به گزارش مشرق، در دهه‌های اخیر، مصرف مخدرهای صنعتی در بسیاری از جوامع افزایش یافته است. مخدرهای صنعتی موادی هستند که به‌صورت شیمیایی در آزمایشگاه‌ها تولید می‌شوند و معمولاً قدرت اثرگذاری بسیار بالاتری نسبت به مخدرهای سنتی دارند.

موادی مانند شیشه (مت‌آمفتامین)، اکستازی و برخی ترکیبات جدید روان‌گردان از جمله شناخته‌شده‌ترین انواع این مواد هستند. دسترسی نسبتاً آسان، قیمت متفاوت و تصور نادرست برخی افراد درباره بی‌خطر بودن این مواد، باعث گسترش مصرف آن‌ها در میان جوانان شده است.

یکی از مهم‌ترین پیامدهای مصرف مخدرهای صنعتی، آسیب‌های جدی به سلامت جسمی فرد است.

این مواد می‌توانند باعث افزایش شدید ضربان قلب و فشار خون شوند و در بلندمدت خطر بیماری‌های قلبی و عروقی را بالا ببرند.

مصرف طولانی‌مدت برخی از این مواد همچنین موجب کاهش اشتها، کاهش وزن شدید، تخریب دندان‌ها، اختلال در عملکرد کبد و کلیه و ضعف سیستم ایمنی بدن می‌شود. در موارد شدید، مصرف بیش از حد ممکن است به سکته مغزی، ایست قلبی یا حتی مرگ منجر شود.

علاوه بر آسیب‌های جسمی، مخدرهای صنعتی تأثیرات مخربی بر سلامت روان نیز دارند. بسیاری از مصرف‌کنندگان پس از مدتی دچار اضطراب شدید، بی‌خوابی، تحریک‌پذیری و افسردگی می‌شوند.

در برخی موارد، مصرف این مواد باعث بروز توهم، بدبینی شدید و حتی روان‌پریشی می‌شود. فرد ممکن است احساس کند دیگران قصد آسیب رساندن به او را دارند یا صداها و چیزهایی را ببیند که واقعیت ندارند. چنین اختلالاتی می‌تواند زندگی اجتماعی، خانوادگی و شغلی فرد را به‌شدت مختل کند.

یکی دیگر از مشکلات مهم مرتبط با مخدرهای صنعتی، وابستگی شدید به آنهاست. این مواد معمولاً در مدت کوتاهی وابستگی روانی و گاهی جسمی ایجاد می‌کنند و ترک آن‌ها بسیار دشوار است. بسیاری از افراد برای تجربه مجدد احساس سرخوشی اولیه، به مصرف بیشتر و مکرر روی می‌آورند که این امر خطر آسیب‌های جسمی و روانی را افزایش می‌دهد.

کامیار غنی،دکترای تخصصی مطالعات اعتیاد درباره رواج مواد مخدر صنعتی گفت: برای در امان ماندن از عوارض جبران‌ناپذیر این مواد، «نه» گفتن به وسوسه مصرف، کارآمدترین و در عین حال آسان‌ترین راهی است که فاصله میان یک زندگی سالم و ورود به چرخه مرگبار اعتیاد را تعیین می‌کند.

غنی در تحلیل وضعیت کنونی حوزه اعتیاد، با تأکید بر اینکه سخن گفتن درباره این معضل فراتر از بیان آمار و ارقام است، اظهار داشت: در پشت هر عدد، یک انسان با خانواده و زندگی قرار دارد که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از این مسئله آسیب می‌بیند.

این متخصص حوزه اعتیاد با اشاره به تغییرات تدریجی در الگوی مصرف مواد در کشور، توضیح داد: سال‌ها تریاک و مشتقات آن، اصلی‌ترین مواد مصرفی بودند، اما تحولات اخیر از جمله ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان و افزایش قیمت تریاک، دسترسی مصرف‌کنندگان را محدود کرده است.

وی متذکر شد: در پی این تغییرات، بسیاری به «شربت تریاک» (اپیوم تینکچر) روی آوردند که برای بیماران تحت درمان نگهدارنده، نقش حیاتی داشت؛ اما کاهش تولید و کمبود این دارو در مراکز درمانی، بیماران را با چالشی جدی مواجه کرده است. این وضعیت، افراد را در خطر بازگشت به مواد خیابانی یا خروج از چرخه درمان قرار داده است.

«شیشه»؛ تهدید نوظهور با عوارض ویرانگر

غنی با اشاره به گسترش مصرف شیشه (مت‌آمفتامین) در کنار مواد افیونی سنتی، نسبت به عوارض مخرب این ماده هشدار داد و گفت: شیشه با ایجاد توهم، پرخاشگری و جنون، نه تنها زندگی مصرف‌کننده، بلکه اطرافیان او را نیز به شدت به خطر می‌اندازد.

وی وضعیت مصرف‌کنندگانِ سردرگم در بازار مواد را به راننده‌ای تشبیه کرد که خودرویش خراب شده و چون قطعه اصلی کمیاب است، ناچار به استفاده از قطعه‌ای غیرایمن برای «به هر نحوی راه افتادن» می‌شود.

این متخصص اعتیاد افزود: بسیاری از مصرف‌کنندگان با تصور غلطِ «ساده بودن» ترک شیشه، به آن روی می‌آورند، اما واقعیت این است که عوارض این ماده بر سیستم عصبی، در بسیاری موارد ماندگار و غیرقابل جبران است.

ورود مواد مخدرِ خطرناک و ناشناخته به بازار

این پژوهشگر دانشگاه علوم توانبخشی، پرده از تهدیدی جدید و بسیار خطرناک برداشت و گفت: مواد جدیدی تحت عناوین فریبنده «گیاهی» یا «تفریحی» وارد زنجیره تأمین شده‌اند که اغلب با هروئین مخلوط شده یا به شکل قرص‌های تقلبی عرضه می‌شوند.

غنی تصریح کرد: ترسناک‌ترین بخش ماجرا این است که این مواد ترکیبات مشخصی ندارند و حتی متخصصان و کیت‌های تشخیصی آزمایشگاهی نیز در شناسایی سریع و دقیق آن‌ها با محدودیت مواجه هستند.

وی تصریح کرد: مصرف‌کننده با تصور مصرف همان دوز همیشگی، ناخواسته در معرض مسمومیت شدید، ایست تنفسی و مرگ ناگهانی قرار می‌گیرد؛ وضعیتی که می‌توان آن را به یک «جنگ نابرابر با دشمنی ناشناخته» تشبیه کرد.

پیشگیری؛ تنها راه پیروزی

این متخصص حوزه اعتیاد با تأکید بر اینکه گفتن «نه» بسیار آسان‌تر از فرآیند پرچالش ترک اعتیاد است، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه در بازار غیرقانونی امروز، خلوص و ماهیت بسیاری از مواد مشخص نیست، تنها راه مطمئن برای در امان ماندن، پرهیز کامل از مصرف است.

غنی یادآور شد: پیشگیری همیشه ارزان‌تر و مؤثرتر از درمان است و هرچه زودتر بتوانیم افراد را از ورود به چرخه مصرف بازداریم، جان‌های بیشتری را حفظ خواهیم کرد.