به گزارش مشرق، در ادامه تحلیلهای رسانهها و محافل منطقهای از مذاکرات هستهای مسقط میان ایران و آمریکا، ناصر قندیل، تحلیلگر معروف لبنانی و سردبیر روزنامه البناء در سرمقاله این روزنامه به بررسی ابعاد و آثار این مذاکرات فارغ از نتیجه آن پرداخته که شرح این مقاله به شکل زیر است.
آنچه که از هفته گذشته در مذاکرات بین آمریکا و ایران رخ داده است، تأیید میکند که ایران قاطعانه در این دور پیروز شد. این پیروزی را نمیتوان صرفاً با صحبت از پایداری ایران و شجاعت رهبری آن توضیح داد، بلکه با پاسخ طلایی ایران به پیشنهاد آمریکا که از طریق میانجیگران منتقل شد، توضیح داده میشود.
تحمیل موضع ایران به آمریکا در مذاکرات مسقط
آمریکا اصرار داشت که دستور کار مذاکرات شامل برنامه هستهای، برنامه موشکی و روابط ایران با جنبشهای مقاومت در منطقه باشد و در واقع سعی داشت که تهران را در بنبست قرار دهد. اما پاسخ ایران به این معادله آمریکا تحت عنوان «یا همه یا هیچ» با اعلام شجاعانه «پس بگذار هیچ باشد»، یک پاسخ طلایی بود.
این پاسخ در حالی که شجاعت و قاطعیت ایران را نشان میدهد، حاکی از آمادگی بالای این کشور برای هر سناریویی از جمله گزینه نظامی است؛ به طوری که ایرانیها به هر قیمتی حاضر به آمدن سر میز مذاکره نشدند و با شروط خود پای مذاکره آمدند. در اینجا مهمترین سوالی که مطرح میشود، این است که چرا واشنگتن با مذاکره بر اساس شرایط ایران موافقت کرد و از معادله «یا همه یا هیچ چیز» عقبنشینی کرد؟
جالب توجه است که آمریکا ترجیح داد بدون تضمین رسیدن به توافق ، با توجه به اصرار ایران بر حق غنیسازی اورانیوم، و بدون تضمین اینکه حتی در صورت دستیابی به توافق هستهای، مذاکرات در مورد سایر مسائل، به ویژه برنامه موشکی ایران که برای تلآویو دردسرساز شده است، آغاز شود، در مورد مسئله هستهای مذاکره کند.
چرا آمریکا از عواقب جنگ با ایران میترسد؟
البته این اقدام آمریکا با گفتمان منطقی درون پنتاگون در مورد خطر قابل توجه جنگ، بدون هیچ تضمینی برای تحقق اهداف آن همسو است. آمریکاییها میدانند خطراتی که آغاز یک جنگ گسترده در منطقه دارد، شامل خسارات شدیدی میشود که ایالات متحده قادر به تحمل آن نیست و اولین آنها مرگ گسترده سربازان و افسران آمریکایی در حملات ایران به کشتیها و پایگاههای آمریکا در منطقه خواهد بود.
از طرف دیگر، مطمئناً با توجه به پیامدهای بستن تنگه هرمز به روی کشتیهای نفتی برای مدت قابل توجهی، آمریکا نمیتواند عواقب اقتصادی و سیاسی آن را تحمل کند. اما بزرگترین نگرانی آمریکاییها و صهیونیستها این است که اگر ایران بخواهد از قدرت موشکی واقعی خود برای ویران کردن کل مواضع اسرائیل در سراسر فلسطین اشغالی و حذف این رژیم از معادله منطقهای استفاده کند، چه اتفاقی برای اسرائیل خواهد افتاد؟
بسیج نظامی آمریکا در منطقه؛ نمایش یا تهدید؟
اما در سطح تحلیل نظامی در مورد تجهیزاتی که آمریکا به منطقه آورده و ظاهراً آنها را علیه ایران بسیج کرده که شامل یک ناو هواپیمابر و سه ناو شکن بزرگ میشود، باید این اقدام آمریکا را با اقدامات مشابه آن در دهههای گذشته مقایسه کنیم. ایالات متحده قبل از آغاز جنگ علیه عراق در سال ۲۰۰۳ ، ۴ ناو هواپیمابر و ۱۲ ناو شکن سنگین مستقر کرده بود.
آمریکا همچنین در سال ۲۰۲۰ به دنبال جنایت ترور ژنرال قاسم سلیمانی که موجب تشدید اوضاع شد، دو ناو هواپیمابر و هشت ناو شکن سنگین در منطقه مستقر کرده بود. بعد از آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ هم آمریکا دو ناو هواپیمابر و ۶ کشتی جنگی سنگین مستقر کرد و بسیج نظامی این کشور در اوج درگیری با یمن در آوریل ۲۰۲۵ هم شامل استقرار سه ناو هواپیمابر و ۱۰ کشتی جنگی سنگین بود که بین دریای سرخ، دریای عرب، دریای مدیترانه و اقیانوس هند مستقر شده بودند.
بنابراین اگر واقعاً آمریکا به دنبال آغاز جنگی علیه ایران باشد، بسیج نظامی آن باید دست کم دو برابر بسیج نظامی در زمان آغاز جنگ علیه عراق یا یمن باشد. بر این اساس مشخص میشود که هدف از تقویت نظامی آمریکا در منطقه، دادن اهرم فشار کافی به دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور و دولت وی برای آغاز مذاکرات با ایران از موضع قدرت است نه برای شروع جنگ.
نگرانی اسرائیل از نتیجه مذاکرات هستهای ایران و آمریکا
در این میان، سفر سریع و غیر منتظره بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی به واشنگتن که دیدار او با ترامپ را یک هفته جلوتر میاندازد، بیانگر نگرانی اسرائیل از پیشرفت سریع روند مذاکرات ایران و آمریکا و رسیدن به راهکاری است که شامل هیچ بندی در مورد برنامه موشکی ایران نباشد.
نتانیاهو به استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ توضیح داده که چه چیزی به ترامپ خواهد گفت. اما نتانیاهو میداند که پاسخ آمریکا این است که تنها دو گزینه وجود دارد: مذاکرات صرفاً در مورد مسئله هستهای یا جنگ. اصرار بر گنجاندن برنامه موشکی در دستور کار مذاکرات، به معنای خرابکاری در مذاکرات و ورود به جنگ خواهد بود و محاسبات آمریکا و اسرائیل در مورد جنگ با ایران یکسان است؛ اینکه چنین جنگی خطرات ویرانگری خواهد داشت و هیچ تضمینی هم برای تحقق اهداف وجود ندارد.
۰۰:۵۸ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۲
۰۲:۲۲ - ۱۴۰۴/۱۱/۲۲
