به گزارش مشرق، صلح، واژه‌ای نیست که بتوان آن را با یک مراسم پرزرق‌وبرق، یک مدال طلایی یا چند جمله در برابر دوربین‌ها به دست آورد. صلح، پیش از آنکه عنوانی تشریفاتی باشد، مسئولیتی انسانی است؛ مسئولیتی در برابر کودکانی که قربانی جنگ می‌شوند، خانواده‌هایی که خانه‌هایشان را از دست می‌دهند و مردمی که زیر سایه تصمیم‌های سیاستمداران جنگ‌طلب، هر روز با ترس و ناامنی زندگی می‌کنند. از همین منظر است که اهدای نخستین جایزه صلح فیفا به دونالد ترامپ، بیش از آنکه نمادی از همبستگی جهانی باشد، پرسش‌های جدی درباره نسبت ورزش، قدرت و حقیقت پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد.
فوتبال؛ زبان مشترک ملت‌ها یا ابزار تبلیغات سیاسی؟
فوتبال در ذات خود، ظرفیت بزرگی برای نزدیک کردن انسان‌ها دارد. در زمین مسابقه، ملیت، زبان، رنگ پوست و عقیده نمی‌توانند ارزش انسانی هیچ بازیکنی را کاهش دهند. میلیون‌ها نفر از نقاط مختلف جهان، بدون آنکه یکدیگر را بشناسند، در شادی یک گل یا اندوه یک شکست شریک می‌شوند. این همان قدرتی است که ورزش را به ابزاری برای گفت‌وگو، همزیستی و کاهش فاصله میان ملت‌ها تبدیل می‌کند.
اما همین سرمایه اجتماعی، هنگامی که در خدمت مصلحت سیاستمداران قرار گیرد، ممکن است به وسیله‌ای برای مشروعیت‌بخشی به قدرت تبدیل شود. رفتار جیانی اینفانتینو در دادن جایزه صلح فیفا به دونالد ترامپ و مداخله سیاسی در فضای جام جهانی، بار دیگر این نگرانی را برجسته می‌کند که آیا مدیریت فوتبال جهان به اندازه کافی از فشار قدرت‌های سیاسی مستقل مانده است؟
مسئله فقط یک جایزه یا یک رئیس فدراسیون نیست؛ مسئله، اعتبار نهادی است که خود را نماینده میلیاردها علاقه‌مند به فوتبال می‌داند.
جایزه صلح فیفا؛ افتخار واقعی یا تصمیمی بحث‌برانگیز؟
فیفا در دسامبر ۲۰۲۵، نخستین جایزه «صلح فیفا؛ فوتبال جهان را متحد می‌کند» را به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، اهدا کرد. این جایزه با ادعای تقدیر از اقدامات مؤثر برای صلح و وحدت جهانی معرفی شد. بااین‌حال، انتخاب ترامپ و چگونگی تصمیم‌گیری درباره این جایزه، با انتقادهایی درباره بی‌طرفی سیاسی و شفافیت سازمانی روبه‌رو شد.
پرسش اساسی این است: معیار صلح‌طلبی چیست؟ آیا صرف ادعای میانجیگری در چند مناقشه برای دریافت چنین عنوانی کافی است؟ آیا باید کارنامه یک سیاستمدار را در مجموع سنجید، یا می‌توان اقدامات مورد ادعا را جدا از پیامدهای سیاست‌های او ارزیابی کرد؟
هیچ جایزه‌ای نمی‌تواند جای قضاوت تاریخی را بگیرد. صلح را باید با کاهش رنج انسان‌ها، جلوگیری از کشتار غیرنظامیان، احترام به حقوق بشر، مهار خشونت و ایجاد امنیت پایدار سنجید؛ نه با میزان نزدیکی یک چهره سیاسی به مدیران نهادهای بین‌المللی.
* محمدجواد قبادی
