سرویس دفاع و امنیت مشرق _ در جریان درگیری های ادامه دار بر فراز خلیج فارس و تنگه هرمز، پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی موفق به سرنگون کردن یک فروند پهپاد MQ-۱ شد.

در ابتدا این گزینه مطرح شد که با توجه به خروج از خدمت پهپاد MQ-۱ پریدیتور از خدمت ارتش آمریکا و سازمان CIA، این پهپاد مربوط به ارتش امارات بوده است؛ اما حالا و با توجه بیانیه رسمی فرماندهی سنتکام و پذیرش سرنگون شدن یک فروند پهپاد MQ-۱ به نظر می رسد که پای عضو دیگری از خانواده بی سرنشین های آمریکایی در میان باشد.

عقاب خاکستری؛ ترکیبی میان پریدیتور و ریپر

با توجه به بازنشسته شدن پهپاد MQ-۱ پریدیتور هم از خدمت نیروی هوایی آمریکا و هم سازمان سیا و در ضمن پذیرش انهدام یک فروند پهپاد MQ-۱ از طرف سنتکام تنها گزینه باقی مانده پرنده بدون سرنشین MQ-۱C ملقب به " عقاب خاکستری " متعلق به نیروی زمینی ارتش ایالات متحده آمریکا است.

نیروی زمینی آمریکا در سال ۲۰۰۲ میلادی پروژه ای را برای جایگزینی پهپادهای سری RQ-۵ هانتر را آغاز کرد. شرکت هوافضای رژیم صهیونیستی با همکاری کمپانی آمریکایی نورثروپ گرومن طرح هانتر ۲ را ارائه دادند و شرکت GA-ASI ( سازنده پهپاد معروف پریدیتور در آن دوره ) نیز با طرحی موسوم به " جنگجو " وارد میدان رقابت شد.

در نهایت طرح جنگجو به عنوان برنده اعلام شده و با توجه به تغییرات در سیستم نامگذاری در ارتش و وزارت دفاع آمریکا با کد MQ-۱C با لقب Gray Eagle ( عقاب خاکستری ) وارد خدمت شد. اولین پرواز این پهپاد در سال ۲۰۰۴ میلادی بوده و بعد از یک دوره طولانی توسعه و ارتقا از سال ۲۰۰۹ میلادی وارد سازمان رزم نیروی زمینی ارتش آمریکا شده است.

تا به امروز چیزی در حدود ۲۰۴ فروند از این پهپاد ساخته شده ولی منابع مختلف اعتقاد دارند که در سال ۲۰۲۵ تعداد ۱۵۰ فروند از این پهپادها در خدمت نیروی زمینی آمریکا بوده است. این پهپاد برخلاف سری MQ-۱ یا MQ-۹ به کشور دیگری صادر نشده است.

پهپاد شناسایی - رزمی MQ-۱C در زمان بلند شدن از زمین می تواند با وزن نهایی ۱۶۳۳ کیلوگرم به پرواز دربیاید. تقریبا این پهپاد ۶۰۰ کیلوگرم از پریدیتور سنگین تر شده است. طول دهانه بال برای عقاب خاکستری ۱۷ متر و در پهپاد پریدیتور ۱۴ متر است.

در بحث سیستم پیشران این پهپاد از یک موتور توربوپراپ با توان سوزاندن سوخت جت با قدرت ۱۶۵ اسب بخار نیرو می گیرد که نسبت به پریدیتور شاهد افزایش ۵۰ اسب بخاری است. در زمینه حملات هوا به سطح نیز پهپاد گری ایگل توان حمل ۴ موشک هلفایر را دارد در حالی که در پریدیتور این تعداد ۲ فروند موشک بود.

البته به دلیل افزایش قدرت و توانایی حمل سوای بحث تسلیحاتی انواع غلاف های جنگ الکترونیک ، شنود سیگنالی و نقشه برداری نیز برای پهپاد گری ایگل توسعه پیدا کرده و بنا به نوع ماموریت برای آن نصب می شود.

این پرنده بدون سرنشین توان رسیدن به ارتفاع ۸ کیلومتر ، سرعت نهایی بیش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت و مداومت پروازی در حدود ۲۵ ساعت دارد. این پهپاد همچنان از سیستم هدایت ماهواره ای و همچنین سامانه نظارت الکترواپتیکی AN/AAS-۵۲ ساخت شرکت ریتئون و همچنین رادار نقشه برداری SAR مدل AN/ZPY-۱ ساخت شرکت نورثروپ گرومن بهره می برد.

در مدل ER آنچه به عنوان مهم ترین تغییر از آن یاد می شود تعویض موتور ۱۶۵ اسب بخاری با یک موتور ۱۸۰ اسب بخاری است که اولا مداومت پروازی این پهپاد را از ۲۵ ساعت به ۴۲ ساعت افزایش داده و مجموع توان حمل محموله این پهپاد را نیز تقریبا به اندازه ۳۰۰ کیلوگرم افزایش داده است. در سایر موارد این دو مدل دارای مشخصات یکسانی هستند.

اولین شکار تایید شده عقاب خاکستری توسط سپاه

پهپاد MQ-۱C در سالهای اخیر در نقاط مختلف جهان از جمله منطقه خاورمیانه در حجم بالایی مورد استفاده قرار گرفته و در چندین مورد نیز به دلیل نقص فنی در عراق ، سوریه و نقاط مختلفی از دنیا سقوط کرده است. تصاویر منتشر شده از لاشه پهپاد مورد نظر به صورت واضح نقص فنی و نوعی فرود سخت را نشان می دهد.

در عین حال برخی از ادعاها در سالهای اخیر برای شکار این پهپاد نیز حداقل تا به امروز ، بر خلاف خیلی موارد دیگر فاقد سند و مدارک مشخص بوده است.

با این حساب باید گفت شکار پهپاد MQ-۱C در بامداد ۱۰ خرداد ماه سال ۱۴۰۵ هجری شمسی اولین مورد شکار رزمی پهپاد شناسایی و رزمی مورد نظر حساب شده و یک اولین دیگر به این صورت در کارنامه رزمی پدافند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ثبت شده است.

در نهایت باید گفت به نظر می رسد بعد از انهدام حجم قابل توجهی از پهپادهای سری MQ-۹ ریپر حالا ارتش آمریکا چاره ای نداشته و مجبور شده نمونه گری ایگل را به میدان بیاورد تا بحث پوشش شناسایی در جنوب ایران را حفظ کند و البته در مقابل باید در آینده نزدیک احتمال شکارهای بیشتر از این پهپاد را نیز مد نظر داشته باشیم.