافی است تا نشان دهد هزینه جنگ از میدان نبرد فراتر رفته است.
در نهایت، مسئله برای واشنگتن فقط این نیست که آیا هنوز توان حمله دارد یا نه؛ مسئله این است که آیا میتواند جنگی طولانی را بدون فرسوده شدن پایههای انسانی و عملیاتی قدرت نظامی خود ادامه دهد. ناو آبراهام لینکلن قرار بود بخشی از فشار آمریکا بر ایران باشد، اما اکنون خود به نمادی از هزینه این فشار تبدیل شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً مفهوم «پیروزی» برای آمریکا نیز تغییر خواهد کرد؛ زیرا در جنگ فرسایشی، گاهی شکست نه زمانی رخ میدهد که ارتش دیگر نتواند بجنگد، بلکه زمانی آغاز میشود که ادامه جنگ، بیشتر از نتیجه آن هزینه داشته باشد.
